ଚୀନର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶି ଜିନପିଙ୍ଗ ଦୁଇ ଦିନିଆ ଗସ୍ତରେ ଆଜି ଉତ୍ତର କୋରିଆରେ ପହଞ୍ଚୁଛନ୍ତି। ସେ ଶେଷ ଥର ପାଇଁ ୨୦୧୯ ରେ ପ୍ୟୋଙ୍ଗୟାଙ୍ଗ ଯାଇଥିଲେ। ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ଏହି ନୂଆ ଗସ୍ତ କେବଳ ବନ୍ଧୁତାର ସଂକେତ ବୋଲି ମାନାଯାଉ ନାହିଁ, ବରଂ ଏହାକୁ ଏକ ରଣନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଚୀନ୍ ଏବଂ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ନିଜ ସମ୍ପର୍କକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟରୁ ‘ରକ୍ତର ବନ୍ଧୁତା’ ବୋଲି କହିଆସୁଛନ୍ତି, ଯାହା କୋରିଆ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରୁ ଜଡ଼ିତ ଅଛି। କିନ୍ତୁ ଏବେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବ ଭଳି ଉଷ୍ମତା ନାହିଁ ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସରେ ହ୍ରାସ ଘଟିଛି। ଚୀନ୍ ପାଇଁ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ। ସେ ଏହାକୁ ନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବ ନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ହରାଇପାରିବ।

ଚୀନ୍ ଚାହୁଁଛି ଯେ ତାର ସୀମା ନିକଟରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରହୁ ଏବଂ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ତାର ପ୍ରଭାବରେ ରହୁ। କିନ୍ତୁ ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ଉତ୍ତର କୋରିଆର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପ୍ରାୟତଃ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟ ଅସୁବିଧାରେ ପଡ଼େ। ଏହି କାରଣରୁ ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ଏହି ଯାତ୍ରା କେବଳ ବନ୍ଧୁତା ନୁହେଁ, ବରଂ ଚାପ ଏବଂ ପ୍ରଭାବ ବଢ଼ାଇବାର ଏକ ପ୍ରୟାସ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଧରାଯାଉଛି। ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆର ମାନିବା କଥା ଯେ ଚୀନ୍ ନିଜକୁ ଆମେରିକା ଏବଂ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥି ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।

ଚୀନ୍-ଉତ୍ତର କୋରିଆ ସମ୍ପର୍କରେ ଦୂରତା

ବିବିସି (BBC) ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଚୀନ୍ ଏହି କଥାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତିତ ଅଛି ଯେ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ଏବଂ ରୁଷ ମଧ୍ୟରେ ସାମରିକ ସମ୍ପର୍କ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ରୁଷର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ବ୍ଲାଦିମିର ପୁଟିନଙ୍କୁ ଭେଟିବା ପରେ ଚୀନ୍ ଏବେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି ଯେ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ଯେପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରୁଷର ପ୍ରଭାବକୁ ନ ଚାଲିଯାଏ। ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଚୀନ୍ ଏବଂ ଉତ୍ତର କୋରିଆର ସମ୍ପର୍କରେ ଦୂରତା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଦେଇଛି।

୨୦୨୪ ରେ ଦୁଇ ଦେଶର କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କର ୭୫ ତମ ବାର୍ଷିକୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସାଧାରଣ ଢଙ୍ଗରେ ପାଳନ କରାଯାଇଥିଲା। ଅନେକ ହାଇ-ଲେଭଲ୍ (ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ) ସାକ୍ଷାତକାର ମଧ୍ୟ ହୋଇନଥିଲା। ଏହାର ଓଲଟା ଉତ୍ତର କୋରିଆ ଏବଂ ରୁଷର ସମ୍ପର୍କ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ମଜବୁତ ହେଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଉତ୍ତର କୋରିଆ ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧରେ ରୁଷକୁ ସାମରିକ ସହାୟତା ଦେଇଛି ଏବଂ ବଦଳରେ ତାକୁ ତେଲ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ସାହାଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ମିଳିଛି। ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ପ୍ରାୟ ୨,୩୦୦ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ସୈନିକ ନିହତ ହୋଇଥିବା ଖବର ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଏହି ସ୍ଥିତି ଚୀନ୍ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି।

ରୁଷର ପ୍ରଭାବ ବଢ଼ିବାର କ୍ଷତି?

ଚୀନ୍ ଏବଂ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ମଧ୍ୟରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଏକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି ରହିଛି, ତେଣୁ ବେଜିଂ କୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିରେ ପ୍ୟୋଙ୍ଗୟାଙ୍ଗକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ହରାଇବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ। ଚୀନକୁ ଭୟ ଅଛି ଯେ ଯଦି ରୁଷର ପ୍ରଭାବ ବଢ଼େ, ତେବେ ତାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଇପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ଚୀନ୍ ସମ୍ପର୍କ ସୁଧାରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି। ଜିନପିଙ୍ଗ ଗତ ବର୍ଷ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ କିମ୍ ଜୋଙ୍ଗ୍ ଉନ୍‌ଙ୍କୁ ବେଜିଂରେ ମିଲିଟାରୀ ପରେଡ୍‌କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିଥିଲେ। ଏହା ଛଅ ବର୍ଷ ପରେ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସାକ୍ଷାତକାର ଥିଲା।

ଚୀନ୍ ଉତ୍ତର କୋରିଆର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ଖୋଲାଖୋଲି ସମର୍ଥନ କରେ ନାହିଁ, କାରଣ ଏହାଦ୍ୱାରା ଆମେରିକା, ଜାପାନ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆର ସାମରିକ ଉପସ୍ଥିତି ଆହୁରି ବଢ଼ିପାରେ, ଯାହା ଚୀନର ସ୍ୱାର୍ଥ ରକ୍ଷା ଅନୁକୂଳ ନୁହେଁ। ଅନ୍ୟପଟେ ଉତ୍ତର କୋରିଆ ମଧ୍ୟ କେବଳ ଚୀନ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ରହିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ। ସେ ରୁଷ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ବଢ଼ାଇ ନିଜର ବିକଳ୍ପ ଖୋଲା ରଖିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଦୁହେଁ ପରସ୍ପର ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ, କିନ୍ତୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବିଶ୍ୱାସଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି।