ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ବିଧାୟିକାରେ ସଂରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରୁଥିବା 'ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ଅଧିନିୟମ ୨୦୨୩' ଗୁରୁବାରଠାରୁ ଲାଗୁ ହୋଇଛି। ୨୦୨୩ ଆଇନର ବିଜ୍ଞପ୍ତି ହଠାତ୍ କାହିଁକି ଜାରି କରାଗଲା, ସେ ନେଇ ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ ଯେ ଏହା ଏକ ବୈଷୟିକ ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗତ ପଦକ୍ଷେପ।
ସଂସଦରେ ୩ ଦିନିଆ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଧିବେଶନ ଡକାଯାଇଛି। ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣକୁ ନେଇ ସଂସଦରେ ଜୋରଦାର ଚର୍ଚ୍ଚା ଜାରି ରହିଛି। ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ଅଧିନିୟମରେ ସଂଶୋଧନ ସମ୍ପର୍କିତ ବିଲ୍ ଉପରେ ଆଜି ଶୁକ୍ରବାର ଆଲୋଚନା ଶେଷ ହେବ ଏବଂ ଏହା ପରେ ଭୋଟିଂ କରାଯିବ। ସଂସଦରେ ଗୋଟିଏ ପଟେ ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହିଳା ବିଲ୍କୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟପଟେ ୨୦୨୩ର ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ଆଇନକୁ ଲାଗୁ କରିବା ପାଇଁ ସରକାରୀ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଜାରି କରିଦିଆଗଲା। ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ, ସଂଶୋଧନ ଉପରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଥିବା ସମୟରେ ହଠାତ୍ ୨୦୨୩ ଆଇନକୁ କାହିଁକି ଲାଗୁ କରାଗଲା?
କେନ୍ଦ୍ର ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଗତକାଲି ଗୁରୁବାର ରାତିରେ ଜାରି ଏକ ବିଜ୍ଞପ୍ତିରେ ଜଣାଇ ଦିଆଗଲା ଯେ, ବିଧାୟିକାରେ ସଂରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରୁଥିବା ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ଅଧିନିୟମ ୨୦୨୩ ଗୁରୁବାରଠାରୁ ଲାଗୁ ହୋଇଛି।
କାହିଁକି ଲାଗୁ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଲା ୨୦୨୩ର ଆଇନ?
ବାସ୍ତବରେ, ୨୦୨୩ର ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ବର୍ତ୍ତମାନର ଜନଗଣନା ଏବଂ ତା’ପରେ ହେବାକୁ ଥିବା ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ (delimitation) ପରେ ହିଁ ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ଲାଗୁ ହେବାର ଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନର ବିଧେୟକ ଏଥିରେ ସଂଶୋଧନ କରି ଏହି ପ୍ରାବଧାନ କରୁଛନ୍ତି ଯେ, ୨୦୧୧ ଜନଗଣନା ଆଧାରରେ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଆୟୋଗଙ୍କ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ ସଂରକ୍ଷଣ ଲାଗୁ ହେବ। ସେଥିପାଇଁ ୨୦୨୩ ଆଇନକୁ ଅଧିସୂଚିତ (Notify) କରାଗଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେଥିରେ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇପାରିବ।
ଏହା ପୂର୍ବରୁ ବିଧାୟିକା ଅର୍ଥାତ୍ ଲୋକସଭା ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାଗୁଡ଼ିକରେ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ୩୩ ପ୍ରତିଶତ ସଂରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରୁଥିବା ମହିଳା ସଂରକ୍ଷଣ ଅଧିନିୟମ ୨୦୨୩ ଦେଶରେ ଲାଗୁ ହୋଇଗଲା। ତେବେ ସଂସଦରେ ଏହି ଆଇନର ସଂଶୋଧନ ଏବଂ ଏହାକୁ ୨୦୨୯ରେ ଲାଗୁ କରିବା ନେଇ ଜାରି ରହିଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚା ମଧ୍ୟରେ ୨୦୨୩ ଆଇନକୁ ହଠାତ୍ କାହିଁକି ପ୍ରଭାବୀ କରାଗଲା, ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ। ଏହା ପଛରେ ବୈଷୟିକ ତ୍ରୁଟିର ଦ୍ୱାହି ଦିଆଯାଉଛି।
କଂଗ୍ରେସର ନିଶାନା - କହିଲେ ଏହା 'ବିଚିତ୍ର'
ଜାରି ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁସାରେ, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସମ୍ବିଧାନ (୧୦୬ତମ ସଂଶୋଧନ) ଅଧିନିୟମ, ୨୦୨୩ର ଧାରା ୧ର ଉପଧାରା (୨)ରୁ ମିଳିଥିବା ଶକ୍ତିର ପ୍ରୟୋଗ କରି, ୧୬ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬କୁ ସେହି ତାରିଖ ଘୋଷଣା କରୁଛନ୍ତି ଯେଉଁ ଦିନଠାରୁ ଏହି ଆଇନର ପ୍ରାବଧାନ ଲାଗୁ ହେବ। 'ନାରୀ ଶକ୍ତି ବନ୍ଦନ ଅଧିନିୟମ'କୁ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୩ରେ ସଂସଦ ପାରିତ କରିଥିଲା।
କଂଗ୍ରେସର ଯୋଗାଯୋଗ ପ୍ରଭାରୀ ମହାସଚିବ ଜୟରାମ ରମେଶ ଏହି ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଚିତ୍ର। ସେ କହିଛନ୍ତି, “ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୩ରେ ପାରିତ ନାରୀ ଶକ୍ତି ବନ୍ଦନ ଅଧିନିୟମ ଗୁରୁବାରଠାରୁ ଲାଗୁ ହୋଇଛି, ଯେତେବେଳେ କି ଏହାର ସଂଶୋଧନ ଉପରେ ସଂସଦରେ ବିତର୍କ ଚାଲିଛି ଏବଂ ଶୁକ୍ରବାର ଭୋଟିଂ ହେବାର ଅଛି। ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚକିତ।”