ଥଣ୍ଡା-ଜ୍ୱର କିମ୍ବା ସାମାନ୍ୟ ଜ୍ୱରରେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ବିନା ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ନେବା ଭାରତରେ ଏକ ସାଧାରଣ କଥା। କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଭ୍ୟାସ ଧୀରେ ଧୀରେ ଆମକୁ ଏମିତି ଏକ ଦୁନିଆ ଆଡ଼କୁ ନେଇଯାଉଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସାଧାରଣ ସଂକ୍ରମଣ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଔଷଧ ପ୍ରଭାବଶୂନ୍ୟ ହୋଇପାରେ। ମେଡିକାଲ ଭାଷାରେ ଏହାକୁ ଆଣ୍ଟିମାଇକ୍ରୋବିଆଲ୍ ରେଜିଷ୍ଟାନ୍ସ (Antimicrobial Resistance) କୁହାଯାଏ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଉପରେ ଔଷଧର ପ୍ରଭାବ କମିଯାଉଛି କିମ୍ବା ଶେଷ ହୋଇଯାଉଛି।

ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ (WHO) ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଆଣ୍ଟିମାଇକ୍ରୋବିଆଲ୍ ରେଜିଷ୍ଟାନ୍ସ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ପ୍ରାୟ ୧୨.୭ ଲକ୍ଷ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଦାୟୀ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ କି ପ୍ରାୟ ୪୯.୫ ଲକ୍ଷ ମୃତ୍ୟୁ ସହିତ ଏହାର ସମ୍ପର୍କ ମିଳିଥିଲା। ନିକଟରେ WHO ର ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ରେଜିଷ୍ଟାନ୍ସ ସର୍ଭିଲାନ୍ସ ରିପୋର୍ଟରେ ବ୍ଲଡ୍ ଷ୍ଟ୍ରିମ୍ ଇନଫେକ୍ସନ ଏବଂ ୟୁରିନାରୀ ଟ୍ରାକ୍ଟ ଇନଫେକ୍ସନରେ ବଢୁଥିବା ରେଜିଷ୍ଟାନ୍ସ ଟ୍ରେଣ୍ଡ ଆଡ଼କୁ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ତଥ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ଟି ଦେଶରୁ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥିଲା।

ଭାରତରେ ଆଣ୍ଟିମାଇକ୍ରୋବିଆଲ୍ ରେଜିଷ୍ଟାନ୍ସର କେତେ ବିପଦ?

ଜଲି ହେଲଥକେୟାରର ମେଡିକାଲ ମୁଖପାତ୍ର ଡା. ସୁଫି ରୁମି କୁହନ୍ତି ଯେ ଦୈନନ୍ଦିନ କ୍ଲିନିକାଲ ଅଭ୍ୟାସରେ ଆଣ୍ଟିମାଇକ୍ରୋବିଆଲ୍ ରେଜିଷ୍ଟାନ୍ସ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଗଲାଣି। ଯେଉଁ ସଂକ୍ରମଣର ଚିକିତ୍ସା ପୂର୍ବରୁ ସହଜରେ ହୋଇଯାଉଥିଲା, ଏବେ ସେଥିପାଇଁ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଏବଂ ସଠିକ୍ ପରୀକ୍ଷାର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ୁଛି।

ଭାରତରେ ଏହି ଚିନ୍ତା ଆହୁରି ଗମ୍ଭୀର, କାରଣ ଏଠାରେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ବିନା ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଔଷଧର ବ୍ୟବହାର ଅତି ସାଧାରଣ। ସେଲଫ୍-ମେଡିକେସନ (ନିଜେ ନିଜର ଚିକିତ୍ସା), ମେଡିକାଲ ଷ୍ଟୋରରେ ସହଜରେ ଔଷଧ ଉପଲବ୍ଧ ହେବା, ସଂକ୍ରମଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଦୁର୍ବଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ପରୀକ୍ଷାରେ ବିଳମ୍ବ ପରି ଅନେକ କାରଣ ଏହି ସମସ୍ୟାକୁ ବଢ଼ାଉଛି।

ଏହି ରୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ବିପଦ ସାଜିଛି

ଇଣ୍ଡିଆନ କାଉନସିଲ ଅଫ୍ ମେଡିକାଲ ରିସର୍ଚ୍ଚ (ICMR) ମଧ୍ୟ ନିଜର ସର୍ଭିଲାନ୍ସ ନେଟୱାର୍କ ଜରିଆରେ AMR (Anti-Microbial Resistance) ର କ୍ରମାଗତ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରୁଛି। ବିଶେଷ କରି ଇ-କୋଲାଇ (E. coli) ଭଳି ରେଜିଷ୍ଟାନ୍ସ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଉପରେ ଫୋକସ କରାଯାଉଛି, ଯାହା ସେପ୍ସିସ, ନିମୋନିଆ, ପରିସ୍ରା ସଂକ୍ରମଣ ଏବଂ ହସ୍ପିଟାଲରେ ହେଉଥିବା ଗମ୍ଭୀର ସଂକ୍ରମଣ ସହିତ ଜଡ଼ିତ।

ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ସ୍ପର୍ଶ ହସ୍ପିଟାଲର କ୍ରିଟିକାଲ କେୟାର ମେଡିସିନ ମୁଖ୍ୟ ଡା. ହେମନ୍ତ ଏଚ୍. ଆର୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ରେଜିଷ୍ଟାନ୍ସ ସିଧାସଳଖ ରୋଗୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ରୋଗୀଙ୍କ ଚିକିତ୍ସାରେ ବଡ଼ ଅସୁବିଧା ହେଉଛି। ରେଜିଷ୍ଟାନ୍ସ ସଂକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ସାମାନ୍ୟ ସୁସ୍ଥ ହେବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ହସ୍ପିଟାଲରେ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ, ବିଶେଷ କରି ବୃଦ୍ଧବୃଦ୍ଧା, ICU ରୋଗୀ, ସର୍ଜରୀ ପରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିବା ଲୋକ ଏବଂ ଆଗରୁ ଗମ୍ଭୀର ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ପାଲଟିଛି।

ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ବିନା ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ନିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ

ହସ୍ପିଟାଲଗୁଡ଼ିକୁ ସଂକ୍ରମଣ ରୋକିବା, ହାତ ପରିଷ୍କାର ରଖିବା, ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଷ୍ଟେୱାର୍ଡସିପ୍ ଏବଂ କଲଚର-ବେସଡ୍ (ପରୀକ୍ଷା ଭିତ୍ତିକ) ଚିକିତ୍ସାକୁ ମଜଭୁତ କରିବାକୁ ହେବ। ଅନ୍ୟପଟେ ରୋଗୀଙ୍କ ସ୍ତରରେ ମଧ୍ୟ ସେଲଫ୍-ମେଡିକେସନରୁ ବଞ୍ଚିବା ଏବଂ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକର କୋର୍ସ ମଝିରୁ ନ ଛାଡ଼ିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଆଜି ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରତିଟି ଅଦରକାରୀ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଭବିଷ୍ୟତର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବିକଳ୍ପ କମାଇ ଦେଇପାରେ।