ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ-ଆମେରିକା ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ପରେ ବାଂଲାଦେଶ ଚିନ୍ତା କରୁଛି। ସଦ୍ୟତମ ଘଟଣାକ୍ରମରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ଫେବୃଆରୀ ୯ ତାରିଖରେ ଏକ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ଚୁକ୍ତିର ସର୍ତ୍ତାବଳୀକୁ ନେଇ ଗୁପ୍ତତା ବ୍ୟାପକ ସମାଲୋଚନାର ଶିକାର ହୋଇଛି। ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି ଫେବୃଆରୀ ୧୨ ତାରିଖରେ ବାଂଲାଦେଶରେ ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି ଏବଂ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଗୁପ୍ତ ଚୁକ୍ତି ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଉଛି। ଭାରତ-ଆମେରିକା ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ପରେ ବାଂଲାଦେଶ ଚୁକ୍ତିକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କରିବାକୁ ଶୀଘ୍ର ହୋଇଛି। ଟ୍ରମ୍ପ ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଶୁଳ୍କ ୧୮ ପ୍ରତିଶତକୁ ହ୍ରାସ କରିଛନ୍ତି।

ବାଂଲାଦେଶ ଭୟ କରୁଛି ଯେ ଯଦି ଏହା ସମାନ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ କିମ୍ବା ଉତ୍ତମ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ପାଇପାରିବ ନାହିଁ। ତେବେ ଏହା ଭାରତକୁ ବଜାର ଅଂଶ ହରାଇବ। ଏହାର ଅର୍ଥନୀତି ଆମେରିକାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ପୋଷାକ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ବହୁଳ ଭାବରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ, ଯାହା ଏହାର ଆମେରିକା ରପ୍ତାନିର ପ୍ରାୟ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଟେ।

ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୨୫ରେ ୱାଶିଂଟନ୍ ଢାକା ଉପରେ ଏକ ବିଶାଳ ୩୭ ପ୍ରତିଶତ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରିବା ପରେ ଏହି ଚୁକ୍ତି ହୋଇଛି। ଜୁଲାଇରେ, ଶୁଳ୍କକୁ ୩୫ ପ୍ରତିଶତ ଏବଂ ଶେଷରେ ଅଗଷ୍ଟରେ ୨୦ ପ୍ରତିଶତକୁ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିଲା। ଆଗାମୀ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିନାମା ଶୁଳ୍କକୁ ଆହୁରି ୧୫ ପ୍ରତିଶତକୁ ହ୍ରାସ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ  ୨୦୨୫ ମଧ୍ୟଭାଗରେ, ମହମ୍ମଦ ୟୁନୁସଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଅନ୍ତରୀଣ ସରକାର ଆମେରିକା ସହିତ ଏକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଅଣ-ପ୍ରକାଶନ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଶୁଳ୍କ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ଆଲୋଚନାକୁ ଗୋପନୀୟ ରଖିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ। ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମାର କୌଣସି ଖସଡ଼ା ଜନସାଧାରଣ, ସଂସଦ କିମ୍ବା ପ୍ରମୁଖ ଶିଳ୍ପ ଅଂଶୀଦାରଙ୍କ ସହିତ ସେୟାର କରାଯାଇ ନାହିଁ।

ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମାରେ ଅନେକ ‘ସର୍ତ୍ତ’ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ପ୍ରଥମତଃ, ଏଥିରେ ଚୀନ୍ ରୁ ଆମଦାନି ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ଚୀନ୍ ବଦଳରେ ଆମେରିକାରୁ ସାମରିକ ଆମଦାନି ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ଆମେରିକାର ଆମଦାନିକୁ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ବିନା ବାଂଲାଦେଶରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯିବା ଉଚିତ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଏସୀୟ ଦେଶକୁ ପ୍ରଶ୍ନ ନକରି ଆମେରିକାର ମାନଦଣ୍ଡ ଏବଂ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ପାଳନ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଆମେରିକାର ଯାନବାହାନ ଏବଂ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକର ଆମଦାନି ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କାରଣ ୱାଶିଂଟନ୍ ଚାହୁଁଛି ଯେ ଏହାର ଯାନବାହାନଗୁଡ଼ିକ ବାଂଲାଦେଶୀ ବଜାରକୁ ସହଜରେ ପ୍ରବେଶ କରୁ।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ: କାହା ସହିତ ମେଣ୍ଟ କରିବ ନାହିଁ କଂଗ୍ରେସ