ନେପାଳ ଭାରତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଏବଂ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଦ୍ରା ନିୟମରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛି। ଏବେ ୨୦୦ ଏବଂ ୫୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୂଆ ଭାରତୀୟ ନୋଟ୍ ୨୫,୦୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଆଯାଇପାରିବ, ଯେଉଁଠି ପୁରୁଣା ୫୦୦ ଏବଂ ୧୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ବ୍ୟାନ (ନିଷିଦ୍ଧ) ରହିଛି। ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ୫,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିନା ସୂଚନାରେ ଆଣିପାରିବେ।

ଭାରତ, ନେପାଳର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଭାଗିଦାରୀ ଦେଶ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ମଧ୍ୟ ଭାରତରୁ ହିଁ ନେପାଳ ଯାଆନ୍ତି। ହଜାର ହଜାର ନେପାଳୀ ଲୋକ ଭାରତରେ କାମ କରନ୍ତି, ପାଠ ପଢ଼ନ୍ତି ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟ ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି। ଏହିଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ନେପାଳ ସରକାର ଏକ ନୂଆ ନୋଟିସ୍ ଜାରି କରିଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ନେପାଳୀ ନାଗରିକ ଏବଂ ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ୫,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଦ୍ରା ବିନା କଷ୍ଟମ୍ ଘୋଷଣାରେ (Custom Declaration) ନେପାଳ ଆଣିପାରିବେ। ୫,୦୦୦ ଡଲାରରୁ ଅଧିକ ଅର୍ଥ ଆଣିଲେ ସେ ବିଷୟରେ କଷ୍ଟମ୍ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜଣାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ନେପାଳ, ଭାରତୀୟ ଏବଂ ନେପାଳୀ ନାଗରିକଙ୍କୁ ୨୦୦ ଏବଂ ୫୦୦ ଟଙ୍କିଆ ଭାରତୀୟ ନୋଟ୍ ୨୫,୦୦୦ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଶ ଭିତରକୁ ଆଣିବା କିମ୍ବା ନେବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଛି, ବୋଲି ସର୍ତ୍ତ ରହିଛି ଯେ ସେହି ନୋଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ୯ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୬ କିମ୍ବା ତା’ ପରେ ଜାରି ହୋଇଥିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା ସହିତ ୨୦୧୬ ପୂର୍ବରୁ ଜାରି ହୋଇଥିବା ୫୦୦ ଏବଂ ୧,୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ଭାରତୀୟ ନୋଟ୍ ନେପାଳରେ ନିଷିଦ୍ଧ ରହିବ।

ନୂଆ ନିୟମରେ କ’ଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ?

ନୂଆ ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ନେପାଳ ରାଷ୍ଟ୍ର ବ୍ୟାଙ୍କ (NRB)ର ପ୍ରବକ୍ତା ଗୁରୁ ପ୍ରସାଦ ପୌଡେଲ ଶନିବାର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ନେପାଳୀ ନାଗରିକମାନେ ଭାରତ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେଶରୁ ନେପାଳକୁ ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା ଆଣିପାରିବେ ନାହିଁ। ସେହିପରି, ସେମାନେ ଭାରତକୁ ଛାଡ଼ି ନେପାଳରୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ତୃତୀୟ ଦେଶକୁ ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ନୂଆ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ନେପାଳ ଆସୁଥିବା ଭାରତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଏବଂ ଭାରତ ସହ ବ୍ୟବସାୟ ଓ କାରବାର କରୁଥିବା ନେପାଳୀ ନାଗରିକଙ୍କୁ ସୁବିଧା ହେବ। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦୁଇ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା କାରବାର ଉପରେ ଥିବା କଟକଣାକୁ କୋମଳ କରୁଛି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ଗଭୀର ଏବଂ ଖୋଲା ସୀମା ରହିଛି।

ନୋଟିସ୍ରେ ଏହା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ନେପାଳୀ ନାଗରିକ ଏବଂ ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ବିନା କଷ୍ଟମ୍ ଘୋଷଣାରେ ୫,୦୦ cowl ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରାରେ ଏହାର ସମପରିମାଣର ଅର୍ଥ ନେପାଳ ଆଣିପାରିବେ। ୫,୦୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରରୁ ଅଧିକ ଅର୍ଥ ଆଣିଲେ କଷ୍ଟମ୍ରେ ଜଣାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଭାରତ ୮ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୬ରେ ୫୦୦ ଏବଂ ୧,୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ବ୍ୟାନ କରିଥିଲା। ଏହା ବଦଳରେ ନୂଆ ଡିଜାଇନ୍ର ୫୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ଏବଂ ୨,୦୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୂଆ ନୋଟ୍ ଅଣାଯାଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଚଳନ୍ତି ବ୍ୟବସ୍ଥାରୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ନୋଟବନ୍ଦୀ ପରେ ନେପାଳ ପୁରୁଣା ଭାରତୀୟ ନୋଟ୍ର ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକର କାରବାର ଉପରେ ରୋକ୍ ଲଗାଇଥିଲା।