ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତର ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ନେପାଳରେ ନୂଆ ନିର୍ବାଚିତ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବାଲେନ୍ ଶାହା ସତ୍ତାକୁ ଆସିବା ମାତ୍ରେ ୧୭ଟି ଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତଙ୍କ ସହ କାଠମାଣ୍ଡୁରେ ସାକ୍ଷାତ କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ଭାରତ, ଚୀନ୍, ଆମେରିକା, ଜାପାନ, ପାକିସ୍ତାନ, ବାଂଲାଦେଶ, କତାର ଏବଂ ଜାତିସଂଘର ରେସିଡେଣ୍ଟ କୋଅର୍ଡିନେଟର ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ଏହା ସହିତ ଏହି ଅନୁମାନ ଲଗାଯିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି ଯେ ବାଲେନ୍ ଶାହା ସରକାରଙ୍କ ବୈଦେଶିକ ନୀତି କିଭଳି ହେବ? ବିଶେଷ କରି ଭାରତ ପ୍ରତି। ବାଲେନ୍ ଶାହାଙ୍କ ‘ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପାର୍ଟି’ ନୂଆ ହୋଇଥିବା କାରଣରୁ ଏହି ଅନୁମାନ ଲଗାଯାଉଛି ଯେ ନେପାଳ କାହା ପଟକୁ  ଢଳିବ, ଭାରତ କିମ୍ବା ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁ ପକ୍ଷକୁ ଏହା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେବ? ଏହି ସମୟରେ, ଭାରତ ନେପାଳ ସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହାଇୱେ ବିଛାଇବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଯୋଜନା କରିସାରିଛି। ଭାରତର ସଡ଼କ ଏବଂ ରାଜପଥ ପରିବହନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ୪ ଲେନ୍ ବିଶିଷ୍ଟ ବାରାବଙ୍କୀ-ବହରାଇଚ୍ ସଡ଼କ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯାହା ନ୍ୟାସନାଲ ହାଇୱେ-୯୨୭ ର ଅଂଶ ହେବ। ଏହି ରାସ୍ତା ଭାରତ ଏବଂ ନେପାଳର ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ମଜଭୁତ କରିବ। ଭାରତ ଏହି ସମୟରେ ନେପାଳର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବ୍ୟୟବସାୟୀକ ପାର୍ଟନର। ଏହା ନେପାଳର ସମୁଦାୟ ଟ୍ରେଡ୍ (ବାଣିଜ୍ୟ) ର ୬୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ। ଏହା କହୁଛି ଯେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ କେତେ ଗୁରୁତ୍ୱ ରଖେ।

ଭାରତ ସମ୍ପର୍କର ନୂଆ ‘ହାଇୱେ’ର କରିଦେଲା ବଡ଼ ଶୁଭାରମ୍ଭ

ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି- ନୂଆ NH-927 ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ଅଧିକ ଭରସାଯୋଗ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟକ ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବ। ଏହି ହାଇୱେ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ପ୍ରାୟ ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ପରିବହନ ସମୟ କମାଇଦେବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ବାରାବଙ୍କୀରୁ ବହରାଇଚ୍ ମଧ୍ୟରେ ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିବାରେ ୧୫୦ ମିନିଟ୍ ବଦଳରେ ୭୫ ମିନିଟ୍ ହିଁ ଲାଗିବ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଯାନବାହାନର ବେଗ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୪୦ କିଲୋମିଟରରୁ ବଢ଼ାଇ ୮୦ କିମି ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ। ଏହି ହାଇୱେ ନିର୍ମାଣ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଚାଉଳ, ଗହମ, ପନିପରିବା, ଡାଏରୀ ପ୍ରଡକ୍ଟସ ସମେତ ସମସ୍ତ ଜରୁରୀ ଜିନିଷ ଶୀଘ୍ର ଭାରତୀୟ ବଜାରରୁ ନେପାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିପାରିବ।

ନେପାଳର ବୈଦେଶିକ ନୀତିର ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଟ୍ରେଣ୍ଡ୍ ରହିଛି

ନେପାଳର ବୈଦେଶିକ ନୀତିରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାରମ୍ପରିକ ଟ୍ରେଣ୍ଡ୍ ଏହା ରହିଛି ଯେ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଶୀର୍ଷ ପ୍ରାଥମିକତାରେ ରହିଛନ୍ତି। ନେପାଳୀ କଂଗ୍ରେସ ଯେଉଁଠି ଭାରତକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥାଏ, ସେଇଠି କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ଏବଂ ମାଓବାଦୀମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଚାଇନା କାର୍ଡର ବ୍ୟବହାର କରିଆସିଛନ୍ତି। ଏହି ଚକ୍ର ପ୍ରତିଥର ନୂଆ ନେତା ଆସିବା ସହ ବଦଳି ଚାଲିଛି।

ଭାରତ କିମ୍ବା ଚୀନ୍, ବାଲେନ୍ ଶାହା କେଉଁ ପକ୍ଷକୁ ଯିବେ

ଜେନେରେସନ୍ ଜେଡ୍  ର ପସନ୍ଦ ଥିବା ୩୫ ବର୍ଷୀୟ ବାଲେନ୍ ଶାହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନେପାଳର ବୈଦେଶିକ ନୀତିର ପରମ୍ପରାରୁ ହଟି ଚାଲୁଛନ୍ତି। ସେ ନିଜକୁ ଅଧିକ ତଟସ୍ଥ ଏବଂ ଅବଜେକ୍ଟିଭ୍ ଦେଖାଉଛନ୍ତି। ସେ ନେପାଳର ବୈଦେଶିକ ନୀତିର ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ଲେଖୁଛନ୍ତି। ମାତ୍ର, ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଏହା ଯେ କ’ଣ ତାଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି ଏଭଳି ରଣନୀତି ଅଛି?

ବାଲେନ୍ ଶାହା ଜଣାଇଦେଲେ- ନେପାଳର ଇଚ୍ଛା କ’ଣ

ରାପର୍ ରହିଥିବା ବାଲେନ୍ ଶାହା ମିଳିତ ଭାବେ ୧୭ଟି ଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ କରି ନିଜର ଇଚ୍ଛା ପ୍ରକଟ କରିଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ସେ ନା ତ ଭାରତ ଏବଂ ନା ହିଁ ଚୀନ୍ ପକ୍ଷକୁ ନିଜର ଢଳିବା ଜାହିର କରିବେ। ସେ ଏହା ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ସମସ୍ତେ ସମାନ ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସାଙ୍ଗରେ ସେ କତାର ଭଳି ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶକୁ ଡାକି ଏହା ମଧ୍ୟ ସଙ୍କେତ ଦେଇଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ନେପାଳର ମଧ୍ୟ ରଣନୈତିକ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ରହିଛି।

ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଉଭୟ ହିଁ ନେପାଳରୁ ଚାହାନ୍ତି ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି?

ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଦୁଇଟି ସ୍ୱାଭାବିକ ପଡ଼ୋଶୀ। ଭାରତ ତିନି ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ନେପାଳ ସହ ସୀମା ଶେୟାର କରେ, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ତାର ନେପାଳରେ ଯଥେଷ୍ଟ ପ୍ରଭାବ ଅଛି। ଭାରତ ଲୋକଙ୍କ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ପର୍କ, ଅର୍ଥନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ, ସୁରକ୍ଷା, ସହଯୋଗ ଏବଂ ଖୋଲା ସୀମାକୁ ନେଇ ନେପାଳ ସହ ନିଜର ସମ୍ପର୍କ ବଢ଼ାଇଛି। ସେଇଠି, ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱର ନେପାଳ ସୀମା ଚୀନ୍ ସହ ଲାଗିଛି। ସେ ତିବ୍ଦତ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ନେପାଳଠାରୁ ସୁରକ୍ଷା ଗ୍ୟାରେଣ୍ଟି ଚାହୁଁଛି। କିଛି ମିଡିଆ ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଉଛି ଯେ ବାଲେନ୍ ଶାହା ନିଜର ପ୍ରଥମ ବିଦେଶ ଗସ୍ତରେ କୁଆଡ଼େ ଯିବେ? ଭାରତ କିମ୍ବା ଚୀନ୍? ମନାଯାଉଛି ଯେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ଚାହିଁବ ବାଲେନ୍ ଶାହାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ରାଜକୀୟ ଗସ୍ତ ଭାରତର ହେଉ। ସେଇଠି ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟ ଏହିଭଳି ପ୍ରୟାସରେ ଲାଗିଥିବ। ବାଲେନ୍ ଶାହାଙ୍କ ପ୍ରଥମ ବିଦେଶ ଗସ୍ତ ହିଁ ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ଥିର କରିଦେବ ଯେ ସମ୍ପର୍କର ଓଟ କେଉଁ କଡ଼କୁ ବସିବ।

ନେପାଳ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି

ଏହା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଉଛି ଯେ ବାଲେନ୍ ଶାହା ବୋଧହୁଏ ଜାପାନ କିମ୍ବା ସୌଦି ଆରବ, କତାର, କୁଏତ, ଓମାନ ଏବଂ ବାହାରିନ ଭଳି ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିବେ, ଯେଉଁଠି ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ନେପାଳୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ରୁହନ୍ତି। ନିଜର ରାଜନୈତିକ ଅଭିଯାନ ଏବଂ ନେପାଳୀ ପ୍ରବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସହ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ ସମୟରେ, ବାଲେନ୍ ଶାହା ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଏଥିସହ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେଉଥିବା ଦେଶ ଗସ୍ତ କରି ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଏହି ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ମଜଭୁତ କରିବେ। ତଥାପି, ଏବେ ଏଥିରେ ବିଳମ୍ବ ହେବ।

ପିଏମ୍ ମୋଦୀ ମଧ୍ୟ ବାଲେନ୍ ଶାହାଙ୍କୁ ଦେଇସାରିଛନ୍ତି ଭାରତ ଆସିବାକୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ

ନେପାଳର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଶିଶିର ଖନାଲ ମଧ୍ୟ ନିକଟରେ ଏହି ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି ଯେ ନେପାଳର ପିଏମ୍ ବାଲେନ୍ ଶାହା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ନିମନ୍ତ୍ରଣକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି। ମରିସସ୍‌ରେ ହୋଇଥିବା ହିନ୍ଦ ମହାସାଗର ସମ୍ମିଳନୀ ଅବସରରେ ଖନାଲ ଏହି କଥା କହିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯେମିତି ହିଁ ନିର୍ବାଚନ ଶେଷ ହେବ ପିଏମ୍ ମୋଦୀ ଆମ ନେତାମାନଙ୍କ ସହ କଥା ହେବେ। ଖନାଲ ଜଣାଇଲେ ଯେ ସେ ମରିସସ୍‌ରେ ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ୍ ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ କଥା ହୋଇଛନ୍ତି। ଖନାଲ ନେପାଳର ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ ମୁତାବକ ହେବ। ନୂଆର ଅର୍ଥ ପୃଥକୀକରଣ ନୁହେଁ। ଆମର ମୌଳିକ ମୂଲ୍ୟ ପୂର୍ବ ଭଳି ହିଁ ରହିବ। ପଡ଼ୋଶୀ ଏବଂ ପାର୍ଟନରମାନଙ୍କ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ ସହ ଜଡ଼ିତ ହେବ।