ଲଣ୍ଡନ: ଲର୍ଡସର ଐତିହାସିକ ମୈଦାନରେ ରୋମାଞ୍ଚକର କ୍ରିକେଟ୍ ମହାସମର। ରନ୍ ପାହାଡ଼ର ପିଛା କରି ଇତିହାସ ରଚିବା ଦ୍ୱାରଦେଶରେ ପହଞ୍ଚି ମଧ୍ୟ ନିରାଶ ହେବାକୁ ପଡ଼ିଛି ଟିମ୍ ଇଣ୍ଡିଆକୁ। ରୋହିତ ଶର୍ମାଙ୍କ ସାହସିକ ଶତକ ଏବଂ ବିରାଟ କୋହଲିଙ୍କ ଦମଦାର ଅର୍ଦ୍ଧଶତକ ସତ୍ତ୍ୱେ ତୃତୀୟ ଦିନିକିଆ ମ୍ୟାଚରେ ଭାରତ ୨୭ ରନରେ ପରାଜିତ ହୋଇଛି। ଏହି ବିଜୟ ସହ ଇଂଲଣ୍ଡ ୩ ମ୍ୟାଚ୍ ବିଶିଷ୍ଟ ଦିନିକିଆ ସିରିଜକୁ ୨-୧ ରେ ନିଜ ଅକ୍ତିଆରକୁ ନେଇଛି।

ଟସ୍ ହାରି ପ୍ରଥମେ ବ୍ୟାଟିଂ କରିଥିବା ଇଂଲଣ୍ଡ ଦଳ ଆରମ୍ଭରୁ ହିଁ ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଆପଣାଇଥିଲା। ଓପନର ବେନ୍ ଡକେଟ୍‌ଙ୍କ ୧୪୧ ରନର ଧୂଆଁଧାର ଇନିଂସ ଏବଂ ଜାକବ୍ ବେଥେଲ୍‌ଙ୍କ ୯୧ ରନ୍ ବଳରେ ଇଂଲଣ୍ଡ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଓଭରରେ ୩୮୭ ରନର ଏକ ବିଶାଳ ସ୍କୋର ଛିଡ଼ା କରିଥିଲା। ତାରକା ବ୍ୟାଟର ଜୋ ରୁଟ୍ ୭୪ ରନ୍ କରି ସିରିଜ ସାରା ଅପରାଜିତ ରହିଥିବା ବେଳେ ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ଜୋସ୍ ବଟଲର ମାତ୍ର ୧୩ ବଲ୍‌ରୁ ୪୧ ରନ୍‌ର ବିସ୍ଫୋରକ ପାଳି ଖେଳି ଦଳୀୟ ସ୍କୋରକୁ ୪୦୦ ପାଖାପାଖି ପହଞ୍ଚାଇ ଦେଇଥିଲେ।

୩୮୮ ରନର ଏକ କଷ୍ଟକର ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପିଛା କରି ଭାରତୀୟ ଓପନିଂ ଯୋଡ଼ି ଦଳକୁ ଏକ ସ୍ୱପ୍ନିଳ ଆରମ୍ଭ ଦେଇଥିଲେ। ଅଧିନାୟକ ଶୁଭମନ ଗିଲ୍ ଏବଂ 'ହିଟ୍‌ମ୍ୟାନ୍' ରୋହିତ ଶର୍ମା ପ୍ରଥମ ୱିକେଟ୍ ପାଇଁ ୨୪.୨ ଓଭରରେ ୧୪୭ ରନ୍ ଯୋଡ଼ି ବିଜୟର ମୂଳଦୁଆ ପକାଇଥିଲେ। ଗିଲ୍ ୮୪ ବଲ୍‌ରୁ ୭୭ ରନ୍ (୧୦ ଚୌକା, ୧ ଛକା) କରି ଆଉଟ୍ ହୋଇଥିଲେ।

ଲର୍ଡସରେ ରୋହିତଙ୍କ ଐତିହାସିକ ଶତକ

ଗିଲ୍‌ଙ୍କ ଆଉଟ୍ ହେବା ପରେ କ୍ରିଜ୍‌କୁ ଆସିଥିଲେ ବିରାଟ କୋହଲି। ଉଭୟ ନିଜ କ୍ୟାରିୟରର ୪୦୦ତମ ମ୍ୟାଚ୍ ଖେଳୁଥିବା ବେଳେ ଏହି ସ୍ମରଣୀୟ ମ୍ୟାଚ୍‌ରେ ୨୧ତମ ଶତକୀୟ ଭାଗିଦାରୀ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ରୋହିତ ଶର୍ମା ଚମତ୍କାର ବ୍ୟାଟିଂ କରି ୧୧୦ ବଲ୍‌ରୁ ୧୩୮ ରନ୍ (୧୭ ଚୌକା, ୫ ଛକା) ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ। ଲର୍ଡସ ମୈଦାନରେ ଦିନିକିଆ ଶତକ ହାସଲ କରିବାରେ ରୋହିତ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଟର ବନିଛନ୍ତି।

ମିଡିଲ୍ ଅର୍ଡର ବିଫଳତା ସାଜିଲା ବାଧକ

୩୯ ଓଭରରେ ଭାରତର ସ୍କୋର ୨୬୦ ଥିବା ବେଳେ ରୋହିତଙ୍କ ୱିକେଟ୍ ପତନ ହୋଇଥିଲା। ଏହାପରେ ମିଡିଲ୍ ଅର୍ଡର ଭାରତକୁ ନିରାଶ କରିଥିଲା। ଇଶାନ କିଷାନ (୧୪) ଏବଂ ଶ୍ରେୟସ ଆୟର (୦୦) ଶୀଘ୍ର ଆଉଟ୍ ହେବା ଫଳରେ ରନ୍ ଗତି ଧିମେଇ ଯାଇଥିଲା। ବିରାଟ କୋହଲି ଏକାକୀ ଲଢ଼େଇ କରି ୬୦ ବଲ୍‌ରୁ ୭୪ ରନ୍ କରି ଆଉଟ୍ ହେବା ପରେ ଭାରତର ବିଜୟ ଆଶା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମଉଳି ଯାଇଥିଲା।

ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ ଆଗାମୀ ୧୮ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ବିମାନ ବହର (Fleet) ରେ ୫୦ ରୁ ୬୦ଟି ନୂଆ ବିମାନ ସାମିଲ କରିବ। କମ୍ପାନୀ ଜଣାଇଛି ଯେ ୬୦୦ଟି ବିମାନର ବଡ଼ ଅର୍ଡରର ଡେଲିଭରି ପ୍ରକ୍ରିୟା ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହେବ। ଏହାସହ ବିମାନ ବହରର ଆଧୁନିକୀକରଣ ଏବଂ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସେବାରେ ମଧ୍ୟ ସୁଧାର ଅଣାଯିବ।

ଟାଟା ଗ୍ରୁପ୍ ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ ଆଗାମୀ ୧୮ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ବିମାନ ବହରର ବଡ଼ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚଳାଇଛି। କମ୍ପାନୀ ଘୋଷଣା କରିଛି ଯେ ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ୫୦ ରୁ ୬୦ଟି ନୂଆ ବିମାନ ତାର ଫ୍ଲିଟ୍ରେ ସାମିଲ କରାଯିବ। ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଅନେକ ବୈଶ୍ୱିକ ଆହ୍ୱାନ ସତ୍ତ୍ୱେ ତାର ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷୀ ଟ୍ରାନ୍ସଫର୍ମେସନ (ରୂପାନ୍ତରଣ) ଯୋଜନା ସଠିକ୍ ଦିଗରେ ଆଗେଇ ଚାଲିଛି ଏବଂ ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ଉନ୍ନତ ସେବା ମିଳିବ।

୬୦୦ଟି ବିମାନର ବଡ଼ ଅର୍ଡର, ଡେଲିଭରି ହେବ ଦ୍ରୁତ

ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆର ମୁଖ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଅଧିକାରୀ (CCO) ତଥା ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ ଏକ୍ସପ୍ରେସର ଚେୟାରମ୍ୟାନ ନିପୁଣ ଅଗ୍ରୱାଲ ଜଣାଇଛନ୍ତି ଯେ, କମ୍ପାନୀ ପ୍ରାୟ ୬୦୦ଟି ବିମାନ ପାଇଁ ଅର୍ଡର ଦେଇଛି। ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୧୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ମଧ୍ୟ କମ୍ ବିମାନର ଡେଲିଭରି ମିଳିଛି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆଗାମୀ ସାତରୁ ଆଠ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୫୦ ରୁ ୬୦ଟି ନୂଆ ବିମାନ ମିଳିବାର ଆଶା ରହିଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରେ ୧୦ ରୁ ୧ boxଟି ୱାଇଡ୍-ବଡି (ବଡ଼) ବିମାନ ଏବଂ ୪୫ ରୁ ୫୦ଟି ନ୍ୟାରୋ-ବଡି (ଛୋଟ) ବିମାନ ସାମିଲ ରହିବ।

ପୁରୁଣା ସମସ୍ୟାରୁ ମୁକୁଳୁଛି ଏୟାରଲାଇନ୍

ନିପୁଣ ଅଗ୍ରୱାଲଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆକୁ ସପ୍ଲାଇ ଚେନ୍ (ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା) ରେ ବାଧା, ଇନ୍ଧନର ବଢ଼ୁଥିବା ମୂଲ୍ୟ, ଆକାଶମାର୍ଗ (Airspace) ସହ ଜଡ଼ିତ ସମସ୍ୟା ଏବଂ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଟେନସନ ଭଳି ଅନେକ ଆହ୍ୱାନର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପୁରୁଣା ବିମାନ ଏବଂ ପୁରୁଣା କେବିନ୍ ମଧ୍ୟ ବିମାନ ପରିଚାଳନାରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ତେବେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିମାନ ବହରର ଆଧୁନିକୀକରଣ ଏବଂ ବିମାନଗୁଡ଼ିକର ଅପଗ୍ରେଡ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲିଛି।

ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ମିଳିବ ଉନ୍ନତ ସେବା

ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ ଏକ୍ସପ୍ରେସ ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ମାର୍ଚ୍ଚ ସୁଦ୍ଧା ତାର ସମଗ୍ର ବିମାନ ବହରକୁ ଏକ ସମାନ ବିମାନ ମଡେଲରେ ବଦଳାଇବା ଯୋଜନା ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆର ବୋଇଂ ୭୮୭ ଡ୍ରିମଲାଇନର ବିମାନଗୁଡ଼ିକର ଅପଗ୍ରେଡ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ମଧ୍ୟଭାଗ ସୁଦ୍ଧା ଶେଷ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। କମ୍ପାନୀ ଏହା ମଧ୍ୟ ଜଣାଇଛି ଯେ ବୋଇଂ ମ୍ୟାକ୍ସ-୮ ବିମାନଗୁଡ଼ିକର ଡେଲିଭରି ସଠିକ୍ ସମୟରେ ଜାରି ରହିଛି, ଯେତେବେଳେ କି ମ୍ୟାକ୍ସ-୧୦ ବିମାନଗୁଡ଼ିକର ଡେଲିଭରି ପ୍ରମାଣୀକରଣ (Certification) ପ୍ରକ୍ରିୟା ଶେଷ ହେବା ପରେ ଆରମ୍ଭ ହେବ।

ନେଟୱର୍କ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଏବଂ ସେବା ସୁଧାର ଉପରେ ଫୋକସ୍

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ଇନ୍ଧନ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ କିଛି ବିମାନ ଉଡ଼ାଣରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ କାଟ୍ କରିଥିଲା। ଏବେ କମ୍ପାନୀ ଚଳିତ ବର୍ଷର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଦ୍ଧରୁ ନିଜ ନେଟୱର୍କକୁ ପୁଣି ଥରେ ମଜବୁତ କରୁଛି ଏବଂ ଆଗାମୀ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବ ସ୍ଥିତି ଭଳି ସେବା ବହାଲ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଏହାସହ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଅନୁଭବକୁ ଅଧିକ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ କ୍ରୁ ମେମ୍ବର ଏବଂ ଏୟାରପୋର୍ଟ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ନୂତନ ସେବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ମଧ୍ୟ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ନିବେଶ କରାଯାଉଛି। କମ୍ପାନୀର କହିବା କଥା ଯେ, ଉନ୍ନତ ବିମାନ ସହିତ ଉନ୍ନତ ସେବା ହିଁ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ବିଶ୍ୱାସନୀୟ ଯାତ୍ରାର ମୂଳଦୁଆ ଅଟେ।

ମଦ୍ରାସ ହାଇକୋର୍ଟ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଜୀବିତ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପିଲାର ଆଇନଗତ ଅଭିଭାବକ ଭାବେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଜାଣନ୍ତୁ କେଉଁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମାଆଙ୍କୁ ‘ସୋଲ୍ ଗାର୍ଡିଆନ୍’ (Sole Guardian) ବା ଏକମାତ୍ର ଅଭିଭାବକ କରାଯାଇପାରିବ, କଷ୍ଟଡି (Custody) ଏବଂ ଗାର୍ଡିଆନସିପ୍ (Guardianship) ମଧ୍ୟରେ କଣ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି ଏବଂ ପିଲାକୁ ବିଦେଶ ନେବା ଭଳି ମାମଲାରେ ଅଦାଲତ କିଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଅନ୍ତି।

କୌଣସି ପିଲାର ପିତା ଜୀବିତ ଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ଆଇନଗତ ଅଭିଭାବକ କରାଯାଇପାରିବ କି? ଏହାର ଉତ୍ତର ହେଉଛି ‘ହଁ’, କିନ୍ତୁ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିସ୍ଥିତିରେ ହିଁ ଏପରି ହୋଇଥାଏ। ସମ୍ପ୍ରତି ମଦ୍ରାସ ହାଇକୋର୍ଟ ଏଭଳି ଏକ ମାମଲାରେ ଜଣେ ନାବାଳକ ପୁଅର ମାଆଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଆଇନଗତ ଅଭିଭାବକ ଘୋଷଣା କରିବା ସହ ସ୍ଥାୟୀ କଷ୍ଟଡି ମଧ୍ୟ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଛନ୍ତି। ଅଦାଲତ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ରେକର୍ଡରେ ଏପରି କୌଣସି ପ୍ରମାଣ ନାହିଁ ଯାହା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ମାଆ ପିଲାର ଦେଖାଶୁଣା କରିବା ପାଇଁ ଅଯୋଗ୍ୟ ବା ଅନୁପଯୁକ୍ତ ଅଟନ୍ତି। ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଶିକ୍ଷା ଓ ଲାଳନପାଳନ ପାଇଁ ପିଲାକୁ କାନାଡା ନେବାକୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇଛି। ଜଷ୍ଟିସ ଏ. ଡି. ମାରିଆ କ୍ଲେଟେ ନିଜ ଆଦେଶରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଅଲଗା ରହୁଥିବା ପିତାମାଆଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭେଟଘାଟ ଅଧିକାର (Visitation Rights) ଉପରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇନଥିବା କାରଣରୁ ପିଲାର ହିତ ସହ ଜଡ଼ିତ ଜରୁରୀ ନିଷ୍ପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଅଟକି ରହିପାରିବ ନାହିଁ। ଏହି ରାୟ ପୁଣିଥରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି ଯେ, ଭାରତରେ କେଉଁ ପରିସ୍ଥିତିରେ ପିତା ଥାଉ ଥାଉ ମଧ୍ୟ ମାଆ ପିଲାର ଏକମାତ୍ର ଆଇନଗତ ଅଭିଭାବକ ବନିପାରିବେ। ଆସନ୍ତୁ ବୁଝିବା ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାମଲାଟି କଣ, ଏ ବିଷୟରେ ଭାରତୀୟ ଆଇନ କଣ କହେ, ଅଲଗା ଅଲଗା ଦେଶରେ ରହୁଥିବା ପିତାମାଆଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ କଷ୍ଟଡି କିଭଳି ସ୍ଥିର ହୁଏ ଏବଂ କଷ୍ଟଡି ଓ ଗାର୍ଡିଆନସିପ୍ ମଧ୍ୟରେ କଣ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି।

ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାମଲାଟି କଣ?

ଏହି ମାମଲାଟି ଜଣେ ଦମ୍ପତିଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଯାହାଙ୍କର ବିବାହ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୬ରେ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୯ରେ ସେମାନଙ୍କର ଏକ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା। ବିବାହ ପରେ ମନୋମାଳିନ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଉଭୟ ଅଲଗା ରହିବାକୁ ଲାଗିଲେ ଏବଂ ମାଆ ନିଜ ବାପଘରେ ପୁଅ ସହିତ ରହିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ଅଦାଲତଙ୍କୁ ଜଣାଇ ଦିଆଗଲା ଯେ, ପିତା ପିଲାର ଲାଳନପାଳନ, ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଶିକ୍ଷାରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ କୌଣସି ଯୋଗଦାନ ଦେଉନଥିଲେ। ଯେତେବେଳେ ମାଆ ଉତ୍ତମ ଯତ୍ନ ଓ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ପିଲାକୁ କାନାଡା ନେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ, ସେତେବେଳେ ଭିସା ଏବଂ ସ୍କୁଲ ଆଡମିଶନ ପାଇଁ ଜରୁରୀ ସମ୍ମତି ତଥା ଦସ୍ତାବିଜ ଦେବାରେ ପିତା ସହଯୋଗ କଲେ ନାହିଁ। ଏହାପରେ ମାଆ ଅଦାଲତଙ୍କ ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହେଲେ ଏବଂ ବିବାହ ପ୍ରମାଣପତ୍ର, ପିଲାର ସ୍କୁଲ ଦସ୍ତାବିଜ, ପରିଚୟ ପତ୍ର, ପିତାଙ୍କ ପୁରୁଣା ଛାଡ଼ପତ୍ର ଆବେଦନ ଏବଂ ନିଜର ଭରଣପୋଷଣ ମାମଲା ଭଳି ସମସ୍ତ ଦସ୍ତାବିଜ ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ। ପିତାଙ୍କୁ ଆଇନଗତ ନୋଟିସ ପଠାଗଲା। ପିତା ଆସିଲେ ଏବଂ ନିଜେ ଅଦାଲତରେ ହାଜର ହୋଇ କହିଲେ ଯେ, ମାଆଙ୍କୁ ସୋଲ୍ ଗାର୍ଡିଆନ୍ କରାଯିବା ନେଇ ତାଙ୍କର କୌଣସି ଆପତ୍ତି ନାହିଁ, ସେ କେବଳ ‘ଭିଜିଟେସନ ରାଇଟ୍’ ଅର୍ଥାତ୍ ପିଲାକୁ ସମୟ ସମୟରେ ଭେଟିବାର ଅଧିକାର ଚାହାନ୍ତି। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ଏହି ବିଷୟରେ ଏକ ସମ୍ମତି ସତ୍ୟପାଠ (Affidavit) ମଧ୍ୟ ଦାଖଲ କଲେ।

ଏହି ମାମଲାରେ ଯେହେତୁ ଗାର୍ଡିଆନସିପ୍କୁ ନେଇ କୌଣସି ମୂଳ ବିବାଦ ହିଁ ବାକି ରହିନଥିଲା, ତେଣୁ ମାନ୍ୟବର ଅଦାଲତ କହିଲେ ଯେ, ମାଆଙ୍କୁ ଏକମାତ୍ର ଆଇନଗତ ଅଭିଭାବକ କରିବା ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ କଷ୍ଟଡି ଦେବା ପିଲାର ସର୍ବୋତ୍ତମ ହିତ ପାଇଁ ଉଚିତ ହେବ। ଏହାସହ ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଗଲା ଯେ, ପିତାଙ୍କର ଭେଟିବା ଦାବିକୁ ଅଲଗା ଭାବେ, ଆପୋଷ ସହମତି କିମ୍ବା ଉପଯୁକ୍ତ ଆବେଦନ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଥିର କରାଯାଉ, ଯଦ୍ଦ୍ୱାରା ପିଲାର ହିତ ସହ ଜଡ଼ିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅଟକିବ ନାହିଁ। ଅଦାଲତ ମାଆଙ୍କୁ ପିଲାକୁ ଭାରତ ବାହାରକୁ ନେବା, ସେଠାରେ ରହିବା ଏବଂ ପାଠପଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅନୁମତି ଦେଇଛନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ କି ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ସକ୍ଷମ ଅଦାଲତରେ ଭିଜିଟେସନ ରାଇଟ୍ସ ମାଗିବା ପାଇଁ ରାସ୍ତା ଖୋଲା ରଖିଛନ୍ତି। ଏହି ରାୟ କଷ୍ଟଡିକୁ ନେଇ ଅନେକ ପ୍ରଶ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ପ୍ରଶ୍ନ: ଯଦି ପିତାମାଆ ଅଲଗା ଅଲଗା ଦେଶରେ ରହୁଥାନ୍ତି, ତେବେ ପିଲାର କଷ୍ଟଡି କିଏ ସ୍ଥିର କରେ?

ଉତ୍ତର: ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ମାଆ କିମ୍ବା ପିତା ପିଲାକୁ ନେଇ ବିଦେଶ ଯିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, କିମ୍ବା ପିତାମାଆ ଅଲଗା ଅଲଗା ଦେଶରେ ରହୁଥାନ୍ତି, ସେତେବେଳେ କଷ୍ଟଡି ମାମଲା ଜଟିଳ ହୋଇପାରେ, କାରଣ ଭାରତ ପିଲାମାନଙ୍କର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅପହରଣ ସହ ଜଡ଼ିତ ‘ହେଗ୍ କନଭେନସନ, ୧୯୮୦’ (Hague Convention, 1980) ରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିନଥିବା ଦେଶ ଅଟେ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି କୌଣସି ବିଦେଶୀ ଅଦାଲତର କଷ୍ଟଡି ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଭାରତରେ ସ୍ୱତଃ ପ୍ରବୃତ୍ତ ଭାବେ ଲାଗୁ ହୁଏନାହିଁ ଏବଂ ସେହିପରି ଭାରତୀୟ ଅଦାଲତର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମଧ୍ୟ ବିଦେଶରେ ସିଧାସଳଖ ଲାଗୁ ହୁଏନାହିଁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେଠାକାର ଅଦାଲତ ତାକୁ ମାନ୍ୟତା ନଦେଇଛନ୍ତି।

ଏଭଳି ମାମଲାରେ ଭାରତୀୟ ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକ ବିଦେଶ ଯାତ୍ରା କିମ୍ବା ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣର ଅନୁମତି ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଟି କଥା ଦେଖନ୍ତି। ପ୍ରଥମତଃ, ଉଭୟ ପିତାମାଆଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗାର୍ଡିଆନସିପ୍ ଏବଂ କଷ୍ଟଡିକୁ ନେଇ ପ୍ରକୃତରେ କୌଣସି ବିବାଦ ବାକି ଅଛି କି ନାହିଁ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ପିଲାର ହିତ କେଉଁଥିରେ ଅଛି, ଅର୍ଥାତ୍ ଶିକ୍ଷା, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ କେଉଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଯଦି ପିତା କିମ୍ବା ମାଆଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଜଣେ ପିଲାକୁ ଅନ୍ୟ ଦେଶକୁ ନେବା ଉପରେ ଆପତ୍ତି ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେ ‘ଗାର୍ଡିଆନ୍ସ ଆଣ୍ଡ ୱାର୍ଡସ ଆକ୍ଟ, ୧୮୯୦’ (Guardians and Wards Act, 1890) ଅଧୀନରେ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଅଦାଲତରେ ଆବେଦନ କରିପାରିବେ, କିମ୍ବା ତୁରନ୍ତ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ପାଇଁ ହାଇକୋର୍ଟରେ ହାବିୟସ କର୍ପସ (Habeas Corpus/ବନ୍ଦୀ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷୀକରଣ) ଆବେଦନ ମଧ୍ୟ ଦାଖଲ କରିପାରିବେ।

ପ୍ରଶ୍ନ: କଣ ମାଆ ଏକାକୀ ପିଲାର ଲିଗାଲ ଗାର୍ଡିଆନ (ଆଇନଗତ ଅଭିଭାବକ) ବନିପାରିବେ?

ଉତ୍ତର: ହଁ, କେତେକ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମାଆ ଏକାକୀ ପିଲାର ଆଇନଗତ ଅଭିଭାବକ ବନିପାରିବେ, ଯେପରିକି ମଦ୍ରାସ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ଏହି ସଦ୍ୟତମ ମାମଲାରେ ହୋଇଛି।

‘ହିନ୍ଦୁ ସଂଖ୍ୟାଲଘୁ ଏବଂ ଅଭିଭାବକତ୍ୱ ଅଧିନିୟମ, ୧୫୬’ (Hindu Minority and Guardianship Act, 1956) ର ଧାରା ୬ ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ ହିନ୍ଦୁ ନାବାଳକର ପ୍ରାକୃତିକ ଅଭିଭାବକ ପ୍ରଥମେ ପିତା ହୋଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ମାଆ "ତାଙ୍କ ପରେ" ଅଭିଭାବକ ବନନ୍ତି। ଯଦିଓ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ପିଲାର କଷ୍ଟଡି ସାଧାରଣତଃ ମାଆଙ୍କ ପାଖରେ ହିଁ ରହେ, କିନ୍ତୁ ୧୯୯୯ର ‘ଗୀତା ହରିହରନ ବନାମ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ’ ମାମଲାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରି କହିଥିଲେ ଯେ "ତାଙ୍କ ପରେ" ର ଅର୍ଥ କେବଳ ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ତାଙ୍କର ଅନୁପସ୍ଥିତି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉଦାସୀନତା, ଅକ୍ଷମତା କିମ୍ବା ପିଲାର ଯତ୍ନ ନେବାରେ ଅସମର୍ଥତା ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ। ଅର୍ଥାତ୍ ଯଦି ପିତା ଜୀବିତ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ସେ ପିଲା ପାଳିବାରେ ଅସମର୍ଥ, ତେବେ ମାଆଙ୍କୁ ଏହି ଅଧିକାର ମିଳିଯାଏ।

ଦ୍ୱିତୀୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନ ହେଉଛି ‘ଗାର୍ଡିଆନ୍ସ ଆଣ୍ଡ ୱାର୍ଡସ ଆକ୍ଟ, ୧୮ ୯୦’, ଯାହା ସବୁ ଧର୍ମର ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଲାଗୁ ହୁଏ। ଏହାର ଧାରା ୭ ଅଧୀନରେ ଅଦାଲତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ‘ପିଲାର କଲ୍ୟାଣ ବା ହିତ’, ନା କେବଳ ପିତାମାଆଙ୍କ ଆଇନଗତ ଅଧିକାର। ମଦ୍ରାସ ହାଇକୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଆଦେଶରେ ଏହା ଦୋହରାଇଛନ୍ତି ଯେ ଗାର୍ଡିଆନସିପ୍ ଏବଂ କଷ୍ଟଡି ସହ ଜଡ଼ିତ ମାମଲାରେ ପିଲାର ହିତ ସର୍ବୋପରି ଅଟେ ଏବଂ ପିତାମାଆଙ୍କ ଅଧିକାର ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ପିଲାର ସ୍ଥିରତା, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଶୈକ୍ଷିକ ଭବିଷ୍ୟତ ଆଗରେ ସେଗୁଡ଼ିକର କୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ।

ପ୍ରଶ୍ନ: ଅବିବାହିତ ମାଆଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ କଣ ନିୟମ ରହିଛି?

ଉତ୍ତର: ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକ ସାମ୍ନାରେ ସାଧାରଣତଃ ମାଆଙ୍କୁ ‘ସୋଲ୍ ଗାର୍ଡିଆନ୍’ ଘୋଷଣା କରିବାର ସ୍ଥିତି ସେତେବେଳେ ଆସେ ଯେତେବେଳେ ପିତା ନିଜେ ସମ୍ମତି ଦିଅନ୍ତି (ଯେପରି ଏହି ମାମଲାରେ ହେଲା), କିମ୍ବା ପିତା ନିଖୋଜ କିମ୍ବା ଅଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରମାଣିତ ହୁଅନ୍ତି। ତେବେ, ‘ଏବିସି ବନାମ ଦିଲ୍ଲୀ ରାଜ୍ୟ (୨୦୧୫)’ ମାମଲାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ ଯେ ଜଣେ ଅବିବାହିତ ମାଆ ପିତାଙ୍କ ନାମ ନଦର୍ଶାଇ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପିଲାର ଏକମାତ୍ର ଆଇନଗତ ଅଭିଭାବକ ହେବା ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିପାରିବେ, କାରଣ ଅଦାଲତର ମୁଖ୍ୟ ସରୋକାର ପିଲାର ମଙ୍ଗଳ ସହିତ ରହିଛି, ପିତାଙ୍କ ସମ୍ମତି ସହିତ ନୁହେଁ। ଯଦିଓ ସୋଲ୍ ଗାର୍ଡିଆନସିପ୍ ପାଇଁ ପିତାଙ୍କ ସମ୍ମତି ସର୍ବଦା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନୁହେଁ, ଅସଲ ମାପକାଠି ସର୍ବଦା ପିଲାର ହିତ ହିଁ ରହିଥାଏ। ମଦ୍ରାସ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ମାମଲାରେ ପิତାଙ୍କ ସମ୍ମତି ଏବଂ ଗାର୍ଡିଆନସିପ୍ ଉପରେ ପୂର୍ବରୁ କୌଣସି ପ୍ରକୃତ ବିବାଦ ନରହିବା, ଅଦାଲତଙ୍କ ପାଇଁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସହଜ କରିବାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ସାଜିଥିଲା।

ପ୍ରଶ୍ନ: ଚାଇଲ୍ଡ କଷ୍ଟଡି (Child Custody) ଏବଂ ସୋଲ୍ ଗାର୍ଡିଆନସିପ୍ (Sole Guardianship) ମଧ୍ୟରେ ଫରକ୍ କଣ?

ଉତ୍ତର: ସାଧାରଣ କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ କଷ୍ଟଡି ଏବଂ ଗାର୍ଡିଆନସିପ୍କୁ ପ୍ରାୟତଃ ଏକା ଭଳି ବୁଝି ନିଆଯାଏ, ଯଦିଓ ଆଇନଗତ ଭାବେ ଉଭୟ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅଛି।

୧. ଚାଇଲ୍ଡ କଷ୍ଟଡି: କଷ୍ଟଡିର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ପିଲାର ଦୈନନ୍ଦିନ ଦେଖାଶୁଣା କିଏ କରିବ। ସେ କାହା ସହିତ ରହିବ, ତାଙ୍କର ଦିନଚର୍ଯ୍ୟା, ପାଠପଢ଼ା ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲାଳନପାଳନର ଦାୟିତ୍ୱ କାହା ପାଖରେ ଅଛି। କଷ୍ଟଡି ଅନେକ ପ୍ରକାରର ହୋଇପାରେ - ଫିଜିକାଲ୍ କଷ୍ଟଡି (Physical Custody) ଅର୍ଥାତ୍ ପିଲା କାହା ସହିତ ରହିବ, ଜଏଣ୍ଟ କଷ୍ଟଡି (Joint Custody) ଅର୍ଥାତ୍ ଉଭୟ ପିତାମାଆ ମିଳିତ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇବେ ଏବଂ ତୃତୀୟଟି ହେଉଛି ଭିଜିଟେସନ ରାଇଟ୍ସ (Visitation Rights)। ଏଥିରେ ଯେଉଁ ପିତା କିମ୍ବା ମାଆଙ୍କ ପାଖରେ କଷ୍ଟଡି ନଥାଏ, ସେ ପିଲାକୁ ଭେଟି ପାରିବେ।

୨. ଗାର୍ଡିଆନସିପ୍: ଏହା କେବଳ ପିଲାର ଦେଖାଶୁଣା ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ, ବରଂ ତାଙ୍କ ଜୀବନର ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଯେପରିକି ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ସମ୍ପତ୍ତି, ପାସପୋର୍ଟ-ଭିସା ଭଳି ଦସ୍ତାବିଜ ଉପରେ ଆଇନଗତ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ। ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ପିଲାର ଫିଜିକାଲ କଷ୍ଟଡିରେ ନଥାଇ ମଧ୍ୟ ତାର ଆଇନଗତ ଅଭିଭାବକ ହୋଇପାରନ୍ତି ଏବଂ ଏହାର ଓଲଟା ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ।

ମଦ୍ରାସ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ଏହି ମାମଲାରେ ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଛି ଯେ ମାଆଙ୍କୁ କେବଳ ସ୍ଥାୟୀ କଷ୍ଟଡି ଦିଆଯାଇ ନାହିଁ, ବରଂ ‘ସୋଲ୍ ଗାର୍ଡିଆନସିପ୍’ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି, ଯଦ୍ଦ୍ୱାରା ସେ ପିଲାର ଶିକ୍ଷା, ଭିସା, ଯାତ୍ରା ଭଳି ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଏକାକୀ ନେଇପାରିବେ, ଯେତେବେଳେ କି ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ଭେଟଘାଟ (Visitation) ର ରାସ୍ତା ଖୋଲା ରଖାଯାଇଛି।

ଅଗଷ୍ଟରେ ବିଶେଷ ଲୋକ ଅଦାଲତ ଆୟୋଜନ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ ଦେଶର କେଉଁ ଅଦାଲତରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ମାମଲା ବିଚାରାଧୀନ ଅଛି। ସରକାରଙ୍କ ସଦ୍ୟତମ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, କୋଟି କୋଟି ମାମଲା ଏବେ ବି ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛି। ଜାଣନ୍ତୁ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବୋଝ କେଉଁ କୋର୍ଟ ଉପରେ ରହିଛି ଏବଂ ବିଳମ୍ବର ମୁଖ୍ୟ କାରଣଗୁଡ଼ିକ କଣ।

ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ସାରା ଦେଶରେ ବିଶେଷ ଲୋକ ଅଦାଲତ (Special Lok Adalat) ଆୟୋଜନ କରାଯିବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଦୀର୍ଘ ଦିନରୁ ବିଚାରାଧୀନ ଥିବା ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ଶୀଘ୍ର ସମାଧାନ କରିବା। ଏଭଳି ସମୟରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ଯେ ଶେଷରେ ଦେଶର କେଉଁ ଅଦାଲତରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ମାମଲା ବାକି ରହିଛି ଏବଂ ନ୍ୟାୟ ମିଳିବାରେ ଏତେ ବିଳମ୍ବ କାହିଁକି ହେଉଛି?

ସଂସଦରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ସରକାରଙ୍କ ସଦ୍ୟତମ ସୂଚନା ଦର୍ଶାଉଛି ଯେ ଦେଶର ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକରେ କୋଟି କୋଟି ମାମଲା ଏବେ ବି ଫୈସଲାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛି। ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବୋଝ ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଅଧୀନସ୍ଥ ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଦୈନନ୍ଦିନ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ଚାଲିଥାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ସରକାର ଏବଂ ନ୍ୟାୟପାଳିକା ଉଭୟ ଦୀର୍ଘ ଦିନରୁ ବିଚାରାଧୀନ ଥିବା ମାମଲାକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଲୋକ ଅଦାଲତ, ଇ-କୋର୍ଟ ଏବଂ ଫାଷ୍ଟ ଟ୍ରାକ କୋର୍ଟ ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛନ୍ତି।

କେଉଁଠି-କେତେ କେସ୍ ପେଣ୍ଡିଂ ଅଛି?

ରାଜ୍ୟସଭାରେ ଆଇନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦେଇଥିବା ଉତ୍ତର ଅନୁଯାୟୀ, ୮ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨ ୫ସୁଦ୍ଧା ଦେଶର ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରାୟ 5.49 କୋଟି ମାମଲା ବିଚାରାଧୀନ ଥିଲା। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ 90,897, ହାଇକୋର୍ଟରେ 63.63 ଲକ୍ଷ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ଓ ଅଧୀନସ୍ଥ ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକରେ 4.84 କୋଟିରୁ ଅଧିକ ମାମଲା ବାକି ରହିଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ମୋଟ ବିଚାରାଧୀନ ମାମଲା ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ 88\% ମାମଲା କେବଳ ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଅଧୀନସ୍ଥ ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକରେ ଅଛି।

ଏହି କାରଣରୁ ବିଶେଷ ଲୋକ ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିପାରେ। ଯଦିଓ ଲୋକ ଅଦାଲତ ସବୁ ପ୍ରକାରର ମାମଲାର ସମାଧାନ କରେ ନାହିଁ, ତଥାପି ଆପୋଷ ସମାଧାନ ଯୋଗ୍ୟ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ଶୀଘ୍ର ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି।

• ଦେଶରେ ପ୍ରାୟ 5.49 କୋଟି ମାମଲା ବିଚାରାଧୀନ ରହିଛି।

• ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ 4.84 କୋଟି ମାମଲା ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଅଧୀନସ୍ଥ ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକରେ ଅଛି।

• ଅଗଷ୍ଟର ବିଶେଷ ଲୋକ ଅଦାଲତର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଆପୋଷ ସମାଧାନ ଯୋଗ୍ୟ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ଶୀଘ୍ର ସମାଧାନ କରିବା।

ଦେଶରେ ପ୍ରାୟ ୫.୪୯ କୋଟି ମାମଲା ବିଚାରାଧୀନ

ସରକାରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ୮ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ ସୁଦ୍ଧା ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ଅଦାଲତରେ ପ୍ରାୟ 5.49 କୋଟି ମାମଲା ବାକି ଥିଲା। ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜଣାପଡ଼ୁଛି ଯେ ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ବୋଝ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ମୋଟ ବିଚାରାଧୀନ ମାମଲା ମଧ୍ୟରୁ 4.84 କୋଟିରୁ ଅଧିକ ମାମଲା ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଅଧୀନସ୍ଥ ଅଦାଲତରେ ଅଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଦେଶର ପ୍ରାୟ 88% ବିଚାରାଧୀନ କେସ୍ ନିମ୍ନ ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକରେ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଅଧିକାଂଶ ବିବାଦର ଶୁଣାଣି ହୋଇଥାଏ।

ଅଗଷ୍ଟର ବିଶେଷ ଲୋକ ଅଦାଲତରୁ ମିଳିବ ଆଶ୍ୱସ୍ତି

ଅଗଷ୍ଟରେ ଆୟୋଜିତ ହେବାକୁ ଥିବା ବିଶେଷ ଲୋକ ଅଦାଲତର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଆପୋଷ ସମାଧାନ ଯୋଗ୍ୟ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ଶୀଘ୍ର ନିଷ୍ପତ୍ତି କରିବା। ଏହାଦ୍ୱାରା ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକର ବୋଝ କମିବ ଏବଂ ବିଚାରାଧୀନ ମାମଲା ସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସହାୟତା ମିଳିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ସରକାରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ୮ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫ ସୁଦ୍ଧା ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକରେ ବିଚାରାଧୀନ ମାମଲାର ସ୍ଥିତି ଏହିପରି ଅଟେ:

• ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ: 90,897 ମାମଲା

• ହାଇକୋର୍ଟ: 63,63,406 ମାମଲା

• ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ଅଧୀନସ୍ଥ ଅଦାଲତ: 4,84,57,343 ମାମଲା

ଏହି ପରିସଂଖ୍ୟାନରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ନ୍ୟାୟିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଚାପ ନିମ୍ନ ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ରହିଛି। ଏହିଠାରେ ହିଁ ଅପରାଧିକ, ଦେୱାନୀ (civil), ପାରିବାରିକ, ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନୀୟ ବିବାଦ ସହ ଜଡ଼ିତ ଅଧିକାଂଶ ମାମଲା ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇଥାଏ।

କେସଗୁଡ଼ିକରେ ବିଳମ୍ବ କାହିଁକି ହୁଏ?

ସରକାରଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକରେ ମାମଲା ବିଚାରାଧୀନ ରହିବାର କୌଣସି ଗୋଟିଏ କାରଣ ନାହିଁ। ଅନେକ ସମୟରେ ମାମଲାର ଜଟିଳତା, ପ୍ରମାଣ ସଂଗ୍ରହରେ ବିଳମ୍ବ, ସାକ୍ଷୀ କିମ୍ବା ଅଭିଯୁକ୍ତ ଅଦାଲତରେ ହାଜର ନହେବା, ଓକିଲମାନଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତି ଏବଂ ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକରେ କର୍ମଚାରୀ ଓ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ଶୁଣାଣି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥାଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ବାରମ୍ବାର ସ୍ଥଗିତାଦେଶ (ଷ୍ଟେ), ଜରୁରୀ ଦସ୍ତାବିଜ ସମୟରେ ଉପଲବ୍ଧ ନହେବା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନରେ ବିଳମ୍ବର ବଡ଼ କାରଣ ସାଜିଥାଏ।

NJDG କେଉଁ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଦର୍ଶାଉଛି?

ନ୍ୟାସନାଲ ଜୁଡିସିଆଲ୍ ଡାଟା ଗ୍ରୀଡ୍ (NJDG) ଅନୁଯାୟୀ, ବିଚାରାଧୀନ ମାମଲାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସାକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତି, ଅଭିଯୁକ୍ତ ଫେରାର୍ ହେବା କିମ୍ବା ହାଜର ନହେବା, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କିମ୍ବା ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ସ୍ଥଗିତାଦେଶ, ଦସ୍ତାବିଜକୁ ଅପେକ୍ଷା, ଓକିଲମାନଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତି, ରେକର୍ଡ ଉପଲବ୍ଧ ନହେବା, ଗୋଟିଏ ମାମଲାରେ ଅଧିକ ସାକ୍ଷୀ ରହିବା ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ଅପିଲ୍ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ସାମିଲ ଅଛି। NJDG ଏହି କାରଣଗୁଡ଼ିକର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରି ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟଶୈଳୀ ଉପରେ ନଜର ରଖେ ଏବଂ ବିଚାରାଧୀନ ମାମଲା ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏହିସବୁ କାରଣ ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ମାମଲାର ସମାଧାନ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ହୋଇପାରେ ନାହିଁ।

ବିଶେଷ ଲୋକ ଅଦାଲତରୁ କଣ ଲାଭ ହେବ?

ଲୋକ ଅଦାଲତ ହେଉଛି ବିକଳ୍ପ ବିବାଦ ସମାଧାନ (ADR) ର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଧ୍ୟମ। ଏଥିରେ ଏଭଳି ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଆପୋଷ ସହମତି ଭିତ୍ତିରେ କରାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ବୁଝାମଣାର ସୁଯୋଗ ଥାଏ। ଲୋକ ଅଦାଲତର ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସିଭିଲ୍ କୋର୍ଟର ଡିକ୍ରୀ (Decree) ସହ ସମାନ ବୋଲି ଧରାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ବିରୋଧରେ ସାଧାରଣ ଅପିଲ୍ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

ବିଶେଷ ଲୋକ ଅଦାଲତରେ ସାଧାରଣତଃ ବ୍ୟାଙ୍କ ଋଣ ଆଦାୟ, ବିଦ୍ୟୁତ-ପାଣି ବିଲ୍, ମୋଟର ଦୁର୍ଘଟଣା କ୍ଷତିପୂରଣ, ପାରିବାରିକ ବିବାଦ, ଚେକ୍ ବାଉନ୍ସ, ଶ୍ରମ ବିବାଦ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆପୋଷ ସମାଧାନ ଯୋଗ୍ୟ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ଶୀଘ୍ର ସମାଧାନ କରାଯାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକ ଉପରୁ ବୋଝ କମାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିଥାଏ।

ମାମଲା ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ପଦକ୍ଷେପ

ସରକାରଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ବିଚାରାଧୀନ ମାମଲାକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି। ଏହା ଅଧୀନରେ 'ନ୍ୟାସନାଲ ମିଶନ ଫର ଜଷ୍ଟିସ ଡେଲିଭରି ଆଣ୍ଡ ଲିଗାଲ ରିଫର୍ମସ' ଏବଂ 'ଇ-କୋର୍ଟ' ପ୍ରକଳ୍ପର ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିଛି। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୫୭୯ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ପୃଷ୍ଠାକୁ ଡିଜିଟାଇଜ୍ କରାଯାଇସାରିଛି ଏବଂ ଭିଡିଓ କନଫରେନ୍ସିଂ ମାଧ୍ୟମରେ ୩.୮୧ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଶୁଣାଣି କରାଯାଇଛି।

ଏହା ବ୍ୟତୀତ ୭୭୩ଟି ଫାଷ୍ଟ ଟ୍ରାକ ସ୍ପେଶାଲ କୋର୍ଟ (ଯେଉଁଥିରେ ୪୦୦ଟି ସ୍ପେଶାଲ ପୋକ୍ସୋ/POCSO କୋର୍ଟ ସାମିଲ ଅଛି) କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ହାଇକୋର୍ଟ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକରେ ପୁରୁଣା ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ପାଇଁ 'ଏରିଅର୍ସ କମିଟି' (Arrears Committees) ଗଠନ କରାଯାଇଛି, ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା (Mediation) ଏବଂ ଲୋକ ଅଦାଲତକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯାଉଛି ଯେପରି ଆପୋଷ ସମାଧାନ ଯୋଗ୍ୟ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ଶୀଘ୍ର ସମାଧାନ ହୋଇପାରିବ।

ନାଗାଲାଣ୍ଡର ମୋନ୍ ସହରର ଡିଫେନ୍ସ କଲୋନୀରେ କ୍ରମାଗତ ମୁଷଳଧାରା ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଭୀଷଣ ଭୂସ୍ଖଳନ (Landslide) ହୋଇ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଘଟିଛି। ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଅନେକ ଘର ମାଟିତଳେ ଦବିଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ତିନୋଟି ମୃତଦେହ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଲୋକ ମାଟିତଳେ ଫସି ରହିଥିବା ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି। SDRF, ପୋଲିସ ଏବଂ ଆସାମ ରାଇଫଲ୍ସର ଦଳ ଯୁଦ୍ଧକାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ ଜେରଦାର ରିଲିଫ୍ ଓ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଜୁଟିଛନ୍ତି।

ନାଗାଲାଣ୍ଡର ମୋନ୍ ସହରର ଡିଫେନ୍ସ କଲୋନୀରେ ରବିବାର ସକାଳେ ଲଗାତାର ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଏହି ଭୀଷଣ ଭୂସ୍ଖଳନ ଘଟିଛି। ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ତାଣ୍ଡବ ରଚିଛି। ଭୂସ୍ଖଳନର ପ୍ରଭାବରେ ଦେଖୁଦେଖୁ ଅନେକ ପକ୍କା ଘର ଭାଙ୍ଗି ମାଟିରେ ମିଶିଯାଇଛି ଏବଂ ଅନ୍ୟ କେତେକ ଘର ଭାସିଯାଇଛି। ପ୍ରାଥମିକ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରାୟ ୧୦ ରୁ ୧୩ଟି ଘର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଆତଙ୍କର ମାହୋଲ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ତୁରନ୍ତ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି।

୩ ମୃତଦେହ ଉଦ୍ଧାର, ଅନେକ ଦବି ରହିଥିବା ଆଶଙ୍କା

ଦୁର୍ଘଟଣା ପରେ ପ୍ରାଥମିକ ରିପୋର୍ଟରେ ମାଟିତଳେ ଅନେକ ଲୋକ ଦବି ରହିଥିବା ଆଶଙ୍କା କରାଯାଇଥିଲା। ମୋନ୍ ଜିଲ୍ଲାର ଡେପୁଟି କମିଶନର ୱେନିୟେଇ କୋନ୍ୟାକ ଜଣାଇଛନ୍ତି ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ମାଟିତଳୁ ୩ଟି ମୃତଦେହ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଛି। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଆଉ ୪ ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବେ ମଧ୍ୟ ମାଟିତଳେ ଫସି ରହିଥିବା ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ପ୍ରଶାସନ କହିଛି ଯେ ନିଖୋଜ ଲୋକଙ୍କ ସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ଖୋଜାଖୋଜି ଜାରି ରହିଛି ଏବଂ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳ ସବୁ ପ୍ରକାର ଚେଷ୍ଟା ଚଳାଇଛନ୍ତି।

ବର୍ଷା ଓୁ ଧସୁଥିବା ମାଟି ଯୋଗୁଁ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ବାଧା

ଲଗାତାର ବର୍ଷା ଏବଂ ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳର ଅସ୍ଥିର ମାଟି ଯୋଗୁଁ ରିଲିଫ୍ ଓ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଛି। ପ୍ରବଳ ପାଣିର ସ୍ରୋତ ଏବଂ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଧସୁଥିବା ମାଟି ଯୋଗୁଁ ଭାରି ମେସିନାରୀ ଓ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳକୁ କାମ କରିବାରେ ବେଶ୍ ଅସୁବିଧାର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ୁଛି। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ଧାର ଅଭିଯାନ ବିନା ବିରତିରେ ଜାରି ରହିଛି।

ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ SDRF, ପୋଲିସ ଓ ଆସାମ ରାଇଫଲ୍ସ

ଘଟଣା ଘଟିବା ମାତ୍ରେ ରାଜ୍ୟ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପ୍ରଶମନ ବଳ (SDRF), ପୋଲିସ, ଆସାମ ରାଇଫଲ୍ସ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀଙ୍କ ଦଳ ତୁରନ୍ତ ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ମିଳିତ ଭାବେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ରେସ୍କ୍ୟୁ ଅପରେସନରେ ମାଟି ଓ ଆବର୍ଜନା ହଟାଇ ନିଖୋଜ ଲୋକଙ୍କୁ ଖୋଜାଯାଉଛି। ପ୍ରଶାସନ ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସହାୟତା ଯୋଗାଇଦେବାକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛି।

ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ସତର୍କ ସୂଚନା ଜାରି

ପାଗର ଖରାପ ସ୍ଥିତିକୁ ଦେଖି ପ୍ରଶାସନ ପ୍ରଭାବିତ ଏବଂ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଯିବା ପାଇଁ ଅପିଲ୍ କରିଛି। ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, କ୍ରମାଗତ ବର୍ଷା ହେତୁ ଏବେ ବି ଭୂସ୍ଖଳନର ବିପଦ ରହିଛି। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସତର୍କ ରହିବାକୁ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନ ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ପାଳନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧକାଳୀନ ଭିତ୍ତିରେ ଚାଲିଛି ଏବଂ ପ୍ରଶାସନ ସ୍ଥିତି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦେଶରେ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପୁଣିଥରେ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଉଠିଛି। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ଭାରତର ପ୍ରାୟ ୧୫ଟି ରାଜ୍ୟରେ ଲଗାତାର ବର୍ଷା ଜାରି ରହିଛି। ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ଆଜି ଆଗାମୀ ୯ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବଳରୁ ଅତି ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ସହ ବଜ୍ରପାତ ପାଇଁ ସତର୍କ ସୂଚନା ଜାରି କରିଛି। ଏହାସହ ଆସନ୍ତା ସପ୍ତାହର ସମସ୍ତ ସାତ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଝଡ଼ବର୍ଷା ଲାଗିରହିବ ବୋଲି ପୂର୍ବାନୁମାନ କରାଯାଇଛି।

୧୫ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଆଲର୍ଟ: ୩ ରାଜ୍ୟରେ ରେଡ୍ ଆଲର୍ଟ

ପଶ୍ଚିମା ଝଡ଼ ଏବଂ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବଳୟ ସକ୍ରିୟ ହେବା ଯୋଗୁଁ ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ, ପୂର୍ବ ଏବଂ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଭାରତରେ ପାଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଗିଡ଼ିଯିବ।

ରେଡ୍ ଆଲର୍ଟ: ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ, ସିକିମ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷାର ଆଶଙ୍କା ଥିବାରୁ ରେଡ୍ ଆଲର୍ଟ ଜାରି ହୋଇଛି।

ବର୍ଷା ସତର୍କତା: ଦିଲ୍ଲୀ, ପଞ୍ଜାବ, ହରିୟାଣା, ଚଣ୍ଡିଗଡ଼, ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର, ହିମାଚଳ ପ୍ରଦେଶ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ବିହାର, ଆସାମ, ମେଘାଳୟ ଏବଂ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇପାରେ।

ପବନର ବେଗ: ବର୍ଷା ସମୟରେ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୭୦ ରୁ ୮୫ କିଲୋମିଟର ବେଗରେ ପ୍ରବଳ ପବନ ବହିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି, ଯାହା ଗଛ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଖୁଣ୍ଟ ଉପୁଡ଼ି ପକାଇବା ସହ ଫସଲ ନଷ୍ଟ କରିପାରେ।

ବନ୍ଦ ହେଲା ଅମରନାଥ ଓ ବୈଷ୍ଣୋ ଦେବୀ ଯାତ୍ରା

ଖରାପ ପାଗ ଓ ପ୍ରକୃତିର ତାଣ୍ଡବ ଯୋଗୁଁ ପ୍ରମୁଖ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଛି:

ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର: ରାଜୌରୀ ଜିଲ୍ଲାରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ହଠାତ୍ ବନ୍ୟା (Flash Flood) ଆସିଛି। ଧାରହଲ ନଦୀର ବନ୍ୟାଜଳ ନୂତନ ବସ୍ ଷ୍ଟାଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳରେ ପଶିଯିବା ଫଳରେ ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ରୁ ୨୫୦ ଯାନବାହନ ଭାସି ଯାଇଛି। ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅମରନାଥ ଏବଂ ବୈଷ୍ଣୋ ଦେବୀ ଯାତ୍ରାକୁ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଛି। ଜଣେ ମହିଳା ମଧ୍ୟ ନିଖୋଜ ଅଛନ୍ତି।

ଉତ୍ତରାଖଣ୍ଡ: ଭୂସ୍ଖଳନ ଯୋଗୁଁ କେଦାରନାଥ ଯାତ୍ରା ମାର୍ଗରେ ଘୋଡ଼ା ଏବଂ ଖଚର ସେବାକୁ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଛି। ଏହାସହ କୈଳାସ-ମାନସରୋବର ଯାତ୍ରାକୁ ମଧ୍ୟ ସାମୟିକ ଭାବେ ରୋକାଯାଇଛି।

ଅରୁଣାଚଳରେ ସଂଗୀନ ସ୍ଥିତି: ୭ ମୃତ, ୧.୪୯ ଲକ୍ଷ ବାସଚ୍ୟୁତ

ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ରାଜ୍ୟ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ ବନ୍ୟା ଓ ଭୂସ୍ଖଳନ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୭ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୨୯ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ରାଜ୍ୟର ୨୬ଟି ଜିଲ୍ଲା ଓ ୫୭୬ଟି ଗ୍ରାମ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୧,୪୯,୨୫୭ ଜଣ ଲୋକ ବାସଚ୍ୟୁତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହି ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ଅରୁଣାଚଳ ପ୍ରଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ ରେଡ୍ ଆଲର୍ଟ ଜାରି କରିଛି।

ଆଗାମୀ ୬-୭ ଦିନ କେମିତି ରହିବ ପାଗ?

IMD ଅନୁଯାୟୀ, ଆସନ୍ତା ୬ ରୁ ୭ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଶରେ ମୌସୁମୀ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସକ୍ରିୟ ରହିବ। ଜୁଲାଇ ୨୧ ତାରିଖ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହିମାଳୟ ପାର୍ଶ୍ୱବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଜାରି ରହିବ। ଅପରପକ୍ଷରେ, ପଶ୍ଚିମ-ମଧ୍ୟ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ବର୍ଷାର ପ୍ରଭାବ କମ୍ ରହିବ, କିନ୍ତୁ ଗରମ ସହିତ ଗୁଳୁଗୁଳି (ଆର୍ଦ୍ର ତାପ) ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀରେ ସପ୍ତାହ ସାରା ହାଲୁକା ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ଗରମରୁ ସାମାନ୍ୟ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିପାରେ।

କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ବୈଠକ କରି ରାଜ୍ୟର ଆଇନ-ଶୃଙ୍ଖଳା ସ୍ଥିତିର ସମୀକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ ସେ ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସୀମାରେ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଯାଞ୍ଚ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ବିଏସଏଫ୍ (BSF) ପାଇଁ ୭୭.୦୬ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବିକାଶମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପର ଉଦଘାଟନ ଓ ଶିଳାନ୍ୟାସ କରିଛନ୍ତି।

କେନ୍ଦ୍ର ଗୃହ ଏବଂ ସମବାୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ ବଙ୍ଗଳା ଗସ୍ତରେ ଅଛନ୍ତି। ରବିବାର (୧୯ ଜୁଲାଇ) ଦିନ ସେ ରାଜ୍ୟର ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ସହ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଠକ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେ ରାଜ୍ୟର ଆଇନ-ଶୃଙ୍ଖଳା ସ୍ଥିତିର ସମୀକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି। ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ବୈଠକରେ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟ ଶାସନ ସଚିବ ମନୋଜ ଅଗ୍ରୱାଲ ଏବଂ ପୋଲିସ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସିଦ୍ଧନାଥ ଗୁପ୍ତାଙ୍କ ସମେତ ଅନେକ ବରିଷ୍ଠ ଅଧିକାରୀ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ବୈଠକ ଦକ୍ଷିଣ କୋଲକାତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା।

ଅମିତ ଶାହଙ୍କ ଏହି ବୈଠକ 'ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଜନସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସାମାଜିକ ବିରୋଧୀ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଅଧିନିୟମ' ପାରିତ ହେବାର ମାତ୍ର କିଛି ସପ୍ତାହ ପରେ ହୋଇଛି। ଏହି କଠୋର ଆଇନ ବଳରେ ସଂଗଠିତ ଅପରାଧ, ଜବରଦସ୍ତି ଅର୍ଥ ଆଦାୟ (ଦାଦାବଟି), ବେଆଇନ ଖନନ, ସାଇବର ଅପରାଧ ଏବଂ ଜନଶୃଙ୍ଖଳା ଭଙ୍ଗ କରିବା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କୁ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷମତା ଦିଆଯାଇଛି।

ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସୀମାରେ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସମୀକ୍ଷା

ଏହାପୂର୍ବରୁ କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ଅମିତ ଶାହ ଶନିବାର (୧୮ ଜୁଲାଇ) ଦିନ ଉତ୍ତର ବଙ୍ଗଳାରେ ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସୀମାରେ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସମୀକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ଏହା ସହିତ ସେ ସୀମା ସୁରକ୍ଷା ବଳ (BSF) ପାଇଁ ୭୭.୦6 କୋଟି ଟଙ୍କାର ବିକାଶମୂଳକ ପ୍ରକଳ୍ପର ଉଦଘାଟନ ଏବଂ ଶିଳାନ୍ୟାସ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ।

ବାଂଲାଦେଶ, ନେପାଳ ଏବଂ ଭୁଟାନ ସହ ରହିଛି ସୀମା

ଅମିତ ଶାହ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ତିନି ଦିନିଆ ଗସ୍ତରେ ଅଛନ୍ତି। ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଟିଏମସି ସରକାର ଶାସନ କାଳରେ ସେ ରାଜ୍ୟରେ ଅନୁପ୍ରବେଶ, ଆଇନ-ଶୃଙ୍ଖଳା ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ସହ ଖୋଲା ସୀମାକୁ ନେଇ ଅନେକ ଥର ଚିନ୍ତା ପ୍ରକଟ କରିଛନ୍ତି। କାରଣ ବଙ୍ଗଳା ସୀମାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ବିନା ବାଡ଼ରେ ଥିଲା। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ବଙ୍ଗଳାରେ ସୀମାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶରେ ଏବେ ମଧ୍ୟ ବାଡ଼ ଲଗାଯାଇ ନାହିଁ। ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ବାଂଲାଦେଶ ସହ ୨,୨୧୭ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବା ସୀମା ରହିଛି ଏବଂ ଏହାର ସୀମା ନେପାଳ ଓ ଭୁଟାନ ସହିତ ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ।

BSF ର ସୀମା ଚୌକି ପରିଦର୍ଶନ

ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଶନିବାର ଦିନ ଅମିତ ଶାହ ସିଲିଗୁଡ଼ି ନିକଟରେ ବିଏସଏଫର ଏକ ସୀମା ଚୌକି (ବର୍ଡର ଆଉଟପୋଷ୍ଟ) ପରିଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଏବଂ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ସୀମା ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ମଧ୍ୟ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ। ଏଥିରେ ରେଡିଓ ଆଧାରିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ରହିଛି, ଯାହା ସୀମା ବାଡ଼ ସହ କୌଣସି ଛେଡ଼ଛାଡ଼ ହେବା ମାତ୍ରେ ପୂର୍ବରୁ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିବା ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରସାରଣ କରି ସୁରକ୍ଷା କର୍ମୀଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ସତର୍କ କରିଦିଏ।

କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ୪୭ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟରେ ନିର୍ମିତ ହେବାକୁ ଥିବା BSF ର ତିନୋଟି ପ୍ରକଳ୍ପର ମୂଳଦୁଆ ମଧ୍ୟ ଡିଜିଟାଲ ମାଧ୍ୟମରେ ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ ବଙ୍ଗଳାରେ ଦୁଇଟି ସୀମା ଚୌକି ପାଇଁ ନିକଟରେ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା ଜମିରେ ୩୦ କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟରେ ୪ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବା ସୀମା ବାଡ଼ ନିର୍ମାଣର ମଧ୍ୟ ଶିଳାନ୍ୟାସ କରିଛନ୍ତି।

 ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗାଳି ବା ଅପଶବ୍ଦ ଆଇନ ନଜରରେ ଅଶ୍ଳୀଳତା ନୁହେଁ। କେବଳ ଅଭଦ୍ର ଭାଷା କହିବା ଦ୍ୱାରା IPC (ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା) ର ଧାରା 294(b) ଆପେ ଆପେ ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ। ଅଦାଲତ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅପରାଧ କେବଳ ସେତିକିବେଳେ ହେବ, ଯେତେବେଳେ ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ଅଶ୍ଳୀଳ ହୋଇଥିବ, ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନରେ ଲୋକଙ୍କୁ ଅସୁବିଧା ହେଉଥିବ କିମ୍ବା ମାମଲା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଗମ୍ଭୀର ଆଇନର ପରିସରଭୁକ୍ତ ହେଉଥିବା।

ପ୍ରାୟତଃ ରାସ୍ତାରେ ଯୁକ୍ତିତର୍କ, ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କ ସହ ବିବାଦ କିମ୍ବା ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ରାଗରେ ଲୋକମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ଗାଳିଗୁଲଜ କରିଥାନ୍ତି। ସାଧାରଣ ଧାରଣା ରହିଛି ଯେ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବେ ଗାଳି ଦେବା ସେମିତିରେ ଏକ ଅପରାଧ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ପୋଲିସ ତୁରନ୍ତ ଗିରଫ କରିପାରିବ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତରେ କଣ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗାଳି ଆଇନ ଆଖିରେ ଅପରାଧ? ସମ୍ପ୍ରତି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାୟ ଶୁଣାଇ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସବୁ ଗାଳି ବା ଅପଶବ୍ଦ ଆଇନ ନଜରରେ ଅଶ୍ଳୀଳତା ନୁହେଁ। ଅଦାଲତ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ କେବଳ ଅଭଦ୍ର, ଅଶିଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଆପତ୍ତିଜନକ ଭାଷା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ଦଣ୍ଡ ସଂହିତା (IPC) ର ଅଶ୍ଳୀଳତା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଧାରା ଆପେ ଆପେ ଲାଗୁ ହୋଇଯାଏ ନାହିଁ। ଆସନ୍ତୁ ବୁଝିବା ଗାଳି ଦେବା କେବେ ଅପରାଧ ହୁଏ ଏବଂ କେବେ ନୁହେଁ…

କଣ ଥିଲା ମାମଲା?

ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାମଲା ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୭ ରେ ତାମିଲନାଡୁର ଏକ ଚାଷ ଜମି ବିବାଦ ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ଅଭିଯୋଗ ପକ୍ଷଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ମଣି ନାମକ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଜମିକୁ ନେଇ ଏକ ପରିବାର ସହ ଝଗଡ଼ା ହୋଇଥିଲା। ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଥିଲା ଯେ ଯେତେବେଳେ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଅଭିଯୋଗକାରୀ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ, ସେତେବେଳେ ମଣି ତାଙ୍କୁ ଅତି ଅଶ୍ଳୀଳ ଗାଳିଗୁଲଜ କରିବା ସହ ଜାତିସୂଚକ ଶବ୍ଦ କହିଥିଲେ। ଏହାପରେ ମଣି ନିଜ ଘରୁ ଏକ ମାରାତ୍ମକ ଅସ୍ତ୍ର ଆଣି ଅଭିଯୋଗକାରୀଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ତାଙ୍କ ନାକ ହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗି ଯାଇଥିଲା।

ନିମ୍ନ ଅଦାଲତ ମଣିଙ୍କୁ IPC ର ଧାରା 294(b) (ଅଶ୍ଳୀଳତା), 326 (ଗମ୍ଭୀର ଆହତ କରିବା), 506(ii) (ଅପରାଧିକ ଧମକ) ଏବଂ SC/ST ଆକ୍ଟ ଅଧୀନରେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ମାଡ୍ରାସ ହାଇକୋର୍ଟ ତାଙ୍କୁ SC/ST ଆକ୍ଟରୁ ଦୋଷମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ବାକି ସଜା କାୟମ ରଖିଥିଲେ। ଏହା ବିରୋଧରେ ମଣି ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲେ।

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କଣ କହିଲେ?

ଜଷ୍ଟିସ ସଞ୍ଜୟ କରୋଲ ଏବଂ ଜଷ୍ଟିସ ବିପୁଲ ଏମ. ପଞ୍ଚୋଲୀଙ୍କ ବେଞ୍ଚ ଏହି ମାମଲାର ଶୁଣାଣି କରି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଇନଗତ ରେଖା ଟାଣିଛନ୍ତି। କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି…

• ୧. ଅଶ୍ଳୀଳତା ଏବଂ ଅଭଦ୍ରତା ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅଛି: ଆଇନଗତ ଭାବେ ଅଶ୍ଳୀଳତାର ଅର୍ଥ ଅଭଦ୍ରତା କିମ୍ବା ଅପଶବ୍ଦ ନୁହେଁ। କେବଳ ଖରାପ ଶବ୍ଦ ବା ଗାଳି ଦେବା, ତାହା ଶୁଣିବାକୁ ଯେତେ ଖରାପ, ଅସଭ୍ୟ କିମ୍ବା ଆପତ୍ତିଜନକ ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହାକୁ ଆଇନଗତ ଭାବେ ଅଶ୍ଳୀଳ ବୋଲି ଧରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

• ୨. ଧାରା 294(b) (ଅଶ୍ଳୀଳତା) କେବେ ଲାଗୁ ହେବ? କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ କୌଣସି ଶବ୍ଦ କେବଳ ସେତିକିବେଳେ ଧାରା 294(b) ଅନୁଯାୟୀ ଅପରାଧ ହେବ, ଯେତେବେଳେ ସେଥିରେ କାମୁକତା ଥିବ, ତାହା ଖରାପ ବାସନାକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରୁଥିବ ଏବଂ ଶ୍ରୋତାଙ୍କ ଚରିତ୍ରକୁ ଭ୍ରଷ୍ଟ କରିବାର ପ୍ରବୃତ୍ତି ରଖୁଥିବ।

• ୩. ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନରେ ଅସନ୍ତୋଷ ଜରୁରୀ: ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ମାମଲାରେ ଏହା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇନାହିଁ ଯେ ମଣିଙ୍କ ଗାଳିଗୁଲଜ ଯୋଗୁଁ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କୌଣସି ଅସନ୍ତୋଷ ବା ବିରକ୍ତି ହୋଇଥିଲା, ଯାହାକି ଏହି ଧାରା ଅଧୀନରେ ଦଣ୍ଡ ପାଇଁ ଏକ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ସର୍ତ୍ତ।

• ୪. ଧମକ ଦେବା ଧାରା ମଧ୍ୟ ହଟାଇ ଦିଆଗଲା: କୋର୍ଟ ଅପରାଧିକ ଧମକ (ଧାରା 506) କୁ ମଧ୍ୟ ହଟାଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଝଗଡ଼ା ବେଳେ କେବଳ ଧମକପୂର୍ଣ୍ଣ ଶବ୍ଦ କହିବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ପ୍ରମାଣିତ ହେବା ଉଚିତ ଯେ ଅଭିଯୁକ୍ତର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପ୍ରକୃତରେ ପୀଡ଼ିତଙ୍କୁ ଡରାଇବା କିମ୍ବା କିଛି କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିବା ଥିଲା।

ତେବେ, ନାକ ହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିବା (ଧାରା 326) ମାମଲାରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମଣିଙ୍କୁ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦଣ୍ଡ ହ୍ରାସ କରି କେବଳ ₹୫୦,୦୦୦ ଜରିମାନା ଏବଂ 'କୋର୍ଟ ଉଠିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜେଲ ଦଣ୍ଡ' ଶୁଣାଇଥିଲେ। ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ବୟସ ୭୦ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ ସମସ୍ୟା ରହିଥିଲା।

ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିର ଅର୍ଥ କଣ?

ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିର ସିଧାସଳଖ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଯେ ଯଦି ରାସ୍ତାରେ କୌଣସି ସାମାନ୍ୟ ଦୁର୍ଘଟଣା ବା ଯୁକ୍ତିତର୍କ ବେଳେ କେହି ଆପଣଙ୍କୁ ଗାଳି ଦିଏ, ତେବେ ଆପଣ କେବଳ ଗାଳି ଦେବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅଶ୍ଳୀଳତାର ଅପରାଧିକ ମାମଲା ସହଜରେ ରୁଜୁ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଅଦାଲତ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ରାଗ ବା ସାମୟିକ ଉତ୍ତେଜନାରେ ବାହାରିଥିବା ଶବ୍ଦ ସାଧାରଣତଃ ଅପରାଧ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।

ତାହେଲେ କଣ ଗାଳି ଦେବା ସୁରକ୍ଷିତ?

ବିଲକୁଲ୍ ନୁହେଁ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ଏହି ରାୟର ଅର୍ଥ ଏହା କଦାପି ନୁହେଁ ଯେ ଆପଣ ଯାହାକୁ ଚାହିଁବେ ଗାଳି ଦେବା ପାଇଁ ସ୍ୱାଧୀନ। ପରିସ୍ଥିତି ବଦଳିଲେ ଗାଳି ଦେବା ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଅପରାଧ ହୋଇପାରେ:

• ଜାତିସୂଚକ ଗାଳି: ଯଦି କାହାର ଜାତି ବା ସମ୍ପ୍ରଦାୟକୁ ନେଇ ଗାଳି ଦିଆଯାଏ, ତେବେ SC/ST ଆକ୍ଟ ଅଧୀନରେ ଅଣ-ଜାମିନବିହୀନ ମାମଲା ରୁଜୁ ହୋଇପାରେ।

• ମହିଳାଙ୍କୁ ଗାଳି: ଯଦି କୌଣସି ପୁରୁଷ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ମର୍ଯ୍ୟାଦାହାନି କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଅଶ୍ଳୀଳ ଗାଳି ଦିଏ କିମ୍ବା ଇସାରା କରେ, ତେବେ IPC ର ଧାରା 509 (ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ BNS ରେ ସାମିଲ) ଅଧୀନରେ କଠୋର ଦଣ୍ଡ ମିଳିପାରେ।

• ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଗାଳି: ଯଦି ଆପଣ ହ୍ୱାଟ୍ସଆପ୍, ଫେସବୁକ୍ କିମ୍ବା ଏକ୍ସ (X) ରେ କାହାକୁ ଗାଳିଗୁଲଜ କିମ୍ବା ଅଶ୍ଳୀଳ ବାର୍ତ୍ତା ପଠାନ୍ତି, ତେବେ IT ଆକ୍ଟ (ଇନଫରମେସନ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଆକ୍ଟ) ର ଧାରା 67 ଏବଂ ମାନହାନି ମାମଲା ରୁଜୁ ହୋଇପାରେ।

• ଶାନ୍ତି ଭଙ୍ଗ କରିବା: ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଗାଳିଗୁଲଜ ଯୋଗୁଁ ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ଥାନରେ ଦଙ୍ଗା ସୃଷ୍ଟି ହେବାର କିମ୍ବା ଶାନ୍ତି ଭଙ୍ଗ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦିଏ, ତେବେ ପୋଲିସ ତୁରନ୍ତ ଗିରଫ କରିପାରିବ।

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ ଆଇନ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅପଶବ୍ଦ ପାଇଁ ଜେଲ୍ ପଠାଏ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅର୍ଥ ଏହା ନୁହେଁ ଯେ ସଭ୍ୟ ସମାଜରେ ଅଭଦ୍ରତା କରିବା ପାଇଁ ଲାଇସେନ୍ସ ମିଳିଗଲା। ଗାଳିଗୁଲଜ ସଭ୍ୟ ସମାଜର ଅଂଶ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ଯଦି ଏହା କାହାର ସମ୍ମାନ, ବିଶେଷ କରି ମହିଳା କିମ୍ବା ଦୁର୍ବଳ ଶ୍ରେଣୀର ଆଘାତ ପହଞ୍ଚାଏ, ତେବେ ଆଇନର ବାଡ଼ି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଚାଲିବ।

ନୋଏଡା: ରାସ୍ତା ନିର୍ମାଣରେ ବଢ଼ୁଥିବା ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ଏବଂ ଡିଜାଇନ୍ ତ୍ରୁଟିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ସାରା ଦେଶରେ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣାର ୩୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାସ୍ତା ଡିଜାଇନ୍ ତ୍ରୁଟି ପାଇଁ ଦାୟୀ। ଏହି ପରିସଂଖ୍ୟାନ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଚିନ୍ତାର କାରଣ। ସଡ଼କ ପରିବହନ ଏବଂ ରାଜପଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ନୋଏଡାର ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଏକାଡେମୀ ଅଫ୍ ହାଇୱେ ଇଞ୍ଜିନିୟର୍ସ (ଆଇଏଚ୍‌ଏଚ୍‌ଇ)କୁ ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଅଡିଟରଙ୍କ ପାଇଁ ୟୁନିଫର୍ମ ଏବଂ ଗଭୀର ତାଲିମ ଦାୟିତ୍ୱ ପ୍ରଦାନ କରିଛି।

ପୂର୍ବରୁ ଆଇଏଚ୍‌ଏଚ୍‌ଇ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସଡ଼କ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ (ସିଆରଆରଆଇ) ଏବଂ ଆଇଆଇଟି ଦିଲ୍ଲୀ ଏବଂ ରୁରକି ସମେତ ୧୩ଟି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଅଡିଟରଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦେବା ପାଇଁ ଦାୟୀ ଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ଏହି ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକରୁ ଏକକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ଆଇଏଏଚ୍‌ଇକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଛି।

ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଗବେଷଣା ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦେଶରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ମାନକୀକରଣ ରାସ୍ତା ଡିଜାଇନ୍ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ। ଆଇଏଏଚ୍‌ଇ କେବଳ ସଡ଼କ ସୁରକ୍ଷା ଅଡିଟରମାନଙ୍କୁ ତାଲିମ ଦେବା ପାଇଁ ଦାୟୀ ଥିବାରୁ ଏହା ସାରା ଦେଶରେ ତାଲିମରେ ସମାନତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବ।

ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ଏହା ମଧ୍ୟ କୁହନ୍ତି ଯେ ପୂର୍ବରୁ ଅନ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ତାଲିମ ପ୍ରଦାନ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଆଇଏଏଚ୍‌ଇ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶେଷଜ୍ଞତା ରଖିଛି ଏବଂ ଏହାର ତାଲିମ ମଡ୍ୟୁଲ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ବହୁତ ଗଭୀର ଏବଂ ଉନ୍ନତ। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଡିଜାଇନ୍ ଅଡିଟିଂକୁ ଉନ୍ନତ କରିବ।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଜାପାନ ଓପନ୍ ଜିତି ୧୯ ମାସର ମରୁଡ଼ି ଶେଷ କଲେ ପିଭି ସିନ୍ଧୁ; ଇତିହାସ ରଚିଲେ ଭାରତୀୟ ମହିଳା 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ସୋନମ ୱାଙ୍ଗଚୁକ ବର୍ତ୍ତମାନ ଦିଲ୍ଲୀର ସଫଦରଜଙ୍ଗ ହସ୍ପିଟାଲରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଛନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ହସ୍ପିଟାଲର ଜରୁରୀକାଳୀନ କୋଠାର ୮ମ ମହଲାରେ ରଖାଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦିଲ୍ଲୀ ପୋଲିସ କଡ଼ା ନଜର ରଖିଛି। ଏହି ସମୟରେ ସଫଦରଜଙ୍ଗ ହସ୍ପିଟାଲ ସୋନମ ୱାଙ୍ଗଚୁକଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥା ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୁଲେଟିନ୍ ଜାରି କରିଛି। ହସ୍ପିଟାଲ ଅନୁଯାୟୀ, ସୋନମ ୱାଙ୍ଗଚୁକଙ୍କ ସମସ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପାରାମିଟର ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥିର ଅଛି, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ରକ୍ତ ପାରାମିଟର ଏବେ ବି ସ୍ୱାଭାବିକ ଠାରୁ ଟିକେ କମ୍ ଅଛି।

ହାସପିଟାଲ କହିଛି ଯେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଅନଶନର ଶାରୀରିକ ଏବଂ ପଦ୍ଧତିଗତ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁଁ ସେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଏକ ବହୁମୁଖୀ ଦଳର ନିକଟ ତଦାରଖରେ ନିରନ୍ତର ଚିକିତ୍ସା ପାଉଛନ୍ତି। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବୁଲେଟିନ୍ ଅନୁଯାୟୀ ଭିଏମ୍‌ଏମ୍‌ସି ଏବଂ ସଫଦରଜଙ୍ଗ ହସ୍ପିଟାଲର ଡାକ୍ତରମାନେ, ଏବଂ ଏଏମ୍ସ ଦିଲ୍ଲୀର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ସମୟୋଚିତ ଭାବରେ ଯେକୌଣସି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଜଟିଳତା ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ୨୪ ଘଣ୍ଟା କ୍ଲିନିକାଲ୍ ମନିଟରିଂ ଏବଂ ନିରନ୍ତର ଡାକ୍ତରୀ ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।

ହସ୍ପିଟାଲ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ସୋନମ ୱାଙ୍ଗଚୁକଙ୍କ କ୍ଲିନିକାଲ୍ ଅବସ୍ଥା ଏବଂ ରକ୍ତ ପାରାମିଟରଗୁଡ଼ିକ ନିରନ୍ତର ତଦାରଖ କରାଯାଉଛି। ହସ୍ପିଟାଲ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ସୋନମ ୱାଙ୍ଗଚୁକଙ୍କୁ ଭିଏମ୍‌ଏମ୍‌ସି ଏବଂ ସଫଦରଜଙ୍ଗ ହସ୍ପିଟାଲରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଚିକିତ୍ସା ସହାୟତା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଉଛି।

ତାଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପାରାମିଟରଗୁଡ଼ିକ ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥିର ଅଛି। ତଥାପି ତାଙ୍କ ରକ୍ତ ପାରାମିଟରଗୁଡ଼ିକରେ ସାମାନ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଛି, ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଉପବାସର ଶାରୀରିକ ଚାପ ଏବଂ ପଦ୍ଧତିଗତ ପ୍ରଭାବକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ତାଙ୍କୁ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଏକ ବହୁମୁଖୀ ଦଳର ନିକଟ ତଦାରଖରେ ନିରନ୍ତର ଚିକିତ୍ସା ଆବଶ୍ୟକ।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ପୌର ନିର୍ବାଚନରେ ​​ଅଧିକ ଆସନ ଦାବି କରିବାକୁ ଜିଦ୍ ଧରିଛି ପବନ କଲ୍ୟାଣଙ୍କ ଜନସେନା