ଢାକା: ବାଂଲାଦେଶ ତିସ୍ତା ନଦୀ ଉପରେ ଏକ ବଡ଼ ବାଜି ଲଗାଇଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ତାରିକ ରହମାନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ସରକାର ପଦ୍ମ ବ୍ୟାରେଜ ଏବଂ ତିସ୍ତା ବ୍ୟାରେଜ ପ୍ରକଳ୍ପ ଉପରେ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିବ। କିନ୍ତୁ କାହାଣୀ କେବଳ ପାଣି ଏବଂ କୃଷି ବିଷୟରେ ନୁହେଁ। ରହମାନଙ୍କ ଘୋଷଣା ଏବେ ଚୀନ୍ ପ୍ରବେଶ ବିଷୟରେ କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନାକୁ ଖୋରାକ ଯୋଗାଇଛି ଏବଂ ଏହା ଭାରତକୁ ସତର୍କ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି। ଏହି ଘୋଷଣା ଏପରି ସମୟରେ ଆସିଛି ଯେତେବେଳେ ତାରିକ ରହମାନ ଚୀନ୍ ଗସ୍ତ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ ଚୀନ୍ ଏକ ଆର୍ଥିକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଛି।

ଢାକା ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଗାଜିପୁରରେ ଜାତୀୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ଗବେଷଣା ଏବଂ ତାଲିମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିବା ପରେ ରହମାନ କହିଥିଲେ, ମୁଁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ଯେ ଏହି ବିଏନପି ସରକାର ପଦ୍ମ ବ୍ୟାରେଜ ଏବଂ ଇନଶାଆଲ୍ଲାହ, ତିସ୍ତା ବ୍ୟାରେଜ ଉପରେ ମଧ୍ୟ କାମ ଆରମ୍ଭ କରିବ। ଢାକା ଟ୍ରିବ୍ୟୁନ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି କେହି ତିସ୍ତା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ କାମ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି, ତେବେ ତାହା ବିଏନପି। ରହମାନ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସରକାର ପଦ୍ମା ନଦୀରେ ଏକ ବ୍ୟାରେଜ୍ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇସାରିଛି। ବିଶେଷକରି ରାଜଶାହାରେ। ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ବାଂଲାଦେଶ ଶୁଷ୍କ ଋତୁରେ କମ୍ ପାଣି ପାଏ।

ସେ କହିଛନ୍ତି, ଆମେ ଏହି ବ୍ୟାରେଜ୍ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଚାଷୀ ଏବଂ ଜନସାଧାରଣ ମୌସୁମୀ ଏବଂ ଶୁଷ୍କ ଋତୁ ଉଭୟ ସମୟରେ ଠିକ୍ ସମୟରେ ପାଣି ପାଇପାରିବେ। ଭାରତରେ ନିର୍ମିତ ଫାରକ୍କା ବ୍ୟାରେଜ୍ ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ରହମାନ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ବାଂଲାଦେଶରେ ଲୁଣିଆ ସମୁଦ୍ର ଜଳ ପ୍ରବେଶ କରୁଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି, ଲବଣତା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ସୁନ୍ଦରବନ ସମେତ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉଦ୍ଭିଦ କ୍ଷତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ଲୋପ ପାଇବାକୁ ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅତିରିକ୍ତ ମୌସୁମୀ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଶୁଷ୍କ ଋତୁରେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ବ୍ୟାରେଜ୍ ନିର୍ମାଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ଭାରତ ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ନଦୀ ଜଳ ବଣ୍ଟନକୁ ନେଇ ବିବାଦରେ ଅଛନ୍ତି। ୧୯୯୬ ଗଙ୍ଗା ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ଚଳିତ ବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବରରେ ଶେଷ ହେଉଛି ଏବଂ ଏକ ନୂତନ ଚୁକ୍ତିନାମା ପାଇଁ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି। ତିସ୍ତା ଜଳ ବଣ୍ଟନ ଚୁକ୍ତିନାମା ମଧ୍ୟ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ଅଟକି ରହିଛି। ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମା ସତ୍ତ୍ୱେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ବିରୋଧ ଏହାକୁ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିବାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଭାରତର ଚିନ୍ତା ଆଉ ଜଳ ବଣ୍ଟନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ ନାହିଁ। ତିସ୍ତା ନଦୀ ଅଞ୍ଚଳ ଭାରତର ରଣନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସିଲିଗୁଡି କରିଡର ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ, ଯାହାକୁ ‘ଚିକେନସ୍ ନେକ୍’ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହି ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ରାସ୍ତା ଭାରତର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଶର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରେ। ଯଦି ଚୀନ୍ କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନିୟରମାନେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ଭାରତରେ କେବଳ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ନୁହେଁ ବରଂ ରଣନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯିବ।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: କ୍ୟୁବା ଉପରେ ଆମେରିକାର ନଜର; ମୁତୟନ କଲା ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ମୁତୟନ