ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ଯୋଗୀ କ୍ୟାବିନେଟ୍ରେ ପୁଣିଥରେ ବନାରସର ଦବଦବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ରବିବାର ଦିନ ବନାରସର ହଂସରାଜ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। କୁହାଯାଉଛି ଯେ, ହଂସରାଜଙ୍କୁ ଯୋଗୀ କ୍ୟାବିନେଟ୍ରେ ସାମିଲ କରିବା ପଛରେ ଏକ ବଡ଼ ରଣନୀତି ରହିଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ୨୦୨୭ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ରାସ୍ତା ସହଜ ହୋଇପାରିବ। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଯୋଗୀ କ୍ୟାବିନେଟ୍ରେ ହଂସରାଜ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଏଣ୍ଟ୍ରିର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ କ’ଣ।
ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ଯୋଗୀ କ୍ୟାବିନେଟ୍ରେ ହଂସରାଜ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ସାମିଲ ହୋଇଛନ୍ତି। ରବିବାର ସେ ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦର ଶପଥ ନେଇଛନ୍ତି। ହଂସରାଜଙ୍କୁ ମିଶାଇ ଯୋଗୀ ସରକାରରେ ବନାରସରୁ (କାଶୀ) ଏବେ ଚାରିଜଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇଗଲେଣି। ଯୋଗୀ ସରକାରରେ ଏହା ଏକ ନୂଆ ରେକର୍ଡ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଯୋଗୀ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ଲକ୍ଷ୍ନୌ ସହରରୁ ତିନିଜଣ ମନ୍ତ୍ରୀ କ୍ୟାବିନେଟ୍ରେ ଥିଲେ। ଏବେ ବନାରସ ଲକ୍ଷ୍ନୌକୁ ପଛରେ ପକାଇ ଏହି ନୂଆ ରେକର୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ଯୋଗୀ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ଲକ୍ଷ୍ନୌରୁ ବ୍ରଜେଶ ପାଠକ, ଆଶୁତୋଷ ଟଣ୍ଡନ ଏବଂ ଦିନେଶ ଶର୍ମା ମନ୍ତ୍ରୀମଣ୍ଡଳର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକାଳର ଦ୍ୱିତୀୟ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ପରେ ବନାରସରୁ ଚାରିଜଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ ହେଲେ ଦୟାଶଙ୍କର ମିଶ୍ର (ବ୍ରାହ୍ମଣ), ଅନିଲ ରାଜଭର (ଓବିସି), ରବିନ୍ଦ୍ର ଜୈସୱାଲ (ଓବିସି) ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ନୂଆ ମନ୍ତ୍ରୀ ହଂସରାଜ ବିଶ୍ୱକର୍ମା (ଓବିସି)। ଯଦିଓ ପ୍ରଥମ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ମଧ୍ୟ ବନାରସରୁ ତିନିଜଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ; ଅନିଲ ରାଜଭର ଓ ରବିନ୍ଦ୍ର ଜୈସୱାଲଙ୍କ ସହ ସେତେବେଳେ ନୀଳକଣ୍ଠ ତିୱାରୀ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ।
କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ଯେତେବେଳେ ନୀଳକଣ୍ଠ ତିୱାରୀଙ୍କୁ ବାଦ୍ ଦିଆଗଲା, ତାଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ଦୟାଶଙ୍କର ମିଶ୍ର 'ଦୟାଲୁ'ଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରୀ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାଦ୍ୱାରା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାରେ କୌଣସି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇନଥିଲା। ମାତ୍ର ଦ୍ୱିତୀୟ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ପରେ ହଂସରାଜ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ସାମିଲ ହେବା ଫଳରେ ଲକ୍ଷ୍ନୌରେ ବନାରସର ପ୍ରଭାବ ଆହୁରି ବଢ଼ିଯାଇଛି।
ସରକାରରେ ବଢ଼ୁଛି ବନାରସର ଦବଦବା
ରାଜନୈତିକ ବିଶ୍ଳେଷକ ବିଜୟ ନାରାୟଣଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ବନାରସରୁ ପିଏମ୍ ମୋଦୀ ସାଂସଦ ଅଛନ୍ତି। ୨୦୨୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ପିଏମ୍ ମୋଦୀଙ୍କ ଜିତିବାର ବ୍ୟବଧାନ କମ୍ ଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସପା (SP) ର 'PDA' ରଣନୀତିର ମୁକାବିଲା ଏବଂ ଗାଜିପୁର ଘଟଣାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ହଂସରାଜ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରୀ କରାଯାଇଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ କରାଯାଇ ୨୦୨୭ ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ବାଟ ପରିଷ୍କାର କରାଯାଇପାରିବ।
ବନାରସର ପ୍ରଭାବ ବଢ଼ିବାର କାରଣ
ବିଜୟ ନାରାୟଣଙ୍କ ମତରେ ୨୦୧୪ରେ ବନାରସରୁ ପିଏମ୍ ମୋଦୀ ସାଂସଦ ହେବା ପରଠାରୁ ୟୁପି ସରକାରରେ ବନାରସର ଗୁରୁତ୍ୱ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ପଣ୍ଡିତ କମଳାପତି ତ୍ରିପାଠୀଙ୍କ ପରେ ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ସୁଯୋଗ ଯେତେବେଳେ ୟୁପି ରାଜନୀତିରେ ବନାରସର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। କିନ୍ତୁ ୨୦୨୪ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ପରେ ବନାରସ ଏବଂ ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳରେ ବିଜେପି ନିଜର ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ନେଇ ସତର୍କ ହୋଇଯାଇଛି।
ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ପିଏମ୍ ମୋଦୀ ମାତ୍ର ଦେଢ଼ ଲକ୍ଷ ଭୋଟରେ ଜିତିବା ଏବଂ କାଶୀ ଅଞ୍ଚଳର ୧୩ଟି ଆସନ ମଧ୍ୟରୁ ବିଜେପି ୧୦ଟି ହାରିଯିବା ଦଳର ଶୀର୍ଷ ନେତୃତ୍ୱକୁ ଚିନ୍ତାରେ ପକାଇଛି। ସମୀକ୍ଷାରୁ ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା ଯେ ଓବିସି ଭୋଟରମାନେ ସପା (SP) ଶିବିରକୁ ଚାଲିଯାଇଛନ୍ତି। ହଂସରାଜ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଜଣେ ଜମିନି ସ୍ତରର ନେତା ଏବଂ ବିଜେପି ଆଶା କରୁଛି ଯେ ତାଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରୀ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଓବିସି ଭୋଟରଙ୍କ ପାଖକୁ ଏକ ଭଲ ସନ୍ଦେଶ ଯିବ। ଏହା ସହିତ ଗାଜିପୁରର କରଣ୍ଡାରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ସମାଜର ଜଣେ ଯୁବତୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟଣାକୁ ନେଇ ବିରୋଧୀ ଯେଉଁ ହଙ୍ଗାମା କରିଥିଲେ, ତାହା ମଧ୍ୟ ହଂସରାଜଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରୀ କରାଯିବାର ଅନ୍ୟତମ କାରଣ ହୋଇପାରେ।
ଜାତିଗତ ସମୀକରଣ ବିଜେପି ପାଇଁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ
ବରିଷ୍ଠ ସାମ୍ବାଦିକ ଅରୁଣ ମିଶ୍ରଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳରେ ଜାତିଗତ ଗୋଷ୍ଠୀବନ୍ଦୀ ବିଜେପି ପାଇଁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇ ରହିବ। ବିଜେପି ପଶ୍ଚିମ ୟୁପିରେ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଧ୍ରୁବୀକରଣର ଲାଭ ପାଇଯାଏ, କିନ୍ତୁ ପୂର୍ବର ଜାତିଗତ ରାଜନୀତିର ଚକ୍ରବ୍ୟୁହ ଭେଦ କରିବା ଏତେ ସହଜ ନୁହେଁ। ଏହି କଥାକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ହଂସରାଜ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରୀ କରାଯାଇଛି।
ଏହା ସହିତ ବାରାଣସୀର ପୁରୁଣା କର୍ମୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏକ ସନ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ମାତ୍ର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ସମାଜର ଏକ ବଡ଼ ଭୋଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ରହିଛି। ବନାରସରୁ ହଂସରାଜ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରୀ କରି ବିଜେପି ଏକ ବଡ଼ ଚାଲ୍ ଖେଳିଛି।