ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଆମେରିକା, ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଏବେ ଏକ ଖୋଲା ଯୁଦ୍ଧରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୬ରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍‌ର ମିଳିତ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ପରିସ୍ଥିତି ଅତି ଗମ୍ଭୀର ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଇରାନ ନିଜର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା (Supreme Leader) ଏବଂ ଅନେକ ବରିଷ୍ଠ ସାମରିକ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ହରାଇଛି। କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଆମେରିକାର ମଧ୍ୟ ହୋଇଛି, କିନ୍ତୁ ଇରାନ ଏତେ ସବୁ ହରାଇ ମଧ୍ୟ ଆତ୍ମସମର୍ପଣ କରିନାହିଁ। ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ, ଇରାନ କଣ ଏକାକୀ ଲଢୁଛି ନା ତାକୁ ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି?

ବାସ୍ତବରେ, ଇରାନକୁ ଋଷ, ଚୀନ, ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ସିରିଆର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ସମର୍ଥନ ମିଳୁଥିବା ବେଳେ ବେଲାରୁଷ ଏବଂ ଉତ୍ତର କୋରିଆର ପରୋକ୍ଷ ସମର୍ଥନ ମିଳୁଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ହିଜବୁଲ୍ଲା, ହୁଥି ଏବଂ ଇରାକର ଶିଆ ମିଲିସିଆ ମଧ୍ୟ ଇରାନ ସହ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।

ଇରାନର ପ୍ରମୁଖ ସହଯୋଗୀ:

• ଋଷ (ରଣନୈତିକ ଅଂଶୀଦାର): ଋଷ ଏବଂ ଇରାନ ଉଭୟ ଆମେରିକାର ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରଭାବକୁ ବିରୋଧ କରନ୍ତି। ଋଷ ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ସହ ଇରାନକୁ କୂଟନୈତିକ ଏବଂ ବୈଷୟିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରୁଛି। ଋଷ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଓହ୍ଲାଇ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଇରାନକୁ ଦୁର୍ବଳ ହେବାକୁ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ।

• ଚୀନ (ଆର୍ଥିକ ଜୀବନରେଖା): ଚୀନ ଇରାନର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବ୍ୟାପାରିକ ସହଯୋଗୀ। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସତ୍ତ୍ୱେ ଚୀନ ଇରାନରୁ ତେଲ ଆମଦାନୀ କରି ତାର ଅର୍ଥନୀତିକୁ ସଜାଡ଼ି ରଖିଛି। ଚୀନ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ଉପକରଣ ଯୋଗାଉଥିବା ରିପୋର୍ଟ ମିଳୁଛି।

• ପାକିସ୍ତାନ (ନୈତିକ ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ସମର୍ଥନ): ପାକିସ୍ତାନ ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନିୟମର ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୋଲି କହିଛି। ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଶୋକ ପ୍ରକାଶ କରିବା ସହ ପାକିସ୍ତାନ ଜାତିସଂଘରେ ଇରାନ ପାଇଁ ସ୍ୱର ଉତ୍ତୋଳନ କରିଛି।

• ସିରିଆ: ସିରିଆର ଅସଦ ସରକାର ଇରାନର ପୁରୁଣା ସହଯୋଗୀ। ସେମାନେ ଇରାନ ସମର୍ଥିତ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ମାଟିରେ ସ୍ଥାନ ଦେବା ସହ ସାମରିକ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି।

ସଶସ୍ତ୍ର ସଂଗଠନର ସହାୟତା:

1. ହିଜବୁଲ୍ଲା (ଲେବାନନ): ଏହା ଇସ୍ରାଏଲର ଉତ୍ତର ସୀମାରେ ରକେଟ ମାଡ଼ କରି ଇସ୍ରାଏଲ ଉପରେ ଚାପ ପକାଉଛି।

2. ହୁଥି ବିଦ୍ରୋହୀ (ୟେମେନ): ଏମାନେ ଲୋହିତ ସାଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ଡ୍ରୋନ ଏବଂ ମିସାଇଲ ଆକ୍ରମଣ କରି ଆମେରିକାକୁ ବ୍ୟତିବ୍ୟସ୍ତ କରୁଛନ୍ତି।

3. ଇରାକର ଶିଆ ମିଲିସିଆ: ଏମାନେ ଇରାକରେ ଥିବା ଆମେରିକୀୟ ସାମରିକ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରୁଛନ୍ତି।

ଅନ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କର ଆଭିମୁଖ୍ୟ:

• ଖାଡ଼ି ଦେଶ (ସାଉଦି ଆରବ, UAE): ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଜଟିଳ ସ୍ଥିତିରେ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧର ବିରୋଧ କରୁଛନ୍ତି କିନ୍ତୁ କୌଣସି ପକ୍ଷରେ ସିଧାସଳଖ ଯୋଗ ଦେଉନାହାନ୍ତି।

• ଭାରତ: ଭାରତର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଅତି ସନ୍ତୁଳିତ। ଭାରତ ଶାନ୍ତି ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଅପିଲ କରିଛି, କାରଣ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ନିଜ ନାଗରିକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଭାରତ ପାଇଁ ପ୍ରାଥମିକତା।

ନିଷ୍କର୍ଷ: ଇରାନ ଏହି ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକାକୀ ନୁହେଁ। ଯଦିଓ କୌଣସି ବଡ଼ ଦେଶ ଆମେରିକା ସହ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧ ଚାହୁଁନାହାନ୍ତି, ତଥାପି ରଣନୈତିକ, ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ପ୍ରକ୍ସି (Proxy) ମାଧ୍ୟମରେ ଇରାନକୁ ବହୁତ ସମର୍ଥନ ମିଳୁଛି।