କୋଲକାତା: ତୃଣମୂଳ କଂଗ୍ରେସ ସାଂସଦ ମହୁଆ ମୋଇତ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ବଢ଼ିଲା ଅଡ଼ୁଆ। ଏକ କଥିତ ଘୃଣାସୂଚକ ମନ୍ତବ୍ୟ ମାମଲାରେ ବାରମ୍ବାର କୋର୍ଟର ସମନ ସତ୍ତ୍ୱେ ହାଜର ନହେବାରୁ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଗିରଫ ପରୱାନା ଜାରି କରିଛନ୍ତି ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର କୃଷ୍ଣନଗର କୋର୍ଟ।

ବୁଧବାର କୃଷ୍ଣନଗର କୋର୍ଟର ତୃତୀୟ ଜୁଡିସିଆଲ୍ ମାଜିଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ତୁରନ୍ତ ଗିରଫ ପରୱାନା ଜାରି କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବା ସହ ଅଗଷ୍ଟ ୨୮ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର ଏକ୍ଜିକ୍ୟୁସନ୍ ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି।

ବାରମ୍ବାର ସମନ, ତଥାପି ହାଜର ହେଲେନି

ମଙ୍ଗଳବାର କୋର୍ଟ ମହୁଆ ମୋଇତ୍ରଙ୍କୁ ବୁଧବାର ହାଜର ହେବାକୁ କହିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ସେ କୋର୍ଟରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇନଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଓକିଲ କୋର୍ଟକୁ କହିଥିଲେ ଯେ କୋର୍ଟ ପରିସର ବାହାରେ ତାଙ୍କୁ ହେକଲିଂ ବା ଅପମାନିତ କରାଯିବାର ଆଶଙ୍କା ଥିବାରୁ ସାଂସଦ କୌଣସି ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ହାଜର ହେବେ ନାହିଁ।

ତେବେ ମହୁଆଙ୍କ ବାରମ୍ବାର ଅନୁପସ୍ଥିତିକୁ କୋର୍ଟ ଗୁରୁତ୍ୱର ସହ ନେଇଛନ୍ତି। ଅଦାଲତଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳନ କରିବାରେ ତାଙ୍କ ଆଚରଣକୁ “lackadaisical approach” ବୋଲି କୋର୍ଟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି, ବାରମ୍ବାର ଆଦେଶ ଅବମାନନା କରାଯାଇଥିବାରୁ ଗିରଫ ପରୱାନା ଜାରି କରିବା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ବିକଳ୍ପ ରହୁନାହିଁ।

କ’ଣ ରହିଛି ମାମଲା?

ମହୁଆ ମୋଇତ୍ରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଏହି ଅଭିଯୋଗ ଏକ ଭିଡିଓ ବାର୍ତ୍ତାକୁ ନେଇ ହୋଇଛି। କୃଷ୍ଣନଗରରେ ଏକ ଘଟଣା ପରେ କିଛି ମହିଳା କୋର୍ଟ ବାହାରେ ଅଣ୍ଡା ଧରି ଏକାଠି ହୋଇଥିଲେ। ମହୁଆ କୋର୍ଟରେ ହାଜର ହେବେ ବୋଲି ଖବର ପାଇ ସେମାନେ ସେଠାରେ ଜମା ହୋଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି।

ଏହାପରେ ମହୁଆ ଏକ ଭିଡିଓ ବାର୍ତ୍ତା ଜାରି କରିଥିଲେ, ଯାହା ପରେ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆରେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ମନ୍ତବ୍ୟ ଧାର୍ମିକ ଭାବନାକୁ ଆଘାତ କରିଥିବା ଏବଂ ଦୁଇ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ କରି ମାମଲା ଦାୟର ହୋଇଥିଲା।

ଜୁନ୍ ୧୭, ୨୦୨୬ରେ କୃଷ୍ଣନଗର କୋର୍ଟରେ ଏହି ଅଭିଯୋଗ ଦାଖଲ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ ଭାବେ ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟ ସଂହିତାର ବିଭିନ୍ନ ଧାରାରେ ମାମଲା ରୁଜୁ ହୋଇଥିବା ପୁଲିସ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି।

ଅଗଷ୍ଟ ୨୮ରେ ରହିଛି ନଜର

ମହୁଆ ମୋଇତ୍ରଙ୍କୁ କୋର୍ଟ ଏକାଧିକ ଥର ହାଜର ହେବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ। ବୁଧବାର ସନ୍ଧ୍ୟା ୫ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ସୁଯୋଗ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ହେଲେ ସେ ହାଜର ନହେବା ପରେ କୋର୍ଟ ଗିରଫ ପରୱାନା ଜାରି କରିଛନ୍ତି।

ଏବେ ଅଗଷ୍ଟ ୨୮ରେ ପୁଲିସ ଗିରଫ ପରୱାନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି କି ନାହିଁ, ସେନେଇ ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କରିବ। ଏହା ସହ ମହୁଆ ମୋଇତ୍ରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଚାଲିଥିବା ମାମଲା ଏବେ ନୂଆ ମୋଡ଼ ନେଇଛି।

ବାଗେଶ୍ୱର ଧାମର ପୀଠାଧୀଶ୍ୱର ପଣ୍ଡିତ ଧୀରେନ୍ଦ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରୀ ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ବିଭିନ୍ନ ମୁଦ୍ଦା ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ। ସେ Gen-Z ମୁଦ୍ଦା ଉପରେ ମଧ୍ୟ କଥା ହୋଇଥିଲେ। ଧୀରେନ୍ଦ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଏପରି ଏକ ପିଢ଼ି ଯିଏ ସବୁକିଛି ବୁଝିପାରେ। ଏହାର ଗତି ଅତି ଦ୍ରୁତ। ଏହି ଯୁବକମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଶୈଳୀ ଅଲଗା। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ହକ୍ ମାଗିବାର ଜୋସ୍ ମଧ୍ୟ ନିଆରା। ଏହି ଦେଶ ଯୁବକମାନଙ୍କର ଦେଶ। ଏହି ଦେଶକୁ ସ୍ୱାଧୀନତା ମଧ୍ୟ ଯୁବକମାନେ ହିଁ ଦେଇଥିଲେ। ଆଜିର ଏହି ଯୁବପିଢ଼ି ଅର୍ଥାତ୍ Gen-Z ନା ଅଟକିବ, ନା ନଇଁବ।

ପଣ୍ଡିତ ଧୀରେନ୍ଦ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି, "ମୁଁ ଏହି ଯୁବକମାନଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଚାହେଁ ଯେ ଆମକୁ ଏହା ମନେ ରଖିବାକୁ ହେବ ଯେ ଆମେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ସହ କେଉଁଆଡ଼େ ଯାଉଛୁ ତାହା ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଜରୁରୀ। ଦ୍ରୁତ ଗତି ସହିତ ସଠିକ୍ ଦିଗର ଜ୍ଞାନ ରହିବା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ। ମୁଁ ତ ମନରୁ ପୂରା Gen-Z। ଏହି ପିଢ଼ି ନିଜ ସଙ୍ଗତରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରଙ୍ଗେଇ ଦେବ। ଆଜି ଆମେ ଯେଉଁଆଡ଼େ ଯାଉଛୁ, ସେଠାକୁ ସମସ୍ତେ ଯାଉଛନ୍ତି। ଏହା ହିଁ ଯୁବକମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି।"

Gen-Z ର ଭାଷା ଉପରେ ଧୀରେନ୍ଦ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଉତ୍ତର

Gen-Z ର ଭାଷା ଆପଣ କେତେ ବୁଝନ୍ତି? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ଧୀରେନ୍ଦ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରୀ କହିଥିଲେ, "ମୁଁ ଏମାନଙ୍କ ଭାଷା ହୁଏତ ବୁଝି ନପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏମାନଙ୍କ ଭାବନାକୁ ବୁଝିପାରେ। ମୁଁ ଏମାନଙ୍କ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକୁ ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ। ମୁଁ ଏହି ଯୁବକମାନଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଚାହିଁବି ଯେ ଆପଣମାନେ ଏହି କଥାର ଧ୍ୟାନ ରଖନ୍ତୁ ଯେ ଚିନ୍ତାଧାରା ନୂଆ ହେଉ, କିନ୍ତୁ ସଂସ୍କାର ପୁରୁଣା ରହୁ। ଯେପରିକି ଆମେ କାହା ହାତର ଖେଳନା ନବନୁ। ଆମକୁ ନିଜର ସଂସ୍କାରକୁ ମଧ୍ୟ ମନେରଖିବାକୁ ହେବ। ଏହି ପିଢ଼ିକୁ କଥାପ୍ରେମୀ (ଧାର୍ମିକ କଥା/ପ୍ରବଚନ ଶୁଣିବା) ହେବାର ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।"

କାହାର ବିରୋଧ କରୁ କରୁ ତ୍ରିରଙ୍ଗାର ବିରୋଧ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ

ଧୀରେନ୍ଦ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି, "ମୁଁ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଚାହେଁ ଯେ ଆମକୁ ବଦଳୁଥିବା ସମୟ ସହିତ ବଦଳିବାକୁ ପଡ଼ିବ, କିନ୍ତୁ ଏତେ ବି ନୁହେଁ ଯେ ଦେଶ ଉପରେ ଏହାର ଖରାପ ପ୍ରଭାବ (Side effect) ପଡ଼ିବ।" ଯେତେବେଳେ ଶାସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଜନ୍ତର-ମନ୍ତର ପ୍ରଦର୍ଶନ ବିଷୟରେ ପଚରାଗଲା, ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ନିଜର ମତ ରଖିବାର ଅଧିକାର ସମସ୍ତଙ୍କର ଅଛି। ହଁ, ବସ୍ ଏତିକି ଧ୍ୟାନ ରଖିବାକୁ ହେବ ଯେ ନିଜ ମତ ରଖିବା ସମୟରେ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। କାହାର ବିରୋଧ କରୁ କରୁ ତ୍ରିରଙ୍ଗାର ବିରୋଧ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଛାତ୍ରସଂସଦ ନିର୍ବାଚନ (DUSU) ୨୦୨୬ ଏଥର କେବଳ ପଦବୀ ଏବଂ ଭୋଟ୍ର ଲଢ଼େଇ ହୋଇ ରହିନାହିଁ। ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ଏପରି ଏକ ଚେହେରା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଯିଏ ଛାତ୍ର ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ଏବଂ ସମାନତାକୁ ନେଇ ଏକ ନୂଆ ବିତର୍କ ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛନ୍ତି। କ୍ୟାମ୍ପସ୍ ଲ' ସେଣ୍ଟର (Campus Law Centre) ର ଛାତ୍ର ପଙ୍କଜ ଢିଙ୍ଗରା ଏଥର DUSU ନିର୍ବାଚନରେ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ ପ୍ରଚାର କରୁଛନ୍ତି। ସେ ଜଣେ ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ଛାତ୍ର, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କର ପରିଚୟ ତାଙ୍କର ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ନୁହେଁ, ବରଂ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ, ସକ୍ରିୟତା ଏବଂ ନେତୃତ୍ୱ ନେବାର କ୍ଷମତା ହେବା ଉଚିତ୍।

ନିର୍ବାଚନ ମୈଦାନରେ ତାଙ୍କର ଓହ୍ଲାଇବା ନିଜ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ହଜାର ହଜାର ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଶକ୍ତ ସନ୍ଦେଶ। ପଙ୍କଜଙ୍କ ନିର୍ବାଚନୀ ପ୍ରଚାର ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ନେତୃତ୍ୱ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ବର୍ଗ, ପୃଷ୍ଠଭୂମି କିମ୍ବା ଶାରୀରିକ କ୍ଷମତା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିପାରିବ ନାହିଁ। ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ ସମସ୍ୟାର ବୁଝାମଣା ଅଛି, ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବାର ସାହସ ଅଛି ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଇଚ୍ଛା ଅଛି, ତାଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ନେବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବା ଉଚିତ୍।

ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ

ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ୁଥିବା ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ଛାତ୍ରମାନେ ଆଜି ବି ଅନେକ ସ୍ତରରେ ସମସ୍ୟାର ସାମ୍ନା କରୁଛନ୍ତି। କ୍ୟାମ୍ପସରେ ସୁବିଧା ସୁଯୋଗର ଉପଲବ୍ଧତାଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଶିକ୍ଷା, ସୁଯୋଗ, ଭାଗିଦାରୀ ଏବଂ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏପରି ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଛି, ଯାହା ଉପରେ ପ୍ରାୟତଃ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଆଲୋଚନା ହୁଏନାହିଁ। ଏପରି ସମୟରେ ପଙ୍କଜଙ୍କ ନିର୍ବାଚନ ମୈଦାନରେ ସକ୍ରିୟ ହେବା ଏହିସବୁ ମୁଦ୍ଦାକୁ ସିଧାସଳଖ ଛାତ୍ର ରାଜନୀତିର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁକୁ ଆଣୁଛି।

ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଏହା ହିଁ ଦେଖାଯାଉଛି ଯେ ସେ ନିଜର ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନିଜର ଦୁର୍ବଳତା ହେବାକୁ ଦେଇନାହାଁନ୍ତି। ସେ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚୁଛନ୍ତି, କଥାବାର୍ତ୍ତା କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ନିଜର ବିଚାର ସହ ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଭାଗ ନେଉଛନ୍ତି। ଏହି ଚିତ୍ର ହିଁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଭାବନାକୁ ମଜବୁତ୍ କରୁଛି।

ପଙ୍କଜଙ୍କ କାହାଣୀ କେବଳ ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ କାହାଣୀ ନୁହେଁ। ଏହା ସେହି ହଜାର ହଜାର ଛାତ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବାର୍ତ୍ତା, ଯେଉଁମାନେ କୌଣସି ବି ପ୍ରକାରର ଆହ୍ୱାନ ସତ୍ତ୍ୱେ ନିଜ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି। ତାଙ୍କର ନିର୍ବାଚନ ପ୍ରଚାର ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣୁଛି ଯେ ଯଦି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛାତ୍ରଙ୍କୁ ସମାନ ସୁଯୋଗ ମିଳିବା କଥା, ତେବେ ନେତୃତ୍ୱର ଦ୍ୱାର ମଧ୍ୟ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଛାତ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲା କାହିଁକି ରହିବ ନାହିଁ?

କ୍ୟାମ୍ପସର ପ୍ରକୃତ ମୁଦ୍ଦା ଉପରେ ଚର୍ଚ୍ଚା

ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଆଲୋଚନା ଜୋର ଧରିଛି ଯେ DUSU ରାଜନୀତି କେବଳ ବଡ଼ ବଡ଼ ରାଜନୈତିକ ନାରା ଏବଂ ନିର୍ବାଚନୀ ସମୀକରଣରୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ି କ୍ୟାମ୍ପସର ପ୍ରକୃତ ସମସ୍ୟା ଉପରେ କଥା ହେବା ଦରକାର। ଶିକ୍ଷା, ରୋଜଗାର, ଫିସ୍, କ୍ୟାମ୍ପସ ସୁବିଧା, ଛାତ୍ର ଅଧିକାର ଏବଂ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଉନ୍ନତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭଳି ମୁଦ୍ଦା ସିଧାସଳଖ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ସହ ଜଡ଼ିତ।

ଏହି ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆମ୍ ଆଦ୍ମୀ ପାର୍ଟିର ଛାତ୍ର ଶାଖା ASAP ର ଭୂମିକା ମଧ୍ୟ ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ASAP ଦୀର୍ଘ ଦିନ ହେବ ବିକଳ୍ପ ଛାତ୍ର ରାଜନୀତି ଏବଂ ସାଧାରଣ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ସମସ୍ୟାକୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିବା କଥା କହିଆସୁଛି। ପଙ୍କଜଙ୍କ ଭଳି ଛାତ୍ର ଆଗକୁ ଆସିବା ଏହି ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଏକ ଅଲଗା ଦିଗ ପ୍ରଦାନ କରୁଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: କେନ୍ଦ୍ରର ମୋଦୀ ସରକାର ବୁଧବାର ବସିଥିବା କ୍ୟାବିନେଟ ବୈଠକରେ ରେଳ ମନ୍ତ୍ରାଳୟର ଚାରୋଟି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ପ୍ରଦାନ କରିଛନ୍ତି । ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ଓଡ଼ିଶା, ତାମିଲନାଡୁ ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଆଠଟି ଜିଲ୍ଲାକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ଚାରୋଟି ମଲ୍ଟି ଟ୍ରାକିଂ ପ୍ରକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇର ବିଦ୍ୟମାନ ନେଟୱାର୍କ ପ୍ରାୟ ୪୧୦ କିଲୋମିଟର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ । ଯେଉଁଥିରେ ଓଡ଼ିଶାର ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ରେଳ ଲାଇନ୍ ସାମିଲ ଅଛି । ଯାହା ଓଡ଼ିଶାରେ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଏକ ନୂତନ ଗତିପଥ ଦେବ ।  ଅନୁମୋଦିତ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଆନୁମାନିକ ୯,୪୫୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟମଞ୍ଜୁର କରାଯାଇଥିବା ୨୦୩୦-୩୧ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି । 

ଅନୁମୋଦିତ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଖଡ଼ଗପୁର – ଭଦ୍ରକ (ରାଣୀତାଲ) ଚତୁର୍ଥ ଲାଇନ, ୧୭୩ କିଲୋମିଟର (ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଓ ଓଡ଼ିଶା), ଭଦ୍ରକ – ହରିଦାସପୁର ଚତୁର୍ଥ ଲାଇନ, ୭୫ କିଲୋମିଟର (ଓଡ଼ିଶା), ଗୁମ୍ମିଡିପୁଣ୍ଡି – ଗୁଡୁର ତୃତୀୟ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ଲାଇନ, ୯୦ କିଲୋମିଟର (ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଓ ତାମିଲନାଡୁ) ଏବଂ କଟକ – ପାରାଦୀପ (ବଡ଼ବନ୍ଧ)  ତୃତୀୟ, ଚତୁର୍ଥ ଲାଇନ ୭୨ କିଲୋମିଟର (ଓଡ଼ିଶା) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଏହା ବିଦ୍ୟମାନ ନେଟୱାର୍କକୁ ପ୍ରାୟ ୪୧୦ କିଲୋମିଟର ବୃଦ୍ଧି କରିବ । ପ୍ରସ୍ତାବିତ ମଲ୍ଟି-ଟ୍ରାକିଂ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୬୦ ଲକ୍ଷ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରାୟ ୬,୪୪୮ ଗ୍ରାମକୁ ସଂଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବ ।

କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଲାଇନ କ୍ଷମତା ଗତିଶୀଳତାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି କରିବ, ଯାହା ଫଳରେ ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ସେବା ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟତା ଉନ୍ନତ ହେବ । ଏହି ମଲ୍ଟି-ଟ୍ରାକିଂ ପ୍ରସ୍ତାବଗୁଡ଼ିକ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସୁଗମ କରିବା ଏବଂ ଭିଡ଼ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ନୂତନ ଭାରତର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସହିତ ସଙ୍ଗତ ଯାହା ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟାପକ ବିକାଶ ଦ୍ୱାରା "ଆତ୍ମନିର୍ଭର" କରିବ ଯାହା ସେମାନଙ୍କର ନିଯୁକ୍ତି / ସ୍ୱନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବ।

ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ-ଗତି ଶକ୍ତି ଜାତୀୟ ମାଷ୍ଟର ପ୍ଲାନରେ ଯୋଜନା କରାଯାଇଛି ଯାହା ସମନ୍ୱିତ ଯୋଜନା ଏବଂ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ମାଧ୍ୟମରେ ବହୁ-ମୋଡାଲ ସଂଯୋଗ ଏବଂ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ କରାଯାଇଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଲୋକ, ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ସେବାର ପରିବହନ ପାଇଁ ସୁଗମ ସଂଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବ।

ପ୍ରସ୍ତାବିତ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଦେଶ ତଥା ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ସହିତ ରେଳ ସଂଯୋଗ ଉନ୍ନତ ହେବ । କୁଲଡିହା ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ, ଭିତରକନିକା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ, ମା’ ଭଦ୍ରକାଳୀ ମନ୍ଦିର, ମା’ ଧାମରାଇ ମନ୍ଦିର, ପଞ୍ଚଲିଙ୍ଗେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ତାଳସାରି-ଉଦୟପୁର ଏବଂ ଚାନ୍ଦିପୁର ବେଳାଭୂମି, ପୁଲିକଟ ହ୍ରଦ, ନେଲାପଟୁ ପକ୍ଷୀ ଅଭୟାରଣ୍ୟ, ଭଗବାନ ବୀରରାଘବ ପେରୁମାଲ ମନ୍ଦିର, ଗଡ କୁଜଙ୍ଗ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର, ଶାରଳା ମନ୍ଦିର, ଧବଳେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ଲଳିତଗିରି ବୌଦ୍ଧ ସ୍ଥଳ ଇତ୍ୟାଦି।

ପ୍ରସ୍ତାବିତ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ କୋଇଲା, ଲୁହା ଖଣିଜ, ସିମେଣ୍ଟ, ଲୁହା ଏବଂ ଇସ୍ପାତ, ପାତ୍ର, ଅଟୋମୋବାଇଲ, ଖାଦ୍ୟ ଶସ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି ସାମଗ୍ରୀ ପରିବହନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ମାର୍ଗ। କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବାର୍ଷିକ ୭୬ MTPA (ପ୍ରତିବର୍ଷ ମିଲିୟନ ଟନ୍) ଅତିରିକ୍ତ ମାଲ ପରିବହନ ହେବ । ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ଏବଂ ପରିବହନର ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣକାରୀ ମାଧ୍ୟମ ହୋଇଥିବାରୁ, ରେଳବାଇ ଜଳବାୟୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବାରେ ଏବଂ ଦେଶର ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ । ତୈଳ ଆମଦାନୀ ୧୩ କୋଟି ଲିଟର ହ୍ରାସ କରିବ ଏବଂ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗମନ ୬୫ କୋଟି କିଲୋଗ୍ରାମ ହ୍ରାସ କରିବ, ଯାହା ୨.୬୦ କୋଟି ଗଛ ଲଗାଇବା ସହିତ ସମାନ।

ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଏସଆଇଆର (SIR) ର ଚମକାଇ ଦେଲା ଭଳି ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ରାଜ୍ୟରେ ୧୭ ଲକ୍ଷ ୬୩ ହଜାର ଭୋଟରଙ୍କ ନାମ ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି। ସେହିପରି ୭୫ ଲକ୍ଷ ଭୋଟରଙ୍କ କୌଣସି ପତ୍ତା ମିଳିପାରି ନାହିଁ।

ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସ୍ପେଶାଲ ଇଣ୍ଟେନସିଭ୍ ରିଭିଜନ୍ (SIR) ଅଧୀନରେ ଭୋଟର ତାଲିକା ଯାଞ୍ଚ ସମୟରେ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଏପରି ଭୋଟର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଦୁଇଟି ସ୍ଥାନରେ ଉଲ୍ଳେଖ ଅଛି । ରାଜ୍ୟରେ ୧୭ ଲକ୍ଷ ୬୩ ହଜାର ଦୁଇ ଥର ନାମ ଥିବା ଭୋଟର ମିଳିଥିବା ବେଳେ ୭୫ ଲକ୍ଷ ୫୨ ହଜାର ଭୋଟରଙ୍କ ପତ୍ତା ମିଳିପାରି ନାହିଁ।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ ମୋଟ ୨ କୋଟି ୭ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଭୋଟରଙ୍କୁ ‘ଅନକଲେକ୍ଟେବଲ୍’ (Uncollectable) ତାଲିକାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ବିଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ଏହି ଭୋଟରମାନଙ୍କର SIR ଗଣନା ଫର୍ମ ଜମା ହୋଇପାରି ନାହିଁ। ଏଥିରେ ଘରେ ନମିଳିଥିବା ଭୋଟର, ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଯାଇଥିବା ଲୋକ, ମୃତ ଭୋଟର, ଡ଼ବଲ  ନାମ ଥିବା ଭୋଟର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀର ଭୋଟର ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି।

୧୭ ଅଗଷ୍ଟ SIR ଅଧୀନରେ ଭୋଟରମାନଙ୍କ ଗଣନା ଫର୍ମ ଜମା କରିବାର ଶେଷ ତାରିଖ ଥିଲା। ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ରାଜ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ବାଚନ ଅଧିକାରୀ (CEO) କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପକ୍ଷରୁ SIR ର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ତଥ୍ୟ ଜାରି କରାଯାଇଛି।

ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ମୋଟ ୯ କୋଟି ୭୮ ଲକ୍ଷ ଭୋଟର

ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ମୋଟ ୯ କୋଟି ୭୮ ଲକ୍ଷ ଭୋଟରଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୭ କୋଟି ୭୧ ଲକ୍ଷ ଭୋଟରଙ୍କ SIR ଫର୍ମ ଜମା ହୋଇସାରିଛି, ଅର୍ଥାତ୍ ରାଜ୍ୟର ୭୮.୮୫ ପ୍ରତିଶତ ଭୋଟର SIR ପ୍ରକ୍ରିୟା ପୂରଣ କରିଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟପଟେ ୨ କୋଟି ୭ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଭୋଟରଙ୍କ ଫର୍ମ ଜମା ହୋଇନାହିଁ, ଯାହା ମୋଟ ଭୋଟରଙ୍କର ୨୧.୧୫ ପ୍ରତିଶତ।

୧. ଦୁଇଥର ନାମ ଥିବା ଭୋଟର: ୧୭ ଲକ୍ଷ ୬୩ ହଜାର (ପ୍ରାୟ ୧.୮୦%)

୨. ଘରେ ନମିଳିଥିବା ଭୋଟର: ୭୫ ଲକ୍ଷ ୫୨ ହଜାର (୭.୭୨%) 

୩. ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ: ୬୭ ଲକ୍ଷ ୮୦ ହଜାର (୭.୮୫%) 

୪. ମୃତ ଭୋଟର: ୩୪ ଲକ୍ଷ ୮୧ ହଜାର (୩.୫୬%) 

୫. ଅନ୍ୟାନ୍ୟ: ୨ ଲକ୍ଷ ୨୩ ହଜାର (୦.୨୩%) 

୬. ମୋଟ: ୨ କୋଟି ୭ ଲକ୍ଷ (୨୧.୧୫%) 

୨୪ ଅଗଷ୍ଟରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇବ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ଲିଷ୍ଟ

ନିର୍ବାଚନ ଆୟୋଗଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ୨୪ ଅଗଷ୍ଟରେ ପ୍ରାରୂପ ଭୋଟର ତାଲିକା (Draft Electoral Roll) ପ୍ରକାଶ କରାଯିବ। ଏହି ତାଲିକାରେ ଯେଉଁ ଭୋଟରମାନଙ୍କ ନାମ ନଥିବ, ସେମାନେ ଆଗାମୀ ଗୋଟିଏ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ନାମ ସାମିଲ କରିବା ପାଇଁ ଫର୍ମ-୬ ଜମା କରିପାରିବେ। 'ଅନକଲେକ୍ଟେବଲ୍' ତାଲିକାରେ ଥିବା ଭୋଟରମାନେ ମଧ୍ୟ ଫର୍ମ-୬ ଜରିଆରେ ଭୋଟର ତାଲିକାରେ ନିଜ ନାମ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିପାରିବେ।

ସିମଲା: ଜୁନ୍ ୩୦ ତାରିଖରୁ ମୌସୁମୀ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ୫୦ ଦିନରେ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ ୧୯୭ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ୮୧ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସିଧାସଳଖ ବର୍ଷାଜନିତ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୧୧୬ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାର କାରଣ। ରାଜ୍ୟର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ନିରନ୍ତର ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ମଧ୍ୟରେ ମୋଟ କ୍ଷତି ୧,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ଅତିକ୍ରମ କରିଛି।

ରାଜ୍ୟ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଅପରେସନ୍ ସେଣ୍ଟରର ସଦ୍ୟତମ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜ୍ୟ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଏବଂ ଭୂସ୍ଖଳନର ପ୍ରଭାବ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛି ଏବଂ ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ ୮୮ଟି ରାସ୍ତା ବନ୍ଦ ରହିଛି। ଦିନବେଳା ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆଗେଇ ଆସିଥିଲା ଏବଂ ରାସ୍ତା ବନ୍ଦ ସଂଖ୍ୟା ସକାଳ ୧୦୫ ରୁ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା।

ମଣ୍ଡି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି ୩୨ଟି ରାସ୍ତା ବନ୍ଦ ଅଛି, ତା’ପରେ କୁଲୁରେ ୨୫ଟି ଏବଂ ସିରମୌରରେ ୧୦ଟି ରାସ୍ତା ବନ୍ଦ ଅଛି। ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପୁନରୁଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହୋଇଛି।  

ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ରାଜ୍ୟ ସାରା ୧୯ଟି ଜଳ ଯୋଗାଣ ଯୋଜନା ମଧ୍ୟ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ହମିରପୁରରେ ୧୨ଟି, ସିମଲାରେ ପାଞ୍ଚଟି ଏବଂ ବିଳାସପୁରରେ ଦୁଇଟି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଜୁନ୍ ୩୦ ପରଠାରୁ ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଥିବା ୧୯୭ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟରୁ ୮୧ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଏବଂ ପାଗ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଛି। ଏଥିରେ ପଡ଼ିଯିବା କିମ୍ବା ପଥର ଧସିବା ଯୋଗୁଁ ୨୮ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ, ଭୂମିସ୍ଖଳନ ଯୋଗୁଁ ୧୪ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ, ଦୁର୍ଘଟଣାବଶତଃ ବୁଡ଼ିଯିବାରୁ ୫ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ, ସାପ କାମୁଡ଼ାରୁ ୮ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆଘାତ ଯୋଗୁଁ ୮ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

ଲାହୌଲ-ସ୍ପିତିରେ ସର୍ବାଧିକ ୧୪ଟି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଜନିତ ମୃତ୍ୟୁ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି, ତା’ପରେ କାଙ୍ଗଡ଼ାରେ ୧୩ଟି ଏବଂ ଶିମଲାରେ ୧୨ଟି ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି। ବାକି ୧୧୬ଟି ମୃତ୍ୟୁ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥିଲା। ସିରମୌରରେ ସର୍ବାଧିକ ୧୭ଟି ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ମୃତ୍ୟୁ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି, ତା’ପରେ ଚମ୍ବାରେ ୧୬ଟି।

ବର୍ଷା ବିପର୍ଯ୍ୟୟରେ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ପଶୁପାଳନକୁ ମଧ୍ୟ ଯଥେଷ୍ଟ କ୍ଷତି ହୋଇଛି। ୮୫ଟି କୋଠା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି, ଯେତେବେଳେ ୩୧୪ଟି ଘର ଆଂଶିକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ଅତି କମରେ ୪୨୯ଟି ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି। ମୋଟ ୩୧୩ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। କାଙ୍ଗଡ଼ାରେ ଜଣେ ନିଖୋଜ ଅଛନ୍ତି। ମୋଟ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି ୧,୦୦୧.୭୧ କୋଟି ଟଙ୍କା ଅତିକ୍ରମ କରିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ପବ୍ଲିକ୍ ୱର୍କ୍ସ ଏବଂ ଜଳସେଚନ ବିଭାଗ ସର୍ବାଧିକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି।

କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଯାତ୍ରୀ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କୁ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ରାସ୍ତା ଅବସ୍ଥା ଯାଞ୍ଚ କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି। କାରଣ ଆହୁରି ବର୍ଷା ଫଳରେ ନୂତନ ରାସ୍ତା ବନ୍ଦ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ପରିବହନ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇପାରେ। ରାଜ୍ୟର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ମଧ୍ୟରେ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ 'ପାହାଡିଆ ରାଣୀ' କୁହୁଡ଼ିରେ ଘୋଡ଼ାଇ ହୋଇ ରହିଥିଲା। 

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ପୂର୍ବତନ ପ୍ରେମିକଙ୍କ ବିବାହରେ 'ଉପହାର ବୋମା' ମାମଲା: ଯୁବକଙ୍କୁ ଆଜୀବନ କାରାଦଣ୍ଡ 

ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାର କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ ନିୟମରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ଅଧୀନରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ବିଶେଷାଧିକାର ଦିଆଯାଇଛି। ସିଏମ୍ (CM) ଏବେ ଯେକୌଣସି ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବଦଳାଇ ପାରିବେ, କିନ୍ତୁ ଏଥିପାଇଁ ଲିଖିତ ଆକାରରେ କାରଣ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାର ଶାସନ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ ନିୟମାବଳୀରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଛନ୍ତି। ନୂଆ ନିୟମ ଅନୁସାରେ, ଏବେ ଜନସ୍ୱାର୍ଥ ଜଡ଼ିତ ଯେକୌଣସି ମାମଲାରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, କୌଣସି ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ବଦଳାଇ ପାରିବେ କିମ୍ବା ତାହାକୁ ରଦ୍ଦ ମଧ୍ୟ କରିପାରିବେ। ତେବେ ଅର୍ଦ୍ଧ-ନ୍ୟାୟିକ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ଏହି ଅଧିକାର ରହିବ ନାହିଁ। କୌଣସି ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କଲେ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ତାହାର କାରଣ ଲିଖିତ ଭାବେ ଦର୍ଶାଇବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ।

ସାଧାରଣ ପ୍ରଶାସନ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ଶାସନ କାର୍ଯ୍ୟ ସଞ୍ଚାଳନ ନିୟମାବଳୀ, ୨୦୨୬ରେ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଛି। ନୂଆ ନିୟମ ଲାଗୁ ହେବା ସହ ସରକାରଙ୍କ ଭିତରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ଆହୁରି ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରଶାସନିକ ସ୍ତରରେ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗରୁ ତଥ୍ୟ ଏବଂ ଦସ୍ତାବିଜ ମାଗିବାର ଅଧିକାର ଦିଆଯାଇଛି।

CM ଯେକୌଣସି ବିଭାଗର ଫାଇଲ ମଗାଇ ପାରିବେ

ନୂଆ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜ୍ୟର ଯେକୌଣସି ବିଭାଗର ଫାଇଲ କିମ୍ବା ଆବଶ୍ୟକ କାଗଜପତ୍ର ମଗାଇ ପାରିବେ। ସମ୍ପୃକ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ବିଭାଗୀୟ ସଚିବ ଏହି ଦସ୍ତାବିଜ ଯୋଗାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ। ସେହିପରି ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ମଧ୍ୟ ଯେକୌଣସି ବିଭାଗର ସଚିବଙ୍କଠାରୁ ଜରୁରୀ ସୂଚନା ଓ ଦସ୍ତାବିଜ ମାଗିପାରିବେ। କୌଣସି ସରକାରୀ ନିୟମର ବ୍ୟାଖ୍ୟାକୁ ନେଇ ବିବାଦ କିମ୍ବା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଦେଖାଦେଲେ, ସମ୍ପୃକ୍ତ ମାମଲା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଯିବ।

ଆର୍ଥିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା

ସରକାରଙ୍କ ଉପରେ ଅତିରିକ୍ତ ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ପକାଉଥିବା କିମ୍ବା ସରକାରୀ ରାଜସ୍ୱରେ ଛାଡ଼ ଦେଉଥିବା ନିଷ୍ପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଅର୍ଥ ବିଭାଗର ପୂର୍ବ ମଞ୍ଜୁରୀ ଜରୁରୀ ହେବ। ଜମି, ରାଜସ୍ୱ, ଖଣିଜ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ଅଧିକାର ସମ୍ପର୍କିତ ମାମଲାରେ ଛାଡ଼, ଲିଜ୍ କିମ୍ବା ଲାଇସେନ୍ସ ଦେବା ସମୟରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପାଳନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏହାଛଡ଼ା ନୂଆ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ, ବିଦ୍ୟମାନ ଆଇନର ସଂଶୋଧନ କିମ୍ବା ନୂଆ ନିୟମ ଲାଗୁ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ତାହାର ଚିଠା ଆଇନ ଓ ନ୍ୟାୟ ବିଭାଗକୁ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ପଠାଇବା ଜରୁରୀ।

କେନ୍ଦ୍ର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟ ସହ ବିବାଦ ସ୍ଥିତିରେ ତୁରନ୍ତ ସୂଚନା

ଏପରି କୌଣସି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଯୋଗୁଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାଜ୍ୟ ସହ ବିବାଦ ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଥିଲେ, ସେ ସମ୍ପର୍କରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଜଣାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ। ସରକାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁସାରେ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ, ଅତିରିକ୍ତ ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ କିମ୍ବା ପ୍ରଧାନ ସଚିବଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ବିଶେଷ କ୍ଷମତାପ୍ରାପ୍ତ କମିଟି ମଧ୍ୟ ଗଠନ କରିପାରିବେ।

୨୦୨୨ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ରାୟ ପରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ

ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଅଧିକାରକୁ ନେଇ ୨୦୨୨ରେ ଏକ ମାମଲା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା। ତତ୍କାଳୀନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏକନାଥ ସିନ୍ଦେଙ୍କ ଚନ୍ଦ୍ରପୁର ଜିଲ୍ଲା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସମବାୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ସମ୍ପର୍କିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ନାଗପୁର ଖଣ୍ଡପୀଠ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ। ଅଦାଲତ କହିଥିଲେ ଯେ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବା କିମ୍ବା ତାହାକୁ ବଦଳାଇବାର ଅଧିକାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କର ନାହିଁ।

ଏବେ ସରକାର ଶାସନ କାର୍ଯ୍ୟାବଳୀ ନିୟମରେ ସଂଶୋଧନ କରି ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଇଛନ୍ତି। ନୂଆ ନିୟମାନୁସାରେ, ଜନସ୍ୱାର୍ଥରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏବେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବଦଳାଇ ପାରିବେ କିମ୍ବା ରଦ୍ଦ କରିପାରିବେ, ମାତ୍ର ଏଥିପାଇଁ କାରଣ ଲିଖିତ ଆକାରରେ ଦର୍ଶାଇବାକୁ ହେବ।