ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ୬ଟି ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ମତଦାତା ସୂଚୀର ବିଶେଷ ସାରାଂଶ ପୁନଃନିରୀକ୍ଷଣ (ଏସ୍ଏସ୍ଆର୍) ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଯାଉଛି । ଗୁରୁବାର ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଏହା ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି । ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ଚଣ୍ଡୀଗଡ଼, ଦାଦରା ଓ ନଗର ହାବେଳୀ, ଦମନ ଓ ଡୀଉ, ଓଡ଼ିଶା ଏବଂ ସିକିମରେ  ଏସ୍ଏସ୍ଆର୍ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ । ଏସ୍ଏସ୍ଆରର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ନାଗରିକ ଏବଂ ନୂତନ ମତଦାତାଙ୍କୁ ମତଦାତା ତାଲିକାରେ ସାମିଲ କରିବା ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯିବ । 

କେଉଁମାନେ କରିପାରିବେ ଆବେଦନ ? 

ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ଏସ୍ଏସ୍ଆର୍ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ନିୟମାବଳୀ ଓ ବୟସ ସୀମା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି । ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ୨୦୨୭ ବର୍ଷର ଏପ୍ରିଲ୍ ୧, ଜୁଲାଇ ୧ ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବର ୧ ତାରିଖ ସୁଦ୍ଧା ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସ ହାସଲ କରିଥିବେ ଏବଂ ଫଳସ୍ୱରୂପ ସେମାନେ ନିଜର ମତ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟତା ହାସଲ କରିବେ । ଉକ୍ତ ନାଗରିକମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଗୁଆ ନିଜର ଆବେଦନ ଦାଖଲ କରିପାରିବେ । 

ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଭୋଟର୍ ତାଲିକା 

୩୦ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୬ରେ ସମନ୍ୱିତ ଖସଡ଼ା ଭୋଟର ତାଲିକା ବା ଇଣ୍ଟେଗ୍ରେଟେଡ୍ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ଲିଷ୍ଟ  ପ୍ରକାଶ ପାଇବ। ଯେଉଁମାନଙ୍କର କୌଣସି ଆପତ୍ତି ଅଭିଯୋଗ ଥିବ ସେମାନେ ନଭେମ୍ବର ୩୦ ରୁ ଡିସେମ୍ବର ୧୨ ମଧ୍ୟରେ ଦାବି ଓ ଆପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଦାଖଲ କରିପାରିବେ । ୧୬ ଜାନୁଆରୀ, ୨୦୨୭ ସୁଦ୍ଧା ଦାବି ଓ ଆପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପନ୍ନ ହେବ । ୨୧ ଜାନୁଆରୀ, ୨୦୨୭ରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଭୋଟର୍ ତାଲିକା ଜାରି କରାଯିବ।

ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ମାନବ ସମ୍ବଳ ଓ ସାଧନ ଉପଲବ୍ଧ କରାଇବା ନିମନ୍ତେ ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗ ସମ୍ପୃକ୍ତ ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକର ମୁଖ୍ୟ ସଚିବମାନଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। 

ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସୁଗମ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଇସିଆଇ ବୁଥ୍ ସ୍ତରୀୟ ଅଧିକାରୀ (BLO), ଜିଲ୍ଲା ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀ (DRO), ନିର୍ବାଚନ ପଞ୍ଜିକରଣ ଅଧିକାରୀ (ERO) ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଜାରି କରିଛି। ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟରେ ପ୍ରେସ୍ ନୋଟ୍ ଜାରି କରିବେ ଏବଂ ଇଆରଓଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଦାବି ଏବଂ ଆପତ୍ତିର ସାପ୍ତାହିକ ତାଲିକା ବିଷୟରେ ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରିବେ। ଜନସାଧାରଣ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ଉପଲବ୍ଧ ଆବେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଅବଗତ କରାଯିବ। ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପ୍ରକାଶନ ତାରିଖରେ, ସମ୍ପୃକ୍ତ ସିଇଓମାନେ ଭୋଟର ତାଲିକାର ସାରାଂଶ ଏବଂ ଭୋଟରଙ୍କ ବିବରଣୀ ସମ୍ବଳିତ ପ୍ରେସ୍ ନୋଟ୍ ଜାରି କରିବେ।

ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ମେ’ ମାସରେ ଭୋଟର ତାଲିକାର ଏସ୍ଆଇଆର୍ ର ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ କରିବାର କିଛି ମାସ ପରେ ଏହି ନୂତନ ଘୋଷଣା ଆସିଛି। ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ୧୬ଟି ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ତିନୋଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଦିଲ୍ଲୀ, ଚଣ୍ଡିଗଡ଼, ଦାଦ୍ରା ଓ ନଗର ହାବେଳୀ ତଥା ଦମନ ଓ ଡୀଉ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲେ। 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦୀପାବଳି ଓ ଛଟ୍ ପୂଜା ପରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ସ୍ଥିତି ଆହୁରି ଖରାପ ହେଲେ କୃତ୍ରିମ ବର୍ଷା କରାଇବାକୁ ଯୋଜନା କରୁଛନ୍ତି ଦିଲ୍ଲୀ ସରକାର। ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପାଇଁ ସରକାର ଏହି ବିକଳ୍ପ ଉପରେ ବିଚାର କରୁଛନ୍ତି। ରାଜଧାନୀରେ ବାୟୁର ମାନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖରାପ ସ୍ଥିତିରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ବେଳେ ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ AQI ସ୍ତର ୪୦୦ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଦିଲ୍ଲୀର ହାରାହାରି ବାୟୁ ଗୁଣବତ୍ତା ସୂଚକାଙ୍କ (AQI) ୩୬୭ ରହିଛି, ଯାହା ‘ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖରାପ’ ଶ୍ରେଣୀରେ ଆସୁଛି। ଉତ୍ତର ଦିଲ୍ଲୀର ଜାହାଙ୍ଗୀରପୁରୀରେ AQI ସର୍ବାଧିକ ୪୫୯ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ବେଳେ IIT ଦିଲ୍ଲୀ ଓ ପଞ୍ଜାବୀ ବାଗ୍‌ରେ ଏହା ୪୪୫ ରହିଛି। ବାୟୁରେ PM2.5 କଣିକାର ମାତ୍ରା ଅଧିକ ଥିବାରୁ ଲୋକଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପରେ ଏହାର ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ୁଛି। ଘନ କୁହୁଡ଼ିଆ ଧୂଆଁ ଯୋଗୁଁ ଦୃଶ୍ୟମାନତା ମଧ୍ୟ କମିଯାଇଛି। ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟାରେ ଅସୁବିଧା ନେଇ ଲୋକେ ଅଭିଯୋଗ କରୁଛନ୍ତି।

୧୫ ଦିନରେ ଦୁଇଥର କୃତ୍ରିମ ବର୍ଷା ପରୀକ୍ଷଣ

ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଗତ ୧୫ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଦିଲ୍ଲୀ ସରକାର ଦୁଇଥର କୃତ୍ରିମ ବର୍ଷାର ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିବା ସୂତ୍ରରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଦିଲ୍ଲୀ ବିମାନବନ୍ଦର ନିକଟରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ପରୀକ୍ଷଣ ହୋଇଥିଲା। ଏଥର ପ୍ରାୟ ୩୦ ହଜାର ମିଟର ଉଚ୍ଚତାରେ କ୍ଲାଉଡ୍ ସିଡିଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା କରାଯାଇଥିବା କୁହାଯାଉଛି।

କ'ଣ ଏହି କୃତ୍ରିମ ବର୍ଷା?

କ୍ଲାଉଡ୍ ସିଡିଂ ହେଉଛି ଏକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା। ଏଥିରେ ସିଲଭର ଆୟୋଡାଇଡ୍ ଓ ଡ୍ରାଏ ଆଇସ୍ ଭଳି ପଦାର୍ଥ ମେଘରେ ପ୍ରୟୋଗ କରାଯାଇ ବର୍ଷା କିମ୍ବା ତୁଷାରପାତକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରାଯାଏ। ବିମାନ, ରକେଟ୍ କିମ୍ବା ଭୂମିରେ ଥିବା ଯନ୍ତ୍ର ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା କରାଯାଇପାରେ।

ତେବେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, କୃତ୍ରିମ ବର୍ଷା ପ୍ରଦୂଷଣକୁ ସାମୟିକ ଭାବେ କମାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ସମସ୍ୟାର ସ୍ଥାୟୀ ସମାଧାନ ନୁହେଁ। ପ୍ରଦୂଷଣର ମୂଳ କାରଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନକଲେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଲାଭ ମିଳିବ ନାହିଁ ବୋଲି Envirocatalystsର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ସୁନୀଲ ଦହିୟା କହିଛନ୍ତି।

ଦୀପାବଳିରେ ସବୁଜ ବାଣକୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଅନୁମତି

ଅନ୍ୟପଟେ, ଦିଲ୍ଲୀ-NCRରେ ନଭେମ୍ବର ୭ ଓ ୮ ତାରିଖରେ ପ୍ରମାଣିତ ସବୁଜ ବାଣ ଫୁଟାଇବାକୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଅନୁମତି ଦେଇଛନ୍ତି। ସକାଳ ୬ଟାରୁ ୭ଟା ଏବଂ ରାତି ୮ଟାରୁ ୧୦ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାଣ ଫୁଟାଇବାକୁ ସମୟ ଧାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଛି। ନଭେମ୍ବର ୯ରୁ ପୁଣି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଟକଣା ଲାଗୁ ହେବ।

ସେହିପରି ଦିଲ୍ଲୀ-NCRରେ GRAP-2 କଟକଣା ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହୋଇଛି। ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟରୁ ଉଡ଼ୁଥିବା ଧୂଳି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ଡିଜେଲ୍ ଜେନେରେଟର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ କଟକଣା, ରାସ୍ତାରେ ପାଣି ସିଞ୍ଚନ ଓ ଯାନବାହନ ଚଳାଚଳ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି।

ଏବେ ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ଦୀପାବଳି ଓ ଛଟ୍ ପୂଜା ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରଦୂଷଣ ସ୍ଥିତି ଉପରେ। ବାୟୁର ମାନ ଆହୁରି ଖରାପ ହେଲେ ଦିଲ୍ଲୀରେ କୃତ୍ରିମ ବର୍ଷା ହିଁ ହେବ କି ପରବର୍ତ୍ତୀ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ, ତାହା ଦେଖିବାକୁ ରହିଲା। 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦେଶର ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆହୁରି ଆଧୁନିକ କରିବା ଦିଗରେ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ। ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ପୁଣେରେ ୮,୩୦୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟରେ ନିର୍ମିତ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ୍-୩ର ଉଦ୍‌ଘାଟନ କରିଛନ୍ତି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ। ଏହି ଅବସରରେ ଦେଶରେ ମେଟ୍ରୋ ନେଟୱର୍କର ବିସ୍ତାରକୁ ନେଇ ପୂର୍ବ ସରକାରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିଛନ୍ତି ସେ।

ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ନିଜ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟରେ କହିଛନ୍ତି, ୨୦୧୪ ପୂର୍ବରୁ ଦେଶର ମାତ୍ର ୫ଟି ସହରରେ ୨୪୮ କିଲୋମିଟର ମେଟ୍ରୋ ନେଟୱର୍କ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଆଜି ୨୬ଟି ସହରରେ ପ୍ରାୟ ୧,୨୦୦ କିଲୋମିଟର ମେଟ୍ରୋ ନେଟୱର୍କ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇଛି। ପ୍ରତିଦିନ ଏକ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ମେଟ୍ରୋରେ ଯାତ୍ରା କରୁଛନ୍ତି। ଯଦି ୨୦୧୪ ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ଗତିରେ ମେଟ୍ରୋ ନେଟୱର୍କ ବଢ଼ୁଥିଲା, ସେହି ଗତି ଜାରି ରହିଥାନ୍ତା, ତେବେ ପୁଣେ ଭଳି ସହରକୁ ମେଟ୍ରୋ ପାଇଁ ବର୍ଷ ନୁହେଁ, ବରଂ ଦଶନ୍ଧି ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାନ୍ତା ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି।

କାହିଁକି ଖାସ୍ ପୁଣେର ପିଙ୍କ୍ ଲାଇନ୍?

ପୁଣେ ମେଟ୍ରୋର ପିଙ୍କ୍ ଲାଇନ୍ ପ୍ରାୟ ୨୩ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବା। ଏହା ହିଞ୍ଜେୱାଡିର ଆଇଟି ହବ୍‌କୁ ସିଧାସଳଖ ଶିବାଜୀନଗର ସହ ଯୋଡ଼ିବ। ଏହି ମେଟ୍ରୋର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି, ଏହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମହିଳା ଟ୍ରେନ୍ ଅପରେଟର୍ ପରିଚାଳନା କରିବେ। ଏହା ସହ ମେଟ୍ରୋର ମୋଟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୩୦ ପ୍ରତିଶତ ସୌର ଶକ୍ତିରୁ ପୂରଣ କରିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି।

୧୩,୫୦୦ କୋଟିର ଫେଜ୍-୨କୁ ମଧ୍ୟ ଶିଳାନ୍ୟାସ

ପିଙ୍କ୍ ଲାଇନ୍ ଉଦ୍‌ଘାଟନ ସହ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପୁଣେ ମେଟ୍ରୋର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ମଧ୍ୟ ଶିଳାନ୍ୟାସ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରାୟ ୧୩,୫୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ନିର୍ମାଣ ହେବାକୁ ଯୋଜନା ରହିଛି। ଏଥିରେ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ୍ ୨A, ୨B, ୪ ଓ ୪A ସାମିଲ ରହିଛି।

ଲାଇନ୍ ୨A ୱାନାଜ୍‌କୁ ଚାନ୍ଦନୀ ଚୌକ୍ ସହ ଏବଂ ଲାଇନ୍ ୨B ରାମୱାଡିକୁ ବିଠଲୱାଡି ସହ ଯୋଡ଼ିବ। ସେହିପରି ୬.୧୨ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବା ଲାଇନ୍ ୪A ନଲ୍ ଷ୍ଟପ୍‌ରୁ ମାଣିକ ବାଗ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଯୋଗ ସ୍ଥାପନ କରିବ।

ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଲେ ପୁଣେର ଯାତାୟାତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆହୁରି ସୁଗମ ହେବା ସହ ଟ୍ରାଫିକ୍ ସମସ୍ୟା କମିବ ଏବଂ ସହରବାସୀଙ୍କ ଯାତ୍ରା ସମୟ ବଞ୍ଚିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ନିକଟରେ ଦିଲ୍ଲୀର ରାମଲୀଳା ମଇଦାନରେ ଇଣ୍ଡି ମେଣ୍ଟ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଥିବା ରାଲିରେ ଯୋଗ ନ ଦେବାକୁ ନେଇ କଂଗ୍ରେସ ଆକ୍ସନ ମୁଡକୁ ଆସିଛି । ଦେଶବ୍ୟାପୀ  ୨୦୦ ରୁ ଅଧିକ ନେତାଙ୍କୁ ଦଳରୁ ନିଲମ୍ବିତ କରିଛି ଭାରତୀୟ ଯୁବ କଂଗ୍ରେସ । ଏଥିରେ ଯୁବ କଂଗ୍ରେସର ସାଧାରଣ ସମ୍ପାଦକ ରୋହିତ ରାଜୋରିଆ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ରୋହିତଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପଦରୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଛି । 

ପ୍ରକାଶିତ ବିଜ୍ଞପ୍ତି ଅନୁସାରେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା  ୭ଟି ରାଜ୍ୟରୁ ଅତିକମରେ ୧୮୫ ଜଣ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁପସ୍ଥିତିର କାରଣ ଦର୍ଶାଇବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶରେ ସର୍ବାଧିକ ଶୃଙ୍ଖଳାଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି । ଯେଉଁଠାରେ ୬୦ ଜଣ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଗୁଜୁରାଟରେ ୪୯ ଜଣ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ୨୬ ଜଣ, ତେଲେଙ୍ଗାନାରେ ୧୪ ଜଣ, ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶରେ ୧୩ ଜଣ, ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ ୧୩ ଜଣ ଏବଂ ହରିୟାଣାରେ ୧୦ ଜଣ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବିତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୫୦୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି । 

ସେପଟେ ଦଳର ଏଭଳି ନିଷ୍ପତି ଉପରେ ଯୁବ କଂଗ୍ରେସର ନେତାମାନେ ଅସନ୍ତୋଷ ଝାଡ଼ିଛନ୍ତି । କେବଳ ଗୋଟିଏ ଘଟଣାକୁ ଆଧାର କରି ଦଳ କିପରି ସେମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିପାରିଲା ବୋଲି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି । ରୋହିତ ରାଜୋରିଆ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦଳ ପାଇଁ ସେମାନେ ଅନେକ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛନ୍ତି । ଏଫ୍‌ଆଇଆର୍ ର ସାମ୍ନା କରିବା ସହିତ ଜେଲ୍ ମଧ୍ୟ ଯାଇଛନ୍ତି । କେବଳ ଗୋଟିଏ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗ ଦେଇପାରିନଥିବାରୁ ଆମକୁ ପଦରୁ ହଟାଇ ଦିଆଯାଉଛି କି ବୋଲି ସେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛନ୍ତି । ସେ ନିଜ କକାଙ୍କ ଏକାଦଶାହ କର୍ମରେ ଯୋଗ ଦେବାକୁ ଯାଇଥିଲେ । କକାଙ୍କ ଏକାଦଶର ନିମନ୍ତ୍ରଣ କାର୍ଡ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଇ ପ୍ରମାଣ ଦେଇଛନ୍ତି । 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପୋଲିସର ମନମାନୀ ଉପରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ଏଣିକି ହେପାଜତ ବାହାନା ଦେଖାଇ କୌଣସି ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ୨୪ ଘଣ୍ଟାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଅଟକ ରଖିପାରିବ ନାହିଁ ପୋଲିସ କିମ୍ବା କୌଣସି ତଦନ୍ତକାରୀ ସଂସ୍ଥା । ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଗିରଫଦାରୀ ନୁହେ ବରଂ କୌଣସି ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ହେପାଜତ ନେବାର ୨୪ ଘଣ୍ଟା ଭିତରେ କୋର୍ଟରେ ହାଜର କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ବୋଲି ବୋଲି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ । 

ଗିରଫଦାରୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ୨୪ ଘଣ୍ଟିଆ ସମୟସୀମା ବିଷୟରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରିଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ହେପାଜତକୁ ନିଆଯାଏ, ସେହି ସମୟରୁ ହିଁ ଏହି ୨୪ ଘଣ୍ଟିଆ ଅବଧି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ। ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ହାଜର କରିବା ପାଇଁ ଧାର‌୍ୟ୍ୟ ସମୟସୀମା, ତାଙ୍କୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଗିରଫ କରାଯିବା ସମୟରୁ ଗଣନା କରାଯାଏ ନାହିଁ, ବରଂ ଯେଉଁ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ହେପାଜତକୁ ନିଆଯାଇଥାଏ, ସେହି ସମୟରୁ ଏହା ଗଣନା କରାଯାଏ ବୋଲି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଶବ୍ଦରେ କହିଛନ୍ତି । 

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କୁ ବିଚାର ବିଭାଗୀୟ ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ହାଜର କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ୨୪ ଘଣ୍ଟିଆ ସମୟସୀମା, ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ହେପାଜତକୁ ନିଆଯିବା ମୁହୂର୍ତ୍ତରୁ ହିଁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥାଏ, କେବଳ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଗିରଫଦାରୀ ସମୟରୁ ନୁହେଁ । 

ବିଚାର ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ବିଳମ୍ବ ଏବଂ ଜାମିନ ପ୍ରଦାନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲାରେ, ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆଇନଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅପେକ୍ଷା ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ମୌଳିକ ଅଧିକାରକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକତା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ୍। 

ସମ୍ବିଧାନର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆଇନଗୁଡ଼ିକୁ ଆଧାର ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ । ବରଂ, ଏହି ଆଇନଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଏପରି ଭାବରେ କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ଯାହା ସାମ୍ବିଧାନିକ ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ସାମଞ୍ଜସ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। ସାମ୍ବିଧାନିକ ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ବିଚାର କଲେ, ଗିରଫଦାରୀ ଏବଂ ଅଟକ ରଖିବା ପ୍ରାୟ ସମାନ ଅଟେ । କାରଣ ଉଭୟ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଙ୍କୁଚିତ ହୋଇଥାଏ।

ଶରଦ ପାୱାରଙ୍କୁ ପୁଣେ ପରେ ମୁମ୍ବାଇର ବ୍ରିଚ୍ କ୍ୟାଣ୍ଡି ହସ୍ପିଟାଲରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା ଚାଲିଛି। ଏହି ସମୟରେ ଡାକ୍ତରମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କୁ କାଶ ଏବଂ ସଂକ୍ରମଣ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ବ୍ରୋଙ୍କାଇଟିସ୍ (Bronchitis) ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ରହିଛି।

ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ପାର୍ଟି (ଶରଦଚନ୍ଦ୍ର ପାୱାର) ମୁଖ୍ୟ ତଥା ବରିଷ୍ଠ ନେତା ଶରଦ ପାୱାର ଏବେ ହସ୍ପିଟାଲରେ ଚିକିତ୍ସାଧୀନ ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ କାଶ, ଛାତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ସଂକ୍ରମଣର ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି। ସେ ଦୁଇ ଦିନ ଧରି ପୁଣେର ରୁବି ହସ୍ପିଟାଲରେ ଭର୍ତ୍ତି ଥିଲେ ଏବଂ ଗତକାଲି ତାଙ୍କୁ ଡିସଚାର୍ଜ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା। ତଥାପି, ଏହାର କିଛି ଘଣ୍ଟା ପରେ ବୁଧବାର ରାତିରେ ତାଙ୍କୁ ଅଧିକ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ମୁମ୍ବାଇର ବ୍ରିଚ୍ କ୍ୟାଣ୍ଡି ହସ୍ପିଟାଲରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା।

ଶରଦ ପାୱାରଙ୍କର ମୁମ୍ବାଇର ବ୍ରିଚ୍ କ୍ୟାଣ୍ଡି ହସ୍ପିଟାଲରେ ଚିକିତ୍ସା ଚାଲିଛି। ଏହି କ୍ରମରେ ଗୁରୁବାର ଦିନ ଡାକ୍ତରମାନେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ନେଇ ଅପଡ଼େଟ୍ ଦେଇଛନ୍ତି। ପଲ୍ମୋନୋଲୋଜିଷ୍ଟ (ଫୁସଫୁସ୍ ରୋଗ ବିଶେଷଜ୍ଞ) ଡାକ୍ତର ପ୍ରତୀତ ସମଦାନୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଶରଦ ପାୱାରଙ୍କୁ ଗତକାଲି ରାତିରେ ବ୍ରିଚ୍ କ୍ୟାଣ୍ଡି ହସ୍ପିଟାଲରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କୁ କାଶ ଏବଂ ସଂକ୍ରମଣ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ବ୍ରୋଙ୍କାଇଟିସ୍ର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ତାଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା ଜାରି ରହିଛି ଏବଂ ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥିର ଅଛନ୍ତି।

ଝିଅ ସୁପ୍ରିୟା ସୁଲେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଦେଇଥିଲେ ସୂଚନା

ହଠାତ୍ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥା ବିଗିଡ଼ିବାରୁ ଶରଦ ପାୱାରଙ୍କୁ ନଭେମ୍ବର ୨ ତାରିଖ ଦିନ ଅପରାହ୍ନ ପ୍ରାୟ ତିନିଟା ସମୟରେ ପୁଣେର ରୁବି ହସ୍ପିଟାଲରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା। ଶରଦ ପାୱାରଙ୍କ ଝିଅ ତଥା ବାରାମତୀର ସାଂସଦ ସୁପ୍ରିୟା ସୁଲେ ଏକ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟ ଜରିଆରେ ଏହି ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ। ରୁବି ହଲ୍ କ୍ଲିନିକର ପ୍ରମୁଖ ପରଭେଜ୍ ଗ୍ରାଣ୍ଟ କହିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ସିଟି ସ୍କାନ୍ ସମେତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇଛି। ଖୁବଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ଉନ୍ନତି ହେବାର ଆଶା ରହିଛି।

ପରଭେଜ୍ ଗ୍ରାଣ୍ଟ କହିଥିଲେ ଯେ ଛାତିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅଭିଯୋଗ ହେତୁ ଶରଦ ପାୱାରଙ୍କୁ ହସ୍ପିଟାଲରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର (Surgery) ର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା କରିବାର କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ। ଔଷଧ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ପରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରେ ସୁଧରିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଆଗାମୀ ଗୋଟିଏ ଦୁଇ ଦିନ ଭିତରେ ଶରଦ ପାୱାରଙ୍କୁ ହସ୍ପିଟାଲରୁ ଡିସଚାର୍ଜ କରାଯାଇପାରେ।

ତାମିଲନାଡୁର ପେରମ୍ବୁରରେ ଗତ ୧୦୦ ବର୍ଷ ହେବ ଦୀପାବଳିରେ ବାଣ ଫୁଯାଯାଏ ନାହିଁ। ଚଳିତଥର ମଧ୍ୟ ଫୁଟାଯିବ ନାହିଁ। ୧୫୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ବର ଗଛରେ ରହୁଥିବା ଶହ ଶହ ବାଦୁଡ଼ିଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଗ୍ରାମବାସୀ ଏଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛନ୍ତି।

ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଦୀପାବଳିରେ ଦୀପ ଜଳାଯାଏ । ବାଣ ଫୁଟାଯାଏ ଏବଂ ରକେଟ୍ ଛଡ଼ାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଭାରତର ଏଭଳି ଏକ ଗାଁ ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଗତ ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଦୀପାବଳିରେ ବାଣ ଫୁଟାଯାଏ ନାହିଁ। ଏହି ଗାଁର ଲୋକମାନେ ଗତ ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ହେବ ବିନା ବାଣରେ ଏକ ଅନନ୍ୟ ଦୀପାବଳି ପାଳନ କରିଆସୁଛନ୍ତି। ଗାଁର ଲୋକମାନେ ବାଦୁଡ଼ିଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଦୀପାବଳିରେ ବାଣ ଫୁଟାନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଗାଁର ନା ହେଉଛି ପେରମ୍ବୁର। 

ଏହି ଗାଁ ତାମିଲନାଡୁର ମୟିଲାଦୁଥୁରାଇ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏଠାରେ ଥିବା ୧୫୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ବର ଗଛରେ ଶହ ଶହ ବାଦୁଡ଼ି ବାସ କରନ୍ତି। ବାଦୁଡ଼ିଙ୍କୁ ବାଣର ପ୍ରାଣଘାତୀ ଶବ୍ଦ ଏବଂ ଧୂଆଁରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ହିଁ ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ପିଢ଼ି ପିଢ଼ି ଧରି ଦୀପାବଳିରେ ବାଣଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହିଛନ୍ତି। ଚଳିତଥର ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ବାଣ ଫୁଟାଯିବ ନାହିଁ। ଏଠାକାର ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଦୀପାବଳିରେ କେବଳ ଦୀପ ଜଳାନ୍ତି ଏବଂ ମନ୍ଦିରରେ ପୂଜା କରି ଏହି ପର୍ବ ପାଳନ କରନ୍ତି।

ନିରୀହ ଜୀବଙ୍କ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି ଗ୍ରାମବାସୀ

ତାମିଲନାଡୁର କଝୁପେରୁମ୍ପକ୍କମ୍ ଏବଂ କିଟ୍ଟମପାଲାୟମ ପରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କେତେକ ଗାଁରେ ମଧ୍ୟ ଏପରି ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ପେରମ୍ବୁର ଗାଁରେ ପ୍ରାୟ ୧୫୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଏକ ବର ଗଛ ରହିଛି। ଏହି ଗଛରେ ଶହ ଶହ ‘ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଫ୍ଲାଇଙ୍ଗ୍ ଫକ୍ସ’ ବା ବାଦୁଡ଼ି ବାସ କରନ୍ତି। ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ନିଜର ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଏହି ମୂକ ଜୀବମାନଙ୍କର ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳୀକୁ ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଦେବେ ନାହିଁ ବୋଲି ସ୍ଥିର କରିଛନ୍ତି।

ପରିବେଶର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ବିବେଚିତ ହୁଅନ୍ତି ବାଦୁଡ଼ି

ବାଦୁଡ଼ି କେବଳ ଏକ ଉଡ଼ିବା ଜୀବ ନୁହଁନ୍ତି, ବରଂ ସେମାନେ ଆମ ପରିବେଶର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ବିବେଚିତ ହୁଅନ୍ତି। ଫଳଗୁଡ଼ିକର ମଞ୍ଜି ବିଛାଇବାରେ ଏବଂ ପରାଗସଙ୍ଗମ (Pollination) ରେ ବାଦୁଡ଼ିଙ୍କର ଏକ ବଡ଼ ଭୂମିକା ରହିଥାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ସବୁଜିମାର ବିସ୍ତାର ହୋଇଥାଏ। ବାଦୁଡ଼ି ମାନେ ଦିନବେଳା ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତି ଏବଂ ରାତିରେ ଖାଦ୍ୟ ଅନ୍ୱେଷଣରେ ବାହାରିଥାଆନ୍ତି। ବାଣର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଶବ୍ଦ ଏବଂ ତୀବ୍ର ଧୂଆଁ ଯୋଗୁଁ ସେମାନଙ୍କର ଶାରୀରିକ ସନ୍ତୁଳନ ବିଗିଡ଼ିଯାଇଥାଏ।

ପେରମ୍ବୁରର ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଏହି ବିପଦକୁ ଭଲଭାବେ ବୁଝିପାରିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ସେମାନେ ପିଢ଼ି ପିଢ଼ି ଧରି ବାଣଠୁ ଦୂରେଇ ରହିଛନ୍ତି। ଗ୍ରାମବାସୀମାନେ ଦୀପାବଳିରେ ଦୀପ ଜଳାନ୍ତି, ପୂଜାକରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ବାଣକୁ ହାତ ମଧ୍ୟ ଲଗାନ୍ତି ନାହିଁ।

ବେଙ୍ଗାଲୁରୁରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼ର ପ୍ରଭାବ ଏବେ ହୋଟେଲ୍ ଶିଳ୍ପ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଛି। ଚାଉଳ, କ୍ଷୀର, ଦହି ଏବଂ ଡାଲି ଜାତୀୟ ସାମଗ୍ରୀର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ସହରର ଅନେକ ହୋଟେଲ୍ ମେନ୍ୟୁ ଦର ୧୦ ରୁ ୧୫ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି।

କ୍ଷୀର ଏବଂ ଚାଉଳ ସମେତ ଅନେକ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସାମଗ୍ରୀର ବର୍ଦ୍ଧିତ ମୂଲ୍ୟର ପ୍ରଭାବ ଏବେ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ହୋଟେଲ୍ ଶିଳ୍ପ ଉପରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଛି। ଉତ୍ପାଦନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା କାରଣରୁ ସହରର ଅନେକ ହୋଟେଲ୍ ମେନ୍ୟୁରେ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ଦାମ୍ ୧୦ ରୁ ୧୫ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ଚା’ ଏବଂ କଫି ବ୍ୟତୀତ କିଛି ସ୍ଥାନରେ ଇଡ୍ଲି ଓ ଡୋସା ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ହୋଟେଲ୍ ମାଲିକମାନଙ୍କ କହିବା କଥା ହେଲା ଯେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ହେଉଥିବା ଜରୁରୀ କଞ୍ଚାମାଲର ଦାମ୍ ବହୁତ ବଢ଼ିଯାଇଛି।

କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବଢ଼ୁଥିବା ଦରଦାମ୍ ଯୋଗୁଁ କ୍ଷତିରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ମେନ୍ୟୁରେ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହୋଇପଡ଼ିଛି। ବୃହତ୍ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ହୋଟେଲିୟର୍ସ ଆସୋସିଏସନ୍ (BBHA) ର ସଭାପତି ପି.ସି. ରାଓ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଗତ ଗୋଟିଏ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଚାଉଳର ଦାମ୍ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ପ୍ରତି ୬୫ ଟଙ୍କାରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ କିଛି ସ୍ଥାନରେ ୯୫ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଡାଲି ଜାତୀୟ ସାମଗ୍ରୀର ମୂଲ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି।

ହୋଟେଲ୍ ଶିଳ୍ପ ଉପରେ ବଢ଼ୁଛି ବୋଝ

ପି.ସି. ରାଓ କହିଛନ୍ତି ଯେ କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, କ୍ଷୀର ଏବଂ ଦହିର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ହୋଟେଲ୍ ଶିଳ୍ପ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ବୋଝ ପକାଇଛି। ‘ଡେକାନ୍ ହେରାଲ୍ଡ’ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଅନେକ ହୋଟେଲ୍ ପୂର୍ବରୁ ମେନ୍ୟୁରେ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ଦାମ୍ ୧୦ ରୁ ୧୫ ପ୍ରତିଶତ ବଢ଼ାଇ ସାରିଛନ୍ତି। ଉତ୍ତର ବେଙ୍ଗାଲୁରୁର ହୋଟେଲ୍ ବ୍ୟବସାୟୀ ମହେଶ କେ.କେ.ଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଯେତେବେଳେ କଞ୍ଚାମାଲର ଦାମ୍ ବଢ଼େ, ସେତେବେଳେ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଜରୁରୀ ହୋଇପଡ଼େ।

ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଅଶାନ୍ତି ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଦରଦାମ୍ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଚାଉଳ ଏବଂ କ୍ଷୀର ହୋଟେଲ୍ ଶିଳ୍ପରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଦୁଇଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମଗ୍ରୀ। ହୋଟେଲ୍ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ କହିବା କଥା ଯେ ଏଗୁଡ଼ିକର ବର୍ଦ୍ଧିତ ମୂଲ୍ୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଝ ହୋଟେଲ୍ ମାଲିକଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ୁଛି। ତେବେ ସମସ୍ତ ହୋଟେଲ୍ ସମାନ ଭାବେ ଦାମ୍ ବଢ଼ାଇ ନାହାନ୍ତି। କିଛି ହୋଟେଲ୍ କେବଳ ଚା’ ଏବଂ କଫିର ଦାମ୍ ବଢ଼ାଇଛନ୍ତି।

ଅନେକ ହୋଟେଲ୍ରେ ଚା’ ଓ କଫି ୩ ରୁ ୫ ଟଙ୍କା ମହଙ୍ଗା

ସହରର ଅନେକ ହୋଟେଲ୍ରେ ଚା’ ଏବଂ କଫିର ମୂଲ୍ୟ ହାରାହାରି ୩ ରୁ ୫ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥର ଦାମ୍ ବୃଦ୍ଧି ହାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୋଟେଲ୍ରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ରହିଛି। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଯେଉଁ ଡୋସା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ଟଙ୍କାରେ ମିଳୁଥିଲା, ଏବେ କିଛି ସ୍ଥାନରେ ତାହାର ଦାମ୍ ୧୧୦ ରୁ ୧୧୫ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ତେବେ ଗ୍ରାହକମାନେ ଏହି ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିକୁ ଅତ୍ୟାଧିକ କହି ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି।

ଗ୍ରାହକଙ୍କ ମତରେ, ଯଦି ଲିଟର ପ୍ରତି କ୍ଷୀର ଦାମ୍ ୮ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ତେବେ ପ୍ରତ୍ୟେକ କପ୍ ଚା’ କିମ୍ବା କଫିର ଦାମ୍ ୫ ଟଙ୍କା ବଢ଼ାଇବା ଆଦୌ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ। କ୍ଷୀର ଦାମ୍ ବୃଦ୍ଧିକୁ ବାହାନା କରି ସମସ୍ତ ମେନ୍ୟୁ ଆଇଟମ୍ର ଦାମ୍ ନ ବଢ଼ାଇବାକୁ ଏବଂ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଉପରୁ ବୋଝ କମାଇବାକୁ ସେମାନେ ହୋଟେଲ୍ ମାଲିକମାନଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିଛନ୍ତି।

ଦିଲ୍ଲୀରେ ରାଲି ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଯୋଗୁଁ କାରବାର ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରି ‘କ୍ୟାଟ୍’ (CAIT) ପକ୍ଷରୁ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖାଯାଇଛି। ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ ବ୍ୟାପାରୀମାନଙ୍କ କ୍ଷତିର ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଏବଂ ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ମଗାଯାଇଛି। ଦିଲ୍ଲୀରେ ଗତ ଗୋଟିଏ ମାସ ହେବ ରାଜନୈତିକ ରାଲି, ଧରଣା ଏବଂ ପ୍ରଦର୍ଶନ କାରଣରୁ ବାଣିଜ୍ୟିକ କାରବାର ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରି କନଫେଡେରେସନ୍ ଅଫ୍ ଅଲ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଟ୍ରେଡର୍ସ (CAIT) ଲୋକସଭାରେ ବିରୋଧୀଦଳର ନେତା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଚିଠି ଲେଖିଛି। କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜନୈତିକ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଦର୍ଶନକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବାରୁ କ୍ୟାଟ୍ ସେମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି। ସଂଗଠନର କହିବା କଥା ଯେ ରାଜନୈତିକ ବିରୋଧ ନାମରେ ବ୍ୟାପାରୀ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବିକାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

କ୍ୟାଟର ଜାତୀୟ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ବି.ସି. ଭରତିଆ ଚିଠିରେ ବିଶେଷ କରି ନଭେମ୍ବର ୧ ତାରିଖରେ କଂଗ୍ରେସ ପକ୍ଷରୁ ଆୟୋଜିତ ରାଲି ଏବଂ ଗତ ଗୋଟିଏ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ହୋଇଥିବା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଦର୍ଶନର ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦିଲ୍ଲୀର ବଜାରଗୁଡ଼ିକରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ପର୍ବପର୍ବାଣୀ ଏବଂ ବିବାହ ବ୍ରତର କିଣାକିଣିର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୟ ଚାଲିଛି। ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ହେଉଥିବା ପ୍ରଦର୍ଶନ ଯୋଗୁଁ ଗ୍ରାହକମାନେ ବଜାରକୁ ପହଞ୍ଚିପାରୁ ନାହାନ୍ତି ଏବଂ କାରବାରୀମାନଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି ସହିବାକୁ ପଡୁଛି।

ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଦୋମୁହାଁ ନୀତି ନେଇ ଅଭିଯୋଗ

ବି.ସି. ଭରତିଆ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆଚରଣକୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଗୋଟିଏ ପଟେ ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାନୀୟ ବଜାରରୁ କିଣାକିଣି କରିବା ପାଇଁ ଅପିଲ୍ କରୁଛନ୍ତି, ତ ଅନ୍ୟପଟେ ସେଭଳି ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଛନ୍ତି, ଯାହାଫଳରେ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ବଜାରରେ ପହଞ୍ଚିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼ୁଛି।

କ୍ୟାଟ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଦର୍ଶନ ଏବଂ ରାଲି ଯୋଗୁଁ କେବଳ ବଡ଼ ବ୍ୟାପାରୀମାନଙ୍କ ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉନାହିଁ, ବରଂ ଛୋଟ ଦୋକାନୀ, ରେଳପଟ୍ରି ବେପାରୀ ଏବଂ ଦୈନନ୍ଦିନ ରୋଜଗାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ପରିବାରଗୁଡ଼ିକର ଜୀବିକା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି। ସଂଗଠନ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୈନନ୍ଦିନ ବ୍ୟାପାର ହିଁ ପରିବାର ଚଳାଇବାର ମୁଖ୍ୟ ଜରିଆ ଅଟେ। ବଜାରକୁ ଗ୍ରାହକଙ୍କ ଆଗମନ ବନ୍ଦ ହେବା କାରଣରୁ ସେମାନଙ୍କ ରୋଜଗାର ପ୍ରଭାବିତ ହେଉଛି।

‘ପ୍ରଦର୍ଶନ ଅଧିକାରଠାରୁ ଜୀବିକାର ଅଧିକାର ବଡ଼’

କ୍ୟାଟ୍ ନିଜର ଚିଠିରେ ସମ୍ବିଧାନର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୧୯(୧)(a) ଏବଂ ୧୯(୧)(g)ର ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି। ସଂଗଠନର କହିବା କଥା ହେଲା ଯେ ସମ୍ବିଧାନ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ମତ ପ୍ରକାଶର ସ୍ୱାଧୀନତା ସହିତ ବ୍ୟାପାର ଏବଂ ରୋଜଗାର କରିବାର ଅଧିକାର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। କ୍ୟାଟ୍ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛି ଯେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବାର ଅଧିକାର କ’ଣ ବ୍ୟାପାର କରିବା ଏବଂ ରୋଜଗାର କରିବାର ଅଧିକାରଠାରୁ ବଡ଼ ହୋଇପାରିବ କି? ସଂଗଠନ ମତରେ, ଲୋକତନ୍ତ୍ରରେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିବାଦର ଅଧିକାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ, କିନ୍ତୁ ଏହାର କାରଣରୁ ଅନ୍ୟ ନାଗରିକମାନଙ୍କ ରୋଜଗାର ଏବଂ ଆର୍ଥିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବା ଉଚିତ୍ ନାହିଁ।

ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖାଯାଇଥିବା ପାଞ୍ଚଟି ପ୍ରଶ୍ନ

୧. କ’ଣ ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀର ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜୀବନକୁ ବାଧିତ କରିବା ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଠିକ୍ ଅଟେ? 

୨. ପ୍ରଦର୍ଶନ ଯୋଗୁଁ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିବା ବ୍ୟାପାରୀଙ୍କ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତିର ଭରପଣା କିଏ କରିବ? 

୩. ସ୍ଥାନୀୟ ବଜାରରୁ କିଣାକିଣି କରିବା ପାଇଁ ଅପିଲ୍ କରୁଥିବା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ସେହି ପ୍ରଦର୍ଶନଗୁଡ଼ିକୁ କିପରି ସମର୍ଥନ କରିପାରିବେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଗ୍ରାହକଙ୍କ ବଜାର ପ୍ରବେଶ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ? 

୪. କ’ଣ କଂଗ୍ରେସ ଏବଂ ଏହାର ସହଯୋଗୀ ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଏହି ପ୍ରଦର୍ଶନଗୁଡ଼ିକରୁ ହେଉଥିବା ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତିର ଦାୟିତ୍ୱ ନେବେ କି? 

୫. ଯଦି ଏଭଳି ପ୍ରଦର୍ଶନ ଯୋଗୁଁ ଖୋଦ୍ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଜୀବିକା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥା’ନ୍ତା, ତେବେ କ’ଣ ସେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥା’ନ୍ତେ?

ଦୀପାବଳି ପରେ ସମଗ୍ର ଦେଶର ବ୍ୟାପାରୀଙ୍କ ବୈଠକ

କ୍ୟାଟ୍ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଏହା ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଉତ୍ତରକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିବ। ସଂଗଠନ ଦୀପାବଳିର ତୁରନ୍ତ ପରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ସମଗ୍ର ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ବାଣିଜ୍ୟିକ ନେତାମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଏକ ଜାତୀୟ ବୈଠକ ଡାକିବାକୁ ଘୋଷଣା ମଧ୍ୟ କରିଛି। ଏହି ବୈଠକରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ବ୍ୟାପାରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ପ୍ରଭାବ ଏବଂ ଆଗାମୀ ରଣନୀତି ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯିବ। କ୍ୟାଟ୍ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ‘ଧକ୍କାର ଦିବସ’ ପାଳନ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଘୋଷଣା କରିଛି। ତେବେ ଏହାର ତାରିଖ ଜାତୀୟ ବୈଠକରେ ସ୍ଥିର କରାଯିବ। ସଂଗଠନର କହିବା କଥା ହେଲା ଯେ ବୈଠକରେ ବ୍ୟାପାରୀମାନଙ୍କ ମତାମତ ନେବା ପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ ସମ୍ପର୍କରେ ଘୋଷଣା କରାଯିବ।

‘ବ୍ୟାପାରୀମାନେ ରାଜନୈତିକ ଦଳର ପଞ୍ଚିଂ ବ୍ୟାଗ୍ ନୁହଁନ୍ତି’

କ୍ୟାଟ୍ର ଜାତୀୟ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ବି.ସି. ଭରତିଆ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦିଲ୍ଲୀ କେବଳ ରାଜନୈତିକ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦର୍ଶନର କେନ୍ଦ୍ର ନୁହେଁ, ବରଂ ଦେଶର ଏକ ବଡ଼ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ କେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଅଟେ। ଏଠାକାର ବଜାରଗୁଡ଼ିକ କୋଟି କୋଟି ଲୋକଙ୍କ ଜୀବିକା ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବ୍ୟାପାରୀମାନେ କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ଦଳର ସଂଘର୍ଷର ପଞ୍ଚିଂ ବ୍ୟାଗ୍ (Punching bag) ହୋଇପାରିବେ ନାହିଁ। କ୍ୟାଟ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହା ଲୋକତନ୍ତ୍ରରେ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଦର୍ଶନର ଅଧିକାରକୁ ବିରୋଧ କରୁନାହିଁ। ସଂଗଠନର ଆପତ୍ତି ସେହି ପ୍ରଦର୍ଶନଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଅଛି, ଯାହାକି ବ୍ୟାପାର, ରୋଜଗାର ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ରୋଜରୋଟିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ।

AI-ଆଧାରିତ ସାଇବର ଆକ୍ରମଣଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନେ ଅପଡେଟ୍ ହୋଇ ନଥିବା ସିଷ୍ଟମ୍ ଏବଂ APIର ଅପବ୍ୟବହାର କରି କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅନଧିକୃତ ଲେଣଦେଣ କରୁଛନ୍ତି।

ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ସାଇବର କ୍ରାଇମ କୋଡିନେସନ୍ ସେଣ୍ଟର (I4C) ର ନ୍ୟାସନାଲ ସାଇବରକ୍ରାଇମ ଥ୍ରେଟ୍ ଆନାଲିସିସ୍ ୟୁନିଟ୍ (NCTAU) ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ଏବଂ IT ମନ୍ତ୍ରାଳୟର CERT-In ବ୍ୟାଙ୍କ, ଅଣ-ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଆର୍ଥିକ କମ୍ପାନି (NBFCs) ଏବଂ ଫିନଟେକ୍ (Fintech) କମ୍ପାନିଗୁଡ଼ିକ ବିରୁଦ୍ଧରେ ହେଉଥିବା ସାଇବର-ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ସାଇବର ଠକେଇର ଏକ ଟ୍ରେଣ୍ଡ୍ ଧରିଛନ୍ତି। ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରାଳୟର I4C ପକ୍ଷରୁ ବ୍ୟାଙ୍କ, NBFC ଏବଂ ଫିନଟେକ୍ କମ୍ପାନିଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଆଡଭାଇଜରୀ ଜାରି କରାଯାଇଛି, ଯାହାଫଳରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ରୋକ୍ ଲଗାଯାଇପାରିବ।

ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଏବଂ ପ୍ରତି-ଲେଣଦେଣ ଉପରେ ସୀମା ସ୍ଥିର କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଏହି ସାଇବର ଆକ୍ରମଣଗୁଡ଼ିକ ଆର୍ଥିକ ଲାଭ ପାଇଁ କରାଯାଉଛି ଏବଂ ଏଥିରେ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (AI) ଏଜେଣ୍ଟମାନଙ୍କର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ଆକ୍ରମଣଗୁଡ଼ିକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ହୋଇଥାଏ। କିଛି ମାମଲାରେ ପାଣ୍ଠି ବଣ୍ଟନ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ API ଜରିଆରେ କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅନଧିକୃତ ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ କରାଯାଇଛି।

ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନେ କିପରି କାମ କରନ୍ତି?

ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନେ ଏଭଳି ସଫ୍ଟୱେର ସୁଯୋଗ ନିଅନ୍ତି ଯାହାକୁ ଅପଡେଟ୍ କରାଯାଇ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଏଭଳି ଇଣ୍ଟରନେଟ୍-ଏକ୍ସପୋଜ୍ଡ IT ସିଷ୍ଟମ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି ଯାହାକୁ ଭୁଲ୍ ପଦ୍ଧତିରେ କନଫିଗର୍ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ହୋଇପାରେ। ଏହାପରେ, ହ୍ୟାକର୍ ଅଟୋମେଟେଡ୍ ପାଣ୍ଠି ବଣ୍ଟନ ପ୍ରଣାଳୀ କିମ୍ବା ପେମେଣ୍ଟ ଏବଂ ପାଣ୍ଠି ସ୍ଥାନାନ୍ତର ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ବିଶେଷ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ (API) କୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରନ୍ତି। ‘ଏଜେଣ୍ଟିକ୍ AI ଫ୍ରେମୱାର୍କ୍’ (Agentic AI Framework) ର ବ୍ୟବହାର ଯୋଗୁଁ ଏହି ଆକ୍ରମଣଗୁଡ଼ିକ ମେସିନ୍ ଗତିରେ ହୋଇପାରେ।

ଟଙ୍କାଗୁଡ଼ିକୁ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଥିବା “ମ୍ୟୁଲ୍” ଆକାଉଣ୍ଟକୁ ପଠାଯାଏ ଏବଂ ତତକ୍ଷଣାତ IMPS/NEFT ଜରିଆରେ ଆଗକୁ ଟ୍ରାନ୍ସଫର କରିଦିଆଯାଏ କିମ୍ବା ବାହାର କରିଦିଆଯାଏ। ପରିଶେଷରେ, ଆକ୍ରମଣକାରୀମାନେ ରେକର୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ଡିଲିଟ୍ କରିଦିଅନ୍ତି ଏବଂ ନିଜର ଚିହ୍ନବର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଲିଭାଇ ଦିଅନ୍ତି, ଯାହାଫଳରେ ମାମଲାର ଯାଞ୍ଚ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼େ।

ପ୍ରତିରୋଧ ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ୍?

ସମସ୍ତ ବ୍ୟାଙ୍କ, NBFCs, ଫିନଟେକ୍ କମ୍ପାନି, ପେମେଣ୍ଟ ଏଗ୍ରିଗେଟର୍ସ/ଗେଟୱେ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଛି ଯେ ସେମାନେ ପ୍ରାଥମିକତା ଆଧାରରେ CERT-In ର ଆଡଭାଇଜରୀରେ ଅନଧିକୃତ ପାଣ୍ଠି ସ୍ଥାନାନ୍ତର ପାଇଁ ପେମେଣ୍ଟ ଏବଂ ଡିସବର୍ସମେଣ୍ଟ API ର ଅପବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଥ୍ରେଟ୍ ଆକ୍ଟର୍ସ ଏବଂ CERT-In ର ଆଡଭାଇଜରୀରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଉପାୟଗୁଡ଼ିକୁ ଲାଗୁ କରନ୍ତୁ। ନିଜର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ CERT-In ର ଡିଜିଟାଲ୍ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚରରେ AI-ଆଧାରିତ ଦୁର୍ବଳତାଗୁଡ଼ିକର ଅପବ୍ୟବହାରକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ବ୍ଲୁପ୍ରିଣ୍ଟ୍ (ମଇ ୨୦୨୬) ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପୃକ୍ତ ନିୟାମକ (Regulator) ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ଫ୍ରେମୱାର୍କ୍ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ।

ଯେକୌଣସି ସାଇବର ଘଟଣା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବାର ୬ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ CERT-In କୁ ଏହାର ରିପୋର୍ଟ ଦିଅନ୍ତୁ। ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ NBFCs ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଘଟଣାଟି ଜଣାପଡ଼ିବାର ଛଅ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ RBI ର DAKSH ପୋର୍ଟାଲରେ ରିପୋର୍ଟ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଅଟେ। NBFCs ଏବଂ ଫିନଟେକ୍ କମ୍ପାନିଗୁଡ଼ିକ ଠକେଇ ହୋଇଥିବା ଟ୍ରାଞ୍ଚାକ୍ସନ୍ଗୁଡ଼ିକର ବଲ୍କ ରିପୋର୍ଟିଂ ପାଇଁ NCRP-CFCFRMS ପୋର୍ଟାଲରେ I4C ସହିତ ଯୋଗାଯୋଗ କରିପାରିବେ, ଯାହାଫଳରେ ଠକେଇ କରି ବାହାର କରାଯାଇଥିବା ଟଙ୍କାକୁ ଫ୍ରିଜ୍ କରାଯାଇପାରିବ।

ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅତିରିକ୍ତ ପଦକ୍ଷେପ

ପେମେଣ୍ଟ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ସମସ୍ତ ଡିଜିଟାଲ୍ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ (API) ର ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତାଲିକା ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ପୁରୁଣା, ବ୍ୟବହାର ହେଉ ନଥିବା କିମ୍ବା ଟେଷ୍ଟ୍ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ହଟାଇ ଦିଅନ୍ତୁ କିମ୍ବା ବନ୍ଦ କରିଦିଅନ୍ତୁ। 

• API ଆକ୍ରମଣର ଆଶଙ୍କାକୁ ପୂର୍ବରୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ, ବ୍ୟାଙ୍କର ‘ଚିଫ୍ ଇନଫର୍ମେସନ୍ ସିକ୍ୟୁରିଟି ଅଫିସର୍’ (CISO) ଟିମ୍, ‘ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ମନିଟରିଂ’ ଟିମ୍ ଏବଂ IT ଟିମ୍ ଏକାଠି ମିଶି କାମ କରିବା ଉଚିତ୍। 

• ଦୈନନ୍ଦିନ ଏବଂ ପ୍ରତି-ଲେଣଦେଣ (ପର-ଟ୍ରାଞ୍ଚାକ୍ସନ୍) ସୀମା ସ୍ଥିର କରନ୍ତୁ, ହିତାଧିକାରୀଙ୍କ ନାମ ଏବଂ ଖାତାର ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଗତିରେ ହେଉଥିବା ଲେଣଦେଣ ଉପରେ ନଜର ରଖନ୍ତୁ। 

• ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ଏହା ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ ଯେ ଅଣ-ଶ୍ୱେତସୂଚୀଭୁକ୍ତ IP ରୁ NBFC ର ଆକ୍ସେସ୍ ଟୋକନ୍ ଗୁଡ଼ିକ ଫେଲ୍ ହେଉଛି କି ନାହିଁ। 

• ଯେକୌଣସି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅନୁପ୍ରବେଶ ପ୍ରୟାସକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ, ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଏବଂ ଅଭିଯୋଗ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚରକୁ ମଜଭୁତ କରନ୍ତୁ। ସିଷ୍ଟମ୍ ଭିତରେ ଅନଧିକୃତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ, ସୁରକ୍ଷିତ ଆର୍କିଟେକ୍ଚରର ଗଭୀର ସମୀକ୍ଷା କରାଯିବା ଉଚିତ୍। 

• ଟ୍ରାଞ୍ଜାକ୍ସନ୍ ମନିଟରିଂ ଟିମ୍ ଲେଣଦେଣର ବିବରଣୀ ପ୍ୟାଟର୍ଣ୍ଣ, ହିତାଧିକାରୀ ପ୍ରୋଫାଇଲ୍ କିମ୍ବା ଲେଣଦେଣର ପରିମାଣରେ ହେଉଥିବା ହଠାତ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଉଚିତ୍। 

• ଏହା ନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ ଯେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଜରୁରୀ ଯାଞ୍ଚ (ଯେପରିକି KYC, ଅପ୍ରୁଭାଲ୍ ଇତ୍ୟାଦି) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନ ହୋଇଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟଙ୍କା ପଠାଯାଉ ନାହିଁ। 

• ଅଧିକୃତ ‘ରେଡ୍-ଟିମ୍’ ଅଭ୍ୟାସ (red-team exercises) କରନ୍ତୁ, ଯାହା ମେସିନ୍ ଗତିରେ ହେଉଥିବା ଆକ୍ରମଣଗୁଡ଼ିକର ଅନୁକରଣ କରୁଥାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଏହା ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଇପାରିବ ଯେ SOC ଏବଂ ପେମେଣ୍ଟ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ କେତେଶୀଘ୍ର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଉଛନ୍ତି।