ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସ୍ୱଳ୍ପକାଳୀନ କିମ୍ବା ଚୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ‘ଗିଗ୍ ୱର୍କର୍ସ’ ମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରମ ଓ ନିଯୁକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ମଙ୍ଗଳବାର ସରକାର “ସୋସିଆଲ ସିକ୍ୟୁରିଟି (ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ) ରୁଲ୍ସ, ୨୦୨୫” ର ଚିଠା ନିୟମ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଅନଲାଇନ୍ ଡେଲିଭରି ଏଜେଣ୍ଟ ଏବଂ ରାଇଡ୍-ହେଲିଂ ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀଙ୍କ ଭଳି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିପାରିବ।
ସ୍ୱିଗି, ଜୋମାଟୋ, ଆମାଜନ୍ ଭଳି କମ୍ପାନୀରେ କାମ କରୁଥିବା କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଚିଠା-ନିୟମାବଳୀ ଜାରିକରାଯାଇଛି। ଏହି ନିୟମାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେକୌଣସି ଆପ୍ କିମ୍ଵା ଏଗ୍ରିଗେଟର (ମାଲିକ/ଥାର୍ଡ ପାର୍ଟି) ପାଖରେ ୯୦ ଦିନ କାମ କଲେ ଗିଗ୍ ୱାର୍କର୍ସଙ୍କୁ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ମିଳିବ। ଚାକିରି ଚାଲିଗଲେ ବି ୪୫ ଦିନ ଭିତରେ ପୁଣି ତାଲିମ ପାଣ୍ଠି ମିଳିବ। ନୂତନ ଶ୍ରମ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ ସହିତ, ଗିଗ୍ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଜୀବନ ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଦୁର୍ଘଟଣା ବୀମା ଭଳି ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା କଭରେଜ୍ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି। ଶ୍ରମ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ 'ଇ-ଶ୍ରମ' ପୋର୍ଟାଲରେ ଗିଗ୍ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ପଞ୍ଜିକରଣ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ୧୬ ବର୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ଵ ପଞ୍ଜିକରଣ କରିପାରିବେ। ଆଧାର ଲିଙ୍କ ପଞ୍ଜିକରଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ସେମାନେ 'ଆୟୁଷ୍ମାନ ଭାରତ' ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବେ। ଏହି ନିୟମାବଳୀକୁ ନେଇ ସରକାର ପରାମର୍ଶ ମାଗିଛନ୍ତି।
ପଞ୍ଜୀକରଣ କିପରି ହେବ?
୧୬ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସର ସମସ୍ତ ଗିଗ୍ କର୍ମୀଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କର ଆଧାର ନମ୍ବର ବ୍ୟବହାର କରି ପଞ୍ଜୀକରଣ କରିବାକୁ ପଡିବ। ସ୍ୱିଗି, ଜୋମାଟୋ ଏବଂ ଉବର ଭଳି ଏଗ୍ରିଗେଟରମାନଙ୍କୁ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପୋର୍ଟାଲରେ ସେମାନଙ୍କର କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ବିବରଣୀ ସେୟାର କରିବାକୁ ପଡିବ।
ଏହା ଏକ ୟୁନିଭର୍ସାଲ୍ ଆକାଉଣ୍ଟ୍ ନମ୍ବର (UAN) ସୃଷ୍ଟି କରିବ। ପଞ୍ଜିକୃତ ଶ୍ରମିକମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଫଟୋ ଏବଂ ବିବରଣୀ ସମ୍ବଳିତ ଏକ ଡିଜିଟାଲ୍ କିମ୍ବା ଶାରୀରିକ ପରିଚୟପତ୍ର ପାଇବେ। ଏହି କାର୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ପୋର୍ଟାଲ୍ ରୁ ଡାଉନଲୋଡ୍ କରାଯାଇପାରିବ।
ଯୋଗ୍ୟତା ସର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ?
ଲାଭ ପାଇବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ହେବା ପାଇଁ, ଆପଣଙ୍କୁ ପୂର୍ବ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଜଣେ ଏଗ୍ରିଗେଟର ସହିତ ଅତି କମରେ ୯୦ ଦିନ କିମ୍ବା ଏକାଧିକ ଏଗ୍ରିଗେଟର ସହିତ ୧୨୦ ଦିନ କାମ କରିବାକୁ ପଡିବ। ରୋଜଗାର ସଂଖ୍ୟା ନିର୍ବିଶେଷରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିନ ପାଇଁ ଗଣନା କରାଯିବ।
ଯଦି ଆପଣ ଗୋଟିଏ ଦିନରେ ଏକାଧିକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ କାମ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ପୃଥକ ଭାବରେ ଗଣନା କରାଯିବ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଗୋଟିଏ ଦିନ ପାଇଁ ତିନୋଟି ଏଗ୍ରିଗେଟରରେ କାମ କଲେ ତାହାକୁ ତିନି ଦିନ ଗଣନା କରାଯିବ। ୬୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପହଞ୍ଚିବା କିମ୍ବା ୯୦-୧୨୦ ଦିନ ଲଗାତାର କାମ ନକରିବା ପରେ ଯୋଗ୍ୟତା ଶେଷ ହୋଇଯିବ।
କେଉଁ ସୁବିଧା ହେବ ଉପଲବ୍ଧ?
ଯୋଗ୍ୟ ଶ୍ରମିକମାନେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୀମା, ଜୀବନ ବୀମା ଏବଂ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଦୁର୍ଘଟଣା ବୀମା ପାଇବେ। ଏଗ୍ରିଗେଟରମାନଙ୍କ ଅବଦାନ ସହିତ ଏକ ପୃଥକ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ପାଣ୍ଠି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯିବ। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଅବଦାନ ସଂଗ୍ରହ କରିବା ପାଇଁ ଜଣେ ଅଧିକାରୀ କିମ୍ବା ସଂସ୍ଥା ନିଯୁକ୍ତ କରିବେ।
ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା କୋଡ୍ ୨୦୨୦ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଗିଗ୍ ଏବଂ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ପରିଭାଷିତ କରିଛି। ଏହି ଡ୍ରାଫ୍ଟ ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ବର୍ତ୍ତମାନ ବ୍ୟବହାରିକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଛି। ଗିଗ୍ ଅର୍ଥନୀତି, ଯେଉଁଥିରେ ଡେଲିଭରି ଏବଂ ରାଇଡ୍-ସେୟାରିଂ ଭଳି ଚାକିରି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ସରକାର ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି ଯେ ଅଣସଂଗଠିତ ଶ୍ରମିକମାନେ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ପାଇବେ।
ଅଧିକ ପଢନ୍ତୁ: ଲଡୁ ବିକ୍ରିରେ ଐତିହାସିକ ରେକର୍ଡ କଲା ତିରୁପତି ବାଲାଜୀ ମନ୍ଦିର: ପ୍ରତି ଘଣ୍ଟାରେ ୧୫ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଲଡୁ କିଣିନେଲେ ଭକ୍ତ