ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଆଧାର କାର୍ଡର ଅପବ୍ୟବହାର ଅଭିଯୋଗ ନେଇ ଦାୟର ହୋଇଥିବା ଏକ ଆବେଦନ ଉପରେ ଶୁଣାଣି କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଆବେଦନରେ ଦାବି କରାଯାଇଛି ଯେ, ଆଧାରର ବ୍ୟବହାର କେବଳ ପରିଚୟ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଭାବେ ସୀମିତ ରଖାଯାଉ।

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସରକାରମାନଙ୍କୁ ଏକ ଆବେଦନ ଉପରେ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରି ଜବାବ ମାଗିଛନ୍ତି। ଏହି ଆବେଦନରେ ଅଭିଯୋଗ କରାଯାଇଛି ଯେ, ୟୁଆଇଡିଏଆଇ (UIDAI) ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଉଥିବା ଆଧାର କାର୍ଡର ବ୍ୟବହାର ଭୁଲ୍ ଭାବରେ ନାଗରିକତା ଏବଂ ଠିକଣାର ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଭାବେ କରାଯାଉଛି। ଆବେଦନରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ, ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ଏବଂ ବେଆଇନ ପ୍ରବାସୀମାନେ ନିଜର ନାଗରିକତା ପ୍ରମାଣ କରିବା ପାଇଁ ଆଧାର କାର୍ଡର ଅପବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି।

ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ ଏବଂ ଜଷ୍ଟିସ୍ ଭି. ମୋହନାଙ୍କ ବେଞ୍ଚ୍ ଆଇନଜୀବୀ ଅଶ୍ୱିନୀ କୁମାର ଉପାଧ୍ୟାୟଙ୍କ ଆବେଦନ ଉପରେ ଏହି ଶୁଣାଣି କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ବେଞ୍ଚ୍ କେନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରି ଜବାବ ମାଗିଛନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ର, ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କୁ ଆବଶ୍ୟକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବାକୁ ଆବେଦନରେ ଦାବି କରାଯାଇଛି, ଯେପରି ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପାରିବ ଯେ ଆଧାର କେବଳ ପରିଚୟର ପ୍ରମାଣ ହେବ, ନାଗରିକତା, ବାସସ୍ଥାନ, ଠିକଣା କିମ୍ବା ଜନ୍ମ ତାରିଖର ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ।

ଭୋଟର ପଞ୍ଜୀକରଣରେ ଆଧାରର ବ୍ୟବହାର ଆଇନ ବିରୋଧୀ

ଆବେଦନ ଅନୁଯାୟୀ, ନୂଆ ଭୋଟର ପଞ୍ଜୀକରଣ (ଫର୍ମ-୬)ରେ ଆଧାରକୁ ଜନ୍ମ ତାରିଖ ଏବଂ ଠିକଣାର ପ୍ରମାଣ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି। ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ଯୁକ୍ତି ଅନୁସାରେ, ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆଇନ ବିରୋଧୀ। ଏହା ଆଧାର ଅଧିନିୟମ ୨୦୧୬ର ଧାରା ୯, ଜନପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଅଧିନିୟମ ୧୯୫୦ର ଧାରା ୨୩(୪) ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୧୪ର ସିଧାସଳଖ ଉଲ୍ଲଂଘନ ଅଟେ। ଆଧାର ଅଧିନିୟମର ଧାରା ୯ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହୁଛି ଯେ ଆଧାର ନାଗରିକତା କିମ୍ବା ବାସସ୍ଥାନର ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ। ୟୁଆଇଡିଏଆଇର ୨୨ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୩ର ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ଆଧାର କେବଳ ପରିଚୟର ପ୍ରମାଣ, ନାଗରିକତା କିମ୍ବା ଜନ୍ମ ତାରିଖର ନୁହେଁ।

ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ଏବଂ ବେଆଇନ ପ୍ରବାସୀ କରୁଛନ୍ତି ଅପବ୍ୟବହାର

ଆବେଦନରେ କୁହାଯାଇଛି, “ଆଧାର ଆକ୍ଟ, ୨୦୧writable୬ର ଧାରା ୯ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହୁଛି ଯେ ‘ଆଧାର ନାଗରିକତା କିମ୍ବା ବାସସ୍ଥାନର ସବୁତ ନୁହେଁ।’ ୟୁନିକ୍ ଆଇଡେଣ୍ଟିଫିକେସନ୍ ଅଥରିଟି ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (UIDAI) ଦ୍ୱାରା ୨୨ ଅଗଷ୍ଟ, ୨୦୨୩ରେ ଜାରି ଏକ ନୋଟିଫିକେସନରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି ଯେ ‘ଆଧାର ପରିଚୟର ସବୁତ ଅଟେ, ନାଗରିକତା, ଠିକଣା କିମ୍ବା ଜନ୍ମ ତାରିଖର ସବୁତ ନୁହେଁ’।” ତଥାପି ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀ ଏବଂ ବେଆଇନ ପ୍ରବାସୀମାନେ ଆଧାରର ଭୁଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି।

କେଉଁ ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଛି ଆଧାର କାର୍ଡ?

ଆବେଦନରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ, “ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଆଧାରର ବ୍ୟବହାର କେବଳ ସ୍କୁଲ୍ ଆଡମିସନ, ସମ୍ପତ୍ତି କିଣାବିକା ଏବଂ ଜନ୍ମ ପ୍ରମାଣପତ୍ର, ରାସନ କାର୍ଡ ଓ ଡ୍ରାଇଭିଂ ଲାଇସେନ୍ସ ଭଳି ଦସ୍ତାବିଜ୍ ପାଇବା ପାଇଁ ହେଉନାହିଁ, ବରଂ ବୟସ, ନାଗରିକତା ଏବଂ ବାସସ୍ଥାନର ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ମଧ୍ୟ କରାଯାଉଛି। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ନୂଆ ଭୋଟର ପଞ୍ଜୀକରଣ (ଫର୍ମ-୬) ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ତାରିଖ ଏବଂ ବାସସ୍ଥାନର ପ୍ରମାଣ ଭାବେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି।”

ଭେରିଫିକେସନ ସିଷ୍ଟମରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦାବି

ଆବେଦନରେ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା ଭେରିଫିକେସନ ସିଷ୍ଟମରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ଦାବି କରାଯାଇଛି। ଏହାସହ, ସଂସ୍କାରର ତଦାରଖ ପାଇଁ ଏକ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ମନିଟରିଂ କମିଟି (High-Level Monitoring Committee) ଗଠନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସମେତ ସାଇବର ସେକ୍ୟୁରିଟି ଏବଂ ଫରେନସିକ୍ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ସାମିଲ ରହିବେ।