ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ରାଫେଲ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ସମ୍ପର୍କରେ ଫ୍ରାନ୍ସ ସହିତ ଏକ ମେଗା-ଡିଲ୍ ପାଇଁ ପୁଣି ଥରେ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ବାୟୁସେନା ପାଇଁ ୧୧୪ଟି ଭାରତରେ ନିର୍ମିତ ରାଫେଲ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ଉତ୍ପାଦନକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛି। ଭାରତରେ ନିର୍ମିତ ହେବାକୁ ଥିବା ଫରାସୀ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ପାଇଁ ଏହି ଚୁକ୍ତିର ମୋଟ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୩.୨୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ହେବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ସମ୍ଭବତଃ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ।

ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ରୟ ବୋର୍ଡ ବାୟୁସେନାର ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛି, ଯାହା ଯେକୌଣସି ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିରେ ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ। ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଧୀନରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅଧିଗ୍ରହଣ ପରିଷଦ ମାଧ୍ୟମରେ ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ସୁରକ୍ଷା କ୍ୟାବିନେଟ କମିଟି ନିକଟକୁ ପଠାଯିବ, ଯାହା ପାଇଁ ବହୁତ ସମୟ ଲାଗିପାରେ। ତେଣୁ ଏହା ସମ୍ଭବ ଯେ ଏହି ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ମଧ୍ୟରୁ ୧୬ଟି ସିଧାସଳଖ ଫ୍ରାନ୍ସରୁ କିଣାଯାଇପାରିବ। ଏହି ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ବାୟୁସେନା ପାଇଁ ୫-୬ଟି ସ୍କ୍ୱାର୍ଡନ ସଂଗ୍ରହ କରିପାରିବ। ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଏକ ସ୍କ୍ୱାର୍ଡନରେ ୧୮-୨୦ଟି ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ରହିଥାଏ।

ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଛି ଯେ ଆସନ୍ତା ମାସରେ ଫ୍ରାନ୍ସ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଇମାନୁଏଲ ମାକ୍ରନଙ୍କ ଭାରତ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଏହି ଚୁକ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇପାରେ। ପୂର୍ବ ଦୁଇଟି ରାଫେଲ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ଚୁକ୍ତି ପରି ଏହା ମଧ୍ୟ ଏକ ଜି୨ଜି (ସରକାରରୁ ସରକାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ) ଚୁକ୍ତି ହେବାକୁ ଯାଉଛି।

୨୦୧୬ରେ ଭାରତ ଫ୍ରାନ୍ସରୁ ସିଧାସଳଖ ୩୬ଟି ରାଫେଲ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ କିଣିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା, ଯାହାର ମୋଟ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୫୯,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଥିଲା। ଗତ ବର୍ଷ ଏପ୍ରିଲରେ ଭାରତ ନୌସେନା ପାଇଁ ରାଫେଲ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନର ସାମୁଦ୍ରିକ ସଂସ୍କରଣ, ରାଫେଲ (ଏମ୍‌) କ୍ରୟ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଚୁକ୍ତି ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲା। ଏହି ରାଫେଲ (ଏମ୍‌) ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱଦେଶୀ ବିମାନ ବାହକ ଆଇଏନ୍‌ଏସ୍‌ ବିକ୍ରାନ୍ତରେ ନିୟୋଜିତ କରାଯିବ।

ହ୍ରାସ ପାଉଥିବା ସ୍କ୍ୱାର୍ଡନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ଘରୋଇ ଭାବରେ ୧୧୪ଟି ରାଫେଲ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ନିର୍ମାଣ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟକୁ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦାଖଲ କରିଥିଲା। ଏହି ସରକାରରୁ ସରକାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୁକ୍ତିନାମା କରାଯିବ। ଚୁକ୍ତିନାମା ପରେ, ରାଫେଲ ନିର୍ମାଣ କରୁଥିବା ଫରାସୀ କମ୍ପାନୀ ଡାସଲ୍ଟ ଏକ ସ୍ୱଦେଶୀ କମ୍ପାନୀ ସହିତ ଭାରତରେ ଏକ ଉତ୍ପାଦନ କାରଖାନା ସ୍ଥାପନ କରିବ। ଭାରତରେ ଉତ୍ପାଦିତ ସ୍ୱଦେଶୀ ରାଫେଲ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରାୟ ୬୦% ସ୍ୱଦେଶୀ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଉପକରଣ ରହିବ।

ଯଦି ସରକାର ଏହି ୧୧୪ ରାଫେଲ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଅନୁମୋଦନ କରନ୍ତି, ତେବେ ବାୟୁସେନାର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ମଧ୍ୟମ ଓଜନ ଲଢ଼ୁଆ ଜେଟ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ସ୍ଥଗିତ ରହିବ। ଏମ୍‌ଆରଏଫ୍‌ଏ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ୧୧୪ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା, ଭାରତରେ ନିର୍ମାଣ ହେବାର ଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ବିଦେଶୀ ବିମାନ ଚଳାଚଳ କମ୍ପାନୀ ଟେଣ୍ଡର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିପାରିଥାନ୍ତେ। କିନ୍ତୁ ବର୍ତ୍ତମାନର ଚୁକ୍ତି ସିଧାସଳଖ ଭାରତ ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସ ସରକାରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେବ। ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ ଚଳିତ ବର୍ଷ ଏପ୍ରିଲରେ ଭାରତ ନୌସେନା ପାଇଁ ରାଫେଲର ୨୬ଟି ସାମୁଦ୍ରିକ ସଂସ୍କରଣ ପାଇଁ ଫ୍ରାନ୍ସ ସହିତ ଏକ ଚୁକ୍ତି ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲା।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଶ୍ରେୟଙ୍କା ପାଟିଲଙ୍କ ଚମତ୍କାର ବୋଲିଂ ଆରସିବିକୁ ଦେଲା ହ୍ୟାଟ୍ରିକ୍ ବିଜୟ