ବାଂଲାଦେଶରେ ଭାରତର ହାଇକମିଶନର ଦିନେଶ ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କୁ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସମକକ୍ଷ ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ ଦିଆଯିବା ପଛରେ ସରକାର କୌଣସି ଆଧିକାରିକ କାରଣ ଦର୍ଶାଇ ନାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ମିଳୁଥିବା ସଂକେତରୁ ଜଣାପଡ଼ୁଛି ଯେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଭାରତ ଦ୍ୱାରା ବାଂଲାଦେଶକୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ରଣନୈତିକ ପ୍ରାଥମିକତାର ଏକ ବାର୍ତ୍ତା। ଶେଖ୍ ହସିନାଙ୍କ ଗାଦିଚ୍ୟୁତ (ତଖ୍ତାପଲଟ୍) ପରଠାରୁ ହିଁ ଭାରତ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶର ସମ୍ପର୍କ ଭଲ ଚାଲୁନାହିଁ। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସମୟରେ ‘ପଡ଼ୋଶୀ ପ୍ରଥମ’ ନୀତି ଅଧୀନରେ ସମ୍ପର୍କ ସୁଧାରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।
ଏହାର ପ୍ରଥମ ଉଦାହରଣ ଥିଲା ଦିନେଶ ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କୁ ଢାକାରେ ହାଇକମିଶନର ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବା। ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ପାରମ୍ପରିକ ଆଇଏଫଏସ (IFS) ନିଯୁକ୍ତିଠାରୁ ଭିନ୍ନ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ବାର୍ତ୍ତା ଥିଲା। ପୂର୍ବତନ କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ, ଅଭିଜ୍ଞ ସାଂସଦ ଏବଂ ବେଙ୍ଗଲ (ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ) ରାଜନୀତି ତଥା ବାଂଲା ଭାଷା ଉପରେ ଭଲ ଜ୍ଞାନ ଥିବା ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କୁ ଏଭଳି ଏକ ସମୟରେ ଢାକା ପଠାଯାଇଛି, ଯେତେବେଳେ ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସମ୍ପର୍କକୁ ନୂଆ କରି ମଜବୁତ କରିବାର ଆହ୍ୱାନ ରହିଛି।
ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦର ମାନ୍ୟତା ଦେବା ପଛର ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜି
ଏବେ ସେମାନଙ୍କୁ କେବଳ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପାଇଁ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସମକକ୍ଷ ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ ଦେବା ଏହି ବ୍ୟାପକ ରଣନୀତିର ଏକ ଅଂଶ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି, ଯଦ୍ୱାରା ବାଂଲାଦେଶରେ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ସରକାରୀ ସମାରୋହ ଏବଂ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକରେ ଭାରତର ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ତେବେ ସରକାର ନିଜ ଆଦେଶରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ମାନ୍ୟତା କେବଳ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଏବଂ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସମାରୋହ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ଏବଂ ଏହା ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ସାମ୍ବିଧାନିକ କିମ୍ବା ପ୍ରଶାସନିକ ଅଧିକାରରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବ ନାହିଁ।
ଏହାକୁ ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସମ୍ପର୍କକୁ ନୂଆ କରି ମଜବୁତ କରିବା, ବାଂଲାଦେଶର ବଦଳିଥିବା ରାଜନୈତିକ ପରିଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱାସ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଏବଂ ଚୀନର ବଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରଭାବର ରଣନୈତିକ ଜବାବ ଦେବାର ଏକ ପ୍ରୟାସ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇପାରେ। ଦିନେଶ ତ୍ରିବେଦୀ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ରାଜନୀତି, ବାଂଲା ଭାଷା ଏବଂ ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲ ଭାବେ ବୁଝନ୍ତି, ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଜଣେ କୂଟନୀତିଜ୍ଞ ନୁହେଁ ବରଂ ରାଜନୈତିକ ସଂଳାପ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରୁଥିବା ଏକ ପ୍ରତିନିଧି ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।
ଏବେ ତାଙ୍କୁ କେବଳ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସମାରୋହ ପାଇଁ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସମକକ୍ଷ ପ୍ରୋଟୋକଲ୍ ପ୍ରଦାନ କରାଯିବା ଏହି ବାର୍ତ୍ତାକୁ ଆହୁରି ଦୃଢ଼ କରୁଛି ଯେ ଭାରତ, ଢାକାରେ ନିଜ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କୁ ଅଧିକ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛି।
ବାଂଲାଦେଶର ମାମଲା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ
ଯେତେବେଳେ ସରକାର କୌଣସି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଦେଶକୁ ଜଣେ ସାଧାରଣ କୂଟନୀତିଜ୍ଞଙ୍କ ବଦଳରେ କୌଣସି ବରିଷ୍ଠ ରାଜନେତା କିମ୍ବା ପୂର୍ବତନ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ପଠାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେବଳ ଦୂତାବାସ ଚଲାଇବା ନୁହେଁ, ବରଂ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ରାଜନୈତିକ ସଂଳାପ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ।
ଦିନେଶ ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରାଳୟ (MEA) ର ସାଧାରଣ ନିଯୁକ୍ତିଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ। ସେ ପୂର୍ବତନ ରେଳ ମନ୍ତ୍ରୀ, ପୂର୍ବତନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଅନେକ ଥର ସାଂସଦ ରହିଛନ୍ତି, ଏବଂ ବେଙ୍ଗଲ ରାଜନୀତି ତଥା ବାଂଲା ଭାଷା ସହ ଭଲ ଭାବେ ପରିଚିତ। ଏଭଳି ଏକ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ନିଯୁକ୍ତି ହୋଇଛି ଯେତେବେଳେ ଭାରତ, ୨୦୨୪ ପରେ ବିଗିଡ଼ି ଯାଇଥିବା ସମ୍ପର୍କକୁ ପୁଣିଥରେ ସ୍ୱାଭାବିକ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି।