ଆଜିର ସମୟରେ ଏନର୍ଜି ଡ୍ରିଙ୍କ୍ର ଟ୍ରେଣ୍ଡ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ୁଛି। ଥକ୍କାପଣ ଦୂର କରିବା, ତୁରନ୍ତ ଏନର୍ଜି ପାଇବା ଏବଂ କାମ କିମ୍ବା ପଢ଼ାରେ ଫୋକସ୍ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଅନେକ ଲୋକ ଏଗୁଡ଼ିକର ସେବନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେଣି। ଖାସକରି ଯୁବବର୍ଗ ଏହାକୁ ନିଜର ଡେଲି ଲାଇଫଷ୍ଟାଇଲ୍ ର ଅଂଶ ବନାଉଛନ୍ତି। ଡେରି ରାତି ଯାଏଁ ଜାଗିବା, ଲମ୍ବା ସମୟ ଯାଏଁ ସ୍କ୍ରିନରେ କାମ କରିବା ଏବଂ ଫାଷ୍ଟ ଲାଇଫଷ୍ଟାଇଲ୍ (ଏହି ଡ୍ରିଙ୍କ୍ସର ଚାହିଦା ଆହୁରି ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି। କିନ୍ତୁ 'ବିଶ୍ୱ ଲିଭର୍ ଦିବସ' ଅବସରରେ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଏନର୍ଜି ଡ୍ରିଙ୍କ୍ସର ବଢ଼ୁଥିବା ସେବନ ଯୁବକମାନଙ୍କ ଲିଭର୍ ଉପରେ ଭାରି ପଡ଼ୁଛି।
ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ଲିଭର୍ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ବିମାରୀ ଅଧିକ ବୟସର ଲୋକଙ୍କଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିଲା, ଏବେ ସେହି ସମସ୍ୟା ୨୦ ରୁ ୩୦ ବର୍ଷର ଯୁବକମାନଙ୍କଠାରେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ମେଡିକାଲ୍ ରିପୋର୍ଟସ୍ ଏବଂ 'BMJ Case Reports' ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଡ୍ରିଙ୍କ୍ସରେ ମହଜୁଦ ଅଧିକ କ୍ୟାଫିନ୍, ସୁଗାର୍ ଏବଂ କେମିକାଲ୍ସ ଲିଭର୍କୁ ଧୀରେ ଧୀରେ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇପାରେ। ଡାକ୍ତରମାନଙ୍କ କହିବା କଥା ଯେ ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ଏବେ ଏକ ଲୁଚି ରହିଥିବା ବିପଦ ପାଲଟିବାକୁ ଯାଉଛି, ଯାହା ଲମ୍ବା ସମୟରେ ଗମ୍ଭୀର ବିମାରୀର କାରଣ ବନିପାରେ। ବିନା ସୂଚନାରେ ବାରମ୍ବାର ସେବନ କରିବା ବିପଦକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇଦିଏ। ଆସନ୍ତୁ ଏହି ରିସର୍ଚ୍ଚ ବିଷୟରେ ବିସ୍ତାରରେ ଜାଣିବା।
ଏନର୍ଜି ଡ୍ରିଙ୍କ୍ସର ଅଧିକ ସେବନ ଲିଭର୍ ପାଇଁ କାହିଁକି ବିପଜ୍ଜନକ? କ’ଣ କହୁଛି ରିସର୍ଚ୍ଚ
ମେଡିକାଲ୍ ଜର୍ଣ୍ଣାଲ୍ 'BMJ Case Reports' ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ କେସ୍ ଷ୍ଟଡି ରେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲା ଯେ ଏନର୍ଜି ଡ୍ରିଙ୍କ୍ସର ଅଧିକ ସେବନ ଲିଭର୍ ପାଇଁ ଗମ୍ଭୀର କ୍ଷତିକାରକ ହୋଇପାରେ। ଏହି ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ, ଏଗୁଡ଼ିକରେ ମହଜୁଦ 'ନିୟାସିନ୍' (Niacin) ଅର୍ଥାତ୍ ଭିଟାମିନ୍ B3 ର ଅଧିକ ମାତ୍ରା ଲିଭର୍ ଉପରେ ବିଷାକ୍ତ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏକ୍ୟୁଟ୍ ହେପାଟାଇଟିସ୍ (Acute Hepatitis) ଭଳି ସ୍ଥିତି ବନିପାରେ। ଏହାଛଡ଼ା, ଏହି ଡ୍ରିଙ୍କ୍ସରେ ହାଇ ସୁଗାର୍, କ୍ୟାଫିନ୍ ଏବଂ ଟରିନ୍ (Taurine) ଭଳି ତତ୍ତ୍ୱ ଥାଏ, ଯାହା ଲିଭର୍ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ଚାପ ପକାଏ।
ଅନେକ ଥର ଏଗୁଡ଼ିକରେ କ୍ୟାଫିନ୍ର ମାତ୍ରା ସୁରକ୍ଷିତ ସୀମାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଥାଏ, ଯାହା ଶରୀରର ମେଟାବୋଲିଜମ୍ (Metabolism) କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। କ୍ରମାଗତ ସେବନ ଦ୍ୱାରା ଲିଭର୍ରେ ଫ୍ୟାଟ୍ (Fat) ଜମା ହେବାକୁ ଲାଗେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାହ (Inflammation) ଏବଂ ଅକ୍ସିଡେଟିଭ୍ ଷ୍ଟ୍ରେସ୍ (Oxidative Stress) ବଢ଼େ। ସମୟ ସହିତ ଏହି ସ୍ଥିତି ଲିଭର୍ର କ୍ଷମତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ ଏବଂ ଗମ୍ଭୀର ରୋଗର ବିପଦ ବଢ଼ାଇପାରେ। ଯଦି ସମୟ ଥାଉ ଥାଉ ଏହି ଅଭ୍ୟାସକୁ ରୋକା ନଗଲା, ତେବେ ଲିଭର୍ ଡ୍ୟାମେଜ୍ (Liver Damage) ର ବିପଦ କାଫି ବଢ଼ିପାରେ।
ଯୁବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ୁଛି ଲିଭର୍ ରୋଗ, ୨୫ ରୁ ୩୦% ସହରୀ ଜନସଂଖ୍ୟା ପ୍ରଭାବିତ
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତରେ ଯୁବକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲିଭର୍ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ସମସ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ୁଛି। ଖାସକରି ୨୦ ରୁ ୩୦ ବର୍ଷର ବୟସ୍କ ବର୍ଗରେ ଫ୍ୟାଟି ଲିଭର୍ (Fatty Liver) ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଲିଭର୍ ରୋଗର ମାମଲା ଅଧିକ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଏହାର ଏକ ବଡ଼ କାରଣ ଏନର୍ଜି ଡ୍ରିଙ୍କ୍ସ, ମିଠା ପାନୀୟ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଅସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର ଜୀବନଶୈଳୀ (Unhealthy Lifestyle) ଅଟେ।
ରିପୋର୍ଟ କୁହେ ଯେ ସହରୀ ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୨୫ ରୁ ୩୦% ଅଂଶ ନନ୍-ଆଲକୋହଲିକ୍ ଫ୍ୟାଟି ଲିଭର୍ ଡିଜିଜ୍ (NAFLD) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ। ଏହି ସ୍ଥିତି ସେତେବେଳେ ଆହୁରି ଗମ୍ଭୀର ହୋଇଯାଏ ଯେତେବେଳେ ଲୋକେ ଲମ୍ବା ସମୟ ଯାଏଁ ଏହି ପାନୀୟ ପଦାର୍ଥଗୁଡ଼ିକର ସେବନ କରୁଥାନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ ନଜରଅନ୍ଦାଜ କରିଦିଅନ୍ତି। ଫିଜିକାଲ୍ ଆକ୍ଟିଭିଟି (Physical Activity) ର ଅଭାବ ଏବଂ ଖରାପ ଖାଦ୍ୟପେୟ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଏ। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ସମୟ ଥାଉ ଥାଉ ଜାଗ୍ରତ ହେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।
ମଦ ସହିତ ସେବନ ଏବଂ କ୍ରମାଗତ ଅଭ୍ୟାସ ବନିବା ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିପଦ
ଡାକ୍ତରମାନେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଏନର୍ଜି ଡ୍ରିଙ୍କ୍ସକୁ ମଦ ସହିତ ମିଶାଇ ପିଇବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ ହୋଇପାରେ। କ୍ୟାଫିନ୍ର ପ୍ରଭାବ ମଦର ନିଶାକୁ ଲୁଚାଇ ଦିଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜ ସୀମାରୁ ଅଧିକ ମଦ ସେବନ କରିନିଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଲିଭର୍ ଉପରେ ଡବଲ୍ ପ୍ରବାବ ପଡ଼େ ଏବଂ କ୍ଷତି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼େ। କ୍ରମାଗତ ଏବଂ ଅଧିକ ମାତ୍ରାରେ ସେବନ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଲିଭର୍ରେ ପ୍ରଦାହ, ଫାଇବ୍ରୋସିସ୍ (Fibrosis) ଏବଂ ସିରୋସିସ୍ (Cirrhosis) ଭଳି ଗମ୍ଭୀର ସ୍ଥିତି ବିକଶିତ ହୋଇପାରେ।
ଏହାଛଡ଼ା, ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ଧୀରେ ଧୀରେ ନିଶାର ରୂପ ମଧ୍ୟ ନେଇପାରେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିବା ମୁସ୍କିଲ୍ ହୋଇଯାଏ। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ କହିବା କଥା ଯେ ଏହି ଅଭ୍ୟାସକୁ ସମୟ ଥାଉ ଥାଉ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ, ସାଥିରେ ସନ୍ତୁଳିତ ଡାଏଟ୍, ନିୟମିତ ବ୍ୟାୟାମ ଏବଂ ଜାଗ୍ରତତା ହିଁ ଏଥିରୁ ବଂଚିବାର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବୀ ଉପାୟ।