ଦିନେଶ ତ୍ରିବେଦୀ ଆଉ ଥରେ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଅଛନ୍ତି। କେବେ ରେଳ ଭଡ଼ା ବଢ଼ାଇବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ଯୋଗୁଁ ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ହରାଇଥିବା ତ୍ରିବେଦୀ ଏବେ ଢାକାରେ ଭାରତର ଉଚ୍ଚାୟୁକ୍ତ ବନିପାରନ୍ତି। ଏହି ନିଯୁକ୍ତି କେବଳ କୂଟନୈତିକ ନୁହେଁ ବରଂ ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କେତ ମଧ୍ୟ ଦେଉଛି। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ସନ୍ଦର୍ଭରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେକରାଯାଉଛି। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା,ଦିନେଶ ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ସବୁକିଛି। କିପରି ସେ ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ହରାଇଲେ, ପରେ TMC ପରେ BJP ର ହାତ କିପରି ଧରିଲେ।

ଦିନେଶ ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କ ପୁରା ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରା

। ୨୦୧୧-୧୨ ରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ରେଳ ଭଡ଼ା ବଢ଼ାଇବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ସୁଧାର ଦିଗରେ ପଦକ୍ଷେପ ମନେକରାଗଲା। କିନ୍ତୁ ସେହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରୀ ପଦ ଛଡ଼ାଇ ନେଲା। ଏବେ ତାଙ୍କୁ ବାଂଲାଦେଶର ରାଜଧାନୀ ଢାକାରେ ଭାରତର ହାଇକମିଶନର କରାଯିବାର ଖବର ଆସୁଛି।  ଏହି ନିଯୁକ୍ତି କେବଳ ପ୍ରଶାସନିକ ନୁହେଁ ବରଂ ରାଜନୈତିକ ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ସଙ୍କେତ ମଧ୍ୟ ଦେଉଛି। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ରାଜନୀତି, ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରର ରଣନୀତି ତିନୋଟିଯାକ ମଧ୍ୟରେ ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କ ଭୂମିକା ଆଉ ଥରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି।

ଭାରତ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶର ସମ୍ପର୍କ ଏହି ସମୟରେ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଜଣେ ଅଭିଜ୍ଞ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ବୁଝାମଣା ରଖୁଥିବା ନେତାଙ୍କୁ ଏହି ପଦକୁ ପଠାଇବା ଏକ ସୁଚିନ୍ତିତ ରଣନୀତି ମନେକରାଯାଉଛି।  ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କର ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ସହିତ ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କ ଅଛି, ଯାହା ବାଂଲାଦେଶ ସହିତ ସାଂସ୍କୃତିକ ଏବଂ ଭୌଗଳିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ବୁଝିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ତାଙ୍କର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତିକୁ ନିର୍ବାଚନୀ ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ଦୁଇଟିଯାକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେକରାଯାଉଛି।

କିଏ ଦିନେଶ ତ୍ରିବେଦୀ?

ଦିନେଶ ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ୪ ଜୁନ୍ ୧୯ ୫୦ ରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ହୋଇଥିଲା।  ସେ ଏକ ଶିକ୍ଷିତ ପରିବାରରୁ ଆସନ୍ତି। ସେ କୋଲକାତାର ସେଣ୍ଟ ଜେଭିୟର୍ସ କଲେଜରୁ ଇକୋନୋମି  ପଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ବିଦେଶରେ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ପଢ଼ା ସମ୍ପର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ। ରାଜନୀତିକୁ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ସେ ପାଇଲଟ୍  ଭାବରେ କାମ କରିଥିଲେ ଏବଂ ନିଜର ବ୍ୟବସାୟ ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭାଳିଥିଲେ।  ତାଙ୍କର ଏହି ବିବିଧ ପୃଷ୍ଠଭୂମି ତାଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ନେତାମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା କରେ। 

ତାଙ୍କର ରାଜନୈତିକ ଯାତ୍ରା କଂଗ୍ରେସରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।  ପରେ ସେ ଜନତା ଦଳ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ହେଲେ ଏବଂ ୧୯ ୯୦ ରେ ପ୍ରଥମ ଥର ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ। ଏହାପରେ ସେ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ (TMC) ରେ ସାମିଲ ହେଲେ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କଲେ। ୨୦୦୯ ରେ ସେ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନ ଜିତି ସଂସଦରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ବନିଲେ।

୨୦୧୧ ରେ ତାଙ୍କୁ ରେଳ ମନ୍ତ୍ରୀ କରାଗଲା। ସେ ରେଳବାଇକୁ ଆଧୁନିକ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ। ୨୦୧୨ ର ରେଳ ବଜେଟ୍‌ରେ ସେ ଯାତ୍ରୀ ଭଡ଼ା ବଢ଼ାଇବା ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଥିଲେ। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆର୍ଥିକ ସୁଧାର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଜରୁରୀ କୁହାଗଲା, କିନ୍ତୁ ରାଜନୈତିକ ଭାବରେ ମହଙ୍ଗା ପଡ଼ିଲା। ତାଙ୍କ ଦଳ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ ଏହାର ବିରୋଧ କଲା ଏବଂ ଶେଷରେ ତାଙ୍କୁ ପଦ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିଲା। ଏହି ଘଟଣା ତାଙ୍କ କ୍ୟାରିୟର୍‌ର ସବୁଠାରୁ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ମୋଡ଼ ବନିଗଲା।

ଦିନେଶ ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ଅଭିଜ୍ଞତା କେତେ ବ୍ୟାପକ? ଦିନେଶ ତ୍ରିବେଦୀ ତିନି ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ସକ୍ରିୟ ରାଜନୀତିରେ ଅଛନ୍ତି। ସେ ରାଜ୍ୟସଭା ଏବଂ ଲୋକସଭା ଦୁଇଟିଯାକରେ କାମ କରିଛନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରରେ ମନ୍ତ୍ରୀ ରହିଛନ୍ତି। ବିଭିନ୍ନ ଦଳ ସହିତ କାମ କରିବାର ଅଭିଜ୍ଞତା ତାଙ୍କୁ ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ଏବଂ ବ୍ୟାବହାରିକ ନେତା ବନାଏ। ଏହି ଅଭିଜ୍ଞତା ତାଙ୍କୁ କୂଟନୈତିକ ଭୂମିକା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଉପଯୁକ୍ତ କରେ।

ରେଳ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିବାବେଳେ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି କ’ଣ ଥିଲା? ବର୍ଷ ୨୦୧୨ ରେ ରେଳ ଭଡ଼ା ବଢ଼ାଇବା ତାଙ୍କର ନିଷ୍ପତ୍ତି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଏବଂ ବିବାଦୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ଥିଲା। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ରେଳବାଇର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିତି ସୁଧାରିବା ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଥିଲା। ତେବେ, ରାଜନୈତିକ ବିରୋଧ କାରଣରୁ ତାଙ୍କୁ ପଦ ଛାଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିଲା।

ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ ଛାଡ଼ି ଭାରତୀୟ ଜନତା ଦଳ (BJP) କୁ କାହିଁକି ଗଲେ? ବର୍ଷ ୨୦୨୧ ରେ ସେ ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଦେଲେ। ତାଙ୍କର କହିବା ଥିଲା ଯେ ରାଜ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ହିଂସା ଏବଂ ଆନ୍ତରିକ ମତଭେଦ କାରଣରୁ ସେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ। ପରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଜନତା ଦଳରେ ସାମିଲ ହୋଇଗଲେ ଏବଂ ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିରେ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଗଲେ।

ଢାକାରେ ଉଚ୍ଚାୟୁକ୍ତ ବନିବାର କ’ଣ ମହତ୍ତ୍ୱ ଅଛି? ଏହି ପଦ ଭାରତର ବିଦେଶ ନୀତି ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ବାଂଲାଦେଶ ଭାରତର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଡ଼ୋଶୀ। ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତା ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ତାଙ୍କୁ ଏହି ଭୂମିକା ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ କରେ। ତାଙ୍କର ନିଯୁକ୍ତିରୁ ଦୁଇ ଦେଶର ସମ୍ପର୍କକୁ ନୂଆ ଦିଶା ମିଳିପାରେ।