୩୩ ବର୍ଷ ଧରି ଆନ୍ଦୋଳନର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ପାଲଟିଥିବା ଦିଲ୍ଲୀର ଜନ୍ତର-ମନ୍ତର ଏବେ ସାଧାରଣ ଜନତା ଓ ଗାଡ଼ି ଚଳାଚଳ ପାଇଁ ଖୋଲିଦିଆଯାଇଛି। ଦିଲ୍ଲୀ ପୁଲିସ ବ୍ୟାରିକେଡିଂ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ବଳୟ ହଟାଇ ସେଠାରେ ଗମନାଗମନକୁ ସ୍ୱାଭାବିକ କରିଛି।

ଦିଲ୍ଲୀର ଜନ୍ତର-ମନ୍ତର… ପ୍ରାୟ ୩୩ ବର୍ଷ ଧରି ସାରା ଦେଶର ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନର ସ୍ୱର ହୋଇ ରହିଥିଲା। କିଏ ନିଜର ଦାବି ନେଇ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚୁଥିଲା, ତ ଆଉ କିଏ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ନିଜର ପ୍ରତିବାଦ ଜଣାଇବାକୁ। ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ଜନ୍ତର-ମନ୍ତରକୁ ପ୍ରମୁଖ ଧରଣା ସ୍ଥଳ ଭାବରେ ବିଜ୍ଞପ୍ତ (Notify) କରାଯାଇଥିଲା। ସେବେଠାରୁ ବର୍ଷସାରା କୌଣସି ନା କୌଣସି ସଂଗଠନ, ଗୋଷ୍ଠୀ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ନିଜର ଦାବି ନେଇ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଆସୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଜନ୍ତର-ମନ୍ତରର ଚିତ୍ର ବଦଳିଯାଇଛି।

ଦିଲ୍ଲୀ ପୁଲିସ ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ଏହାକୁ ଆଧିକାରିକ ଧରଣା ସ୍ଥଳ ତାଲିକାରୁ ହଟାଇ ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ଆଜି ଏଠାରୁ ବହୁସ୍ତରୀୟ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟାରିକେଡିଂକୁ ମଧ୍ୟ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଛି। ପାରାମିଲିଟାରୀ ଫୋର୍ସ, କ୍ୟୁଆରଟି (QRT) ଏବଂ ଦଙ୍ଗା ନିରୋଧୀ ଯାନଗୁଡ଼ିକର ମୁତୟନକୁ ମଧ୍ୟ ହଟାଯାଉଛି। ଜନ୍ତର-ମନ୍ତର ରାସ୍ତାକୁ ସାଧାରଣ ଜନତା ଏବଂ ଟ୍ରାଫିକ୍ ପାଇଁ ଖୋଲିଦିଆଯାଇଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଆଗାମୀ ଦିନରେ ସାଧାରଣ ଲୋକ ଓ ଗାଡ଼ି ଚାଳକଙ୍କୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିବ, ମାତ୍ର ଏହା ସହିତ ଦିଲ୍ଲୀରେ ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ବଦଳିଯାଇଛି।

ଜନ୍ତର-ମନ୍ତରରେ ଏବେ ଗମନାଗମନ ସ୍ୱାଭାବିକ

ଦିଲ୍ଲୀର ଜନ୍ତର-ମନ୍ତରରେ ଏବେ ପୂର୍ବ ଭଳି ବ୍ୟାରିକେଡିଂ ଓ ସୁରକ୍ଷା ବଳୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ ନାହିଁ। ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଏଠାରେ ରାସ୍ତାର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବହୁସ୍ତରୀୟ ବ୍ୟାରିକେଡ୍ ଲଗାଯାଉଥିଲା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ବଳ ମୁତୟନ ରହୁଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହି ବ୍ୟାରିକେଡିଂଗୁଡ଼ିକୁ ହଟାଯାଉଛି ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଆସିବା-ଯିବା ଓ ଯାନବାହାନ ଚଳାଚଳ ପାଇଁ ରାସ୍ତା ଖୋଲାଯାଉଛି। ଦୀର୍ଘ ଦିନର ସୁରକ୍ଷା କଟକଣା ଯୋଗୁଁ ଏହି ରାସ୍ତାରେ ସାଧାରଣ ଯାତାୟାତ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିଲା, ଯାହାର ସମାଧାନ ହୋଇଛି।

୧୯୯୩ରୁ ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନର ବଡ଼ କେନ୍ଦ୍ର

ଜନ୍ତର-ମନ୍ତରର ପରିଚୟ କେବଳ ଦିଲ୍ଲୀର ଏକ ରାସ୍ତା କିମ୍ବା ଐତିହାସିକ ସ୍ମାରକୀ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନଥିଲା। ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ଏହାକୁ ପ୍ରମୁଖ ଧରଣା ସ୍ଥଳ ଭାବରେ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯିବା ପରେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରୁ ଲୋକମାନେ ନିଜର ଦାବି ଓ ଅଭିଯୋଗ ନେଇ ଏଠାରେ ପହଞ୍ଚୁଥିଲେ। କୃଷକଙ୍କଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କର୍ମଚାରୀ, ସାମାଜିକ ସଂଗଠନରୁ ନେଇ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ମୁଦ୍ଦାରେ ଏଠାରେ ଧରଣା ଓ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହୋଇଛି। ଅନେକ ସମୟରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଗୋଷ୍ଠୀଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ବଡ଼ ବଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ତର-ମନ୍ତରରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା।

ସାମ୍ପ୍ରତିକ CJP ପ୍ରଦର୍ଶନ ପରେ ବଢ଼ିଲା ବିବାଦ

ସମ୍ପ୍ରତି ଜନ୍ତର-ମନ୍ତରରେ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୁକ୍ତ ଜ୍ଞାନେଶ କୁମାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହୋଇଥିଲା। କୋକରୋଚ୍ ଜନତା ପାର୍ଟି (CJP) ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂଗଠନ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ସହ ଜଡ଼ିତ ମୁଦ୍ଦାକୁ ନେଇ ପ୍ରତିବାଦ ଜଣାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ଜନ୍ତର-ମନ୍ତରରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଓ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିବାକୁ ନେଇ ଦିଲ୍ଲୀ ପୁଲିସ ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁହାଁମୁହିଁ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ୧୦ ଅକ୍ଟୋବର ପାଖାପାଖି ରାଜଧାନୀର ବହୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା କଡ଼ାକଡ଼ି କରାଯାଇଥିଲା।

ତିନୋଟି ବିକଳ୍ପ ପ୍ରଦର୍ଶନ ସ୍ଥଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ

ରାସ୍ତାରେ ବ୍ୟାରିକେଡିଂ, ପୁଲିସ ଓ ଅର୍ଦ୍ଧସାମରିକ ବଳର ମୁତୟନ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମୟରେ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀଙ୍କୁ ହାଜତକୁ ନେବା ଓ ପୁଲିସ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ନେଇ ବିବାଦ ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ଏହାପରେ ୧୧ ଅକ୍ଟୋବରରେ ଦିଲ୍ଲୀ ପୁଲିସ ଜନ୍ତର-ମନ୍ତରକୁ ଧରଣା-ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ଥଳ ତାଲିକାରୁ ହଟାଇ ଦେଇଥିଲା।

ଜନ୍ତର-ମନ୍ତର ପରିବର୍ତ୍ତେ ଦିଲ୍ଲୀ ପୁଲିସ ତିନୋଟି ବିକଳ୍ପ ପ୍ରଦର୍ଶନ ସ୍ଥଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କରିଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ-ଦିଲ୍ଲୀର ରାମଲୀଳା ମଇଦାନ, ଉତ୍ତର-ଦିଲ୍ଲୀର ବୁରାଡ଼ି ମଇଦାନ ଏବଂ ପୂର୍ବ-ଦିଲ୍ଲୀର CBD ମଇଦାନ ସାମିଲ ରହିଛି। ଦିଲ୍ଲୀ ପୁଲିସର ୧୧ ଅକ୍ଟୋବର ଆଦେଶ ଅନୁଯାୟୀ, ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ କମିଟିର ସୁପାରିଶ ଆଧାରରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି।

ସୁରକ୍ଷା ବଳୟ ଶେଷ

ଜନ୍ତର-ମନ୍ତରରେ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ପ୍ରଦର୍ଶନ ସମୟରେ ସୁରକ୍ଷାର ବହୁ ସ୍ତର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଥିଲା। ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀ ଓ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାରିକେଡିଂ ଲଗାଯାଉଥିଲା। ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ପାରାମିଲିଟାରୀ ଫୋର୍ସ, କ୍ୟୁଆରଟି (QRT) ଏବଂ ଦଙ୍ଗା ନିରୋଧୀ ଯାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ରଖାଯାଉଥିଲା। ଏବେ ଧରଣା ସ୍ଥଳର ମାନ୍ୟତା ଶେଷ ହେବା ପରେ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଉଛି। ଘଟଣାସ୍ଥଳରୁ ବ୍ୟାରିକେଡ୍ ହଟାଯାଉଛି ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ବଳର ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ କରାଯାଉଛି।