ଚାଣକ୍ୟ ନୀତିରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ସଂସ୍କାର ଏବଂ ଶୃଙ୍ଖଳା ଉପରେ ବିଶେଷ ଜୋର୍ ଦିଆଯାଇଛି। ବାପା-ମା’ଙ୍କ ମିଛ, ଆପୋଷ ଅପମାନ, ଆବଶ୍ୟକତାରୁ ଅଧିକ ଆଦର ଏବଂ ପିଲାଙ୍କ ଭୁଲ୍କୁ ଅଣଦେଖା କରିବାରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯାଇପାରେ। ଆଜିର ସନ୍ଦର୍ଭରେ ଏହି କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲପାଇବା, ଆଲୋଚନା ଏବଂ ସକାରାତ୍ମକ ଶୃଙ୍ଖଳା ସହ ବୁଝିବା ଅଧିକ ଉତ୍ତମ।
ଚାଣକ୍ୟ ନୀତି: ପିଲାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ ଏହି ୪ଟି ଭୁଲ୍
ପିଲାମାନେ କେବଳ ସେତିକି ଶିଖନ୍ତି ନାହିଁ ଯାହା ବାପା-ମା’ ସେମାନଙ୍କୁ ବୁଝାନ୍ତି, ବରଂ ଘରେ ଘଟୁଥିବା ଛୋଟ ଛୋଟ କଥାକୁ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧ୍ୟାନର ସହ ଦେଖନ୍ତି। ବାପା-ମା’ କିପରି କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଛନ୍ତି, ରାଗରେ କେଉଁ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ନିଜ ଭୁଲ୍କୁ କିପରି ସମ୍ଭାଳୁଛନ୍ତି, ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପିଲାଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ପାଳନପୋଷଣରେ ବାପା-ମା’ଙ୍କ ନିଜ ବ୍ୟବହାର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ। ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଚାଣକ୍ୟ ମଧ୍ୟ ନିଜ ନୀତିଗୁଡ଼ିକରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ସଂସ୍କାର ଏବଂ ବ୍ୟବହାରକୁ ନେଇ ଅନେକ କଥା କହିଛନ୍ତି।
ତାଙ୍କ ନୀତିଗୁଡ଼ିକୁ ଆଜିର ଯୁଗରେ ପଢ଼ିଲେ ଏଥିରେ କିଛି ଏପରି କଥା ନଜର ଆସେ ଯାହା ବାପା-ମା’ଙ୍କୁ ନିଜ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ମନେପକାଇ ଦେଇଥାଏ। ଖାସ୍ କରି ପିଲାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ କରାଯାଉଥିବା କିଛି ଭୁଲ୍ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭୁଲ୍ ଉଦାହରଣ ପାଲଟିପାରେ।
ପିଲାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ମିଛ କହିବାରୁ ବଞ୍ଚନ୍ତୁ
ଚାଣକ୍ୟ ନୀତିର ପାରମ୍ପରିକ ଶିକ୍ଷାରେ ସତ୍ୟ ଏବଂ ଭଲ ଆଚରଣକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ପିଲାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବାପା-ମା’ ମିଛ କହିବା ଏହି କାରଣରୁ ଭୁଲ୍ ଉଦାହରଣ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଇପାରେ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଯଦି ପିଲା ଦେଖେ ଯେ ବାପା-ମା’ କୌଣସି ଫୋନ୍ କଲ୍ରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ମିଛ ବାହାନା କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ସେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ମିଛକୁ ସାଧାରଣ କଥା ଭାବିପାରେ। ସେଥିପାଇଁ ପିଲାକୁ କେବଳ ସତ କହିବାର ଶିକ୍ଷା ଦେବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ। ଘରର ବଡ଼ଲୋକମାନେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ବ୍ୟବହାର ଦ୍ୱାରା ଏହାର ଉଦାହରଣ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଛୋଟ କଥାରେ ମଧ୍ୟ ସାଧୁତା ରଖିବାର ଅଭିଯାସ ପିଲା ସାମ୍ନାରେ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ସନ୍ଦେଶ ଦେଇଥାଏ।
ସ୍ୱାମୀ-ସ୍ତ୍ରୀ ଏକାପରସ୍ପରକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତୁ
ଘରେ ବାପା-ମା’ଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେଉଥିବା କଥାବାର୍ତ୍ତାର ପ୍ରଭାବ ପିଲାମାନଙ୍କ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିଥାଏ। ଆପୋଷ ମତଭେଦ ହେବା ସାଧାରଣ କଥା, କିନ୍ତୁ ପିଲା ସାମ୍ନାରେ ଏକାପରସ୍ପରକୁ ଅପମାନିତ କରିବା କିମ୍ବା ନୀଚ ଦେଖାଇବା ସଠିକ୍ ଉଦାହରଣ ହୁଏନାହିଁ। ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କଥା ହେବା, ଗାଳିଗୁଲଜ କରିବା କିମ୍ବା ସାଥୀଙ୍କ କମିକୁ ବାରମ୍ବାର ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିବା ପିଲା ପାଇଁ ସମ୍ପର୍କକୁ ବୁଝିବାର ଭୁଲ୍ ଉପାୟ ପାଲଟିପାରେ। ମତଭେଦ ହେଲେ ବି କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ସମ୍ମାନ ବଜାୟ ରଖିବା ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଏହା ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ଯେ ଅସହମତି ସତ୍ତ୍ୱେ ସାମ୍ନା ଲୋକ ସହ ନମ୍ରତାର ସହ କଥା ହୋଇହେବ।
ଆବଶ୍ୟକତାରୁ ଅଧିକ ଆଦର ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ନୁହେଁ
ଚାଣକ୍ୟ ନୀତିରେ ପିଲାମାନଙ୍କ ପାଳନପୋଷଣରେ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଭୂମିକା ଉପରେ ଜୋର୍ ଦିଆଯାଇଛି। ପାରମ୍ପରିକ ନୀତି-ବଚନରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଆଦର ଦ୍ୱାରା ଦୋଷ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା କଥା କୁହାଯାଇଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ଏହା ନୁହେଁ ଯେ ପିଲା ସହ କଠୋରତା କିମ୍ବା ମାରପିଟ୍ କରାଯାଉ। ଆଜିର ପାଳନପୋଷଣରେ ଶୃଙ୍ଖଳାର ଅର୍ଥ ପିଲାକୁ ଡରାଇବା ନୁହେଁ ବରଂ ସୀମା ବୁଝାଇବା ଏବଂ ଭୁଲ୍ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଉଚିତ୍ ଉପାୟରେ ରୋକ୍ ଲଗାଇବା। ବାପା-ମା’ ଯଦି ପିଲାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜିଦ୍ ପୂରଣ କରୁଥାନ୍ତି, ତେବେ ତାକୁ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତା ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ ବୁଝିବାରେ ଅସୁବିଧା ହୋଇପାରେ। ଭଲପାଇବା ସହ ସଠିକ୍ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ମଧ୍ୟ ପାଳନପୋଷଣର ଆବଶ୍ୟକ ଅଂଶ ଅଟେ।
ପିଲାଙ୍କ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭୁଲ୍କୁ ଅଣଦେଖା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ
ପିଲାଙ୍କଠାରୁ ଭୁଲ୍ ହେବା ସ୍ୱାଭାବିକ। ସମସ୍ୟା ସେତେବେଳେ ହୁଏ ଯେତେବେଳେ ବାପା-ମା’ ଭଲପାଇବା ନାମରେ ତା’ର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭୁଲ୍କୁ ଅଣଦେଖା କରିବାକୁ ଲାଗନ୍ତି। ଏପରି କରିବା ଦ୍ୱାରା ପିଲା ନିଜ ବ୍ୟବହାରର ପରିଣାମକୁ ବୁଝିବାର ସୁଯୋଗ ହରାଇପାରେ। ଭୁଲ୍ ହେଲେ ତାକୁ ଗାଳି ଦେବା କିମ୍ବା ଡରାଇବା ବଦଳରେ ଏହା ବୁଝାଇବା ଶ୍ରେୟସ୍କର ଯେ ସେ କ’ଣ ଭୁଲ୍ କଲା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ତାକୁ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ୍। ବୟସ ବଢ଼ିବା ସହ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦେବା ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ। କିଶୋରାବସ୍ଥାରେ ବାପା-ମା’ଙ୍କ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଆହୁରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ବୟସରେ କେବଳ ଆଦେଶ ଦେବା ବଦଳରେ ପିଲାର କଥା ଶୁଣିବା ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସର ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ସେ ନିଜର ସମସ୍ୟା ଏବଂ ଭୁଲ୍ ଲୁଚାଇବା ବଦଳରେ ବାପା-ମା’ଙ୍କ ସହ ସେୟାର୍ କରିବାରେ ସହଜ ଅନୁଭବ କରିପାରିବ।