ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟ ୧୮ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ଶିଶୁଙ୍କ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଆକାଉଣ୍ଟ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ରୋକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରଭାବୀ କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି। ବାପା-ମା’ଙ୍କ ନଜରରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୟସ ପରେ ହିଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିବାର ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇପାରେ।
ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟ ନାବାଳକମାନଙ୍କ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଆକାଉଣ୍ଟ ବ୍ୟବହାରକୁ ନେଇ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ କହିଛନ୍ତି। କୋର୍ଟ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ନାବାଳକଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ନେଇ ବର୍ତ୍ତମାନ ଥିବା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ କେବଳ ଗାଇଡ୍ଲାଇନ୍ (ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା) ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନରଖି, ଏହାକୁ ଭାରତୀୟ ଆଇନ ଅଧୀନରେ ପ୍ରଭାବୀ କରାଯାଉ।
ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସମସ୍ତ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଏପରି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଭାରତୀୟ ଆଇନ ଅଧୀନରେ ଜାରି କରାଯାଉ ଯେପରି ୧୮ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜର ଆକାଉଣ୍ଟ ଖୋଲିପାରିବେ ନାହିଁ, ବାପା-ମା’ଙ୍କ ନଜରରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବୟସ ପରେ ହିଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଆକାଉଣ୍ଟର ଅନୁମତି ଦିଆଯାଉ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଆଇଟି (ଇଣ୍ଟରମିଡିଆରୀ) ରୁଲ୍ସରେ ଏହା କୁହାଯାଇଛି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭାବୀ ଢଙ୍ଗରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଲାଗୁ କରନ୍ତୁ।
ଆବେଦନରେ କ’ଣ ଦାବି କରାଯାଇଛି?
ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟରେ 'ଜଷ୍ଟ ରାଇଟ୍ସ ଅଫ୍ ଚିଲ୍ଡ୍ରେନ୍ ଆଲାଇନ୍ସ'ର ଆବେଦନ ଉପରେ ଶୁଣାଣି ସମୟରେ ନାବାଳକମାନଙ୍କ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ବ୍ୟବହାରକୁ ନେଇ ସୁରକ୍ଷା ଉପାୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା। ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ବରିଷ୍ଠ ଆଡ୍ଭୋକେଟ୍ ଏଚ୍.ଏସ୍. ଫୁଲକା ଯୁକ୍ତି ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ ୧୮ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ଶିଶୁମାନେ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ କୌଣସି କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ (ଚୁକ୍ତି) ରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମର ସର୍ତ୍ତାବଳୀକୁ ସ୍ୱୀକାର କରି ଆକାଉଣ୍ଟ ବନାଇଦେଉଛନ୍ତି।
ବାପା-ମା’ଙ୍କ ନଜରରେ ଆକାଉଣ୍ଟ ବ୍ୟବସ୍ଥା
କୋର୍ଟ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଏହି କଥା ଉପରେ ବିଚାର କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ୧୮ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ଲୋକଙ୍କର ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ସହ କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ କରିବା ଉପରେ ରୋକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଇଣ୍ଟରମିଡିଆରୀ ରୁଲ୍ସ ଅଧୀନରେ ବୈଧାନିକ ରୂପ ଦିଆଯାଉ। ଆବେଦନରେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଦାବି କରାଯାଇଛି ଯେ ୧୮ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ଶିଶୁଙ୍କୁ ଡିଜିଟାଲ୍ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଲଗା କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ପିତାମାତା କିମ୍ବା ଆଇନଗତ ଅଭିଭାବକଙ୍କ ସମ୍ମତି ଏବଂ ନଜରରେ ସୀମିତ ବ୍ୟବହାରର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଉ।
ଏବେ କ’ଣ ରହିଛି ବ୍ୟବସ୍ଥା?
ବର୍ତ୍ତମାନର ଇଣ୍ଟରମିଡିଆରୀ ନିୟମ ଅଧୀନରେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଏବଂ ଡିଜିଟାଲ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପାଇଁ ଅନେକ ନିୟମ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ଆବେଦନରେ ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି ଯେ ନାବାଳକମାନଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ବନାଇବା ରୋକିବା ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରଭାବୀ ଏବଂ ସମାନ ବୟସ-ଯାଞ୍ଚ (Age-verification) ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ। କୋର୍ଟ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ନାବାଳକଙ୍କ ଅନଲାଇନ୍ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଜୋର୍ ଦେଇଥିଲେ। ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଶୁଣାଣି ସମୟରେ କୋର୍ଟ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତରେ ଏସମ୍ବନ୍ଧରେ ସୁରକ୍ଷାମୁଳକ ଉପାୟ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।