କୋଲକାତା: ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଇନଭେଷ୍ଟିଗେସନ୍ ଏଜେନ୍ସି ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର କୋଲକାତାରେ ନିଜର ପ୍ରଥମ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଥାନା ଖୋଲିଛି। ଏହି ଥାନା ନ୍ୟୁ ଟାଉନ୍ ସ୍ଥିତ NBCC ଭବନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ସହ ଜଡ଼ିତ NIA ମାମଲାର ଏଫ୍ଆଇଆର୍ ଏବେ କୋଲକାତାରେ ହିଁ ରୁଜୁ ହୋଇପାରିବ। ତେବେ କେଉଁ ମାମଲାର ଏଫ୍ଆଇଆର୍ ଏଠାରେ ରୁଜୁ ହେବ, ତାହା ଏହି ଥାନା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବନାହିଁ; ଏଥିପାଇଁ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପୂର୍ବରୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ରହିଛି।

ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା NIA କେଉଁ କେଉଁ ମାମଲାର ତଦନ୍ତ କରେ, ଏହା କିପରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ ଏବଂ କୋଲକାତାରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଥାନା କାହିଁକି ସ୍ଥାପନ କରାଗଲା?

ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଇନଭେଷ୍ଟିଗେସନ୍ ଏଜେନ୍ସି (NIA) କ’ଣ?

ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଇନଭେଷ୍ଟିଗେସନ୍ ଏଜେନ୍ସି ହେଉଛି ଭାରତର ପ୍ରମୁଖ ଆତଙ୍କବାଦ ନିରୋଧୀ ତଦନ୍ତକାରୀ ସଂସ୍ଥା। ୨୦୦୮ ମସିହା ମୁମ୍ବାଇ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଏହିପରି ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏଜେନ୍ସିର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା। ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା, ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଏବଂ ଅଖଣ୍ଡତା ପ୍ରତି ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଗୁରୁତର ଅପରାଧଗୁଡ଼ିକର ତଦନ୍ତ କରିବା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।

NIA ଏପରି ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ତଦନ୍ତ କରେ, ଯାହାର ତାର ଏକରୁ ଅଧିକ ରାଜ୍ୟ କିମ୍ବା ବିଦେଶ ସହ ଯୋଡ଼ି ହୋଇଥାଏ। ଅନେକ ସମୟରେ ସ୍ଥାନୀୟ ପୋଲିସ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ତଦନ୍ତ କରିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସେହି ମାମଲାକୁ NIA କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଥାନ୍ତି।

NIA ଗଠନର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ

ଭାରତରେ ଆତଙ୍କବାଦ ଓ ସଂଗଠିତ ଅପରାଧର ରୂପରେଖ ନିରନ୍ତର ବଦଳୁଛି। ଅନେକ ଘଟଣାର ଯୋଜନା ଗୋଟିଏ ରାଜ୍ୟରେ ହୋଇଥାଏ, ଏହାର ଅର୍ଥ ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରୁ ଆସିଥାଏ ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ପହଞ୍ଚିଥାଏ। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ କେବଳ ସ୍ଥାନୀୟ ପୋଲିସର ତଦନ୍ତ ଯଥେଷ୍ଟ ହୋଇନଥାଏ। ଏଥିପାଇଁ ‘ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ତଦନ୍ତକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଆଇନ, ୨୦୦୮’ (NIA Act, 2008) ଅଧୀନରେ ଏହି ଏଜେନ୍ସି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ସାରା ଦେଶରେ ତଦନ୍ତ କରିବାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିକାର ମିଳିଛି।

NIA କେଉଁ କେଉଁ ମାମଲାର ତଦନ୍ତ କରେ?

1. ଆତଙ୍କବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ: ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ, ବୋମା ବିସ୍ଫୋରଣ, ଆତଙ୍କବାଦୀ ସଂଗଠନକୁ ଅର୍ଥ ଯୋଗାଣ (Terror Funding), ନୂତନ ସଦସ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତି, ଅନଲାଇନ୍ କଟ୍ଟରପନ୍ଥୀ ପ୍ରଚାର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଉଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ NIA କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରେ।

2. ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଓ ବିସ୍ଫୋରକ ଚୋରା ଚାଲାଣ: ବେଆଇନ ମାରଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ବିସ୍ଫୋରକ ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗାଣ ଯଦି କୌଣସି ଉଗ୍ରବାଦୀ କିମ୍ବା ଆତଙ୍କବାଦୀ ଗୋଷ୍ଠୀ ସହ ଜଡ଼ିତ ଥାଏ, ତେବେ NIA ଏହାର ତଦନ୍ତ କରେ।

3. ଜାଲ୍ ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା (FICN): ଉଚ୍ଚ ଗୁଣବତ୍ତାବିଶିଷ୍ଟ ନକଲି ନୋଟ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ ଚୋରା ଚାଲାଣ ଦ୍ୱାରା ଦେଶର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଉଥିବା ନେଟୱାର୍କକୁ NIA ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରିଥାଏ।

4. ସୀମାପାର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ: ସୀମାପାର ଅନୁପ୍ରବେଶ, ବିଦେଶରୁ ସଞ୍ଚାଳିତ ହେଉଥିବା ଆତଙ୍କବାଦୀ ନେଟୱାର୍କ, ଗୁପ୍ତ ଯୋଗାଯୋଗ ମାଧ୍ୟମ ଓ ଆପ୍ସ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଧରିବା।

5. ମାଓବାଦୀ ଓ ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାବାଦୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ: ବାମପନ୍ଥୀ ଉଗ୍ରବାଦ (LWE), ପ୍ରତିବନ୍ଧିତ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକୁ ସହାୟତା ଏବଂ ଦେଶର ଅଖଣ୍ଡତାକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଉଥିବା ବିଚ୍ଛିନ୍ନତାବାଦୀ ମାମଲାର ତଦନ୍ତ।

6. ପରମାଣୁ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ: ପରମାଣୁ ପ୍ଲାଣ୍ଟ, ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କିମ୍ବା ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ତଥ୍ୟ ଚୋରି ସମ୍ପର୍କିତ ମାମଲା।

7. ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚୁକ୍ତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅପରାଧ: ମାନବ ଚାଲାଣ (Human Trafficking), ବିମାନ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନିୟମ ଓ ଚୁକ୍ତିସଂକ୍ରାନ୍ତ ଅପରାଧ।

କୋଲକାତାରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଥାନା କାହିଁକି ଖୋଲାଗଲା?

ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ NIA ର ଆଞ୍ଚଳିକ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ (Regional Office) ପୂର୍ବରୁ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପୋଲିସ ଥାନା ନଥିଲା। ଫଳରେ ଏଫ୍ଆଇଆର୍ ରୁଜୁ କରିବା ପାଇଁ ଏଜେନ୍ସିକୁ ଦିଲ୍ଲୀ ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା।

• ପୂର୍ବର ସମସ୍ୟା: ଦିଲ୍ଲୀ ଦ୍ୱାରା ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପୂରଣ ହେଉଥିବାରୁ ସମୟ ଅଧିକ ଲାଗୁଥିଲା ଏବଂ କାଗଜପତ୍ର ଆଦାନପ୍ରଦାନରେ ବିଳମ୍ବ ହେଉଥିଲା।

• ନୂଆ ଥାନାର ଫାଇଦା: ଏବେ କୋଲକାତା ଥାନାରେ ହିଁ ସୀଧାସଳଖ ଏଫ୍ଆଇଆର୍ ରୁଜୁ ହୋଇପାରିବ। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପ୍ରଶାସନିକ ଓ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶୀଘ୍ର ଶେଷ ହୋଇପାରିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ତଦନ୍ତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଧିକ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ହେବ।

ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର କେଉଁ ମାମଲା ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ?

ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ NIA ପୂର୍ବରୁ ବେଲଡାଙ୍ଗା ଦଙ୍ଗା, ମାଲଦାର ମୋଥାବାଡ଼ି ଘଟଣା ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବିସ୍ଫୋରଣ ମାମଲାର ତଦନ୍ତ କରୁଛି। ନୂଆ ଥାନା ଖୋଲିବା ଦ୍ୱାରା ଏହି ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର କାଗଜପତ୍ର ଓ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସହଜ ହେବ।

ଏହା କ’ଣ ସାଧାରଣ ପୋଲିସ ଥାନା ପରି?

NIA ର ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଥାନା ସାଧାରଣ ଥାନା ପରି ଏଫ୍ଆଇଆର୍ ରୁଜୁ କରିପାରିବ ଏବଂ ଏଠାରେ ଅଧିକାରୀ ଓ କର୍ମଚାରୀ ନିୟୋଜିତ ରହିବେ। କିନ୍ତୁ ଏହା ସାଧାରଣ ଅପରାଧର ତଦନ୍ତ କରିବ ନାହିଁ। ଚୋରି, ମାରପିଟ୍ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଗଣ୍ଡଗୋଳର ତଦନ୍ତ ସ୍ଥାନୀୟ ପୋଲିସ ହିଁ କରିବ। ଏହି ଥାନା କେବଳ NIA ର ଆଇନଗତ ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସୁଥିବା ଗୁରୁତର ଓ ଆତଙ୍କବାଦ ସମ୍ପର୍କିତ ମାମଲାର ହିଁ ତଦନ୍ତ କରିବ।