୨୭ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆଜିର ଦିନରେ ଭାରତୀୟ ସେନା କାର୍ଗିଲରେ ବିଜୟ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ସେବେଠାରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୨୬ ଜୁଲାଇକୁ ଭାରତରେ କାର୍ଗିଲ ବିଜୟ ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନଟି ଭାରତୀୟ ସେନାର ସାହସ, ଅନୁଶାସନ ଏବଂ ବଳିଦାନକୁ ପ୍ରଣାମ କରିବାର ଦିନ। ୨୬ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୯ରେ ଭାରତ କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା, ସେଥିପାଇଁ ଏହି ତାରିଖ ଦେଶର ସାମରିକ ଇତିହାସରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ଏକ ସୀମାନ୍ତ ସଂଘର୍ଷ ନଥିଲା। ଆସନ୍ତୁ, କାର୍ଗିଲ ବିଜୟ ଦିବସ ଅବସରରେ ସେନାର ପରାକ୍ରମକୁ ମନେ ପକାଇବା ଏବଂ ସଂଖ୍ୟା ମାଧ୍ୟମରେ ବୁଝିବା ଯେ ଭାରତୀୟ ସେନା କିପରି ଶତ୍ରୁକୁ ଧୂଳି ଚଟାଇଥିଲା?
କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ ୧୯୯୯ ମସିହା ମେ’ ରୁ ଜୁଲାଇ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଲଢ଼ାଯାଇଥିଲା। ଯୁଦ୍ଧର ମୁଖ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ଥିଲା ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀରର କାର୍ଗିଲ ଅଞ୍ଚଳ। ଏଥିରେ ଦ୍ରାସ, ବଟାଲିକ, କାକସର ଏବଂ ମୁସ୍କୋ ଗାଟି ଭଳି ଅଞ୍ଚଳ ସାମିଲ ଥିଲା। ୩ ମେ’ ୧୯୯୯ ପାଖାପାଖି ସ୍ଥାନୀୟ ଗୋପାଳକମାନେ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ। ତଦନ୍ତରୁ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖା (LoC)ର ଏପାଖରେ ଅନେକ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଅନୁପ୍ରବେଶ ହୋଇଛି। ଆରମ୍ଭରୁ ଏହାକୁ ଏକ ସୀମିତ ଅନୁପ୍ରବେଶ ବୋଲି ଭାବି ନିଆଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ପରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା ଯେ ଏହା ଏକ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଥିଲା। ଭାରତ ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କୁ ଘଉଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଅଭିଯାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା, ଯାହାର ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା 'ଅପରେସନ୍ ବିଜୟ'।
ଯୁଦ୍ଧର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ଥିଲା ଉଚ୍ଚତା
କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧକୁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ କଠିନ ପାର୍ବତ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଗଣନା କରାଯାଏ। ଶତ୍ରୁ ପୂର୍ବରୁ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ ଶୃଙ୍ଗରେ ବସିଥିଲା, ଯାହାଫଳରେ ତଳେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ଘାଟି ଏବଂ ରାସ୍ତା ଉପରେ ନଜର ରଖିବାର ସୁବିଧା ତାକୁ ମିଳୁଥିଲା। ଭାରତୀୟ ସୈନିକମାନଙ୍କୁ ତଳୁ ଉପରକୁ ଚଢ଼ିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା। ସିଧା ପାହାଡ଼, ଖସଡ଼ା ପଥର ଏବଂ କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ବରଫ ଜମି ରହିଥିଲା। ଶତ୍ରୁର ନଜରରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ରାତିରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା। ଉଚ୍ଚତାରେ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ନେବା ବି କଷ୍ଟକର ଥିଲା। ଯବାନମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର, ଗୋଳାବାରୁଦ, ରାସନ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଧରି ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା। କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ତୋପ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀ ପହଞ୍ଚାଇବା ବି ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ପାଲଟିଥିଲା। ତଥାପି ଭାରତୀୟ ସେନା ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା।
୫୨୭ ଜଣ ଯବାନ ଶହୀଦ, ୧୩୬୩ ଆହାତ
କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତ ନିଜର ଅନେକ ବୀର ସପୁତଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲା। ଆଧିକାରିକ ଭାବେ ୫୨୭ ଜଣ ଭାରତୀୟ ବୀର ଯବାନ ଶହୀଦ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୧,୩୬୩ ଜଣ ଯବାନ ଆହାତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ସଂଖ୍ୟା କେବଳ ଏକ ସଂଖ୍ୟା ନୁହେଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂଖ୍ୟା ପଛରେ ଗୋଟିଏ ପରିବାର ଅଛି—ଜଣେ ମା’ର ପୁଅ, ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀର ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ଜଣେ ସନ୍ତାନର ବାପା। କାର୍ଗିଲ ବିଜୟ ଦିବସ ସେହି ସମସ୍ତ ପରିବାରର ସାହସକୁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଜଣାଏ। ପାକିସ୍ତାନ ପକ୍ଷର କ୍ଷତିର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆକଳନ ମିଳୁଥିବାରୁ ସେମାନଙ୍କର ସଠିକ୍ ସଂଖ୍ୟା କହିବା କଷ୍ଟକର, କିନ୍ତୁ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ସେପାଖରେ ମଧ୍ୟ ହଜାର ହଜାର ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନ ଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସୈନିକ ଆହାତ ହୋଇଥିଲେ।
ଜାତୀୟ ରାଜପଥର ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନ
କାର୍ଗିଲର କେତେକ ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ରୁ ଶ୍ରୀନଗର-ଲେହ ମାର୍ଗ ଉପରେ ନଜର ରଖାଯାଇପାରୁଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ଏହି ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ସାମରିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ଏହା କାଶ୍ମୀର ଉପତ୍ୟକାକୁ ଲଦାଖ ସହ ଯୋଡ଼ୁଥିବା ମୁଖ୍ୟ ରାସ୍ତା ଥିଲା। ଯଦି ଶତ୍ରୁ ଏହି ପାହାଡ଼ ଉପରେ ରହିଯାଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ଏହି ରାସ୍ତା ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିଥାନ୍ତା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଲଦାଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେନାର ଯାତାୟାତ ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀ ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାନ୍ତା। ଏହି କାରଣରୁ କାର୍ଗିଲର ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନର୍ବାର ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ଥିଲା।
ଏଥିପାଇଁ ଦରକାର ପଡ଼ିଥିଲା 'ଅପରେସନ୍ ବିଜୟ'
ଭାରତୀୟ ସେନା ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀଙ୍କୁ ବାହାର କରିବା ପାଇଁ 'ଅପରେସନ୍ ବିଜୟ' ଚଳାଇଥିଲା। ଏହି ଅଭିଯାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ଭାରତୀୟ ସୀମା ମଧ୍ୟରେ କବଜା କରାଯାଇଥିବା ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିବା। ସେନା ଧୀରେ ଧୀରେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହାସଲ କରିଥିଲା। ଏହି ଲଢ଼େଇ ସହଜ ନଥିଲା, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାହାଡ଼ ଶୃଙ୍ଗ ଏକ ଅଲଗା ଆହ୍ୱାନ ଥିଲା। ଶତ୍ରୁ ବଙ୍କର ଭିତରେ ଲୁଚି ରହିଥିଲା ଏବଂ ତା' ପାଖରେ ଉଚ୍ଚତାର ସୁବିଧା ଥିଲା। ଭାରତୀୟ ଯବାନମାନେ ଭାରୀ ଗୋଳାବାରୁଦ, ପାଦଚଲା ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ସାହସିକ ପାର୍ବତ୍ୟ ଆରୋହଣ ବଳରେ ମୋର୍ଚ୍ଚା ଜିତିଥିଲେ। ଏହି ଅଭିଯାନ ଭାରତୀୟ ସେନାର ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ବ୍ୟାବସାୟିକ ଦକ୍ଷତାର ଏକ ବଡ଼ ଉଦାହରଣ।
ବାୟୁସେନାର 'ଅପରେସନ୍ ସଫେଦ ସାଗର'
କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ବାୟୁସେନାର ଏହି ଅଭିଯାନକୁ 'ଅପରେସନ୍ ସଫେଦ ସାଗର' କୁହାଯାଇଥିଲା। ଏଥିରେ ୩୦୦ରୁ ଅଧିକ ଉଡ଼ାଣ ଭରାଯାଇଥିଲା। ୨୬ ମେ’ ୧୯୯୯ରୁ ବାୟୁସେନା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଲଢୁଆ ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ଶତ୍ରୁର ଘାଟି, ଯୋଗାଣ ମାର୍ଗ ଏବଂ ସାମରିକ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ନିଶାଣ କରିଥିଲେ। ମିଗ୍-୨୧, ମିଗ୍-୨୩, ମିଗ୍-୨୭, ମିରାଜ-୨୦୦୦ ଏବଂ ମିଗ୍-୨୯ ଭଳି ବିମାନ ଏହି ଅଭିଯାନରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା।
ମିରାଜ-୨୦୦୦ ବିମାନର ସଠିକ୍ ବୋମାବର୍ଷଣ ଶତ୍ରୁର ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘାଟିକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥିଲା। ବାୟୁସେନା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଭୌଗୋଳିକ ପରିସ୍ଥିତିରେ କାମ କରିଥିଲା। ଉଚ୍ଚ ପାହାଡ଼, ସୀମିତ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏବଂ ପାଗ ଏହି ଅଭିଯାନକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆହ୍ୱାନପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଇଥିଲା। ଭାରତ ସାମରିକ ସଂଯମ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଇଥିଲା; କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ବେଳେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖା (LoC) ପାର୍ କରିନଥିଲା।
ନୌସେନାର 'ଅପରେସନ୍ ତଲୱାର'
କାର୍ଗିଲ ସଂଘର୍ଷ ସମୟରେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ମଧ୍ୟ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା। ନୌସେନାର ଏହି ଅଭିଯାନକୁ 'ଅପରେସନ୍ ତଲୱାର' କୁହାଯାଇଥିଲା। ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ସାମୁଦ୍ରିକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ଉପସ୍ଥିତି ବଢ଼ାଇଥିଲା, ଯାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ସାମରିକ ଚାପ ପକାଇବା। ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନଥିଲା, ଏଥିରେ ସ୍ଥଳସେନା, ବାୟୁସେନା ଏବଂ ନୌସେନାର ବୀର ଯବାନମାନେ ନିଜ ନିଜର ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ।
ତୋଲୋଲିଂ ଶୃଙ୍ଗର ବିଜୟ ଥିଲା ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ
ତୋଲୋଲିଂ ଶୃଙ୍ଗ କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରଥମ ବଡ଼ ସଫଳତାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଥିଲା। ଏହାକୁ ଅଧିକାର କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଥିଲା। ଶତ୍ରୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଯବାନମାନଙ୍କୁ ଖୋଲା ଢାଲୁ ରାସ୍ତାରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବାକୁ ପଡ଼ୁଥିଲା। ୧୩ ଜୁନ୍ ୧୯୯୯ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ତୋଲୋଲିଂ ଉପରେ କବଜା କରିଥିଲା। ଏହି ବିଜୟ ସୈନିକମାନଙ୍କ ମନୋବଳ ବଢ଼ାଇଥିଲା ଏବଂ ଦେଶକୁ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାସ ମିଳିଥିଲା ଯେ ଭାରତ ଧୀରେ ଧୀରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପାହାଡ଼ଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନର୍ବାର ହାସଲ କରୁଛି। ତୋଲୋଲିଂ ଲଢ଼େଇରେ ଅନେକ ଯବାନ ଅଦ୍ଭୁତ ସାହସ ଦେଖାଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବଳିଦାନ ଦେଇଥିଲେ।
ପଏଣ୍ଟ ୫୧୪୦ ଏବଂ କ୍ୟାପ୍ଟେନ୍ ବିକ୍ରମ ବାତ୍ରା
ପଏଣ୍ଟ ୫୧୪୦ କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶୃଙ୍ଗ ଥିଲା। ଏହାକୁ ଜିତିବାରେ କ୍ୟାପ୍ଟେନ୍ ବିକ୍ରମ ବାତ୍ରା ଏବଂ ତାଙ୍କ ଟିମ୍ର ବଡ଼ ଭୂମିକା ଥିଲା। ଏହି ବିଜୟ ପରେ ତାଙ୍କର ରେଡିଓ ସନ୍ଦେଶ "ୟେ ଦିଲ୍ ମାଙ୍ଗେ ମୋର୍" ସାରା ଦେଶରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା। କ୍ୟାପ୍ଟେନ୍ ବିକ୍ରମ ବାତ୍ରା ପରେ ପଏଣ୍ଟ ୪୮୭୫ ଲଢ଼େଇରେ ମଧ୍ୟ ଅସାଧାରଣ ବୀରତା ଦେଖାଇଥିଲେ। ଆହାତ ସାଥୀଙ୍କୁ ବଞ୍ଚାଇବା ଚେଷ୍ଟାରେ ସେ ଶହୀଦ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କୁ ମରଣୋତ୍ତର ଭାବେ 'ପରମବୀର ଚକ୍ର'ରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା।
ସହଜ ନଥିଲା ଟାଇଗର ହିଲ୍ର ବିଜୟ
ଟାଇଗର ହିଲ୍ କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧର ସବୁଠାରୁ ଚର୍ଚ୍ଚିତ ମୋର୍ଚ୍ଚା ଥିଲା। ଏହାର ଉଚ୍ଚତା ଏବଂ ସ୍ଥିତି ଏହାକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲା। ଏହି ଶୃଙ୍ଗ ଉପରେ କବଜା କରିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ ଏବଂ ସାହସିକ ଅଭିଯାନ ଚଳାଯାଇଥିଲା। ୪ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୯ରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଟାଇଗର ହିଲ୍ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହାସଲ କରିଥିଲା। ଏହି ବିଜୟ ଯୁଦ୍ଧର ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ମୋଡ଼ ପାଲଟିଥିଲା। ଯବାନମାନେ ଅସମ୍ଭବ ମନେହେଉଥିବା ଚଢ଼ାଇ ପୂରଣ କରିଥିଲେ। ଅନେକ ଦିଗରୁ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଶେଷରେ ଟାଇଗର ହିଲ୍ ଉପରେ ତିରଙ୍ଗା ଉଡ଼ିଥିଲା।
କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧର ୪ ଜଣ 'ପରମବୀର ଚକ୍ର' ବିଜେତା
କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧରେ ୪ ଜଣ ବୀର ଯବାନଙ୍କୁ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସାମରିକ ସମ୍ମାନ 'ପରମବୀର ଚକ୍ର'ରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା:
• କ୍ୟାପ୍ଟେନ୍ ବିକ୍ରମ ବାତ୍ରା (ମରଣୋତ୍ତର)
• ଲେଫ୍ଟନାଣ୍ଟ ମନୋଜ କୁମାର ପାଣ୍ଡେ (ମରଣୋତ୍ତର)
• ରାଇଫଲମ୍ୟାନ୍ ସଞ୍ଜୟ କୁମାର
• ଗ୍ରେନେଡିଅର୍ ଯୋଗେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଯାଦବ
ଏହି ବୀରମାନଙ୍କ କାହାଣୀ ଆଜି ବି ଯୁବପିଢ଼ିଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅନେକ ସୈନିକଙ୍କୁ ମହାବୀର ଚକ୍ର, ବୀର ଚକ୍ର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମରିକ ସମ୍ମାନ ମିଳିଥିଲା।
ଯୁଦ୍ଧର ଅନ୍ତ ଏବଂ ବିଜୟ ଦିବସ
ଜୁଲାଇ ୧୯୯୯ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତୀୟ ସେନା ଅଧିକାଂଶ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପାହାଡ଼ ଶୃଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିସାରିଥିଲା। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚାପ ମଧ୍ୟରେ ପାକିସ୍ତାନୀ ସେନାକୁ ପଛକୁ ହଟିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ୨୬ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୯ରେ ଭାରତ 'ଅପରେସନ୍ ବିଜୟ'ର ସଫଳତା ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ସେବେଠାରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୨୬ ଜୁଲାଇକୁ 'କାର୍ଗିଲ ବିଜୟ ଦିବସ' ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ଦ୍ରାସସ୍ଥିତ କାର୍ଗିଲ ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ମାରକୀ ସହିତ ସାରା ଦେଶରେ ଶହୀଦମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ।
ସରଳ ଭାଷାରେ କହିଲେ, କାର୍ଗିଲ ବିଜୟ ଦିବସ କେବଳ ଉତ୍ସବର ଦିନ ନୁହେଁ, ଏହା ଦାୟିତ୍ୱର ଦିନ ମଧ୍ୟ। ଏହା ଆମକୁ ମନେ ପକାଇଦିଏ ଯେ ଦେଶର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସୈନିକମାନେ କେତେ କଠିନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ଛିଡ଼ା ହୋଇଥାନ୍ତି। ୫୨୭ ଜଣ ଶହୀଦଙ୍କ ବଳିଦାନ ଭାରତର ସ୍ମୃତିରେ ସଦାସର୍ବଦା ଜୀବନ୍ତ ରହିବ। ୧,୩୬୩ ଆହାତ ସୈନିକଙ୍କ ସାହସ ବି ସେତିକି ପ୍ରେରଣାଦାୟୀ। କାର୍ଗିଲର ବରଫାବୃତ ପାହାଡ଼ ଆଜି ବି ଭାରତୀୟ ସେନାର ପରାକ୍ରମର ସାକ୍ଷୀ ବହନ କରେ।