କାଠମାଣ୍ଡୁ: ନେପାଳରେ ହଠାତ୍ ବନ୍ୟା ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ କରିଛି। ହିମାଳୟ କରିଡର, ବିଶେଷକରି ରସୁୱାଗାଧି ଗୁରୁତର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ଏହା ୨୬୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ନେପାଳର ପ୍ରମୁଖ ହିମାଳୟ-ପାର ମାର୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଥିଲା। ବ୍ୟବସାୟୀ, ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀ ଏବଂ ସୈନ୍ୟବାହିନୀ ଏହା ଦେଇ ଯାଉଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଚୀନରୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ, କପଡ଼ା, ଜୋତା ଏବଂ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଯାନବାହାନ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରବେଶ ପଥ ହୋଇଗଲା।

ଭୋଟେ କୋଶି ଉପତ୍ୟକାରେ ଟ୍ରକ୍ ଆସିବାର ବହୁ ପୂର୍ବରୁ, ଖଚର କାଫଲା ନେପାଳରୁ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଗାଇରୋଙ୍ଗକୁ ଚାଉଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶସ୍ୟ ପରିବହନ କରୁଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ତିବ୍ଦତୀୟ ଲୁଣ ଏବଂ ପଶମ ପାଇଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବସାୟ କରୁଥିଲେ। ନେପାଳର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକରେ ଲୁଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଥିଲା ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଭାରତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ନେୱାର ବ୍ୟବସାୟୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟ ତିବ୍ଦତରେ ବାଣିଜ୍ୟ ନଗରଗୁଡ଼ିକରେ ବସତି ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।

ଏହି କରିଡର ଅତ୍ୟନ୍ତ ରଣନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ବହନ କରିଥିଲା। ଗୋର୍ଖାମାନେ ୧୭୪୪ ମସିହାରେ ନୁୱାକୋଟ ଦଖଲ କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ତିବ୍ଦତ ସହିତ ଲାଭଜନକ ବାଣିଜ୍ୟର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହାସଲ କରିବା। ୧୭୮୮ ଏବଂ ୧୭୯୧ ମସିହାରେ ନେପାଳୀ ସେନା ତିବ୍ଦତ ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ଏହି ରାସ୍ତା ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ, ୧୭୯୨ ମସିହାରେ ଚୀନ୍ ଏବଂ ତିବ୍ଦତୀୟ ସେନା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ।

୧୮୫୫ ମସିହାରେ ଆଉ ଏକ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଜଙ୍ଗ ବାହାଦୁର ରାଣା ସୀମାରେ ରସୁୱାଗାଧି ଦୁର୍ଗ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ। ୧୭୧ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଦୁର୍ଗ ଏବେ ବି ଆଧୁନିକ ରସୁୱାଗାଧି-ଗାଇରୋଙ୍ଗ କଷ୍ଟମ୍ସ କ୍ରସିଂ ନିକଟରେ ରହିଛି। ୧୯୫୦ ପରେ ରାଜନୈତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ନୂତନ ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣ ଧୀରେ ଧୀରେ କାରାଭାନ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ଶେଷ କରିଦେଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପର୍ବତ ମାର୍ଗରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଜାରି ରହିଥିଲା, ଯଦିଓ ଏକ ଭିନ୍ନ ରୂପରେ।

କଷ୍ଟମ୍ସ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରାୟତଃ କ୍ଲିୟରାନ୍ସ ଅପେକ୍ଷାରେ ଥିବା ଯାନବାହାନରେ ଘିଟି ରହୁଥିଲା, ଯାହା ଏହି ଛୋଟ ହିମାଳୟ ବସତିକୁ ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ଯାନବାହାନ ଡିପୋରେ ପରିଣତ କରିଥିଲା। ଯାନବାହାନ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀର ଏହି ଜମା ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ଆଶଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା। ଜୁଲାଇ ୨୦୨୫ ବନ୍ୟା ଅନେକ ସମ୍ପ୍ରତି ଆମଦାନୀ ହୋଇଥିବା ଯାନବାହାନ ଏବଂ ମାଲବାହୀ ଯାନବାହାନକୁ ଭାସି ନେଇଥିଲା।

ବନ୍ୟା ଲେଣ୍ଡେ/କୋଶି ନଦୀ ଉପରେ ମିତାରି ସାଂଘୁ କିମ୍ବା ବନ୍ଧୁତା ସେତୁକୁ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥିଲା। ୨୦୧୫ ଭୂମିକମ୍ପ ପରେ ପୁନଃନିର୍ମିତ ଏବଂ ୨୦୨୫ ବନ୍ୟା ପରେ ମରାମତି କରାଯାଇଥିବା ଏହି ସେତୁର ଆବଟମେଣ୍ଟ କିଛି ସେକେଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ନେପାଳ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥଳ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ତଳମୁଣ୍ଡରେ ଲୁଣ ଏବଂ ପଶମ ପରିବହନ କରାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ଉପରମୁଣ୍ଡରେ ଚାଉଳ ପଠାଯାଉଥିଲା।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ହଟିବେ ଭିଆଇପି ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ ୫୦ ଜଣ କର୍ମଚାରୀ