ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ସୁନା ନିବେଶକମାନଙ୍କୁ ବହୁତ ଚକିତ କରିଛି। ସଙ୍କଟ ସମୟର ସାଥୀ କୁହାଯାଉଥିବା ସୁନା ଏବେ ସୁରକ୍ଷିତ ନିବେଶ ପରି ମନେ ହେଉନାହିଁ। ଯୁଦ୍ଧ ସତ୍ତ୍ୱେ ଏହାର ଦର ବହୁତ ତଳକୁ ଖସିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ, କଚ୍ଚା ତେଲର ବଢ଼ୁଥିବା ଦର ଯୋଗୁଁ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ନିବେଶକମାନଙ୍କର ପସନ୍ଦ ପାଲଟିଛି। ଜାଣନ୍ତୁ ବଜାରର ଏହି ବଡ଼ ଓଲଟଫେରର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାହାଣୀ।

ଯେତେବେଳେ ବି ବିଶ୍ୱରେ କୌଣସି ବଡ଼ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କଟ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧ ହୁଏ, ସାଧାରଣ ନିବେଶକ ନିଜର କଷ୍ଟ ଅର୍ଜିତ ଟଙ୍କାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ସୁନା ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁନ୍ତି। କିନ୍ତୁ, ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ନିବେଶର ଏହି ପାରମ୍ପରିକ ନିୟମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳାଇ ଦେଇଛି। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେଉଛି, ଯେଉଁ ଆମେରିକା ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧର ବାଦଲ ଘେରି ରହିଛି, ସେହି ଦେଶର ମୁଦ୍ରା ଅର୍ଥାତ୍ 'ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର' ଏହି ସମୟରେ ନିବେଶକଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦ ହୋଇଛି। ଅନ୍ୟପଟେ, ସୁନା ଦର ତଳକୁ ଖସିବାରେ ଲାଗିଛି।

ସୁନାର ଚମକ ପଡ଼ିଲା ଫିକା, ଚକିତ କଲା ପରିସଂଖ୍ୟାନ

ଯଦି ଆମେ ବଜାରର ତଥ୍ୟକୁ ଦେଖିବା, ତେବେ କାହାଣୀ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯିବ। ଯୁଦ୍ଧର ଆରମ୍ଭରେ, ଅର୍ଥାତ୍ ୨ ମାର୍ଚ୍ଚରେ ସୁନା ଦରରେ ଏକାଥରକେ ୮,୫୦୦ ଟଙ୍କାର ବଡ଼ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଯୁଦ୍ଧ ତେଜିବା ସହ ସୁନା ଦର ହ୍ରାସ ପାଇବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ବେଳକୁ ସୁନା ଦର ଖସି ୧,୩୫,୮୪୬ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ଏହା ନିଜର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରରୁ ପ୍ରାୟ 14.3% ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଏହାର ଠିକ୍ ବିପରୀତ, ଡଲାର ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ଏହି ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ 2% ରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

ଡଲାରର ଏହି ଉଡ଼ାଣ ପଛରେ ତେଲର ଖେଳ

ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମିଲ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ଡଲାର କାହିଁକି ମଜବୁତ ହେଉଛି? ବଜାର ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁସାରେ ଏହାର ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି 'ପେଟ୍ରୋଡଲାର' ବ୍ୟବସ୍ଥା। ସାରା ବିଶ୍ୱରେ କଚ୍ଚା ତେଲର କାରବାର ମୁଖ୍ୟତଃ ଡଲାରରେ ହୋଇଥାଏ। ହୋର୍ମୁଜ ଜଳଡମରୁ ମଧ୍ୟ (Strait of Hormuz) ରେ ନାକେବନ୍ଦୀ ଯୋଗୁଁ ତେଲ ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଦର ବଢ଼ିଯାଇଛି। ତେଲ ମହଙ୍ଗା ହେଲେ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଏହା କିଣିବା ପାଇଁ ଅଧିକ ଡଲାର ଦରକାର ପଡ଼େ, ଯାହାଫଳରେ ଡଲାରର ଚାହିଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି।

ଏହା ସହିତ, ତେଲର ବଢ଼ୁଥିବା ଦର ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (Inflation) ଭୟ ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି। ଏଥିପାଇଁ ଆମେରିକାରେ ସୁଦ୍ଧ ହାର ଲମ୍ବା ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକ ରହିବା ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଯେତେବେଳେ ବଣ୍ଡ୍ ୟିଲ୍ଡ ଏବଂ ସୁଦ୍ଧ ହାର ବଢ଼େ, ସେତେବେଳେ ନିବେଶକମାନେ ସୁନା ବଦଳରେ ଡଲାରକୁ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ମନେ କରନ୍ତି।

କ’ଣ ସବୁଦିନ ପାଇଁ ସୁନାର ଦବଦବା ଶେଷ ହୋଇଯିବ?

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ ଏହି ସ୍ଥିତି ସବୁଦିନ ପାଇଁ ରହିବ ନାହିଁ। ଆମେରିକାର ଆକ୍ରାମକ ନୀତି ଏବଂ ଦେଶର ବଢ଼ୁଥିବା ଋଣ ଯୋଗୁଁ ଲମ୍ବା ସମୟ ପାଇଁ ଡଲାର ଉପରେ ବିଶ୍ୱର ଭରସା କମିପାରେ। ସୁନା କେବେବି ନିଜର ଗୁରୁତ୍ୱ ହରାଇବ ନାହିଁ। ଭବିଷ୍ୟତରେ ଯେତେବେଳେ ବି ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ କୌଣସି ସଙ୍କଟ ଆସିବ, ସେତେବେଳେ ସୁନା ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଢାଲ ଭାବେ ଉଭା ହେବ। ତେଣୁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ନିବେଶ ପାଇଁ ସୁନା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏକ ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ।