ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ୍ ସାଗରରେ ଚୀନ୍ ଏବଂ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ପୁଣି ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। 'ସେକେଣ୍ଡ ଥୋମାସ୍ ଶୋଲ୍' ନିକଟରେ ଚୀନ୍ ଯୁଦ୍ଧପୋତଗୁଡ଼ିକ ଫିଲିପାଇନ୍ସର ସପ୍ଲାଇ (ଯୋଗାଣ) ମିଶନ୍‌କୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛନ୍ତି। ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ସମୁଦ୍ରରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ଏବଂ ଜାହାଜ ଧକ୍କା ହୋଇସାରିଛି। ଫିଲିପାଇନ୍ସ ପାଖରେ ଭାରତର ବ୍ରହ୍ମୋସ ମିସାଇଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ୍ ସାଗରରେ ଆଉ ଥରେ ଚୀନ୍ ଏବଂ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇଛନ୍ତି। କିଛି ସମୟର ଶାନ୍ତି ପରେ ଏଠାରେ ବିଗତ କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଖାସ୍ କଥା ହେଉଛି ଏବେ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ପାଖରେ ଭାରତ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ବ୍ରହ୍ମୋସ ସୁପରସୋନିକ୍ ଆଣ୍ଟି-ସିପ୍ ମିସାଇଲ୍ (BrahMos Supersonic Anti-ship Missile) ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ବ୍ରହ୍ମୋସକୁ ସେ ନିଜ ଉପକୂଳର ସୁରକ୍ଷାରେ ମୋତୟନ କରିଛି। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଚୀନ୍ ଏବଂ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଟକରାଅ କେବଳ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ଭିଡ଼ିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ହୋଇ ରହିନାହିଁ। ତାଜା ଉତ୍ତେଜନା ଏବେ ଫିଲିପାଇନ୍ସର ଅଭିଯୋଗ ଯୋଗୁଁ ବଢ଼ିଛି। ଫିଲିପାଇନ୍ସର କହିବା କଥା ଯେ ନିକଟରେ ଚୀନ୍ ନୌସେନା ଏବଂ କୋଷ୍ଟଗାର୍ଡ ତା’ର ନିୟମିତ ରୋଟେସନ୍ ଏବଂ ସପ୍ଲାଇ ମିଶନ୍‌କୁ ଅଟକାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ମିଶନ୍ ସେକେଣ୍ଡ ଥୋମାସ୍ ଶୋଲ୍‌ରେ ମୋତୟନ ଥିବା ତା’ର ସୈନିକମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଜରୁରୀ ସାମଗ୍ରୀ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଥିଲା। ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଅନୁଯାୟୀ ଚୀନ୍ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ବିପଜ୍ଜନକ ଭାବେ ରାସ୍ତା ଅବରୋଧ କରିଥିଲେ, ଯାହା ପରେ ମିଶନ୍‌କୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ରୋକିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା।

କାହିଁକି ବାରମ୍ବାର ମୁହାଁମୁହିଁ ହେଉଛନ୍ତି ଚୀନ୍-ଫିଲିପାଇନ୍ସ?

ବିବାଦର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହେଉଛି 'ସେକେଣ୍ଡ ଥୋମାସ୍ ଶୋଲ୍'। ଏଠାରେ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ୧୯୯୯ ମସିହାରେ ନିଜର ପୁରୁଣା ଯୁଦ୍ଧପୋତ 'BRP ସିଏରା ମାଦ୍ରେ'କୁ ଜାଣିଶୁଣି ସମୁଦ୍ର ଉପକୂଳ ବାଲିରେ ଅଟକାଇ ଦେଇଥିଲା (Grounding)। ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଏହି ଜାହାଜ ଉପରେ ନିଜର ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ରଖିଥାଏ ଏବଂ ସମୟ ସମୟରେ ସେଠାକୁ ସୈନିକ ଓ ସାମଗ୍ରୀ ଯୋଗାଣ କରିଥାଏ। ଚୀନ୍ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ନିଜର ଦାବି ଜାହିର କରେ ଏବଂ ଫିଲିପାଇନ୍ସର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ବିରୋଧ କରେ। ଏହି କାରଣରୁ ଦୁଇ ଦେଶର ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଏଠାରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇଆସୁଛନ୍ତି। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଦୁଇ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର ଲଢ଼େଇ ହୋଇଥିଲା। ଚୀନ୍ ଏବଂ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଯବାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲାଠି ଓ ବାଡ଼ିରେ ମାରପିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଥା ଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଜଣେ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ସୈନିକଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଗମ୍ଭୀର ଆଘାତ ଲାଗିଥିଲା। ଏହାପରେ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ମଧ୍ୟ ଦୁଇ ଦେଶର ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଧକ୍କା ହେବାର ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା। ଅର୍ଥାତ୍ ଦକ୍ଷିଣ ଚୀନ୍ ସାଗରରେ ଉତ୍ତେଜନା ପୁଣି ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାର ଦେଖାଯାଉଛି।

ଚୀନ୍ ପାଇଁ ଫିଲିପାଇନ୍ସର ବ୍ରହ୍ମୋସ ବଢ଼ାଇଲା ଆହ୍ୱାନ

ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଭାରତରୁ ବ୍ରହ୍ମୋସ ସୁପରସୋନିକ୍ ଆଣ୍ଟି-ସିପ୍ ମିସାଇଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ କିଣିଛି। ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ପ୍ରାୟ ୩୭.୫ କୋଟି ଡଲାର୍‌ର ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୦୨୪ ରେ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଚାଲାଣ ଫିଲିପାଇନ୍ସରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ଏହି ମିସାଇଲ୍‌ର ସର୍ବାଧିକ ରେଞ୍ଜ ପ୍ରାୟ ୨୯୦ କିଲୋମିଟର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏବେ ଫିଲିପାଇନ୍ସର ମେରାଇନ୍ କୋର୍ ନିଜର ଉପକୂଳ ସୁରକ୍ଷା ଢାଞ୍ଚାରେ ବ୍ରହ୍ମୋସକୁ ସାମିଲ କରୁଛି। ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଆମେରିକୀୟ ଏବଂ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ମେରାଇନ୍ ଏପରି ସାମରିକ ଅଭ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ବ୍ରହ୍ମୋସ ଭଳି ଉପକୂଳ ଆଣ୍ଟି-ସିପ୍ ସିଷ୍ଟମ୍‌ର ବ୍ୟବହାର ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଅଭ୍ୟାସ କରାଯାଇଥିଲା। ଯଦିଓ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଏହାକୁ ଚୀନ୍ ବିରୋଧରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଭାବେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରିନାହିଁ। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଫର୍ଡିନାଣ୍ଡ ମାର୍କୋସ୍ ଜୁନିୟର ପୂର୍ବରୁ କହିସାରିଛନ୍ତି ଯେ ସାମରିକ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ମଜବୁତ କରିବା, ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବା ନୁହେଁ।

ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟ ଦେଲା ଧମକ

ଚୀନ୍‌ର କହିବା କଥା ଯେ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ତା’ର ସାମୁଦ୍ରିକ ସୀମାରେ ଲଗାତାର ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କରୁଛି। ଚୀନ୍‌ର ସରକାରୀ ମିଡିଆ 'ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଟାଇମ୍ସ' (Global Times) ରବିବାର ଦିନ X (ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ୱିଟର୍) ରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟ କରିଛି। ଏଥିରେ ସେ ଲେଖିଛି ଯେ ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଚୀନ୍‌ର ଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ପାହାଡ଼ି ସମୁଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳ (Reefs) ଆଖପାଖରେ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବଢ଼ାଉଛି ଏବଂ ଚୀନ୍‌ର କୋଷ୍ଟଗାର୍ଡ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଜାରି ରଖିବ। ବେଜିଂ ସେକେଣ୍ଡ ଥୋମାସ୍ ଶୋଲ୍‌ରେ ଫିଲିପାଇନ୍ସର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ମଧ୍ୟ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛି। ଚୀନ୍‌ର କହିବା କଥା ଯେ ସେ ମାନବୀୟ ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ କିଛି ସପ୍ଲାଇ ମିଶନ୍‌ର ଅନୁମତି ଦେଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଫିଲିପାଇନ୍ସକୁ ସେଠାରେ ସ୍ଥାୟୀ ଢାଞ୍ଚା ମଜବୁତ କରିବା କିମ୍ବା ନୂଆ ନିର୍ମାଣ କରିବାର ଅନୁମତି ଦିଆଯିବ ନାହିଁ। ଅନ୍ୟପଟେ ଫିଲିପାଇନ୍ସର ପୁରୁଣା BRP ସିଏରା ମାଦ୍ରେ ଜାହାଜ ଲଗାତାର ଖରାପ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଯଦି ଏହାର ମରାମତି କିମ୍ବା ମଜବୁତୀକରଣ କରାନଯାଏ, ତେବେ ସେଠାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୈନିକମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତି ବଜାୟ ରଖିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପାରେ।