ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଭାରତର ନାଗରିକ କି ନୁହେଁ, ତାହା ସ୍ଥିର କରିବା ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ଅଧିକାର ଭିତରେ ଆସେ ନାହିଁ। ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କୁ ଏଭଳି କୌଣସି ସାମ୍ବିଧାନିକ କ୍ଷମତା ଦେଇନାହିଁ। ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରି ଦେଶର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅଦାଲତ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହି ବଡ଼ ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ଦେଇଛନ୍ତି। ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଏହି ରାୟ ପରେ ନାଗରିକତ୍ୱ ଏବଂ ଭୋଟର ତାଲିକାକୁ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ଅନେକ ଆଇନଗତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଦୂର ହୋଇଛି।

ନାଗରିକତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କିତ ଏକ ଆବେଦନର ଶୁଣାଣି କରି ଜଷ୍ଟିସଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଖଣ୍ଡପୀଠ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି। ଅଦାଲତ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଦେଶରେ ସୁରୁଖୁରୁରେ ନିର୍ବାଚନ ପରିଚାଳନା କରିବା ଏବଂ ଯୋଗ୍ୟ ଭୋଟରମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ଭୋଟର ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା। କିନ୍ତୁ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ କାହାର ନାଁ ରହିବା କିମ୍ବା କାହା ପାଖରେ ଭୋଟର ପରିଚୟ ପତ୍ର ଥିବା କାରଣରୁ ସେ ସ୍ୱତଃ ଭାରତର ନାଗରିକ ହୋଇଯିବେ, ତାହା ଆଇନଗତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।

ଅଦାଲତଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ ନାଗରିକତ୍ୱ ସ୍ଥିର କରିବା ପାଇଁ ଦେଶରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଅଛନ୍ତି। ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଏହି ମାମଲାରେ କୌଣସି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ କିମ୍ବା ସେ ଏଥିପାଇଁ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଧିକାରୀ ନୁହନ୍ତି।

ଭୋଟର ଆଇଡି ନାଗରିକତ୍ୱର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପ୍ରମାଣ ନୁହେଁ

ଏହି ସାଂଘାତିକ ରାୟ ଜରିଆରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏକ ବଡ଼ ସନ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ଅନେକ ସମୟରେ ବିଦେଶୀ ନାଗରିକ ବା ଅନୁପ୍ରବେଶକାରୀମାନେ ଜାଲ୍ କାଗଜପତ୍ର ଜରିଆରେ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନିଜ ନାଁ ସାମିଲ କରିଦେଇଥାନ୍ତି। କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ, କେବଳ ଏକ ଭୋଟର କାର୍ଡ ଥିବା କାରଣରୁ କେହି ନିଜକୁ ଆଇନ ଆଗରେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ବୋଲି ଦାବି କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ନାଗରିକତ୍ୱ ଯାଞ୍ଚ ସମୟରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନାଗରିକତ୍ୱ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ଉପଯୁକ୍ତ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଦେଖାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ନାଗରିକତ୍ୱ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପାଇଁ କାହାର ରହିଛି ଅଧିକାର?

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଅନୁସାରେ, ଭାରତରେ ନାଗରିକତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କରିବା କିମ୍ବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଦେଶୀ କି ନୁହେଁ ତାହା ସ୍ଥିର କରିବା ପାଇଁ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆଇନଗତ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ (ଯେପରିକି ଆସାମରେ ଫରେନର୍ସ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ) ରହିଛନ୍ତି। ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୩୨୪ ଅନୁଯାୟୀ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ର କେବଳ ନିର୍ବାଚନ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ।

ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ ରେଳବାଇ ପାଇଁ ବଡ଼ ସୁଧାରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। 'ସେକେଣ୍ଡ କ୍ଲାସ୍ ପ୍ୟାସେଞ୍ଜର' (ଦ୍ଵିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀର ଯାତ୍ରୀ) ଶବ୍ଦକୁ ଅସାମ୍ବିଧାନିକ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି। କୋର୍ଟଙ୍କ ରାୟରେ ଲୋକଙ୍କ ବଦଳରେ କୋଚ୍ (ଡିବା) ଗୁଡ଼ିକୁ ଅଲଗା ଅଲଗା ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ଵ ଦିଆଯାଇଛି।

ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରେ ସୁଧାର ଏବଂ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ ଏକ ବଡ଼ ରାୟ ଶୁଣାଇଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ କୋର୍ଟ ରେଳବାଇର ଦସ୍ତାବିଜରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା 'ସେକେଣ୍ଡ କ୍ଲାସ୍ ପ୍ୟାସେଞ୍ଜର' ଅର୍ଥାତ୍ ଦ୍ଵିତୀୟ ଶ୍ରେଣୀ ଯାତ୍ରୀ ଶବ୍ଦ ଉପରେ କଡ଼ା ଆପତ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଜଷ୍ଟିସ୍ ସଞ୍ଜୟ କରୋଲ ଏବଂ ଜଷ୍ଟିସ୍ ଏନ୍ କୋଟିଶ୍ଵର ସିଂହଙ୍କ ପୀଠ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଦେଶର ଇତିହାସରେ ବର୍ଗ ବିଭାଜନର ପୃଷ୍ଠଭୂମିକୁ ଦେଖିଲେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଏଭଳି ସମ୍ବୋଧନ କରିବା ସମ୍ବିଧାନର ମୂଳ ଭାବନା ବିରୋଧୀ ଅଟେ।

ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଶ୍ରେଣୀ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଖର୍ଚ୍ଚରୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସେ ଯେଉଁ କୋଚ୍ରେ ଯାତ୍ରା କରୁଛନ୍ତି ସେହି କୋଚ୍ରୁ ସ୍ଥିର ହେବା ଉଚିତ୍। ତେଣୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଶ୍ରେଣୀର ଉଲ୍ଲେଖ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ବଦଳରେ କେବଳ କୋଚ୍ ବା ଡିବା ସନ୍ଦର୍ଭରେ ହିଁ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ ରେଳ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସୁବିଧା ସହ ଜଡ଼ିତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଟିପ୍ପଣୀ କରିଛନ୍ତି।

କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ହେବ

କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ରେଳ ମାନୁଆଲ୍ର ଅନେକ ପ୍ରାବଧାନକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବେ ଲାଗୁ କରିବା ପାଇଁ ଅଧିକ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ଏବଂ ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାରେ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ହେବ। ଦେଶରେ ଆଧୁନିକୀକରଣ ସମୟରେ ରେଳବାଇରେ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବା ଦ୍ଵାରା ନା କେବଳ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାୟୀ ଜୀବିକା ମିଳିବ, ବରଂ ଏହା ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଜୀବନ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସହାୟକ ହେବ।

ସେକେଣ୍ଡ କ୍ଲାସ୍ ଯାତ୍ରୀ କହିବା ସମ୍ବିଧାନର ଭାବନା ବିରୋଧୀ

ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ଇତିହାସରେ ବର୍ଗ ବିଭାଜନର ପୃଷ୍ଠଭୂମିକୁ ଦେଖିଲେ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସେକେଣ୍ଡ କ୍ଲାସ୍ ଯାତ୍ରୀ କହିବା ସମ୍ବିଧାନର ଭାବନା ବିରୋଧୀ ମନେହୁଏ। ତେଣୁ ଭଲ ହେବ ଯଦି ଶ୍ରେଣୀର ଉଲ୍ଲେଖ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପରିବର୍ତ୍ତେ କୋଚ୍ କିମ୍ବା ଡିବା ସନ୍ଦର୍ଭରେ କରାଯାଏ। ଏହା ସହିତ ଟ୍ରେନରୁ ପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବା ଜଣେ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇ କୋର୍ଟ ରେଲୱେ କ୍ଲେମ୍ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ରାୟକୁ ବଦଳାଇ ଦେଇଛନ୍ତି।

୮ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର କ୍ଷତିପୂରଣ ଦେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ

ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ କେବଳ ମୃତକଙ୍କ ପାଖରୁ ଯାତ୍ରା ଟିକେଟ୍ ନ ମିଳିବା ଆଧାରରେ ତାଙ୍କୁ ବିନା ଟିକେଟ୍ର ଯାତ୍ରୀ ବୋଲି ଧରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ମୃତକଙ୍କ ପତ୍ନୀ ନିଜ ସପଥପତ୍ର (ଏଫିଡେଭିଟ୍) ରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ପାଖରେ ବୈଧ ରେଳ ଟିକେଟ୍ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଘଟଣା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ବ୍ୟାଗ୍ଟି ହଜିଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଟିକେଟ୍ ରହିଥିଲା। କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏଥିରେ କୌଣସି ବିବାଦ ନାହିଁ ଯେ ମୃତକ ଟ୍ରେନରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ରେଳବାଇର ଏକ ଦୁଃଖଦ ଦୁର୍ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି। କୋର୍ଟ ସୁଧ ସହିତ ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ୮ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାର କ୍ଷତିପୂରଣ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି।

ପତି-ପତ୍ନୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅପ୍ରାକୃତିକ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବାକୁ ନେଇ ଭାରତୀୟ ଆଇନ ଏବଂ ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟାଖ୍ୟାରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନରୁ ମତଭେଦ ରହିଆସିଛି। ଗତ କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଆସିଥିବା ଚାରୋଟି ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ରାୟ ଏହି ଆଇନଗତ ବିତର୍କକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରିଦେଇଛି। ଏବେ ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରିବାକୁ ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛନ୍ତି।

ସ୍ୱାମୀ ଯଦି ନିଜ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅପ୍ରାକୃତିକ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ରଖନ୍ତି, ତେବେ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯୌନ ଅପରାଧର ଅପରାଧିକ ମାମଲା ରୁଜୁ ହୋଇପାରିବ କି ନାହିଁ, ସେ ନେଇ ଭାରତୀୟ ଆଇନ ଏବଂ ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟାଖ୍ୟାରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ମତଭେଦ ଚାଲିଆସିଛି। ଗତ କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହାଇକୋର୍ଟ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉପରେ ଚାରୋଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରାୟ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ପତ୍ନୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କର ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅପରାଧିକ ଏବଂ ଦୁଷ୍କର୍ମ ମାମଲା ବୋଲି ଧରାଯିବ କି ନାହିଁ, ସେ ନେଇ ବିବାଦ ଏବଂ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵାତ୍ମକ ସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି।

ବାସ୍ତବରେ, ଭାରତରେ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ମ୍ୟାରିଟାଲ୍ (ବୈବାହିକ) ଏବଂ ପତି-ପତ୍ନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିନା ସହମତିରେ ରଖାଯାଉଥିବା ଯୌନ ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ ବିତର୍କ ଚାଲିଛି। ପୁରୁଣା ଆଇପିସି (IPC) ର ପ୍ରାବଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ଧାରା ୩୭୫ ରେ ରେପ୍ (ଦୁଷ୍କର୍ମ)ର ସଂଜ୍ଞା ଦିଆଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏଥିରେ ଏକ ବ୍ୟତିକ୍ରମ (Exception) ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥିଲା। ଏହା ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ପତ୍ନୀଙ୍କ ବୟସ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସୀମାରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କ ସହ ରଖାଯାଇଥିବା ଶାରୀରିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ସାଧାରଣ ପରିସ୍ଥିତିରେ ରେପ୍ ବୋଲି ମାନାଯିବ ନାହିଁ।

ବର୍ଷ ୨୦୧୮ ରେ ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ ଆଇପିସିର ଧାରା ୩୭୭ ରେ କଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ?

ଅପ୍ରାକୃତିକ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକରେ ପୂର୍ବରୁ ଆଇପିସି (IPC) ର ଧାରା ୩୭୭ ଲାଗୁ ହେଉଥିଲା। କିନ୍ତୁ ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ ଏହି ମାମଲାରେ ସହମତି ଭିତ୍ତିରେ ଗଠିତ ସମଲିଙ୍ଗୀ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅପରାଧ ଶ୍ରେଣୀରୁ ବାଦ୍ ଦେଇଥିଲେ। ହେଲେ ବିନା ସହମତିରେ କିମ୍ବା ଜବରଦସ୍ତି ରଖାଯାଉଥିବା ଅପ୍ରାକୃତିକ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ଧାରା ୩୭୭ କୁ ବଳବତ୍ତର ରଖାଯାଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଏବେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନେଇ ଦେଶର ଅଲଗା ଅଲଗା କୋର୍ଟର ୪ଟି ରାୟ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।

ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ଅପ୍ରାକୃତିକ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ମାମଲାରେ ବିଏନଏସ (BNS) ର କେଉଁ ଧାରା ଲାଗୁ ହୋଇପାରେ?

ବର୍ତ୍ତମାନ ଦେଶରେ ଆଇପିସି ବଦଳରେ ବିଏନଏସ (ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତା) ର ଧାରା ଲାଗୁ ହେଉଛି। ବିଏନଏସରେ ‘ଅପ୍ରାକୃତିକ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ’ ସହ ଜଡ଼ିତ ପୂର୍ବ ଧାରା (IPC ୩୭୭) କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଛି। ଏବେ ନୂଆ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି କୌଣସି ସ୍ୱାମୀ ନିଜ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଜବରଦସ୍ତି ଅପ୍ରାକୃତିକ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ରଖନ୍ତି, ତେବେ ତାହା ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତା (BNS) ର ଧାରା ୮୫ ଏବଂ ୮୬ ଅଧୀନକୁ ଆସୁଛି। ତେବେ ସାବାଳିକା ପତ୍ନୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିନା ଶାରୀରିକ ସମ୍ପର୍କ ରଖିବା ମାମଲାରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଏବେ ବି BNS ର ଧାରା ୬୩ (ବ୍ୟତିକ୍ରମ ୨) ଅନୁଯାୟୀ ଆଇନଗତ ଛାଡ଼ ମିଳିଛି।

ଚାରୋଟି ହାଇକୋର୍ଟ, ୪ଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରାୟ:

• ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ହାଇକୋର୍ଟ ନିକଟରେ ଏକ ରାୟ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ସ୍ୱାମୀ ନିଜ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ଅପ୍ରାକୃତିକ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ରଖନ୍ତି, ତେବେ କେବଳ ଏହି ଆଧାରରେ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଧାରା ୩୭୭ ଅଧୀନରେ ମାମଲା ଚଲାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। କୋର୍ଟଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ବିବାହ ପରିସର ମଧ୍ୟରେ ଏଭଳି ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ ଆଇନଗତ ସ୍ଥିତି ସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି। ଧାରା ୩୭୫ ରେ ଥିବା ବୈବାହିକ ବ୍ୟତିକ୍ରମକୁ ଅଣଦେଖା କରି ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅପ୍ରାକୃତିକ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କର ମାମଲା ଚଲାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

• ଛତିଶଗଡ଼ ହାଇକୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ଏକ ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରି କହିଥିଲେ ଯେ, ପତ୍ନୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିରୁଦ୍ଧରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରଖାଯାଇଥିବା ଅପ୍ରାକୃତିକ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆଇପିସି ଧାରା ୩୭୭ ଅଧୀନରେ ଅପରାଧ ବୋଲି ଧରାଯିବ ନାହିଁ। ଅଦାଲତ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ବିବାହ ବୈଧ ଅଟେ, ତେବେ କେବଳ ସ୍ୱାମୀ ଏପରି କରିବା ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଧାରା ୩୭୭ ଅଧୀନରେ ମାମଲା ରୁଜୁ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

• ଇଲାହାବାଦ ହାଇକୋର୍ଟ ଏକ ମାମଲାର ଶୁଣାଣି ସମୟରେ କହିଥିଲେ ଯେ, ବିବାହ ପରିସର ମଧ୍ୟରେ ବିନା ସହମତିରେ ରଖାଯାଉଥିବା ଅପ୍ରାକୃତିକ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆଇନଗତ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଭୁଲ୍ ଅଟେ। ଏଭଳି ମାମଲାରେ ଅପରାଧିକ ଧାରା ଲାଗୁ ହେବା ଉଚିତ୍। ପୀଡ଼ିତାଙ୍କୁ ଆଇନଗତ ସାହାଯ୍ୟ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

• ପଞ୍ଜାବ ଏବଂ ହରିୟାଣା ହାଇକୋର୍ଟ ଏକ ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରି କହିଥିଲେ ଯେ, ଯଦି ସ୍ୱାମୀ ନିଜ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ତାଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଅପ୍ରାକୃତିକ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ରଖନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ଆଇପିସି ଧାରା ୪୯୮A ଅଧୀନରେ “କ୍ରୂରତା” (Cruelty) ବୋଲି ଧରାଯାଇପାରିବ। କୋର୍ଟଙ୍କ କହିବା କଥା ଥିଲା ଯେ ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ଏଭଳି ବ୍ୟବହାର ଘରୋଇ ହିଂସା ଏବଂ ମାନସିକ-ଶାରୀରିକ ନିର୍ଯାତନା ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ।

ଏବେ ହେବ ସୁପ୍ରିମ ଶୁଣାଣି:

ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କୋର୍ଟଙ୍କ ଏହି ୪ଟି ଭିନ୍ନ ରାୟ ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅନେକ ଜଟିଳ ପ୍ରଶ୍ନ ଛିଡ଼ା କରିଛି ଏବଂ ଏକ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵାତ୍ମକ ସ୍ଥିତି ଉପୁଜିଛି। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ ଏକ ନୂଆ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନଗତ ପ୍ରଶ୍ନ ଉପରେ ବିଚାର କରିବାକୁ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଅଦାଲତ ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ଶୁଣାଣି ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୯ ରେ କରିବେ। ଏହି ଶୁଣାଣି ମହିଳାମାନଙ୍କ ଶାରୀରିକ ସ୍ଵାଧୀନତା (ସ୍ଵାୟତ୍ତତା), ଗରିମା ଏବଂ ବୈବାହିକ ଅଧିକାର ସହ ଜଡ଼ିତ ଆଇନର ଏକ ନୂଆ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ସ୍ଥିର କରିପାରେ।

ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟଙ୍କୁ ଏହି ମାମଲାରେ କଣ କଣ ସ୍ଥିର କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ?

ଏବେ ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟଙ୍କୁ ଏହା ସ୍ଥିର କରିବାକୁ ହେବ ଯେ, କଣ ବିବାହ ପରିସର ମଧ୍ୟରେ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଇଚ୍ଛା ବିରୁଦ୍ଧରେ ରଖାଯାଇଥିବା ଅପ୍ରାକୃତିକ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କକୁ ଅପରାଧ ବୋଲି ଧରାଯାଇପାରିବ? ଯଦି ଧରାଯାଇପାରିବ, ତେବେ କେଉଁ ଆଇନଗତ ପ୍ରାବଧାନ ଅଧୀନରେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେମାନଙ୍କୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ଥିର କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ ଯେ, କଣ ଧାରା ୩୭୫ ରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ବୈବାହିକ ବ୍ୟତିକ୍ରମର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ପୂର୍ବ ଭଳି ରହିବ? କଣ ଏଭଳି ମାମଲାରେ କେବଳ ଧାରା ୪୯୮A ଲାଗୁ ହେବ ନା ଅନ୍ୟ ଅପରାଧିକ ପ୍ରାବଧାନ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହେବ? ବିଏନଏସ (BNS) ଲାଗୁ ହେବା ପରେ ଏହି ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ଆଇନଗତ ସ୍ଥିତି କଣ ହେବ?

ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟଙ୍କ ରାୟର କଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ?

ଏବେ ଏହାକୁ ନେଇ ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ ଯେଉଁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବେ, ତାର ପ୍ରଭାବ ସାରା ଦେଶରେ ଏଭଳି ମାମଲାରେ ଚାଲିଥିବା ପୋଲିସର ଅନୁସନ୍ଧାନ, ଟ୍ରାଏଲ୍ କୋର୍ଟର ଶୁଣାଣି ଏବଂ ବୈବାହିକ ଅଧିକାରର ଆଇନଗତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଉପରେ ପଡ଼ିବ। ଯଦି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦିଶାନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରନ୍ତି, ତେବେ ବିବାହ ପରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପତ୍ନୀଙ୍କ ସହ ରଖାଯାଉଥିବା ଅପ୍ରାକୃତିକ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କକୁ ନେଇ ଅଲଗା ଅଲଗା ହାଇକୋର୍ଟରେ ଚାଲିଥିବା ପରସ୍ପର ବିରୋଧୀ ଆଦେଶଗୁଡ଼ିକ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆସନ୍ତା ୨୦ରେ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଥିବା ଅଷ୍ଟାଦଶ ସଂସଦର ଅଷ୍ଟମ ଅଧିବେଶନରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ୫ଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଧେୟକ ଆଗତ କରିପାରନ୍ତି । ଉକ୍ତ ପାଞ୍ଚଟି ବିଲରେ ଆଲୋଚନା ହେବା ସହିତ ସରକାର ଏହାକୁ ଉଭୟ ଗୃହରେ ପାରିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବେ । 

ସଂସଦ ଅଧିବେଶନରେ ଅଧ୍ୟାଦେଶ ଥିବା ଆୟକର ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ୨୦୨୬ ବିଲ୍ ଆଗତ ହେବା ରହିଛି । ସେହିପରି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବିଚାରପତି ସଂଖ୍ୟା ସଂଶୋଧିତ ବିଲ୍ ୨୦୨୬କୁ ମଧ୍ୟ ଆଗତ କରାଯିବ । ଏହି ବିଲ୍ ରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଆଇନ, ୧୯୫୬ ରେ ସଂଶୋଧନ ଆଣିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି ସରକାର । ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଭାରତର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ବିଚାରପତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବର୍ତ୍ତମାନର ୩୩ ରୁ ୩୭ କୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇପାରିବ । ଆଗତ ହେବାକୁ ଥିବା ଅନ୍ୟ ବିଲ୍ ଜନ୍ମ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ନିବନ୍ଧନ ସଂଶୋଧିତ ବିଲ୍ ୨୦୨୬ ଦ୍ୱାରା ବିଳମ୍ବିତ ପଞ୍ଜୀକରଣର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଅଧିକ କଠୋର କରିବା ପାଇଁ ଜନ୍ମ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପଞ୍ଜୀକରଣ ଆଇନ, ୧୯୬୯ (୨୦୨୩ ରେ ସଂଶୋଧିତ)ର ଧାରା ୧୩(୩)କୁ ଆହୁରି ସଂଶୋଧନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇଛି । ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନର ଅପମାନ ନିବାରଣ ସଂଶୋଧନ ବିଲ୍ ୨୦୨୬ ଓ  ଲଘୁ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ମଧ୍ୟମ ଉଦ୍ୟୋଗ ବିକାଶ ବିଲ୍ ସଂଶୋଧନ ଆଗତ ହୋଇପାରେ । ଏହି ବିଲ୍ ସୂକ୍ଷ୍ମ, କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ଉଦ୍ୟୋଗ ବିକାଶ ଆଇନ, ୨୦୦୬କୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଏମ୍ଏସ୍ଏମ୍ଇ ଦୃଶ୍ୟପଟ ସହିତ ସମନ୍ୱିତ କରିବା, ବ୍ୟବସାୟ କରିବାର ସହଜତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ଏମ୍ଏସ୍ଏମ୍ଇ ଇକୋସିଷ୍ଟମରେ ବିଶ୍ୱାସ-ଭିତ୍ତିକ ନିୟମ ଆଣିବା, ବିଳମ୍ବ ହୋଇଥିବା ଦେୟ ସମାଧାନ ପାଇଁ ତନ୍ତ୍ରକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବାକୁ ସରକାର ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି । 

ସେହିପରି ଏଫସିଆରଏ ଓ ବିକଶିତ ଭାରତ ଶିକ୍ଷା ଅଧିଷ୍ଠାନ ବିଲ୍ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେବାର ରହିଛି । ଏହି ଦୁଇଟି ବିଲ୍ ପୂର୍ବ ଅଧିବେଶନ ମାନଙ୍କରେ ଆଗତ ହୋଇଥିବାବେଳେ ତାହା ପାରିତ ହୋଇପାରି ନାହିଁ । ବିକଶିତ ଭାରତ ଶିକ୍ଷା ଅଧିଷ୍ଠାନ ବିଲ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ ସଂସଦୀୟ ଯୁଗ୍ମ କମିଟିରେ ଆଲୋଚନାର ରହିଛି ।

ପିଏମ୍ ମୋଦୀ ଦେଶର ପ୍ରଥମ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଟ୍ରେନ 'ନମୋ ଗ୍ରୀନ୍ ରେଲ୍'କୁ ହରିୟାଣାର ଜିନ୍ଦରୁ ସବୁଜ ପତାକା ଦେଖାଇ ଶୁଭାରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଜାଣନ୍ତୁ, ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଇନ୍ଧନ କଣ, ଏହା କେତେ ପ୍ରକାରର ଏବଂ ଏହି ଟ୍ରେନରେ ଏହାର କେଉଁ ପ୍ରକାର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି।

ଦେଶରେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଟ୍ରେନର ଶୁଭାରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦୀ ହରିୟାଣାର ଜିନ୍ଦ ଷ୍ଟେସନରୁ ଏହାକୁ ସବୁଜ ପତାକା ଦେଖାଇଛନ୍ତି। ଏହି ଟ୍ରେନ ଜିନ୍ଦ ଏବଂ ସୋନିପତ ମଧ୍ୟରେ ୮୯ କିଲୋମିଟରର ଯାତ୍ରା ଅତିକ୍ରମ କରିବ। ଏହା ଦେଶର ପ୍ରଥମ ଏପରି ଟ୍ରେନ ଯାହା ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଇନ୍ଧନରେ ଚାଲିବ। ଏହା ସାହାଯ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟୁତ ସୃଷ୍ଟି କରାଯାଏ ଏବଂ ଟ୍ରେନ ଏହାଦ୍ଵାରା ପରିଚାଳିତ ହୁଏ। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପାର୍ଥକ୍ୟ ହେଉଛି ଡିଜେଲ ଇଞ୍ଜିନରୁ ଧୂଆଁ ବାହାରିଥାଏ ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷଣ ବ୍ୟାପିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଇଞ୍ଜିନରୁ ପାଣିର ବାଷ୍ପ ବାହାରିଥାଏ ଏବଂ ଏହାଦ୍ଵାରା ପ୍ରଦୂଷଣ ହୁଏ ନାହିଁ।

ଏହି ଟ୍ରେନ ଭାରତର ନ୍ୟାସନାଲ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ମିଶନର ଏକ ଅଂଶ, ଯାହାର ଘୋଷଣା ମୋଦୀ ସରକାର ଫେବୃଆରୀ ୨୦୨୨ରେ କରିଥିଲେ। ସରକାର ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ୫୦ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ ଗ୍ରୀନ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଉତ୍ପାଦନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି। ଗ୍ରୀନ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ପାଣି ଏବଂ ଶସ୍ତା ବିଦ୍ୟୁତର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଭାରତ ପାଖରେ ଏହି ଦୁଇଟିଯାକ ସମ୍ବଳ ମହଜୁଦ ଅଛି। ସୌର ଶକ୍ତି ଏବଂ ସମୁଦ୍ରର ପାଣି ଗ୍ରୀନ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ସହାୟକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରେ। ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଇନ୍ଧନ କେତେ ପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ, ଭାରତର ପ୍ରଥମ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଟ୍ରେନରେ ଏହାର କେଉଁ ପ୍ରକାର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି, ଏହା କିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ ଏବଂ ଏହାର ଲାଭ କଣ।

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଇନ୍ଧନ (ଫ୍ୟୁଲ୍) କଣ?

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ମିଳୁଥିବା ମୌଳିକ ଉପାଦାନ। ଏହା ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ଏବଂ ପାଣି ଆକାରରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଏହା ଏକାକୀ ମିଳେନାହିଁ; ଏହା ସର୍ବଦା ପାଣି କିମ୍ବା ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନ ଭଳି ଯୌଗିକ ପଦାର୍ଥ ସହ ବନ୍ଧିତ ହୋଇ ରହିଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ଏହାକୁ ଅଲଗା କରି ଇନ୍ଧନ ରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଇନ୍ଧନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ବିଶେଷ କଥା ହେଉଛି ଯେତେବେଳେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଜଳିଥାଏ କିମ୍ବା ଇନ୍ଧନ ସେଲ୍ରେ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଏଥିରୁ କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ ନୁହେଁ ବରଂ କେବଳ ପାଣିର ବାଷ୍ପ ବାହାରିଥାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ଏହାକୁ ସ୍ଵଚ୍ଛ ଇନ୍ଧନ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏହାଦ୍ଵାରା ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ହୁଏନାହିଁ।

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ କେତେ ପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ?

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ କେତେ ପ୍ରକାରର ହୋଇଥାଏ, ଏହା ନିର୍ଭର କରେ ଯେ ତାହାକୁ କିପରି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି।

• ୧- ଗ୍ରୀନ୍ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ: ଏହାକୁ ପାଣିର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲିସିସ୍ କରି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ। ଏଥିପାଇଁ ବିଦ୍ୟୁତ ସୌର କିମ୍ବା ପବନ ଶକ୍ତିରୁ ମିଳିଥାଏ। ଏଥିରେ କାର୍ବନ ନିର୍ଗମନ ପ୍ରାୟ ଶୂନ ରହିଥାଏ। ସେଥିପାଇଁ ଏହାକୁ ସବୁଠାରୁ ନିରାପଦ ମନାଯାଏ।

• ୨- ବ୍ଲୁ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ: ଏହା ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ ବାହାରୁଥିବା $CO_2$ କୁ ଷ୍ଟୋର କରି ରଖାଯାଏ।

• ୩- ଗ୍ରେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ: ଏହା ମଧ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସରୁ ତିଆରି ହୋଇଥାଏ। ଏଥିରେ ନିର୍ଗମନ କମ୍ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ $CO_2$ ସିଧାସଳଖ ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯାଏ। ସାରା ବିଶ୍ଵରେ ଏହାର ଉତ୍ପାଦନ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ।

• ୪- ବ୍ଲାକ୍ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ: ଏହି ପ୍ରକାରର ହାଇଡ୍ରୋଜେନ କୋଇଲାରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ। ଏଥିରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ କାର୍ବନ ନିର୍ଗମନ ହୋଇଥାଏ।

• ୫- ବ୍ରାଉନ୍ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ: ଏହା ଲିଗ୍ନାଇଟ୍ (ବାଦାମୀ କୋଇଲା)ରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ। ଏଥିରେ କାର୍ବନ ନିର୍ଗମନ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ।

• ୬- ପିଙ୍କ୍ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ: ଏହା ପରମାଣୁ (ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର) ଶକ୍ତିରୁ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲିସିସ୍ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ। ଏହାର ଉତ୍ପାଦନ ସମୟରେ $CO_2$ ନିର୍ଗମନ ବହୁତ କମ୍ ରହିଥାଏ।

• ୭- ୟେଲୋ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ: ଏହା ଗ୍ରୀଡ୍ରୁ ମିଳୁଥିବା ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି ସାହାଯ୍ୟରେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲିସିସ୍ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ। ଏଥିରେ ନିର୍ଗମନ ବିଦ୍ୟୁତର ଉତ୍ସ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।

• ୮- ଟର୍କ୍ଵାଇଜ୍ (Turquoise) ହାଇଡ୍ରୋଜେନ: ଏହି ପ୍ରକାରର ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସର ମିଥେନ୍ ପାଇରୋଲିସିସ୍ରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ। ଏଥିରେ $CO_2$ ପରିବର୍ତ୍ତେ କଠିନ କାର୍ବନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ।

ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଟ୍ରେନରେ କେଉଁ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ?

ଦେଶର ପ୍ରଥମ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଟ୍ରେନରେ ଗ୍ରୀନ୍ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି। ଏହି ଟ୍ରେନ ଭାରତର ନ୍ୟାସନାଲ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ମିଶନର ଏକ ଅଂଶ। ୨୦२୩ ମସିହାରେ ରେଳ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଶ୍ୱିନୀ ବୈଷ୍ଣବ ରାଜ୍ୟସଭାରେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ “ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଫର୍ ହେରିଟେଜ୍” ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ୩୫ଟି ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଟ୍ରେନ ଚଳାଇବ। ଗୋଟିଏ ଟ୍ରେନ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ୮୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବ ଏବଂ ଏହାର ଭିତ୍ତିଭୂମି (ଜମି ସୁବିଧା) ବିକାଶ ପାଇଁ ୭୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହେବାର ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।

ପଞ୍ଜାବ-ହରିୟାଣା ହାଇକୋର୍ଟ ପୂର୍ବତନ କ୍ରିକେଟର ହରଭଜନ ସିଂହଙ୍କ ପଞ୍ଜାବ ପୋଲିସ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ଆବେଦନକୁ ଖାରଜ କରିଦେଇଛନ୍ତି। କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବା ଆମ୍ ଆଦମୀ ପାର୍ଟି (AAP) ଛାଡ଼ିବା କାରଣରୁ ହୋଇନଥିଲା, ବରଂ ଏହା ସୁରକ୍ଷା ସମୀକ୍ଷା ସମିତିର ଏକ ପୂର୍ବ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଥିଲା।

ପୂର୍ବତନ କ୍ରିକେଟର ତଥା ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ ହରଭଜନ ସିଂହଙ୍କୁ ପଞ୍ଜାବ-ହରିୟାଣା ହାଇକୋର୍ଟରୁ ବଡ଼ ଝଟକା ଲାଗିଛି। ହାଇକୋର୍ଟ ତାଙ୍କ ପଞ୍ଜାବ ପୋଲିସ ସୁରକ୍ଷା ପୁନଃ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଆବେଦନକୁ ଖାରଜ କରିଦେଇଛନ୍ତି। କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ରେକର୍ଡ ଆଧାରରେ ଏହା କୁହାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ ଯେ ସେ ଆମ୍ ଆଦମୀ ପାର୍ଟି ଛାଡ଼ିଥିବା କାରଣରୁ ତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ହଠାତ୍ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନିଆଯାଇଥିଲା।

ହାଇକୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସୁରକ୍ଷା ହଟାଇବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ସମୀକ୍ଷା ସମିତି ଦ୍ଵାରା ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ନିଆଯାଇଥିଲା। ଏହା ସହିତ କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ କେବଳ ଘର ବାହାରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହେବା କିମ୍ବା 'ଗଦ୍ଦାର' (ଦେଶଦ୍ରୋହୀ/ବିଶ୍ୱାସଘାତକ) ଲେଖାଯିବା ନିଜେ ନିଜେ ଜୀବନ ପ୍ରତି ବିପଦ ଥିବା ପ୍ରମାଣିତ କରେନାହିଁ, ବିଶେଷ କରି ଯେତେବେଳେ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହିଂସାତ୍ମକ ହୋଇନଥାଏ।

କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ମିଳିଥିବା ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ପଞ୍ଜାବ ଆଗମନ ସମୟରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସ୍ଥାନୀୟ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବାର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ହାଇକୋର୍ଟ କୌଣସି ଅନ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ନଦେଇ ଏହି ଆବେଦନର ସମାଧାନ କରିଛନ୍ତି।

କୋର୍ଟରୁ ହରଭଜନ ସିଂହଙ୍କୁ ଲାଗିଲା ଝଟକା

ଉଲ୍ଲେଖଯୋଗ୍ୟ ଯେ, ଯେତେବେଳେ ରାଘବ ଚଢ଼ାଙ୍କ ସହ ହରଭଜନ ସିଂହ ଆମ୍ ଆଦମୀ ପାର୍ଟି ଛାଡ଼ି ବିଜେପିରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ପଞ୍ଜାବ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ପଞ୍ଜାବ ପୋଲିସ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନିଆଯାଇଥିଲା।

ଏହାପରେ ଆମ୍ ଆଦମୀ ପାର୍ଟିର କର୍ମକର୍ତ୍ତାମାନେ ଜାଲନ୍ଧରରେ ହରଭଜନ ସିଂହଙ୍କ ଘର ବାହାରେ ତାଙ୍କୁ ଦଳର ‘ଗଦ୍ଦାର’ ଦର୍ଶାଇ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଘର ବାହାରେ ‘ଗଦ୍ଦାର’ ବୋଲି ଲେଖିଦେଇଥିଲେ। ଏହାକୁ ନେଇ ହରଭଜନ ସିଂହ ପଞ୍ଜାବ-ହରିୟାଣା ହାଇକୋର୍ଟରେ ଆବେଦନ କରି ପଞ୍ଜାବ ପୋଲିସ ସୁରକ୍ଷା ପୁନର୍ବାର ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ଦାବି କରିଥିଲେ।

ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଉପରେ ହରଭଜନ ଉଠାଇଥିଲେ ପ୍ରଶ୍ନ

ନିଜ ଆବେଦନରେ ସାଂସଦ କହିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କୌଣସି ନୂଆ ଥ୍ରେଟ୍ ଆସେସମେଣ୍ଟ (ବିପଦର ଆକଳନ) ଏବଂ ତାଙ୍କୁ କୌଣସି ନୋଟିସ କିମ୍ବା ଶୁଣାଣିର ସୁଯୋଗ ନଦେଇ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା।

ହରଭଜନ ସିଂହ ଆହୁରି କହିଥିଲେ ଯେ, ସେ ୧୦ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୨ ରେ ଆମ୍ ଆଦମୀ ପାର୍ଟି ତରଫରୁ ରାଜ୍ୟସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ନିଜ ପରିବାର ସହ ଜାଲନ୍ଧରରେ ରହୁଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତ୍ୟାହାର ହେବାର ଦିନକ ପୂର୍ବରୁ, ରାଜ୍ୟସଭା ସାଂସଦ ରାଘବ ଚଢ଼ା ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ ଯେ ସେ ଆବେଦନକାରୀ (ହରଭଜନ)ଙ୍କ ସମେତ ଅନ୍ୟ ଛଅ ଜଣ ସାଂସଦଙ୍କ ସହ ଦଳ ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି। ବିପଦ ଆଶଙ୍କାକୁ ନେଇ କୌଣସି ନୂଆ ରିପୋର୍ଟ ନଆସି ତାଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ହଟାଇ ଦିଆଯାଇଥିବା ସେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ‘ଜନ ଗଣ ମନ’ ଭଳି ଏବେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଗୀତ ‘ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍’କୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ସମ୍ମାନ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଯଦି କେହି ଜାଣିଶୁଣି ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍‌ର ଅପମାନ କରେ କିମ୍ବା ଏହାର ଗାନ ସମୟରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ଜେଲ୍ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏଥିପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିଲ୍ ଆଣିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି। ଆସନ୍ତା ଜୁଲାଇ ୨୦ ତାରିଖରୁ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଥିବା ସଂସଦର ମୌସୁମୀ ଅଧିବେଶନରେ କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ ଏହି ବିଲ୍‌କୁ ପ୍ରଥମେ ରାଜ୍ୟସଭାରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବେ।

ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଗୀତର ଅପମାନ କଲେ ୩ ବର୍ଷ ଜେଲ୍

ନିକଟରେ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ୍‌ରେ ପାରିତ ହୋଇଥିବା ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବିଲ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତି ଜାଣିଶୁଣି ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ କିମ୍ବା ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଗୀତର ଗାନକୁ ମଝିରେ ଅଟକାଏ, ଏଥିରେ ବିଭ୍ରାଟ ସୃଷ୍ଟି କରେ କିମ୍ବା କୌଣସି ସଭା ସମିତିରେ ଏହାକୁ ନେଇ ହଟ୍ଟଗୋଳ କରେ, ତେବେ ତାହାକୁ ଏକ ଦଣ୍ଡନୀୟ ଅପରାଧ ଭାବେ ଗଣାଯିବ।  ନୂଆ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେଲେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସର୍ବାଧିକ ୩ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ୍ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ପୂର୍ବରୁ ମୋଦୀ ସରକାର ସମସ୍ତ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍ ଗାନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିସାରିଛନ୍ତି।

ସଂସଦରେ ବିଲ୍ ପାସ୍ କରାଇବାକୁ ସରକାର ପ୍ରସ୍ତୁତ, DMK ସହ ଯୋଗାଯୋଗ

ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ବିଲ୍ ପାସ୍ କରାଇବା ପାଇଁ ଶାସକ ଦଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିସାରିଛି। ସଂସଦରେ ଯଦି ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସମର୍ଥନର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼େ, ତେବେ ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସଂଖ୍ୟାବଳ ରହିଛି। ବିଲ୍ ସପକ୍ଷରେ ଅଧିକ ସମର୍ଥନ ଜୁଟାଇବା ପାଇଁ ବିଜେପି ରଣନୀତିକାରମାନେ ବିରୋଧୀ ମେଣ୍ଟର ସହଯୋଗୀ ଦଳ ଡିଏମକେ (DMK) ନେତାମାନଙ୍କ ସହ ମଧ୍ୟ ଯୋଗାଯୋଗରେ ଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।

Also Read: ଭୋଟର୍ ତାଲିକାରେ ନାଁ ନ ଥିଲେ ନାଗରିକତା ସମାପ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ: ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ