ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ କିର୍ଗିଜସ୍ତାନର ରାଜଧାନୀ ବିଶକେକରେ ସାଂଘାଇ ସହଯୋଗ ସଂଗଠନ (SCO) ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଅବସରରେ ଇରାନର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମସୁଦ ପେଜେସକିଆନଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ କରିଛନ୍ତି। ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ପ୍ରଥମ ମୁହାଁମୁହିଁ କଥାବାର୍ତ୍ତା। ଏହି ବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଇରାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସହ ଫୋନରେ କଥା ହୋଇଥିଲେ। ସେହି କଲ୍ ସମୟରେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପେଜେସକିଆନ୍ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଇରାନର ସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଜଣାଇଥିଲେ ଏବଂ ଅଞ୍ଚଳରେ ଘଟୁଥିବା ବିକାଶ ଉପରେ ନିଜର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ବାଣ୍ଟିଥିଲେ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଭାରତର ଏହି ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ଦୋହରାଇଛନ୍ତି ଯେ ସମସ୍ତ ମୁଦ୍ଦାର ସମାଧାନ କଥାବାର୍ତ୍ତା ଏବଂ କୂଟନୀତି ମାଧ୍ୟମରେ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇରାନ ସମେତ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଓ କଲ୍ୟାଣ ଉପରେ ଭାରତର ପ୍ରାଥମିକତାକୁ ଜୋର୍ ଦେଇଥିଲେ, ସାଙ୍ଗକୁ ଶକ୍ତି (ଏନର୍ଜି) ଏବଂ ସାମଗ୍ରୀର ଅବାଧ ଯାତାୟାତର ଗୁରୁତ୍ୱ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।
ଆର୍ମେନିଆର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବୈଠକ
ସେହିପରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଆର୍ମେନିଆର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନିକୋଲ ପଶିନ୍ୟାନଙ୍କ ସହ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବୈଠକ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ପୁରାତନ ଏବଂ ସଭ୍ୟତାଗତ ଇତିହାସ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ ଇରାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କହିଛନ୍ତି, "ଆମେ ଏପରି ଏକ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଛୁ ଯାହାର ଭାଗ୍ୟ, ଇତିହାସ ଏବଂ ସଭ୍ୟତା ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷର ପୁରୁଣା, ଏବଂ ଆମେ ସବୁବେଳେ ଏକାଠି କଥାବାର୍ତ୍ତା, ସହବସ୍ଥାନ ଏବଂ ପ୍ରଗତି କରିଆସିଛୁ। ତେଣୁ, ଶାନ୍ତି, ସୁରକ୍ଷା, ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ସଭ୍ୟତା ଏହି ମାଟିରୁ ହିଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ଏବଂ ଆଜିର ବିଶ୍ୱରେ ଏହି ଧାରାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଆମ ପାଇଁ ସ୍ୱାଭାବିକ।"
ଦୁଇ ନେତା ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ଅର୍ଥନୀତି, ଫାର୍ମା, ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ଶିକ୍ଷା ଭଳି ବିଭିନ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ୍ କରିବା ପନ୍ଥା ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ସ୍ଥିତି ସମେତ ଆଞ୍ଚଳିକ ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବିଶ୍ୱ ଘଟଣାବଳୀ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନିଜର ମତାମତ ବିନିମୟ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଦୋହରାଇଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର ଏବଂ ବ୍ୟାପକ କରିବା ପାଇଁ ଆର୍ମେନିଆ ସହ ମିଶି କାମ କରିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ।
ଦୁଇ ନେତା ଆଞ୍ଚଳିକ ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବିଶ୍ୱ ଘଟଣାବଳୀ ଉପରେ ନିଜର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥିଲା। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତ, ଆର୍ମେନିଆ ସହ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ଗଭୀର ଏବଂ ବିସ୍ତାରିତ କରିବା ପାଇଁ ନିବିଡ଼ ସହଯୋଗ ଜାରି ରଖିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
SCO Summit ର ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ବୈଠକରେ ମୋଦୀ-ପଶିନ୍ୟାନଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ସୋମବାର କିର୍ଗିଜସ୍ତାନର ରାଜଧାନୀ ବିଶକେକରେ SCO Summit ଅବସରରେ ଆର୍ମେନିଆର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନିକୋଲ ପଶିନ୍ୟାନଙ୍କୁ ଭେଟିଛନ୍ତି। ଜୁନ୍ ୨୦୨୬ ରେ ଆର୍ମେନିଆରେ ହୋଇଥିବା ସାଧାରଣ ନିର୍ବାଚନ ପରେ ପଶିନ୍ୟାନ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ହେବା ପରେ ଦୁଇ ନେତାଙ୍କର ଏହା ପ୍ରଥମ ସାକ୍ଷାତ।
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ, ପଶିନ୍ୟାନଙ୍କୁ ନିର୍ବାଚନୀ ବିଜୟ ଏବଂ ପୁନର୍ବାର ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିବାରୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାଇଛନ୍ତି। ବୈଠକରେ ଦୁଇ ନେତା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ସହଯୋଗକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ନେଇ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି।
ଉଭୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ଅର୍ଥନୀତି, ଫାର୍ମା, ଖନନ, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ସମେତ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗର ସମୀକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ଦୁଇ ନେତା ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସହଯୋଗର ବିସ୍ତାର ଉପରେ ସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଭାରତ-ଆର୍ମେନିଆ ସମ୍ପର୍କରେ ଥିବା ବିଶେଷ ଆନ୍ତରିକତା ଓ ବନ୍ଧୁତାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦୋହରାଇଛନ୍ତି।
ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା
ବୈଠକରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଏବଂ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବିଶ୍ୱ ଘଟଣାବଳୀ, ବିଶେଷ କରି ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଆଲୋଚନା ଓ କୂଟନୀତି ମାଧ୍ୟମରେ ନିରନ୍ତର ପ୍ରୟାସ କରାଯିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଜୋର୍ ଦେଇଛନ୍ତି।
ଆର୍ମେନିଆ-ଆଜରବାଇଜାନ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଲେ
ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପଶିନ୍ୟାନ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀଙ୍କୁ ଆର୍ମେନିଆ-ଆଜରବାଇଜାନ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବାର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସ୍ଥିତି ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ଦୁଇ ନେତା ପାରସ୍ପରିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ରହିଥିବା କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ସହଯୋଗକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ଏବଂ ଭାରତ-ଆର୍ମେନିଆ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିବା ପାଇଁ ମିଳିମିଶି କାମ କରିବାକୁ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।