ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ହାଇକୋର୍ଟ ଏକ ମାମଲାରେ ରାୟ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି ଯେ କୌଣସି ମୁସଲିମ୍ ଦମ୍ପତିଙ୍କ ଛାଡ଼ପତ୍ର ଡିଗ୍ରୀ ପାଇଁ ଫତୱାକୁ ଆଧାର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ କୋର୍ଟ ଜଣେ ମୁସଲିମ୍ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମାମଲାକୁ ଖାରଜ କରିଦେଇଛନ୍ତି।

ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ ହାଇକୋର୍ଟ ମୁସଲିମ୍ ବିବାହ ଏବଂ ଛାଡ଼ପତ୍ର ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାମଲାରେ ବଡ଼ ରାୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ଅଦାଲତ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ କୌଣସି ବି ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍ଥା କିମ୍ବା ସେମିନାରୀ ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଫତୱା ଆଧାରରେ ଫ୍ୟାମିଲି କୋର୍ଟରୁ ଛାଡ଼ପତ୍ର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଏହା ସହିତ ହାଇକୋର୍ଟ ଆବେଦନକାରୀ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଆବେଦନକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାଖଲ କରାଯାଇଥିବା ସିଭିଲ୍ ପିଟିସନ୍କୁ ଖାରଜ କରିଦେଇଛନ୍ତି।

ବାସ୍ତବରେ, ଏହି ପୂରା ମାମଲା ଡକ୍ଟର ଶାଜିଆ ନୱାଜ୍ ଖାନ୍ ଏବଂ ସୈୟଦ ସାମି ଅଲ୍ଲୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି। ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ବର୍ଷ ହେବ ଅଲଗା ରହୁଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ସ୍ୱାମୀ ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ କେତେକ ଅଭିଯୋଗର ଉଲ୍ଲେଖ କରି ଭୋପାଳର ଦାରୁଲ୍ ଇଫ୍ତା ମସଜିଦ୍ କମିଟିକୁ ଚିଠି ଲେଖିଥିଲେ ଏବଂ ଛାଡ଼ପତ୍ର ସମ୍ପର୍କରେ ମତାମତ ମାଗିଥିଲେ। ଦାରୁଲ୍ ଇଫ୍ତା ମସଜିଦ୍ କମିଟି ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆବେଦନ ଉପରେ ନିଜର ଜବାବୀ ପତ୍ର ଜାରି କରିଥିଲା। ଏହି ପତ୍ରକୁ ଆଧାର କରି ସୈୟଦ ସାମି ଅଲ୍ଲୀ ଭୋପାଳର ଫ୍ୟାମିଲି କୋର୍ଟରେ ଛାଡ଼ପତ୍ର ପାଇଁ ପିଟିସନ୍ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଦାବି ଥିଲା ଯେ କମିଟିର ମତାମତ ଆଧାରରେ ଛାଡ଼ପତ୍ରକୁ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍।

ସ୍ୱାମୀ ସୈୟଦ ସାମି ଅଲ୍ଲୀ ଦାରୁଲ-ଇଫ୍ତା ମସଜିଦ୍ କମିଟି ଭୋପାଳ ଦ୍ୱାରା ୨୯ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୪ ରେ ଜାରି ହୋଇଥିବା ଏକ ଫତୱାର ଦୁହାଁଇ ଦେଇ ଫ୍ୟାମିଲି କୋର୍ଟରେ ଛାଡ଼ପତ୍ର ଘୋଷଣାର ଡିଗ୍ରୀ ମାଗିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ କି ସ୍ତ୍ରୀ ଫ୍ୟାମିଲି କୋର୍ଟରେ 'ଅର୍ଡର ୭ ରୁଲ୍ ୧୧ CPC' ଅଧୀନରେ ଆବେଦନ ଦେଇ ଏହି କେସ୍କୁ ଖାରଜ କରିବାକୁ ଦାବି କରିଥିଲେ। ଫ୍ୟାମିଲି କୋର୍ଟରୁ ଆବେଦନ ଖାରଜ ହେବା ପରେ ସ୍ତ୍ରୀ ହାଇକୋର୍ଟରେ ସିଭିଲ୍ ରିଭିଜନ୍ ପିଟିସନ୍ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ।

ଜବଲପୁର ହାଇକୋର୍ଟ ବିଚାରପତି କ’ଣ କହିଲେ?

ଏହି ପୂରା ମାମଲାରେ ଜବଲପୁର ହାଇକୋର୍ଟର ବିଚାରପତି ଜଷ୍ଟିସ୍ ବିବେକ ଜୈନଙ୍କ ଏକକ ପୀଠ ଶୁଣାଣି କରିଥିଲେ। ହାଇକୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ କୌଣସି ବି ଧାର୍ମିକ ସଂସ୍ଥା କିମ୍ବା ଦାରୁଲ୍-ଇଫ୍ତା କୌଣସି ମୁସଲିମ୍ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଛାଡ଼ପତ୍ର ଦେବାର ଅଧିକାର ରଖନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହା ସହିତ ଭୋପାଳ ମସଜିଦ୍ କମିଟିର ଫତୱା କେବଳ ଇସଲାମିକ ଗ୍ରନ୍ଥଗୁଡ଼ିକ ଆଧାରରେ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ଦେଇଥାଏ, ଏହା ନିଜେ ଛାଡ଼ପତ୍ରର କୌଣସି ଆଦେଶ କିମ୍ବା ରାୟ ନୁହେଁ। କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଫତୱା ଆଧାରରେ ଛାଡ଼ପତ୍ର ଘୋଷଣା ଚାହୁଁଥିବା ଏହି କେସ୍ରେ କୌଣସି ବୈଧ ଆଇନଗତ ଆଧାର ତିଆରି ହେଉନାହିଁ।

କୋର୍ଟ ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଆଇନଗତ ଭ୍ରାନ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ଦୂର କରିଥିଲେ। ସାଧାରଣତଃ ଏହା ମନେକରାଯାଏ ଯେ ମୁସଲିମ୍ ମ୍ୟାରେଜ୍ ଆକ୍ଟ ୧୯୩୯ ଅଧୀନରେ କେବଳ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ହିଁ ଛାଡ଼ପତ୍ର ପାଇଁ କୋର୍ଟ ଯିବାର ଅଧିକାର ରହିଛି। ହାଇକୋର୍ଟ ନିଜର ପୂର୍ବ ରାୟଗୁଡ଼ିକ ଏବଂ ଫ୍ୟାମିଲି କୋର୍ଟସ୍ ଆକ୍ଟ ୧୯୮୪ ର ଧାରା ୭(d) ର ଦୁହାଁଇ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମୁସଲିମ୍ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ସିଧାସଳଖ ଫ୍ୟାମିଲି କୋର୍ଟ ଯାଇ ଛାଡ଼ପତ୍ର ପିଟିସନ୍ ଦାଖଲ କରିପାରିବେ।

ଫତୱା ଆଧାରରେ ଦାଖଲ ମାମଲା ଖାରଜ

ଅଦାଲତ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଯେ ସ୍ୱାମୀ ଭୁଲ୍ ବୁଝାମଣା ଯୋଗୁଁ ଛାଡ଼ପତ୍ର ପିଟିସନ୍ ବଦଳରେ ଫତୱା ଆଧାରରେ ଛାଡ଼ପତ୍ର ଘୋଷଣାର ମାମଲା ଦାଖଲ କରିଥିଲେ, ତେଣୁ ହାଇକୋର୍ଟ ସେହି କେସ୍କୁ ଖାରଜ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ତେବେ କୋର୍ଟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଏହି ଛାଡ଼ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଫ୍ୟାମିଲି କୋର୍ଟରେ ନୂଆ କରି ଛାଡ଼ପତ୍ର ପିଟିସନ୍ ଦାଖଲ କରିପାରିବେ।