ଡିଆର୍ଡିଓ (DRDO) ର "ଇମର୍ଜିଂ ସାଇନ୍ସ, ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଆଣ୍ଡ ଇନୋଭେସନ୍ କନ୍କ୍ଲେଭ୍" (ESTIC-2026) ରେ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଏବଂ ନେକ୍ସଟ୍-ଜେନ୍ ଚିପ୍ସ ସମ୍ପର୍କିତ ଅଧିବେଶନର ନେତୃତ୍ୱ ନେବ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଦେଶକୁ ଚିପ୍ ଡିଜାଇନ୍, ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ କରିବା।

ଭାରତକୁ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପିଢ଼ିର ଚିପ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ କରିବା ଦିଗରେ ଡିଆରଡିଓ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଯାଉଛି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଗବେଷଣା ଓ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ପକ୍ଷରୁ ଆସନ୍ତା ଅକ୍ଟୋବର ୨୭ ରୁ ୨୯ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ଭାରତ ମଣ୍ଡପମ୍ ରେ ଆୟୋଜିତ ହେବାକୁ ଥିବା ଇଷ୍ଟିକ-୨୦୨୬ (ESTIC-2026) ସମ୍ମିଳନୀରେ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଏବଂ ନେକ୍ସଟ୍-ଜେନ୍ ଚିପ୍ସ ଉପରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିବେଶନ ପରିଚାଳନା କରାଯିବ।

ଏହି ଆୟୋଜନରେ ୧୨ଟି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଓ ବିଭାଗ ମିଳିତ ଭାବେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି। ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ନବସୃଜନ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତକୁ ଏକ ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ପରିଣତ କରିବା ଏବଂ ଦେଶର ବୈଷୟିକ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏହାର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।

ଏଆଇ (AI) ଚିପ୍ସ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଉପରେ ହେବ ଆଲୋଚନା

ଡିଆରଡିଓର ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିବେଶନରେ ଶିଳ୍ପ ଜଗତ, ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ, ସ୍ୱଦେଶୀ ଚିପ୍ ନିର୍ମାଣ କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ କ୍ଷେତ୍ରର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ସାମିଲ ହେବେ। ଏହି ଅଧିବେଶନରେ ମାଇକ୍ରନ୍ ଇଣ୍ଡିଆର ଭାଇସ୍ ପ୍ରେସିଡେଣ୍ଟ୍ ଏବଂ ମ୍ୟାନେଜିଂ ଡାଇରେକ୍ଟର୍ ମୁଖ୍ୟ ବକ୍ତବ୍ୟ ରଖିବେ। ଏହାବ୍ୟତୀତ ଭାରତ ସେମି, ନେତ୍ରାସେମି ଏବଂ ଆଇଆଇଟି ମାଡ୍ରାସର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ମତ ରଖିବେ।

ଏହି ଆଲୋଚନାରେ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା ବା ଏଆଇ (AI) ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଚିପ୍ସ, ଚିପ୍ ଡିଜାଇନ୍, ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ନିର୍ମାଣ, ମାଇକ୍ରୋପ୍ରୋସେସର୍ ଏବଂ ଆଧୁନିକ କମ୍ପ୍ୟୁଟିଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ। ଦେଶରେ ଚିପ୍ ତିଆରି ଏବଂ ଏହାର ବିକାଶ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ସହିତ ଶିଳ୍ପସଂସ୍ଥା, ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ସହଯୋଗକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ।

ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ଆଜିର ଯୁଗରେ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଚିପ୍ସ କେବଳ ମୋବାଇଲ୍ ଏବଂ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନାହିଁ। ଆଧୁନିକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ପ୍ରଣାଳୀ, ରାଡାର, ଯୋଗାଯୋଗ ଉପକରଣ, ବିମାନ ଚାଳନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (AI) ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକରେ ଏହାର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ହେଉଛି।

ବେଙ୍ଗାଲୁରୁରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଡିଆରଡିଓର ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ପ୍ରଣାଳୀ) ଡକ୍ଟର ବି.କେ. ଦାସ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆର୍ଥିକ ଶକ୍ତି, ଡିଜିଟାଲ୍ ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ଏବଂ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ସେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତକୁ ଚିପ୍ ଡିଜାଇନ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଏହାର ନିର୍ମାଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏକ ଦୃଢ଼ ଏବଂ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟା ଘରୋଇ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିକଶିତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଦୂରସଞ୍ଚାର, ଅଟୋମୋବାଇଲ୍, ଶିଳ୍ପ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ (industrial automation), AI ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରିବାରେ ସହାୟତା ମିଳିବ।

ଡକ୍ଟର ଦାସଙ୍କ ମତରେ, ଘୋରୋଇ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ଭାରତ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା (supply chain) ରେ ଆସୁଥିବା ବାଧାବିଘ୍ନ, ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଚାପ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ବୈଷୟିକ ରପ୍ତାନି ପ୍ରତିବନ୍ଧକର ମୁକାବିଲା ସଫଳତାର ସହ କରିପାରିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ବଜାରରେ ଭାରତ ନିଜର ସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଢ଼ କରିବା ସହ ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟର ଉତ୍ପାଦ ରପ୍ତାନି ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇବ।

ଡିଆର୍ଡିଓର ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ) ଡକ୍ଟର ଅନୁପମ ଶର୍ମା ମଧ୍ୟ ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟରର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସାମରିକ ଅଭିଜାନର ପ୍ରାୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଭୂମିକା ରହିଛି। ତାଙ୍କ ମତରେ, ୨୦୩୫ ସୁଦ୍ଧା ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବ୍ୟବସାୟର ଆକାର ୨୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବ DRDO

ESTIC-2026 ରେ ଡିଆର୍ଡିଓ ପକ୍ଷରୁ ଏକ ଆଉଟ୍ରିଚ୍ ଷ୍ଟଲ୍ ମଧ୍ୟ କରାଯିବ, ଯେଉଁଠାରେ ସଂଗଠନର ବିଭିନ୍ନ ଗବେଷଣାଗାରରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିବା ଅନେକ ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେବ। ଏଥିରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ରହିଛି:

ଉନ୍ନତ ଯୋଗାଯୋଗ ପ୍ରଣାଳୀ

କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ପ୍ରୋଟୋଟାଇପ୍

ଅଧିକ ଥଣ୍ଡା ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପୋଷାକ

ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ 'ପ୍ରବଳ' (PRABALA) ଫୁଲ୍-ବଡି ପ୍ରୋଟେକ୍ଟର୍

ପାସିଭ୍ ଏବଂ ପାୱାର୍ଡ ଏକ୍ସୋସ୍କେଲେଟନ୍

ପୋର୍ଟେବଲ୍ ହାଇବ୍ରିଡ୍ ଏନର୍ଜି ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମ୍

ହାଇ-ପାୱାର୍ ପଲ୍ସ ଲେଜର ଡାୟୋଡ୍

ସ୍କ୍ରାମଜେଟ୍ ଇଞ୍ଜିନ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା

ଏହିସବୁ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ପ୍ରଦର୍ଶନ ମାଧ୍ୟମରେ ଡିଆରଡିଓ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଗବେଷଣା, ନୂତନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବିକାଶ ଏବଂ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ଦିଗରେ କରୁଥିବା ପ୍ରୟାସକୁ ଦେଶ ସାମ୍ନାରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବ। ଏହାସହିତ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍, ଶିଳ୍ପ ସଂସ୍ଥା, ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ସହଯୋଗକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ।

ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୈଷୟିକ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ

ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଚିପ୍ସ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ରଣନୈତିକ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତାର ଏକ ଅଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗ ପାଲଟିଛି। ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା ରାଡାର, ଯୋଗାଯୋଗ ନେଟୱାର୍କ, ସେନ୍ସର୍ ଏବଂ AI-ଭିତ୍ତିକ ପ୍ରଣାଳୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ଚିପ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଡିଆରଡିଓର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଭାରତରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଚିପ୍ ଡିଜାଇନ୍, ଗବେଷଣା ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସର କ୍ଷମତାକୁ ଅଧିକ ମଜଭୁତ କରିବାରେ ଏକ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଛି।

ESTIC-2026 ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରରେ ନିଜର ଭୂମିକାକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବା।