ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ୱାଟସଆପ୍ ଏବଂ ମେଟାର ଗୋପନୀୟତା ନୀତି ବା ପ୍ରାଇଭେସି ପଲିସି ଉପରେ ବର୍ଷିଛନ୍ତି । ଡାଟା ସେୟାରିଂ ନାମରେ ନାଗରିକଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ସହିତ ଖେଳ ଖେଳାଯାଇ ପାରିବ ନାହିଁ ବୋଲି ସଫା ସଫା ଶୁଣାଇ ଦେଇଛନ୍ତି ।
ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ର ‘ଟେକ୍ ଇଟ୍ ଅର୍ ଲିଭ୍ ଇଟ୍’ ପ୍ରାଇଭେସି ପଲିସି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଶୁଣାଣି ହୋଇଛି । ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ, ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ଜୟମାଲ୍ୟ ବାଗଚୀ ଏବଂ ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତୀ ବିପୁଲ ପାଞ୍ଚୋଲିଙ୍କୁ ନେଇ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଶୁଣାଣି କରିଛନ୍ତି । ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ସ୍ପଷ୍ଟତାର ସହିତ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେ ତୁମକୁ (ୱାଟସଆପ୍ ଏବଂ ମେଟା) ଗୋଟିଏ ବି ସୂଚନା ସେୟାର କରିବାକୁ ଦେବୁ ନାହିଁ, ତୁମେ ଏହି ଦେଶର ଅଧିକାର ସହିତ ଖେଳିପାରିବ ନାହିଁ । କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ତୁମେ ତୁମର ଏକଚାଟିଆ ନୀତି କରିଛି । "ବାହାରିବାର ବିକଳ୍ପ କେଉଁଠି?" ଅର୍ଥାତ୍ କାହିଁକି ବ୍ୟବହାରକାରୀମାନଙ୍କୁ ଡାଟା ସେୟାରିଂରୁ ବାହରିବାର ସୁଯୋଗ ଦିଆଯାଉ ନାହିଁ ?
ୱାଟ୍ସଆପ ପକ୍ଷରୁ ମାମଲା ଲଢ଼ୁଥିବା ବରିଷ୍ଠ ଓକିଲ ଅଖିଲ ସିବଲ କହିଥିଲେ ଯେ ଏଭଳି କୌଣସି ବିକଳ୍ପ ନାହିଁ । ଜବାବରେ ଅଦାଲତ କ୍ଷୋଭର ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ, ରାସ୍ତାରେ ବସି ଫଳ ବିକୁଥିବା ଜଣେ ଗରିବ ମହିଳା ତୁମର ପଲିସିକୁ ପଢ଼ି ପାରିବ କି ? କେହି ଜଣେ ବୁଝି ପାରିବ କି ? ତୁମ ଘରେ କାମ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବୁଝି ପାରିବ କି ? କୋଟି କୋଟି ଲୋକଙ୍କର ଗୋପନୀୟତାକୁ ଚୋରି କରିନେଇଛନ୍ତି । ଗୋପନୀୟତା ତଥ୍ୟ ଚୋରି କରିବାର ଏହା ଏକ ସଭ୍ୟ ଉପାୟ ଅଟେ । ଆମେ ଏହାକୁ କଦାପି ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ କରିବୁ ନାହିଁ ବୋଲି ପ୍ରଧାନ ବିଚାରପତି ରୋକଠୋକ୍ ଶୁଣାଇ ଦେଇଛନ୍ତି ।
କୋର୍ଟ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଟେକ୍ ଜାଏଣ୍ଟମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଡାଟା ସେୟାର କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯିବ ନାହିଁ, ବିଶେଷକରି ଯେତେବେଳେ ଚୁକ୍ତିନାମା ଅସମାନ ଥାଏ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ପାଖରେ କୌଣସି ବିକଳ୍ପ ନାହିଁ । ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା ଆପ୍ ଛାଡିଦିଅନ୍ତୁ। କୋର୍ଟ ଏହା ଉପରେ ଗମ୍ଭୀର ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏପରି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ନାଗରିକଙ୍କ ଦୁର୍ବଳତାର ସୁଯୋଗ ନେଉଛନ୍ତି । ସେହିପରି କୋର୍ଟ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି କମ୍ପାନୀମାନେ ଯେଉଁଭଳି ଭାବେ ଲେଖୁଛନ୍ତି ଜଣେ ସାଧାରଣ ତାକୁ ପଢ଼ି ବୁଝିବା କଷ୍ଟକର ।
ସିଜେଆଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ଏବଂ ମେଟା ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ନାହିଁ ବୋଲି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇନାହାଁନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୋର୍ଟ ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ ମେଟାର ପକ୍ଷ ରଖୁଥିବା ବରିଷ୍ଠ ଓକିଲ ମୁକୁଲ ରୋହତଗି ଦାଖଲ କରିଥିଲେ ଯେ ଏକ ସମ୍ବିଧାନ ଖଣ୍ଡପୀଠ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ର ଗୋପନୀୟତା ନୀତି ଯାଞ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି । ଏହି ମାମଲାରେ ଏକ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଆଯାଇଥିଲା ଯେ ୨୦୨୧ ଗୋପନୀୟତା ନୀତି ଗ୍ରହଣ ନକରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ରୁ ନିଷିଦ୍ଧ କରାଯିବ ନାହିଁ । ରୋହତଗି ଏହା ମଧ୍ୟ ଦାଖଲ କରିଥିଲେ ଯେ ଡିଜିଟାଲ୍ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ତଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ ୨୦୨୩ ମେ ରୁ ୨୦୨୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୟ ଦେଇଛି। ତଥାପି ଜଷ୍ଟିସ୍ ବାଗଚି ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ ଏହି ଆଇନ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇନାହିଁ।
କୋର୍ଟ ମେଟା ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏବଂ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ଏଲ୍ଏଲସି ଦ୍ୱାରା ଜାତୀୟ କମ୍ପାନୀ ଆଇନ ଆପିଲେଟ୍ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ (ଏନସିଏଲଏଟି)ର ରାୟକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରି ଦାଖଲ କରାଯାଇଥିବା ଆବେଦନର ଶୁଣାଣି କରିଛନ୍ତି । ଏନସିଏଲଏଟି ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ର ୨୦୨୧ ଗୋପନୀୟତା ନୀତି ଉପରେ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଆୟୋଗ (ସିସିଆଇ) ଦ୍ୱାରା ଲଗାଯାଇଥିବା ୨୧୩.୧୪ କୋଟି ଜରିମାନାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା । ସିସିଆଇ ଦ୍ୱାରା ଏନସିଏଲଏଟିର ଆଦେଶକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରି ଏକ କ୍ରସ୍-ଅପିଲ୍ ମଧ୍ୟ ଦାଖଲ କରାଯାଇଥିଲା ଯେଉଁଥିରେ ମେଟା ଏବଂ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ପ୍ରାଧାନ୍ୟର ଅପବ୍ୟବହାର ହୋଇନଥିବା ଜାଣିବା ପରେ ବିଜ୍ଞାପନ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ତଥ୍ୟ ସେୟାର କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଥିଲା ।