ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦିଲ୍ଲୀର VMMC (ବର୍ଦ୍ଧମାନ ମହାବୀର ମେଡିକାଲ କଲେଜ) ଏବଂ ସଫଦରଜଙ୍ଗ ହସ୍ପିଟାଲ୍ କାର୍ଡିଆକ୍ ସର୍ଜରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ଏକ ନୂଆ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି। ହସ୍ପିଟାଲର ଡାକ୍ତରୀ ଟିମ୍ ଜଣେ ରୋଗୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ‘ରୋବୋଟିକ୍ ଲେଫ୍ଟ ସିଷ୍ଟମିକ୍ AV ଭାଲ୍ଭ ରିପ୍ଲେସମେଣ୍ଟ’ (Robotic Left Systemic AV Valve Replacement) ସଫଳତାର ସହ ସମ୍ପାଦନ କରିଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ରୋଗୀଙ୍କର ଏହି ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ହୋଇଛି, ସେ ଜନ୍ମରୁ ଦୁଇଟି ଅତି ଜଟିଳ ହୃଦ୍ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ।

VMMC ଏବଂ ସଫଦରଜଙ୍ଗ ହସ୍ପିଟାଲର ନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଡାକ୍ତର କବିତା ଶର୍ମାଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଏହି ଐତିହାସିକ ସଫଳତା ମିଳିଛି। ସଂସ୍ଥାନର କାର୍ଡିଓଥୋରାସିକ୍ ଆଣ୍ଡ ଭାସ୍କୁଲାର ସର୍ଜରୀ (CTVS) ବିଭାଗ ଜଣେ ବୟସ୍କ ରୋଗୀଙ୍କ ଶରୀରରେ ଏହି ଜଟିଳ ରୋବୋଟିକ୍ ସର୍ଜରୀ କରିଛି। ଉକ୍ତ ରୋଗୀଜଣକ ଜନ୍ମଜାତ ଭାବେ ‘cCTGA’ ଏବଂ ‘ଡେକ୍ସଟ୍ରୋକାର୍ଡିଆ’ (Dextrocardia) ଭଳି ଦୁଇଟି ଦୁର୍ଲଭ ହୃଦ୍ଯନ୍ତ୍ର ସମସ୍ୟାରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିଲେ।

କାର୍ଡିଆକ୍ ସର୍ଜରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଐତିହାସିକ ସଫଳତା

ଏହି ବିରଳ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର VMMC ଏବଂ ସଫଦରଜଙ୍ଗ ହସ୍ପିଟାଲକୁ ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ରୋବୋଟିକ୍ କାର୍ଡିଆକ୍ ସର୍ଜରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶ୍ୱର ଅଗ୍ରଣୀ ସଂସ୍ଥା ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ କରିଛି। ଏହା ସହ ଭାରତର ସରକାରୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା (Public Healthcare) ପ୍ରଣାଳୀରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଚିକିତ୍ସା, ନୂତନ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଏବଂ ରୋଗୀ ସେବା ପ୍ରତି ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ପୁଣି ଥରେ ପ୍ରମାଣିତ କରିଛି।

ସର୍ଜିକାଲ୍ ଟିମ୍ ଆଗରେ ଥିଲା ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ

ଏହି ନୂତନ ଏବଂ କମ୍ କଟାକଟି ହେଉଥିବା (ମିନିମାଲି ଇନ୍ଭେସିଭ୍) ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାରକୁ CTVS ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ତଥା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପ୍ରଫେସର (ଡାକ୍ତର) ଅନୁଭବ ଗୁପ୍ତାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ ବିଶେଷଜ୍ଞ ସର୍ଜିକାଲ୍ ଟିମ୍ ସଫଳତାର ସହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି। ତେବେ ରୋଗୀଜଣକ ଦୁଇଟି ଜଟିଳ ସମସ୍ୟାରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିବାରୁ ଡାକ୍ତରୀ ଟିମ୍ ଆଗରେ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା:

1. ccTGA (Congenitally Corrected Transposition of the Great Arteries): ଏହା ଜନ୍ମଗତ ଏକ ସମସ୍ୟା, ଯେଉଁଥିରେ ହୃଦ୍ଯନ୍ତ୍ରର ତଳ ଅଂଶ (ଚାମ୍ବର) ଗୁଡ଼ିକ ଓଲଟା ଥାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ଦୁର୍ବଳ ଡାହାଣ ଭେଣ୍ଟ୍ରିକଲ୍ ଏବଂ ତାହା ସହ ଯୋଡ଼ିହୋଇଥିବା AV ଭାଲ୍ଭକୁ ସମଗ୍ର ଶରୀରକୁ ଅଧିକ ଚାପ ସହ ରକ୍ତ ପମ୍ପ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ।

2. ଡେକ୍ସଟ୍ରୋକାର୍ଡିଆ (Dextrocardia): ଏହା ଏପରି ଏକ ସ୍ଥିତି, ଯେଉଁଥିରେ ହୃଦ୍ଯନ୍ତ୍ରଟି ଛାତିର ବାମ ପାଖରେ ରହିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓଲଟା ହୋଇ ଡାହାଣ ପାଖରେ ଥାଏ।

3D ରିକନ୍ଷ୍ଟ୍ରକ୍ସନ୍ ଏବଂ ନୂତନ ପ୍ରଣାଳୀ

ସମୟ ବିତିବା ସହ ରୋଗୀଙ୍କର ସିଷ୍ଟମିକ୍ AV ଭାଲ୍ଭରେ ଗୁରୁତର ଲିକ୍ (Leakage) ହେବାକୁ ଲାଗିଥିଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ହୃଦ୍ଘାତ (Heart Failure) ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଯାଇଥିଲା। ହୃଦ୍ଯନ୍ତ୍ରର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତା ପୂର୍ବରୁ କମିଯାଇଥିବାରୁ ସର୍ଜରୀ ଅଧିକ ବିପଜ୍ଜନକ ଥିଲା। ଏହି ଜଟିଳ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସଠିକ୍ ଯୋଜନା ପାଇଁ ସିଟି ସ୍କାନ୍ (CT Scan) ଜରିଆରେ ହୃଦ୍ଯନ୍ତ୍ରର 3D ରିକନ୍ଷ୍ଟ୍ରକ୍ସନ୍ କରାଯାଇଥିଲା।

ସାଧାରଣତଃ, ରୋବୋଟିକ୍ ମାଇଟ୍ରାଲ୍ ଭାଲ୍ଭ ରିପ୍ଲେସମେଣ୍ଟ ଛାତିର ଡାହାଣ ପାଖରୁ କରାଯାଇଥାଏ। ମାତ୍ର ଏହି ରୋଗୀଙ୍କ ହୃଦ୍ଯନ୍ତ୍ର ଡାହାଣ ପାଖରେ ଥିବାରୁ ପ୍ରଫେସର ଅନୁଭବ ଗୁପ୍ତା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଟିମ୍ ବାମ ପାଖରୁ ସର୍ଜରୀ (Left-sided approach) କରିବାର ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୂଆ ଉପାୟ ବାହାର କରିଥିଲେ।

ଡାକ୍ତରୀ ଟିମ୍ ରୋଗୀଙ୍କ ଛାତି ହାଡ଼ (Breastbone) ନକାଟି, ଛୋଟ ଛୋଟ ପୋର୍ଟ (ପିନ୍-ହୋଲ୍) ମାଧ୍ୟମରେ ଅପରେସନ୍ କରିଥିଲେ। ହାଇ-ଡେଫିନିସନ୍ 3D ଭିଜୁଆଲାଇଜେସନ୍ ଏବଂ ରୋବୋଟିକ୍ ଆର୍ମସ୍ (Robotic Arms) ସାହାଯ୍ୟରେ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବେ ଏହି ସର୍ଜରୀ କରାଯାଇଥିଲା।

ଏହି ନୂତନ ପଦ୍ଧତିର ବଡ଼ ଫାଇଦା:

• ଛାତି ହାଡ଼ କାଟିବାକୁ ପଡ଼ିନଥାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଚେଷ୍ଟ ୱାଲ୍ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ।

• ପ୍ରଚୁର ରକ୍ତସ୍ରାବରୁ ରକ୍ଷା ମିଳେ ଏବଂ ସଂକ୍ରମଣ (Infection) ଆଶଙ୍କା ଖୁବ୍ କମ୍ ଥାଏ।

• ଅପରେସନ୍ ପରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବହୁତ କମ୍ ହୋଇଥାଏ।

• ରୋଗୀ ଅତି ଶୀଘ୍ର ଆରୋଗ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି।

🇮🇳 ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଭାରତୀୟ ସରକାରୀ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବାର ବିଜୟ

ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ ଇତିହାସରେ ଏହା ଏକ ବିରଳ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ 'ଡେକ୍ସଟ୍ରୋକାର୍ଡିଆ' ଥିବା ccTGA ରୋଗୀଙ୍କ ସିଷ୍ଟମିକ୍ AV ଭାଲ୍ଭ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ବାମ ପାଖରୁ ରୋବୋଟିକ୍ ସିଷ୍ଟମର ବ୍ୟବହାର କରାଗଲା। ଏହି ସଫଳତା ପ୍ରମାଣିତ କରୁଛି ଯେ ଭାରତର ସରକାରୀ ହସ୍ପିଟାଲଗୁଡ଼ିକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଏବଂ ରୋବୋଟିକ୍ କାର୍ଡିଆକ୍ ସର୍ଜରୀରେ ବିଶ୍ୱକୁ ବାଟ ଦେଖାଉଛନ୍ତି।