ଆପଣ ଅନେକ ଥର ଏଭଳି ଗଛଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଥିବେ, ଯେଉଁଥିରେ ଏକ ସଙ୍ଗେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଆମ୍ବ ଫଳିଥାଏ। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଲୋକେ ଏହା ଭାବନ୍ତି  ଯେ ଏମିତି କେମିତି ହୁଏ? ପ୍ରକୃତରେ, ଏହା କୌଣସି ଜାଦୁ ନୁହେଁ ବରଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର କମାଲ। ବିଶେଷ କରି ଆମ୍ବ ଗଛଗୁଡ଼ିକରେ ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ବ୍ୟବହାର ବହୁତ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେଉଛି, କାରଣ ଏହାଦ୍ୱାରା ଚାଷୀ ଏବଂ ବଗିଚା ମାଲିକମାନେ କମ୍ ଜାଗାରେ ଅଧିକ କିସମର ଫଳ ଗୋଟିଏ ହିଁ ଗଛରେ ଉଗାଇ ପାରିବେ। ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ଗ୍ରାଫ୍ଟିଙ୍ଗ୍  କୁହାଯାଏ। ଯାହାର ସାହାଯ୍ୟରେ ଆପଣ ଗୋଟିଏ ହିଁ ଗଛରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଫଳ ଉଗାଇ ପାରିବେ।

ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଏବେ ବହୁତ ଅଧିକ ପପୁଲାର ହେଉଛି। ବିଶେଷ କରି ଆମ୍ବ ଗଛ ଏବଂ ପନିପରିବାରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ବହୁତ ଅଧିକ ହୋଇଗଲାଣି। ଚାଲନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଗ୍ରାଫ୍ଟିଙ୍ଗ୍ ପ୍ରଣାଳୀ କ’ଣ ଅଟେ? ଏହାକୁ କିପରି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନେକ ଜରୁରୀ କଥା।

କ’ଣ ଅଟେ ଗ୍ରାଫ୍ଟିଙ୍ଗ୍ ପ୍ରଣାଳୀ?

ଗ୍ରାଫ୍ଟିଙ୍ଗ୍ ଏକ ଏଭଳି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଟେ, ଯେଉଁଥିରେ ଦୁଇଟି ଅଲଗା ଅଲଗା ଗଛର ଅଂଶ କିମ୍ବା ଡାଳକୁ ଯୋଡ଼ି ଏକ ନୂଆ ଗଛ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ। ଯାହାକୁ “ରୁଟ୍ଷ୍ଟକ୍” (Rootstock) କୁହାଯାଏ। ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଗଛର ଶାଖା କିମ୍ବା କଲମୀ, ଯାହାକୁ “ସାୟନ୍” (Scion) କୁହାଯାଏ, ତାହାକୁ ଯୋଡ଼ାଯାଏ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଦୁଇଟିଯାକ ଅଂଶ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଗୋଟିଏ ହିଁ ଗଛ ଭଳି ବଢ଼ିବାକୁ ଲାଗନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରଣାଳୀର ସାହାଯ୍ୟରେ ଗୋଟିଏ ଗଛରୁ ଅଲଗା ଅଲଗା କିସମର ଫଳ ଉତ୍ପନ କରାଯାଇପାରେ, ଯେମିତି କି ଗୋଟିଏ ହିଁ ଆମ୍ବ ଗଛରେ ଦଶହରୀ, ଲଙ୍ଗଡ଼ା ଏବଂ ଅଲଫାନ୍ସୋ ଭଳି ଅନେକ କିସମ ଫଳିବା।

ଆମ୍ବ ଗଛ ପାଇଁ କିପରି କରିବେ ଗ୍ରାଫ୍ଟିଙ୍ଗ୍?

ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଘରେ କମ୍ ଜାଗା ଅଛି ଏବଂ ଆପଣ ଗୋଟିଏ ହିଁ ଗଛରେ ଆମ୍ବର ଅନେକ କିସମ ଅମଳ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ତେବେ ଗ୍ରାଫ୍ଟିଙ୍ଗ୍ ଏକ ଭଲ ଉପାୟ ଅଟେ। ଏଥିପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଥମେ ଏକ ସୁସ୍ଥ ଏବଂ ମଜଭୁତ ରୁଟ୍ଷ୍ଟକ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ଚେର ଥିବା ଗଛକୁ ବାଛିବାକୁ ହେବ। ଏହାପରେ ଯେଉଁ କିସମଗୁଡ଼ିକର ଆମ୍ବ ଅମଳ କରିବାର ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକର ସୁସ୍ଥ ଏବଂ ସତେଜ ଡାଳ ନିଅନ୍ତୁ। ଗଛର ଶାଖା ଉପରେ ହାଲୁକା କଟ୍  ଲଗାଇ ଅନ୍ୟ କିସମର ଡାଳକୁ ସେଥିରେ ଫିଟ୍ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ଟେପ୍ କିମ୍ବା ଗ୍ରାଫ୍ଟିଙ୍ଗ୍ ଟେପ୍ରେ ଭଲ ଭାବେ ବାନ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ। ଧ୍ୟାନ ରଖନ୍ତୁ ଯେ ଦୁଇଟିଯାକ ଅଂଶର କଣ୍ଟାକ୍ଟ (ସମ୍ପର୍କ) ସଠିକ୍ ଭାବେ ହେଉ, ତେବେ ଯାଇ ଗ୍ରାଫ୍ଟିଙ୍ଗ୍ ସଫଳ ହୋଇଥାଏ। କିଛି ସପ୍ତାହ ପରେ ଯେତେବେଳେ ନୂଆ ପତ୍ର ବାହାରିବାକୁ ଲାଗେ, ତେବେ ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ଗ୍ରାଫ୍ଟିଙ୍ଗ୍ ସଫଳ ରହିଲା।

ଗ୍ରାଫ୍ଟିଙ୍ଗ୍ ପରେ ଆମ୍ବ ଗଛର ଯତ୍ନ ନେବାର ଟିପ୍ସ

ଯଦି ଆପଣ ଗ୍ରାଫ୍ଟିଙ୍ଗ୍ ସାହାଯ୍ୟରେ ଫଳ ଅମଳ କରୁଛନ୍ତି ତେବେ ଏହାର ଯତ୍ନ ନେବା ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ ଅଟେ। ଆରମ୍ଭରେ ଗ୍ରାଫ୍ଟିଙ୍ଗ୍ କରାଯାଇଥିବା ଗଛକୁ ହାଲୁକା ଖରାରେ ରଖିବାକୁ ହୋଇଥାଏ।ଏହା ସହିତ ମାଟିକୁ ବହୁତ ଅଧିକ ଓଦା ହେବାରୁ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚାଇବା ଉଚିତ୍। ବହୁତ ଅଧିକ ପାଣି ଦେବା ଦ୍ୱାରା ଚେର ଖରାପ ହୋଇପାରେ। ସବୁଠାରୁ ଜରୁରୀ କଥା ସମୟ ସମୟରେ ଶୁଖିଲା କିମ୍ବା ଦୁର୍ବଳ ଶାଖାଗୁଡ଼ିକୁ ହଟାଉଥାନ୍ତୁ, ଯଦ୍ୱାରା ଗଛର ଏନର୍ଜି (ଶକ୍ତି) ସଠିକ୍ ବିକାଶରେ ଲାଗିପାରିବ। ସମୟ ସମୟରେ ଜୈବିକ ଖତର ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଗଛର ଗ୍ରୋଥ୍ (ବୃଦ୍ଧି) ଭଲ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ଆସିଥାଏ।