ରକ୍ଷା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ଅନୁଯାୟୀ, 'କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ନେଟୱର୍କ' ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି। ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଆଗାମୀ ଦିନରେ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ କମ୍ପ୍ୟୁଟରରୁ ହେବାକୁ ଥିବା ସାଇବର ବିପଦ ଏବଂ ଗୁପ୍ତଚର ଆକ୍ରମଣରୁ ଦେଶର ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଡାଟାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବ।

ରକ୍ଷା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ଭାରତର ସୁରକ୍ଷାକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି। DRDO ବେଙ୍ଗାଲୁରୁର ଟେକ୍ କମ୍ପାନୀ ‘ତକବିତ୍ ଲ୍ୟାବ୍ସ’ (Taqbit Labs) ସହ ମିଶି ‘କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ କି ଡିଷ୍ଟ୍ରିବ୍ୟୁସନ୍’ (QKD) ସିଷ୍ଟମର ମିଲିଟାରୀ ଫିଲ୍ଡ ଟ୍ରାଏଲ୍ (ସାମରିକ କ୍ଷେତ୍ର ପରୀକ୍ଷଣ) ସଫଳତାର ସହ ଶେଷ କରିଛି।

ଦାବି କରାଯାଇଛି ଯେ ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତର ମିଲିଟାରୀ ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜିକ୍ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ନେଟୱର୍କ (ରଣନୀତିକ ଯୋଗାଯୋଗ ନେଟୱର୍କ) କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ହ୍ୟାକ୍-ପ୍ରୁଫ୍ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ କରାଯାଇପାରିବ। ସରଳ ଭାଷାରେ କହିଲେ, ଭବିଷ୍ୟତରେ ଆସିବାକୁ ଥିବା ସୁପର-ଆଡଭାନ୍ସଡ କମ୍ପ୍ୟୁଟରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଏହି ନେଟୱର୍କରୁ ଗୁପ୍ତଚରଗିରି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ମନେକରାଯାଉଛି ଯେ ଏବେ କେହି ବି ଭାରତୀୟ ସେନାର ଗୁପ୍ତଚରଗିରି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଯଦି କେହି ଏମିତି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା ମଧ୍ୟ କରେ, ତେବେ ତାହା ସହଜରେ ଜଣାପଡ଼ିଯିବ।

‘କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ନେଟୱର୍କ’ର କିଛି ବିଶେଷତା

ରକ୍ଷା ଅନୁସନ୍ଧାନ ଏବଂ ବିକାଶ ସଂଗଠନ (DRDO) ଅନୁଯାୟୀ, ‘କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ନେଟୱର୍କ’ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି। ‘ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ’ ଅଭିଯାନ ଅଧୀନରେ ଏହି ଆଧୁନିକ ସିଷ୍ଟମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭାରତରେ ହିଁ ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତୁତ (Indigenous System) କରାଯାଇଛି।

ଏହି ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଆଗାମୀ ଦିନରେ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ କମ୍ପ୍ୟୁଟରରୁ ହେବାକୁ ଥିବା ସାଇବର ବିପଦ ଏବଂ ଗୁପ୍ତଚର ଆକ୍ରମଣରୁ ଦେଶର ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଡାଟାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବ। ଏହାସହ ଏହି ସଫଳ ପରୀକ୍ଷଣ ପରେ ଏବେ ସାରା ଦେଶରେ ବଡ଼ ମାପରେ ‘ମଲ୍ଟି-ହପ୍ କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ ନେଟୱର୍କ’ (ବଡ଼ ସୁରକ୍ଷା ଗ୍ରିଡ୍) ତିଆରି କରିବାର ରାସ୍ତା ସଫା ହୋଇଯାଇଛି।

QKD ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କଣ?

କ୍ୱାଣ୍ଟମ୍ କି ଡିଷ୍ଟ୍ରିବ୍ୟୁସନ୍ (QKD) ଏମିତି ଏକ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଯେଉଁଥିରେ ଡାଟା ପଠାଇବା ପାଇଁ ଆଲୋକର କଣିକା (ଫୋଟନ୍ସ) ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ। ଯଦି କେହି ମଝିରେ ଏହି ନେଟୱର୍କକୁ ହ୍ୟାକ୍ କରିବାକୁ କିମ୍ବା ଡାଟା ଚୋରି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ, ତେବେ ସିଷ୍ଟମକୁ ତୁରନ୍ତ ଏହା ଜଣାପଡ଼ିଯାଏ ଏବଂ ଡାଟା ନିଜକୁ ନିଜେ ବଦଳାଇ ଦିଏ। ଏହାଫଳରେ ଏହାକୁ ହ୍ୟାକ୍ କରିବା ଅସମ୍ଭବ ହୋଇଯାଏ।

ମଇଦାନରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ସେନା ପ୍ରସ୍ତୁତ

ଲାବୋରେଟୋରୀ (ଲ୍ୟାବ୍) ସ୍ତରରେ ସଫଳ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ପରେ ଏବେ ଏହାକୁ ମଇଦାନରେ ସେନାର ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ପରୀକ୍ଷଣ ସମୟରେ ଫାଇବର ସ୍ପୁଲ୍ସ (କେବୁଲ୍) ଏବଂ ମନିଟରିଂ ଉପକରଣ ଥିବା ଆଡଭାନ୍ସଡ ହାର୍ଡୱେରର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ନୂଆ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଅଟେ।