ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ବର୍ତ୍ତମାନ ବିମାନ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନର ପ୍ରବଳ ଅଭାବ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ଚୀନ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଭଳି ଦ୍ୱିମୁଖୀ ଆହ୍ୱାନର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟକୁ ଏକ 'ଗେମ୍ ଚେଞ୍ଜର' ଭାବେ ବିଚାର କରାଯାଉଛି। ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୌଦାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୩.୩ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ହେବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି।

ବୈଶ୍ୱିକ ସ୍ତରରେ ସୀମାରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଆହ୍ୱାନ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ନିଜର ମାରକ କ୍ଷମତାକୁ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚଳାଇଛି। ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ବାୟୁସେନା ୧୧୪ଟି ମଲ୍ଟି-ରୋଲ୍ ଫାଇଟର୍ ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ (MRFA) ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ପାଇଁ 'ରିକ୍ୱେଷ୍ଟ ଫର ପ୍ରପୋଜାଲ' (RFP) ଅର୍ଥାତ୍ ଟେଣ୍ଡରର ପ୍ରାଥମିକ ଦସ୍ତାବିଜକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରୂପ ଦେଇଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହାକୁ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଜାରି କରାଯିବ। ଏହି ଡିଲ୍ ଭାରତର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ 'ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଏହି ମେଗା ଡିଲ୍ ଅଧୀନରେ ମୋଟ ୧୧୪ଟି ବିମାନକୁ ବାୟୁସେନାର ବେଡ଼ାରେ ସାମିଲ କରାଯିବାର ଅଛି। ଏହାର ଯୋଜନା ଏପରି କରାଯାଇଛି ଯେ, ୧୧୪ଟି ମଧ୍ୟରୁ ୨୨ଟି ବିମାନ 'ଫ୍ଲାଇ-ଆୱେ' (Fly-away) ମାଧ୍ୟମରେ ଅର୍ଥାତ୍ ସିଧାସଳଖ ଫ୍ରାନ୍ସରୁ ଉଡ଼ି ଭାରତ ଆସିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବାୟୁସେନାର ତତ୍କାଳ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ହୋଇପାରିବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ 'ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' ଅଧୀନରେ ୯୨ଟି ବିମାନର ନିର୍ମାଣ ଭାରତରେ ହିଁ କରାଯିବ। ଏଥିରେ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ରହିବ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୫୫ ରୁ ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ।

ଏହି ଡିଲ୍ କାହିଁକି ଜରୁରୀ?

ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ବର୍ତ୍ତମାନ ବିମାନ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନର ପ୍ରବଳ ଅଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି। ଚୀନ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଭଳି ଦ୍ୱିମୁଖୀ ଆହ୍ୱାନର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟକୁ ଏକ ଗେମ୍ ଚେଞ୍ଜର ମାନାଯାଉଛି। ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୌଦାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୪୦ ବିଲିୟନ ଡଲାର (ପ୍ରାୟ ୩.୩ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା) ହେବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି। ଫ୍ରାନ୍ସ ସହିତ ଏହି ଚୁକ୍ତି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏବଂ ବାୟୁସେନା ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଆଗାମୀ ଫ୍ରାନ୍ସ ଗସ୍ତର ଠିକ୍ ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଛି, ଯାହା ଏହି ସୌଦାର ଗମ୍ଭୀରତାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି।

ରାଫେଲ୍ କାହିଁକି ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦ?

ରାଫେଲ୍ ବିମାନ ନିଜର ଚମତ୍କାର ମାରକ କ୍ଷମତା, ଆଧୁନିକ ରଡାର ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ୱାରଫେୟାର ସିଷ୍ଟମ୍ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା। ଭାରତ ପୂର୍ବରୁ ୩୬ଟି ରାଫେଲ୍ ବିମାନ ସାମିଲ କରିସାରିଛି, ଯାହାଫଳରେ ଏହାର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ଟ୍ରେନିଂର ଭିତ୍ତିଭୂମି ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି। ଏହାସହ 'ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର'ରେ ଏହା ନିଜର ଶକ୍ତି ପ୍ରମାଣିତ କରିସାରିଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ ପାଇଁ ଏବେ ଏହା ଏକ 'War Tested' (ଯୁଦ୍ଧ-ପରୀକ୍ଷିତ) ବିମାନ।

'ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ'କୁ ନୂଆ ଉଚ୍ଚତା

ସରକାରଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱ ଏହି କଥା ଉପରେ ରହିଛି ଯେ କେବଳ ବିମାନ କିଣିବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତକୁ 'ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଡିଫେନ୍ସ ହବ୍' ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ହେବ। ୯୨ଟି ବିମାନ ଭାରତରେ ନିର୍ମିତ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଦେଶରେ ହଜାର ହଜାର ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରର ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଶିଖିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବ।

ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପୁନଃ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ଆଲୋଚନାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ଚୀନ: ଟ୍ରମ୍ପ

ଯଦି ଏହି ସୌଦା ଶୀଘ୍ର ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା କେବଳ ବାୟୁସେନାର ହ୍ରାସ ପାଉଥିବା ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସମ୍ଭାଳିବ ନାହିଁ, ବରଂ ଆକାଶରେ ଭାରତର ଆଧିପତ୍ୟକୁ ଆହୁରି ମଜଭୁତ କରିବ। ଯଦି ୨୦୨୬ରେ ଏହି ସୌଦା ଉପରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର ହୁଏ, ତେବେ ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ବିମାନ ଯୋଗାଣର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସମୟସୀମା ଏହିପରି ହେବ:

ଚୁକ୍ତିନାମାର ନିୟମ ଓ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଥମ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଚୁକ୍ତି ହେବାର ପ୍ରାୟ ୩ ରୁ ୪ ବର୍ଷ ପରେ ଅର୍ଥାତ୍ ୨୦୨୯ କିମ୍ବା ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାକୁ ମିଳିପାରିବ। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଫ୍ରାନ୍ସରୁ ସିଧାସଳଖ ଆସୁଥିବା (Fly-away) ବିମାନ ଯୋଗାଣ ଆରମ୍ଭ ହେବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବାୟୁସେନାର ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷମତାରେ ତତ୍କାଳ ସୁଧାର ହୋଇପାରିବ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଭାରତରେ ବିମାନ ନିର୍ମାଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହେବ, ଯେଉଁଥିରେ ଆଗାମୀ କିଛି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ୯୨ଟି ବିମାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବ। ଏହି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ, କିନ୍ତୁ ୨୦୨୬ରେ ଚୁକ୍ତି ହେବା ଦ୍ୱାରା ୨୦୩୦ର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମୟରେ ଭାରତର ଆକାଶ ମାର୍ଗ ସୁରକ୍ଷା ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଯିବ।