ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ୧୬ଟି ରାଜ୍ୟରେ ଭୋଟର ତାଲିକା ବିଶେଷ ପୁନରୀକ୍ଷଣ (SIR) ର ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଓଡ଼ିଶା, ମିଜୋରାମ, ସିକିମ୍ ଏବଂ ମଣିପୁରରେ ୩୦ ମେ ୨୦୨୬ ରୁ ଘର-ଘର ଯାଇ ଯାଞ୍ଚ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଜାରି ରହିଛି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଯୋଗ୍ୟ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ସାମିଲ କରିବା ଏବଂ ଅଯୋଗ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବାଦ୍ ଦେବା।
ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ୧୬ଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ୩ଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୋଟର ତାଲିକାର ବିଶେଷ ପୁନରୀକ୍ଷଣ (SIR) ର ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଅଧୀନରେ ଓଡ଼ିଶା, ମିଜୋରାମ, ସିକିମ୍ ଏବଂ ମଣିପୁରରେ ୩୦ ମେ ୨୦୨୬ ରୁ ଭୋଟରମାନଙ୍କ ଗଣନା ଓ ଯାଞ୍ଚ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି। ସମ୍ବିଧାନ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା କରାଯାଉଛି। କୌଣସି ଯୋଗ୍ୟ ନାଗରିକ ଯେପରି ଭୋଟର ତାଲିକାରୁ ବାଦ୍ ନପଡ଼ନ୍ତି ଏବଂ କୌଣସି ଅଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତି ଯେପରି ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ସାମିଲ ନହୁଅନ୍ତି, ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏହି ଅଭିଯାନର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ।
ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ୧୪ ମେ ୨୦୨୬ ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ ଏହି ଚାରୋଟି ରାଜ୍ୟରେ ଏହି ଅଭିଯାନ ଚାଲିଛି। ବୁଥ୍ ସ୍ତରୀୟ ଅଧିକାରୀ (BLO) ମାନେ ଘର-ଘର ବୁଲି ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟମାନ ଭୋଟରଙ୍କୁ ଫର୍ମ ଦେଉଛନ୍ତି। ଭୋଟରମାନେ ଏହି ଫର୍ମଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କରି BLO ଙ୍କ ଜରିଆରେ କିମ୍ବା ଅନଲାଇନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଦାଖଲ କରିପାରିବେ।
ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଫର୍ମ ୨୮ ଜୁନ୍ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ନିର୍ବାଚନ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଅଧିକାରୀ (ERO) ଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିଯିବ, ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଚିଠା (Draft) ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ସାମିଲ କରାଯିବ। ଯେଉଁମାନେ ଏହି ସମୟସୀମା ମଧ୍ୟରେ ଫର୍ମ ଦାଖଲ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, ସେମାନେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଦାବି ଏବଂ ଆପତ୍ତି ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ ଫର୍ମ-୬ ଏବଂ ଘୋଷଣାନାମା ମାଧ୍ୟମରେ ଆବେଦନ କରିପାରିବେ।
ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ଭୂମିକା
ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ ସ୍ୱଚ୍ଛ କରିବା ଏବଂ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ସହଭାଗିତା ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଆୟୋଗ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକର ବୁଥ୍ ଲେଭଲ୍ ଏଜେଣ୍ଟ (BLA) ମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଫର୍ମ ଜମା କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଛନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ BLA ଦୈନିକ ସର୍ବାଧିକ ୫୦ଟି ଫର୍ମ ଲୋକଙ୍କ ଠାରୁ ସଂଗ୍ରହ କରି ଜମା କରିପାରିବେ।
ଜାତୀୟ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରୀୟ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ BLA ନିଯୁକ୍ତ କରିପାରିବେ। ଘର-ଘର ସର୍ଭେ ସମୟରେ BLA ମାନଙ୍କ ପାଖରେ ଅତିକମରେ ୩୦ଟି ଖାଲି ଫର୍ମ-୬ ଏବଂ ଘୋଷଣାନାମା ପତ୍ର ରହିବା ଜରୁରୀ। ଏହାଦ୍ୱାରା ନୂଆ ଭୋଟର ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ଲୋକଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଫର୍ମ ଦିଆଯାଇପାରିବ।
ରାଜ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ପରିସଂଖ୍ୟାନ (ତଥ୍ୟ):
• ଓଡ଼ିଶା
o ଭୋଟର: ୩,୩୪,୧୪,୮୫
o BLO: ୩୮,୧୨୩
o BLA: ୮,୩୯୧
• ମିଜୋରାମ
o ଭୋଟର: ୮,୭୫,୦୦୮
o BLO: ୧,୩୫୩
o BLA: ୩,୪୩୦
• ସିକିମ୍
o ଭୋଟର: ୪,୭୧,୦୭୭
o BLO: ୫୭୨
o BLA: ୬୮୧
• ମଣିପୁର
o ଭୋଟର: ୨୦,୯୨,୧୪୦
o BLO: ୨,୯୯
o BLA: ୫,୦୦୩
ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ସମସ୍ତ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରଙ୍କୁ ଏହି ଅଭିଯାନରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଏବଂ ଘରକୁ ଆସୁଥିବା ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସହଯୋଗ କରିବାକୁ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି।