ଆରବିଆଇ (RBI) ନିଜର ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଅନୁମାନକୁ ସଂଶୋଧନ କରି ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୭ (FY27) ପାଇଁ ଗ୍ରାହକ ମୂଲ୍ୟ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (CPI) ଅନୁମାନ ୫.୧ ପ୍ରତିଶତ ରଖିଛି। ଆଶା କରାଯାଉଛି ଯେ ବର୍ଷସାରା ମହଙ୍ଗା ଦର ଧୀରେ ଧୀରେ ବଢ଼ିବ ଏବଂ ତୃତୀୟ ତ୍ରୈମାସିକରେ ୫.୯ ପ୍ରତିଶତରେ ପହଞ୍ଚିବ, ଯାହା ପରେ ଏଥିରେ ସାମାନ୍ୟ ହ୍ରାସ ଘଟିବ। ଏହା ସହିତ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ FY27 ପାଇଁ ନିଜର ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଅନୁମାନକୁ ୬.୯ ପ୍ରତିଶତରୁ ହ୍ରାସ କରି ୬.୬ ପ୍ରତିଶତ କରିଦେଇଛି।

ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ସୁଧ ହାରକୁ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରଖିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ଅନ୍ୟପଟେ, ଆରବିଆଇର ନୂତନ ପଲିସି ପ୍ୟାକେଜ୍ରୁ ଏକ ଦୋହରା ରଣନୀତିର ସଙ୍କେତ ମିଳୁଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମଟି ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ବଜାରକୁ ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜିକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟଟି ହେଉଛି ଆଗାମୀ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ଯଦି ଦରଦାମ ବଢ଼େ, ତେବେ ମହଙ୍ଗା ସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ନମନୀୟତା ବଜାୟ ରଖିବା। ଆରବିଆଇ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ସଞ୍ଜୟ ମଲହୋତ୍ରାଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ମନିଟାରୀ ପଲିସି କମିଟି (MPC) ସର୍ବସମ୍ମତି କ୍ରମେ ରେପୋ ରେଟ୍କୁ ୫.୨୫ ପ୍ରତିଶତରେ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରଖିବା ସହ ‘ନ୍ୟୁଟ୍ରାଲ୍’ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି। ବିଶ୍ୱ ଅର୍ଥନୀତିରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଅନିଶ୍ଚିତତା, ବିଶେଷ କରି ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ (Geopolitical) ତିକ୍ତତା ଏବଂ ଶକ୍ତିର (Energy) ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ମହଙ୍ଗା ଦର ଓ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ପ୍ରଭାବକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଛି। ଯଦିଓ ସୁଧ ହାର ସ୍ଥିର ରହିଛି, କିନ୍ତୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରାର ପ୍ରବାହକୁ (Foreign Currency Inflow) ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ଘୋଷଣା କରିଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରେ ସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ରର କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ବାହ୍ୟ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଋଣ (ECB) ପାଇଁ ରିହାତି ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ସ୍ୱାପ୍ ୱିଣ୍ଡୋ, ଫରେନ୍ କରେନ୍ସି ନନ୍-ରେସିଡେଣ୍ଟ (FCNR-B) ଜମା ପାଇଁ ସହାୟତା ଏବଂ ବିଦେଶୀ ନିବେଶକ ଓ ଅନିବାସୀ ଭାରତୀୟ (NRI) ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଧିକ ସୁବିଧା ସାମିଲ ରହିଛି।

୭୫ ଅରବ ଡଲାରର ବିଦେଶୀ ପାଣ୍ଠି ଆସିପାରେ

ICICI ବ୍ୟାଙ୍କ ଗ୍ଲୋବାଲ ମାର୍କେଟ୍ସର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ସବୁ ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟ ୫୦ ଅରବ ଡଲାରର ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରବାହ ଆସିପାରେ। ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ବଜାରରେ ତରଳତା ସ୍ଥିତି ସୁଧୁରିବ, ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ପାଣ୍ଠି ସଂଗ୍ରହର ଚାପ କମିବ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କା ମଜବୁତ ହେବ, ଯାହା ଗତ କିଛି ମାସ ହେବ ହ୍ରାସ ପାଉଥିଲା। ଅନ୍ୟପଟେ, ଆରବିଆଇ ‘ଫୁଲି ଆକ୍ସେସିବଲ୍ ରୁଟ୍’ର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବିଦେଶୀ ନିବେଶକମାନେ ଭାରତୀୟ ସରକାରୀ ସିକ୍ୟୁରିଟିଜ୍ ରେ ଅଧିକ ନିବେଶ କରିପାରିବେ। ବଣ୍ଡ ନିବେଶ ଉପରେ ସରକାରଙ୍କ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଟ୍ୟାକ୍ସ ରିହାତି ସହିତ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଯୋଗୁଁ ବ୍ଲୁମବର୍ଗର ଗ୍ଲୋବାଲ ବଣ୍ଡ ଇଣ୍ଡେକ୍ସରେ ଭାରତ ସାମିଲ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଆହୁରି ମଜବୁତ ହୋଇଛି। ଯଦି ଏପରି ହୁଏ, ତେବେ ବିଶ୍ଳେଷକମାନେ ଅନୁମାନ କରୁଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତୀୟ ଋଣ ବଜାରକୁ ଅତିରିକ୍ତ ୨୫ ଅରବ ଡଲାର ଆସିପାରେ। ଆର୍ଥିକ ବଜାର ଏହି ସବୁ ଘୋଷଣା ଉପରେ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରିଛି।

ମହଙ୍ଗା ଦର କେତେ ରହିପାରେ?

ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କା ନିଜର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସର୍ବନିମ୍ନ ସ୍ତରରୁ ସୁଧୁରିଥିବା ବେଳେ ବଣ୍ଡ ୟିଲ୍ଡ (Bond Yield) ରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି, ବିଶେଷ କରି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ସେଗମେଣ୍ଟରେ, ଯାହା ଋଣ ବଜାରରେ ବିଦେଶୀ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ବଢ଼ିବାର ଆଶାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି। ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରବାହକୁ ନେଇ ଆଶା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମହଙ୍ଗା ଦର ଏକ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ଆରବିଆଇ ନିଜର ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଅନୁମାନକୁ ସଂଶୋଧନ କରି ବଢ଼ାଇଛି ଏବଂ FY27 ପାଇଁ ସିପିଆଇ ମହଙ୍ଗା ଦର ଅନୁମାନ ୫.୧ ପ୍ରତିଶତ ରଖିଛି। ଆଶା କରାଯାଉଛି ଯେ ବର୍ଷସାରା ମହଙ୍ଗା ଦର ଧୀରେ ଧୀରେ ବଢ଼ିବ ଏବଂ ତୃତୀୟ ତ୍ରୈମାସିକରେ ୫.୯ ପ୍ରତିଶତରେ ପହଞ୍ଚିବ, ଯାହା ପରେ ଏଥିରେ ସାମାନ୍ୟ ହ୍ରାସ ଦେଖାଯିବ। ଏହା ସହିତ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ FY27 ପାଇଁ ନିଜର ବିକାଶ ଅନୁମାନକୁ ୬.୯ ପ୍ରତିଶତରୁ ହ୍ରାସ କରି ୬.୬ ପ୍ରତିଶତ କରିଦେଇଛି। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ପଛରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ବଢ଼ୁଥିବା ମୂଲ୍ୟ, ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ଯୋଗାଣରେ ବାଧା ଏବଂ ଅଲ୍ ନିନୋ ସହ ଜଡ଼ିତ ପାଣିପାଗର ବିପଦକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ସାମିଲ ରହିଛି।

ମହଙ୍ଗା ଦର ଆହୁରି ବଢ଼ିପାରେ

ICICI ବ୍ୟାଙ୍କ ଗ୍ଲୋବାଲ ମାର୍କେଟ୍ସର ମତ ଯେ ସୁଧ ହାରରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଏହି ସ୍ଥିରତା ସବୁଦିନ ପାଇଁ ରହିବ ନାହିଁ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ମହଙ୍ଗା ଦର ଆରବିଆଇର ୪ ପ୍ରତିଶତ ଲକ୍ଷ୍ୟଠାରୁ ଦୂରେଇ ରହେ, ତେବେ ଆଗାମୀ ତ୍ରୈମାସିକଗୁଡ଼ିକରେ ମୋଟ ୫୦ ରୁ ୭୫ ବେସିସ୍ ପଏଣ୍ଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇପାରେ। ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୈଠକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଦରଦାମ ବୃଦ୍ଧିର ବ୍ୟାପକ ସଙ୍କେତ MPC କୁ ଶୀଘ୍ର ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିପାରେ। ଏଥିରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଉଛି ଯେ ପଲିସି ନିର୍ମାତାମାନେ ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ଆର୍ଥିକ ନୀତିକୁ ଆହୁରି କଡ଼ାକଡ଼ି କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବା ଉଚିତ। ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ କ୍ଷେତ୍ର ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ ଆରବିଆଇର ଏହି ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଛି। ବ୍ୟାଙ୍କର୍ସମାନେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଅନିଶ୍ଚିତ ବୈଶ୍ୱିକ ପରିବେଶରେ ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କର ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି ଯେ ସ୍ଥିର ସୁଧ ହାର ଯୋଗୁଁ ଋଣ ଗ୍ରହିତାମାନେ ଭବିଷ୍ୟତର ଆକଳନ କରିପାରିବେ ଏବଂ ପଲିସି ନିର୍ମାତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନୂତନ ବିପଦର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିବାକୁ ସମୟ ମିଳିବ।

ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ଆରବିଆଇର ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ କଲେ ସ୍ୱାଗତ

ଷ୍ଟେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (SBI) ର ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ଏବଂ ଇଣ୍ଡିଆନ ବ୍ୟାଙ୍କସ ଆସୋସିଏସନର ମୁଖ୍ୟ ସି.ଏସ୍. ସେଟ୍ଟୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜିକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ନିଆଯାଇଥିବା ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକ “ସଠିକ୍ ସମୟରେ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ” ଥିଲା। ଏହାଦ୍ୱାରା ତରଳତା ମଜବୁତ କରିବା, ବଣ୍ଡ ବଜାରକୁ ଗଭୀର କରିବା ଏବଂ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାକୁ ସହଯୋଗ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିବ। ଇଣ୍ଡିଆନ ଓଭରସିଜ୍ ବ୍ୟାଙ୍କର ମ୍ୟାନେଜିଂ ଡାଇରେକ୍ଟର ଏବଂ ସିଇଓ ଅଜୟ କୁମାର ଶ୍ରୀବାସ୍ତବ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଚାପ ଏବଂ ଶକ୍ତିର ବଢ଼ୁଥିବା ମୂଲ୍ୟକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ସତର୍କତାମୂଳକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ସଠିକ୍ ଥିଲା। ସେ ଯୁକ୍ତି ବାଢ଼ିଛନ୍ତି ଯେ ସୁଧ ହାରକୁ ସ୍ଥିର ରଖିବା ଦ୍ୱାରା ଆର୍ଥିକ ସୁଧାର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଗତି ମିଳିବ ଏବଂ ପରିବାର ତଥା ବ୍ୟବସାୟ ପାଇଁ ଋଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ସ୍ଥିର ରହିବ।

କରୁର ବୈଶ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ମ୍ୟାନେଜିଂ ଡାଇରେକ୍ଟର ଏବଂ ସିଇଓ ରମେଶ ବାବୁ ମଧ୍ୟ ସମାନ ମତ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ସ୍ଥିରତା ଏକ ଆକଳନଯୋଗ୍ୟ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରେ ଏବଂ ବଦଳୁଥିବା ଗ୍ଲୋବାଲ ସ୍ଥିତି ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରିବାର ନମନୀୟତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ, ଆରବିଆଇ ଆଶା କରୁଛି ଯେ ପୁଞ୍ଜିର ମଜବୁତ ପ୍ରବାହ, ଉନ୍ନତ ତରଳତା ଏବଂ ସୁଦୃଢ଼ ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଅର୍ଥନୀତିକୁ ବାହ୍ୟ ଝଟ୍କାରୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ତେବେ ମହଙ୍ଗା ଦର ବଢ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ଏବଂ ତୈଳ ଦରରେ ଅସ୍ଥିରତାକୁ ଦେଖି ବଜାରର ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି ଯେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ପରବର୍ତ୍ତୀ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ସୁଧ ହାର ହ୍ରାସ କରିବା ବଦଳରେ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ହୋଇପାରେ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆପଣଙ୍କ ପର୍ସରେ ଥିବା କାଗଜ ନୋଟ୍ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଇତିହାସ ହୋଇପାରେ। କାରଣ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ଏବେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ବା ପଲିମର ନୋଟ୍ ଆଣିବା ନେଇ ଗମ୍ଭୀର ଭାବେ ବିଚାର କରୁଛି। ଆରବିଆଇ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ସଞ୍ଜୟ ମଲହୋତ୍ରା ମୁଦ୍ରାନୀତି ବୈଠକ ପରେ ଏହି ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି। ଯଦିଓ ଏହା ଏବେ ପ୍ରାଥମିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ରହିଛି, ତଥାପି ଏହି ଘୋଷଣା ଦେଶର ମୁଦ୍ରା ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଇଙ୍ଗିତ ଦେଉଛି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତରେ ବ୍ୟବହୃତ ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକ କପା ଆଧାରିତ ବିଶେଷ କାଗଜରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି। କିନ୍ତୁ ପଲିମର ନୋଟ୍ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ସବଷ୍ଟ୍ରେଟ୍‌ରେ ତିଆରି ହୁଏ। ଏହି ନୋଟ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ମଜବୁତ, ଜଳ ପ୍ରତିରୋଧକ ଓ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ହୋଇଥାଏ। ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆ, କାନାଡା, ବ୍ରିଟେନ୍, ସିଙ୍ଗାପୁର ଓ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଭଳି ଅନେକ ଦେଶ ପୂର୍ବରୁ ଏହି ପ୍ରକାରର ନୋଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି।

RBI ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ପଛରେ ଦୁଇଟି ବଡ଼ କାରଣ ରହିଛି। ପ୍ରଥମତଃ, ଭାରତରେ ନୋଟ୍‌ର ବ୍ୟବହାର ବହୁତ ଅଧିକ ଥିବାରୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ଶୀଘ୍ର ଖରାପ ହୋଇଯାଏ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ନୋଟ୍ ଫେରାଇ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ପଡ଼େ। ଦ୍ୱିତୀୟତଃ, ନୂଆ ନୋଟ୍ ଛାପିବା ଓ ପୁରୁଣା ନୋଟ୍ ବଦଳାଇବାରେ ବିପୁଳ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ। ପଲିମର ନୋଟ୍ କାଗଜ ନୋଟ୍ ତୁଳନାରେ ଦୁଇରୁ ପାଞ୍ଚ ଗୁଣ ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିପାରିବ ବୋଲି ବିଭିନ୍ନ ଅଧ୍ୟୟନରେ ଜଣାପଡ଼ିଛି।

କେବଳ ସ୍ଥାୟିତ୍ୱ ନୁହେଁ, ସୁରକ୍ଷା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମଧ୍ୟ ପଲିମର ନୋଟ୍ ଅଧିକ ଉନ୍ନତ। ଏଥିରେ ଟ୍ରାନ୍ସପାରେଣ୍ଟ ୱିଣ୍ଡୋ, ହୋଲୋଗ୍ରାମ୍, ରଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ ଚିହ୍ନ ଭଳି ଆଧୁନିକ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିପାରିବ। ଫଳରେ ନକଲି ନୋଟ୍ ତିଆରି କରିବା ଅଧିକ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହେବ। ନକଲି ୫୦୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ବଡ଼ ସମାଧାନ ହୋଇପାରେ।

ରୋଚକ କଥା ହେଲା, ପଲିମର ନୋଟ୍‌ର ଧାରଣା ନୂଆ ନୁହେଁ। ୨୦୦୭ ମସିହାରେ RBI ପ୍ରଥମେ ଏହାର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲା। ଏପରିକି ଭୁବନେଶ୍ୱର ସମେତ ଜୟପୁର, ଶିମଲା, ମୈସୁର ଓ କୋଚିରେ ୧୦ ଟଙ୍କିଆ ପଲିମର ନୋଟ୍ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ଭାବେ ଚଳାଇବା ପାଇଁ ଯୋଜନା ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶାସନିକ ଓ ପ୍ରାୟୋଗିକ କାରଣରୁ ଏହା ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରି ନଥିଲା।

ଏବେ ପୁଣି ଏହି ଯୋଜନାକୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା ଜୋର ଧରିଛି। ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ପ୍ରଥମେ ୧୦ ଓ ୨୦ ଟଙ୍କିଆ ନୋଟ୍‌କୁ ପଲିମର ରୂପରେ ଆଣିବାକୁ ବିଚାର କରାଯାଇପାରେ। କିଛି ଚୟନିତ ସହରରେ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ପ୍ରଚଳନ ପରେ ସଫଳତା ମିଳିଲେ ଏହାକୁ ସାରା ଦେଶରେ ଲାଗୁ କରାଯିବ।

ତେବେ ଏବେ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା। କାରଣ ଶେଷ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ, RBIର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଭାରତୀୟ ମୁଦ୍ରା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଏକ ନୂଆ ଯୁଗକୁ ନେଇଯାଇପାରେ। ଆଉ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଆପଣଙ୍କ ହାତରେ ଚମକୁଥିବା, ଜଳରେ ନଷ୍ଟ ନ ହେଉଥିବା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ଦେଖିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟର କଥା ହେବ ନାହିଁ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ବୈଶ୍ୱିକ ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ବିକାଶ ମୋର୍ଚ୍ଚାରେ ନିଜର ଦମ ଦେଖାଇଛି । ମାର୍ଚ୍ଚ ତ୍ରୈମାସରେ ଦେଶର ସକଳ ଘରୋଇ ଉଦ୍ୟୋଗ(ଜିଡିପି) ୭.୮ ପ୍ରତିଶତ ଅଭିବୃଦ୍ଧି  ହାରରେ ଗତି କରିଛି । ହେଲେ ଗତ ତ୍ରୈମାସ ତୁଳନାରେ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାରରେ ହ୍ରାସ ଘଟିଛି । ଡିସେମ୍ବର ତ୍ରୈମାସରେ ଜିଡିପି ୮ ପ୍ରତିଶତ ରହିଥିଲା । ମାର୍ଚ୍ଚ ତ୍ରୈମାସରେ ଇରାନ ଓ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଲଢେଇର ପ୍ରଭାବ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । 

ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୬ରେ ଦମଦାର ପ୍ରଦର୍ଶନ

ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୫-୨୬ରେ ଜିଡିପି ଅଭିବୃଦ୍ଧିହାର ୭.୭ ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି । ଏହା ଏକ ବର୍ଷ ପୂର୍ବ ତୁଳନାରେ ଉନ୍ନତ ପ୍ରଦର୍ଶନ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି । ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୪-୨୫ରେ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ୭.୧ ପ୍ରତିଶତ ରହିଥିଲା । 

ଜିଡିପିର ୩୨୩.୧୨ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ରହିବାର ଅନୁମାନ

ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ କାର୍ଯ୍ୟନ୍ୱୟନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ, ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୫-୨୬ରେ ଜିଡିପିର ଆକାର ୩୨୩.୧୨ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ରହିବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି, ଯାହା ପୂର୍ବେ ସଂଶୋଧିତ ଅନୁମାନ ୨୯୯.୮୯ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ହେବ । ଅନ୍ୟପଟେ ଚଳିତ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଜିଡିପିର ଆକାର ୨୦୨୫-୨୬ରେ ୩୪୬.୩୬ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ରହିବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି, ଯାହା ୨୦୨୪-୨୫ର ୩୧୮.୦୭ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ତୁଳନାରେ ୮.୭ ପ୍ରତିଶତ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ।

ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ଅନୁମାନ

ଏହା ମଧ୍ୟରେ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ବୈଶ୍ୱିକ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଓ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟକୁ ଦେଖି ଚଳିତ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଜିଡିପି ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଅନୁମାନ ହ୍ରାସ କରାଯାଇ ୬.୬ ପ୍ରତିଶତ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରଥମେ ଏହା ୬.୯ ପ୍ରତିଶତ ରହିବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଥିଲା । 

ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ଦ୍ୱାରା ୧୨ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ସୁନା ବିକ୍ରି କରାଯାଇଥିବା ଖବର ବେଶ୍ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଥିଲା । ତେବେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ଭାରତ ସରକାର ତୁରନ୍ତ ଏହି ଦାବିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି ଗୁଜବ ଉପରେ ବିରାମ ଲଗାଇଛନ୍ତି । ଆରବିଆଇ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଦେଶର ୮୮୦.୫୨ ଟନ୍‌ର ସୁନା ରିଜର୍ଭ  ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛି ଏବଂ ଏଥିରେ କୌଣସି ହ୍ରାସ ଘଟିନାହିଁ ।

ଏହି ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ, ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସୁନା କ୍ରେତା ହୋଇଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଭାରତ କେଉଁ ଦେଶକୁ ଏବଂ କେଉଁ ରୂପରେ ସୁନା ରପ୍ତାନି କରେ, ତାହା ଜାଣିବା ବେଶ୍ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଅଟେ ।

ଭାରତର ସୁନା ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା

ବାସ୍ତବତା ହେଉଛି ଭାରତ ନିଜ ଆବଶ୍ୟକତାର ପ୍ରାୟ ୮୫ ରୁ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ସୁନା ବିଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ କରିଥାଏ । ଭାରତୀୟ ସମାଜରେ ସୁନାର ବହୁତ ଚାହିଦା ରହିଛି, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଦେଶ ସବୁବେଳେ ଏକ ବଡ଼ କ୍ରେତା ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା ।

ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘରୋଇ ବଜାର କିମ୍ବା ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ କଞ୍ଚା ସୁନା ବିକ୍ରି କରିବାର କୌଣସି ଯଥାର୍ଥତା ନାହିଁ । ଆରବିଆଇ ନିଜର ସୁରକ୍ଷିତ ଭଣ୍ଡାରକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରୁ ସୁନା କିଣିଥାଏ, ଏହାକୁ ଖୋଲା ବଜାରରେ ବିକ୍ରି କରିବାର କୌଣସି ରଣନୀତି ନଥାଏ ।

କଞ୍ଚା ସୁନା ବଦଳରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଳଙ୍କାର ରପ୍ତାନି

ଯଦିଓ ଭାରତ ସରକାର କିମ୍ବା ଆରବିଆଇ ନିଜର ସଂରକ୍ଷିତ ସୁନା ବିକ୍ରି କରନ୍ତି ନାହିଁ, ତଥାପି ଭାରତରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବିଲିୟନ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ସୁନା ରପ୍ତାନି  ହୋଇଥାଏ । ଧ୍ୟାନ ଦେବାର କଥା ହେଉଛି, ଭାରତ କେବେବି କଞ୍ଚା ସୁନା ବା ସୁନା ବିସ୍କୁଟ୍/ଇଟା  ବାହାରକୁ ପଠାଏ ନାହିଁ । ଏହା ବଦଳରେ ଭାରତର କୁଶଳୀ କାରିଗରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ସୁନାର ଚମତ୍କାର ଅଳଙ୍କାର  ବିଶ୍ୱ ବଜାରକୁ ରପ୍ତାନି କରାଯାଏ । ଭାରତର ଜେମ୍ସ ଆଣ୍ଡ ଜ୍ୱେଲେରୀ  ଶିଳ୍ପ ନିଜର ସୂକ୍ଷ୍ମ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

ଭାରତୀୟ ଅଳଙ୍କାରର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିଶ୍ୱ କ୍ରେତା କିଏ?

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଭାରତୀୟ ସୁନା ଗହଣାର ଅନେକ ଗ୍ରାହକ ଅଛନ୍ତି । ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରମୁଖ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ: ୧. ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ (UAE): ଏହା ଭାରତୀୟ ଜ୍ୱେଲେରୀର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କ୍ରେତା ଦେଶ । ୨. ଆମେରିକା (USA): ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଭାରତୀୟ ପାରମ୍ପରିକ ଡିଜାଇନ୍‌ର ବହୁତ ଚାହିଦା ଥାଏ ।

• ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସିଙ୍ଗାପୁର, ହଂକଂ, ୟୁନାଇଟେଡ୍ କିଙ୍ଗଡମ୍ (UK) ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସ ଭଳି ବିକଶିତ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ସୁନା ଅଳଙ୍କାରର ମୁଖ୍ୟ କ୍ରେତା ଅଟନ୍ତି ।

ଯଦି ଆରବିଆଇ କେବେ ସୁନା ବିକେ, ତେବେ କ୍ରେତା କିଏ ହେବ?

ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ, ଯଦି କେବେ କୌଣସି ଜରୁରୀ କିମ୍ବା ବିପରୀତ ପରିସ୍ଥିତି ଆସେ ଏବଂ ଆରବିଆଇକୁ ସତରେ ନିଜର ସୁନା ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ବା ଗିରଭ ରଖିବାକୁ ପଡ଼େ, ତେବେ ତାର କ୍ରେତା କିଏ ହେବ?

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, କୌଣସି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ସାଧାରଣ ଜନତା କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ସୁନା ବିକ୍ରି କରନ୍ତି ନାହିଁ । ଏଭଳି ବଡ଼ ଧରଣର କାରବାର ସର୍ବଦା:

• ଅନ୍ୟ ଦେଶର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ 

• ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆର୍ଥିକ ସଂସ୍ଥା (ଯେପରିକି IMF - International Monetary Fund),

• ବଡ଼ ବଡ଼ ବୁଲିଅନ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ (Bullion Banks),

• କିମ୍ବା ବିଶ୍ୱର ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଧାତୁ ବଜାରର ବଡ଼ ସଂସ୍ଥାଗତ କ୍ରେତା (Institutional Buyers) ଙ୍କ ସହିତ ହିଁ କରାଯାଇଥାଏ ।

 ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା (DA) ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ପେନସନଭୋଗୀଙ୍କ ଆୟର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ। ଏହା ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼ରୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେଇଥାଏ, ଦରମାରେ ସାମିଲ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଟ୍ୟାକ୍ସଯୋଗ୍ୟ (Taxable)। ଆସନ୍ତୁ ଆପଣଙ୍କୁ ଡିଏ (DA) ଏବଂ ଆଇଟିଆର୍ (ITR) ସହ ଜଡ଼ିତ ନିୟମ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ-ଉତ୍ତର ମାଧ୍ୟମରେ ସହଜରେ ବୁଝାଇବା।

ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଦରମା ଏବଂ ପେନସନର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା ଅନ୍ୟତମ, ବିଶେଷ କରି ଯେତେବେଳେ ଦରମା ବୃଦ୍ଧି କିମ୍ବା ମହଙ୍ଗା ଆଡଜଷ୍ଟମେଣ୍ଟ ଉପରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ଓ ପେନସନଭୋଗୀଙ୍କୁ ବଢ଼ୁଥିବା ଜୀବନ-ଯାପନ ଖର୍ଚ୍ଚର ଭରଣା ପାଇଁ ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା (ଡିଏ) ମିଳିଥାଏ, ସେଠାରେ ଅନେକ ଟ୍ୟାକ୍ସପେୟରଙ୍କୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ନଥାଏ ଯେ ଏହା କେମିତି କ୍ରେଡିଟ୍ ହୁଏ, ଏହା ଉପରେ କେମିତି ଟ୍ୟାକ୍ସ ଲାଗେ ଏବଂ ଏହାକୁ ନିଜ ଆୟକର ରିଟର୍ଣ୍ଣ (ITR) ରେ କେମିତି ଦର୍ଶାଇବାକୁ ହୁଏ। ରକ୍ଷା କର୍ମୀ ଏବଂ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ମିଶାଇ ପ୍ରାୟ ୫୦ ଲକ୍ଷ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ୬୫ ଲକ୍ଷ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରୀ ପେନସନଭୋଗୀଙ୍କୁ ୧୮ଟି ସ୍ତରରେ (Levels) ଅଲଗା ଅଲଗା ପରିମାଣର ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା ବୃଦ୍ଧିର ଫାଇଦା ମିଳିଥାଏ। ଆସନ୍ତୁ ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ କିଛି ଜରୁରୀ ତଥ୍ୟ ବିଷୟରେ ଜାଣିବା।

ଡିଏ (DA) ସହ ଜଡ଼ିତ ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର (FAQs)

୧. ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା କଣ?

ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା (DA) ହେଉଛି କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ପବ୍ଲିକ୍ ସେକ୍ଟର କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଦରମାର ଏକ ଅଂଶ, ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ବଢ଼ୁଥିବା ମହଙ୍ଗା ସ୍ଥିତିରୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେବା। ସର୍ବଭାରତୀୟ ଗ୍ରାହକ ମୂଲ୍ୟ ସୂଚକାଙ୍କ (AICPI) ଅନୁଯାୟୀ, ମାର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବର ଆରମ୍ଭରେ ମହଙ୍ଗା ଆକଳନ ଆଧାରରେ ପ୍ରତି ଛଅ ମାସରେ ଏହାର ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଥାଏ, ଯାହା ପରେ ଏହାକୁ ଜାନୁଆରୀ ଏବଂ ଜୁଲାଇରୁ ଲାଗୁ କରାଯାଏ।

୨. ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା (ଡିଏ) ର ହିସାବ କେମିତି କରାଯାଏ?

ଉତ୍ତର: ୭ମ ବେତନ କମିଶନ (7th Pay Commission) ଅଧୀନରେ AICPI ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଫର୍ମୁଲା ଅନୁଯାୟୀ, ୧୨ ମାସର ହାରାହାରି ଆଧାରରେ ଏହି ବୃଦ୍ଧିର ହିସାବ କରାଯାଇଥାଏ।

୩. ଗତ କିଛି ବର୍ଷରେ ଡିଏ କେତେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି?

ଉତ୍ତର: ୭ମ ସିପିସି (CPC) ଅଧୀନରେ ୨୦୨୧ରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୦ ଥର ବୃଦ୍ଧି ହୋଇସାରିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଜୁଲାଇ ୨୦Columns୧ରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ୧୧% ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିଲା। ଗତ ଦୁଇଟି ବୃଦ୍ଧି ଜାନୁଆରୀ ଏବଂ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୫ ପାଇଁ ଯଥାକ୍ରମେ ୨% ଏବଂ ୩% ଥିଲା। ନିକଟରେ ଏପ୍ରିଲରେ ମଧ୍ୟ ୨% ବୃଦ୍ଧି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଡିଏ ମୂଳ ଦରମା (Basic Salary) ର ୬୦% ହୋଇଯାଇଛି।

୪. କଣ ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା ଆପଣଙ୍କ ଦରମାରେ ସାମିଲ ଥାଏ?

ଉତ୍ତର: ଜୀ ହଁ, ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା କର୍ମଚାରୀଙ୍କ କମ୍ପାନୀ କଷ୍ଟ (CTC) ର ଏକ ଅଂଶ ଅଟେ ଏବଂ ଏହା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ମାସିକ ଦରମାରେ ଯୋଡ଼ା ଯାଇଥାଏ।

୫. କଣ ଡିଏ (DA) ଉପରେ ଆୟକର ଲାଗିଥାଏ?

ଉତ୍ତର: ଜୀ ହଁ, ଆପଣଙ୍କ ଟ୍ୟାକ୍ସ ସ୍ଲାବ୍ (Tax Slab) ଅନୁଯାୟୀ ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା (DA) ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆୟକର (Income Tax) ପରିସରଭୁକ୍ତ ଅଟେ।

୬. କଣ ଆଇଟିଆର୍ (ITR) ରେ ଡିଏ ର ସୂଚନା ଦେବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ?

ଉତ୍ତର: ଜୀ ହଁ, ଆୟକର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ITR ରେ ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା (ଡିଏ) ଅଂଶକୁ ଅଲଗା ଭାବେ ଦର୍ଶାଇବା ଜରୁରୀ।

୭. ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା (DA) କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ଉତ୍ତର: ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨ରେ ଖୁଚୁରା ମହଙ୍ଗା (Retail Inflation) ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୩.୪୮% ହୋଇଯାଇଥିବା ବେଳେ ଖାଦ୍ୟ ମହଙ୍ଗା ୪.୨୦% ରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ (କ୍ଷୀର, ପନିପରିବା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜରୁରୀ ଜିନିଷ), ବିଜୁଳି ଏବଂ ଇନ୍ଧନ (CNG, ଡିଜେଲ ଓ ପେଟ୍ରୋଲ) ର ବଢ଼ୁଥିବା ଦାମ୍ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକର ବଜେଟ୍ ଉପରେ ଚାପ ପକାଉଛି। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟମ ବର୍ଗ, ସ୍ୱଳ୍ପ ଆୟକାରୀ ପରିବାର ଏବଂ ପ୍ରତିଦିନ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ମିଳିପାରିବ।

୮. କଣ ସରକାର ଜୁଲାଇରେ ମହଙ୍ଗା ଭତ୍ତା ପୁଣି ବଢ଼ାଇ ପାରନ୍ତି?

ଉତ୍ତର: ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଆଧିକାରୀକ ବ୍ୟାନ ଆସିନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମହଙ୍ଗା ଚାପ, ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳର ଉଚ୍ଚ ମୂଲ୍ୟ, ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀର ଅସ୍ଥିର ଦାମ୍ ମଧ୍ୟରେ ଡିଏ ବୃଦ୍ଧିକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର୍ ଧରିଛି। କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ପେନସନଭୋଗୀମାନେ ଏହି ବର୍ଷ ଜୁଲାଇରେ ଡିଏ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ହେବାର ଆଶା ରଖିଛନ୍ତି।

୯. ବେତନ କମିଶନ (Pay Commission) ର ଗଠନ ପ୍ରତି ୧୦ ବର୍ଷରେ କାହିଁକି କରାଯାଏ?

ଉତ୍ତର: କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଭତ୍ତା, ବେତନ ଏବଂ ପେନସନରେ ସଂଶୋଧନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରତି ୧୦ ବର୍ଷରେ ବେତନ କମିଶନ ଗଠନ କରାଯାଏ। କମିଶନଙ୍କ କମିଟି କର୍ମଚାରୀ ସଂଘ, ଶ୍ରମିକ ଗୋଷ୍ଠୀ, ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ପେନସନ ସଂସ୍ଥା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ପୃକ୍ତ ପକ୍ଷଙ୍କଠାରୁ ପରାମର୍ଶ ନେଇଥାନ୍ତି, ତଥ୍ୟର ବିଶ୍ଳେଷଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ତା’ପରେ ବେତନ, ପେନସନ ଓ ଭତ୍ତା ସହ ଜଡ଼ିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥାନ୍ତି।

୧୦. ବେତନ କମିଶନର ଭୂମିକା କଣ?

ଉତ୍ତର: ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଏହାକୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବେତନ କମିଶନ (CPC) କୁହାଯାଏ। ଏହି କମିଶନ ଦରମା, ପେନସନ, ଅବସରକାଳୀନ ସୁବିଧା ଏବଂ ସରକାରୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ସହ ଜଡ଼ିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପାଇଁ ଦାୟିତ୍ୱବାନ ଅଟନ୍ତି। ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ ଗଠିତ ଏହା ହେଉଛି ସର୍ବଶେଷ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବେତନ କମିଶନ।

୧୧. ଅଷ୍ଟମ ବେତନ କମିଶନ (8th Pay Commission) ରେ କେଉଁମାନେ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି?

ଉତ୍ତର: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୫ରେ ଅଷ୍ଟମ ବେତନ କମିଶନ ଗଠନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହାର ଟର୍ମସ ଅଫ୍ ରେଫରେନ୍ସ (ToR) ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୫ରେ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାର ସଭାପତିତ୍ୱ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ପୂର୍ବତନ ବିଚାରପତି ରଞ୍ଜନା ପ୍ରକାଶ ଦେଶାଇ କରୁଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଥ ବିଭାଗର ପ୍ରଫେସର ତଥା ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ପରାମର୍ଶଦାତା ପରିଷଦର ସଦସ୍ୟ ପୁଲକ ଘୋଷ ସାମିଲ ଥିବାବେଳେ ପୂର୍ବତନ ଆଇଏଏସ ଅଧିକାରୀ ପଙ୍କଜ ଜୈନ ସଦସ୍ୟ-ସଚିବ ଭୂମିକା ତୁଲାଉଛନ୍ତି।

ଭାରତୀୟ ଶେୟାର ବଜାରରେ ବୁଧବାର ଦିନ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ହ୍ରାସ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ମୁଖ୍ୟ ସୂଚକାଙ୍କ ସେନସେକ୍ସ ଏବଂ ନିଫ୍ଟି ୧ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଖସି ଯାଇଛନ୍ତି । ଇରାନ-ଆମେରିକା ଯୁଦ୍ଧକୁ ନେଇ ବଢ଼ୁଥିବା ଅନିଶ୍ଚିତତା, ବିଦେଶୀ ସଂସ୍ଥାଗତ ନିବେଶକ (FII) ଙ୍କ କ୍ରମାଗତ ଶେୟାର ବିକ୍ରି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣ ଯୋଗୁଁ ନିବେଶକମାନଙ୍କ ମନୋଭାବ ଖରାପ ହୋଇଯାଇଛି ।

ସକାଳ ୯:୩୫ ସୁଦ୍ଧା ବିଏସ୍‌ଇ (BSE) ସେନସେକ୍ସ ୮୯୦ ପଏଣ୍ଟ ଖସି ୭୩,୭୫୯.୯୪ ରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ  ନିଫ୍ଟି୫୦ (Nifty50) ୨୩୯ ପଏଣ୍ଟ ହ୍ରାସ ପାଇ ୨୩,୨୪୪.୪୫ କୁ ଚାଲିଆସିଥିଲା । ଏହି ହ୍ରାସ ଯୋଗୁଁ ମାତ୍ର ୨୦ ମିନିଟ୍ ଭିତରେ ବିଏସ୍‌ଇ (BSE) ର ମୋଟ ବଜାର ପୁଞ୍ଜିକରଣ (Valuation) ୪,୬୨,୬୭,୭୮୭.୬୧ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ହ୍ରାସ ପାଇ ୪,୫୮,୨୦,୬୨୨.୨୬ କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ଚାଲିଆସିଛି । ଅର୍ଥାତ୍ ନିବେଶକମାନେ ଗୋଟିଏ ଝଟ୍‌କାରେ ପ୍ରାୟ ୪,୪୭,୧୬୫.୩୫ କୋଟି ଟଙ୍କା ହରାଇଛନ୍ତି ।

ଆଇଟି (IT) ଶେୟାରରେ ବଡ଼ ବିକ୍ରି

ଗତ କିଛି ଦିନ ଧରି ଚମତ୍କାର ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଆଇଟି ଶେୟାରଗୁଡ଼ିକରେ ଆଜି ବଡ଼ ଧରଣର ହ୍ରାସ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି । ଟାଟା କନସଲଟେନ୍ସି ସର୍ଭିସେସ୍ (TCS), ଏଚ୍‌ସିଏଲ୍ ଟେକ୍, ଟେକ୍ ମହିନ୍ଦ୍ରା ଏବଂ ଇନଫୋସିସ୍ ଭଳି ବଡ଼ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଶେୟାର ଦର ୨ ରୁ ୫ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କମିଯାଇଛି, ଯାହା ବଜାରକୁ ତଳକୁ ଖସାଇବାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି । ନିଫ୍ଟି ଆଇଟି ସୂଚକାଙ୍କ ସର୍ବାଧିକ ୪% ହ୍ରାସ ପାଇଛି । ଅନ୍ୟପଟେ ବଜାରର ଏହି ମାନ୍ଦା ଅବସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ଅଦାନୀ ପୋର୍ଟସ (Adani Ports) ର ଶେୟାର ଦର ୧% ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ସବୁଠାରୁ ଲାଭରେ ରହିଛି ।

ବ୍ରଡର୍ ମାର୍କେଟରେ ନିଫ୍ଟି ମିଡ୍‌କ୍ୟାପ୍ ୧୦୦ ଏବଂ ନିଫ୍ଟି ସ୍ମଲ୍‌କ୍ୟାପ୍ ୧୦୦ ସୂଚକାଙ୍କ ଯଥାକ୍ରମେ ୦.୭% ଏବଂ ୦.୫% ହ୍ରାସ ପାଇଛନ୍ତି । ଏନ୍‌ଏସ୍‌ଇ (NSE) ରେ ପ୍ରାୟ ୧,୬୩୪ଟି ଶେୟାରରେ ହ୍ରାସ ଘଟିଥିବା ବେଳେ ୯୧୩ଟି ଶେୟାର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ ୮୪ଟି ଶେୟାର ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଛି ।

ବଜାର କ୍ରାସ୍ ହେବାର ୬ଟି ମୁଖ୍ୟ କାରଣ

୧. ଇରାନ-ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ତିକ୍ତତା

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ୩ ମାସରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଏହି ଯୁଦ୍ଧର ସମାଧାନ ଏବଂ 'ହୋର୍ମୁଜ୍ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍' (Strait of Hormuz) କୁ ପୁଣି ଖୋଲିବା ନେଇ ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା କମିନାହିଁ । ଇସ୍ରାଏଲ୍ ପକ୍ଷରୁ ଲେବାନନ୍ ଉପରେ କ୍ରମାଗତ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରହିଛି, ଯାହା ୱାଶିଂଟନ୍ ଏବଂ ତେହେରାନ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଦୁର୍ବଳ ଯୁଦ୍ଧବିରତିକୁ ବିପଦରେ ପକାଇଛି । ଏହାସହ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ସେମାନେ ଉପସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଇରାନର ଅନେକ ମିସାଇଲ୍ ଓ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣକୁ ବିଫଳ କରିଛନ୍ତି ।

୨. ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ତେଲ ଦର ବୃଦ୍ଧି

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ବିପଦରେ ପଡ଼ିବା ଯୋଗୁଁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ପୁଣି ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି । ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ (Brent Crude) ୧% ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ପ୍ରାୟ $୯୭ ଏବଂ WTI କ୍ରୁଡ୍ ମଧ୍ୟ ୧% ବଢ଼ି ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା $୯୫ ନିକଟରେ କାରବାର କରୁଛି । ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ତେଲ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ପରିବହନ କରୁଥିବା ୩୩ କିଲୋମିଟରର ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ‘ହୋର୍ମୁଜ୍ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍’ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବନ୍ଦ ରହିବା ଆଶଙ୍କା ନିବେଶକଙ୍କୁ ଚିନ୍ତାରେ ପକାଇଛି ।

୩. ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଟଙ୍କା ଦୁର୍ବଳ ହେବା

ବୁଧବାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ କାରବାରରେ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ତୁଳନାରେ ଭାରତୀୟ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ୧୪ ପଇସା ହ୍ରାସ ପାଇ ୯୫.୫୦ ରେ ପହଞ୍ଚିଛି । ଆନାଲିଷ୍ଟଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ ଦର ବଢ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତର ଆମଦାନୀ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି  ବଢ଼ିବା ଆଶଙ୍କା ରହିଛି, ଯାହା ଟଙ୍କା ଉପରେ ଚାପ ପକାଉଛି । ଆଗକୁ ବଜାର ଆରବିଆଇ (RBI) ର ମୁଦ୍ରା ନୀତି ଉପରେ ନଜର ରଖିବ ।

୪. FIIଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମାଗତ ଶେୟାର ବିକ୍ରି

ବିଦେଶୀ ନିବେଶକମାନେ (FII) ଭାରତୀୟ ବଜାରରୁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରୁଛନ୍ତି । ଗତ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ସେମାନେ ପ୍ରାୟ ୮,୩୬୩ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଶେୟାର ବିକ୍ରି କରିଛନ୍ତି । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ୨୯ ମେ'ରେ ୨୨,୧୦୨ କୋଟି ଏବଂ ୧ ଜୁନ୍‌ରେ ୩,୮୪୩ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଶେୟାର ବିଦେଶୀ ନିବେଶକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିକ୍ରି କରାଯାଇଥିଲା ।

୫. ୟୁଏସ୍ (US) ବଣ୍ଡ ୟିଲ୍ଡରେ ବୃଦ୍ଧି

ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ପରିସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଆମେରିକାର ଟ୍ରେଜେରୀ ବଣ୍ଡ୍ ୟିଲ୍ଡ (Bond Yield) ରେ ସାମାନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି । ୧୦ ବର୍ଷିଆ ବଣ୍ଡ୍ ୟିଲ୍ଡ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୪.୪୫୭% ଏବଂ ୩୦ ବର୍ଷିଆ ବଣ୍ଡ୍ ୟିଲ୍ଡ ୪.୯୭% ହୋଇଛି । ବଣ୍ଡ୍ ୟିଲ୍ଡ ବଢ଼ିବା ଦ୍ୱାରା ନିବେଶକମାନେ ଶେୟାର ବଜାର ଅପେକ୍ଷା ବଣ୍ଡ୍‌ରେ ନିବେଶ କରିବାକୁ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ମଣନ୍ତି, ଯାହା ଇକ୍ୱିଟି ବଜାର ପାଇଁ ନକାରାତ୍ମକ ଅଟେ ।

୬. ଆଇଟି ଶେୟାରରେ ପ୍ରଫିଟ୍ ବୁକିଂ (Profit Booking)

ଗତ କିଛି ସେସନରେ ନିଫ୍ଟି ଆଇଟି ସୂଚକାଙ୍କ ପ୍ରାୟ ୮ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା । ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ମଧ୍ୟ ଏଥିରେ ୪ ପ୍ରତିଶତର ବଡ଼ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ଏହି କ୍ରମାଗତ ବୃଦ୍ଧି ପରେ ଆଜି ନିବେଶକମାନେ ଆଇଟି ଶେୟାରରେ ଲାଭ ଉଠାଇବା ପାଇଁ (Profit Booking) ବିକ୍ରି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ, ଯାହାର ପ୍ରଭାବ ସମଗ୍ର ବଜାର ଉପରେ ପଡ଼ିଛି ।

କ’ଣ କହୁଛନ୍ତି ବଜାର ବିଶେଷଜ୍ଞ?

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁସାରେ "ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ବିବାଦ ଯୋଗୁଁ ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ଦର ପୁଣି ୯୭ ଡଲାର ଆଡ଼କୁ ଗତି କରୁଛି, ଯାହା ସୂଚାଉଛି ଯେ ଭାରତକୁ ଶକ୍ତି ସଂକଟରୁ ଏବେ ସହଜରେ ମୁକ୍ତି ମିଳିବ ନାହିଁ । ଆସନ୍ତା ୫ ଜୁନ୍‌ରେ ହେବାକୁ ଥିବା ଆରବିଆଇ (RBI) ର ପଲିସି ଘୋଷଣା ଉପରେ ବଜାରର ତୀକ୍ଷଣ ନଜର ରହିବ । ଆମେରିକା, ଜାପାନ କିମ୍ବା ତାଇୱାନ ତୁଳନାରେ ଆଗାମୀ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୭ ରେ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ମୁନାଫା ବୃଦ୍ଧି ହାର (Earnings Growth) ମନ୍ଥର ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଓ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ଯୋଗୁଁ ସାମାନ୍ୟ ଧୀମା ରହିପାରେ । ତେବେ ଆଶ୍ୱସ୍ତିର କଥା ଯେ ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଖୁଚୁରା ନିବେଶକ (Retail Investors) ମାନେ ବଜାର ଉପରେ ଭରସା ରଖି କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଘରୋଇ ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରବାହ ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି, ଯାହା ବଜାରକୁ ଆଗକୁ ମଜବୁତ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖେ ।"

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) କଣ ନିଜର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର (Forex Reserve) କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ନିଜ ଗୋଲ୍ଡ ରିଜର୍ଭରୁ ସୁନା ବିକ୍ରି କରିଦେଇଛି? ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ‘ବ୍ଲୁମବର୍ଗ’ର ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ ଏଭଳି ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପରେ ଏହି ଖବର ଚାରିଆଡ଼େ ନିଆଁ ଭଳି ବ୍ୟାପି ଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଏହି ଗୁଜବ ଉପରେ ଏବେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ ରଖିଛନ୍ତି।

ସରକାରୀ ସୂଚନା ସଂସ୍ଥା PIBର ଫ୍ୟାକ୍ଟ ଚେକ୍ ଟିମ୍ ଏହି ଖବରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଥ୍ୟା ଓ ଭିତ୍ତିହୀନ ବୋଲି କହିଛି। ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସେହି ସମସ୍ତ ରିପୋର୍ଟକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଦେଶର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ସନ୍ତୁଳିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଆରବିଆଇ ସୁନା ବିକ୍ରି କରିଥିବା ଦାବି କରାଯାଉଥିଲା।

ବ୍ଲୁମବର୍ଗ ରିପୋର୍ଟରେ କଣ ଥିଲା ?

ବ୍ଲୁମବର୍ଗ ନିଜ ରିପୋର୍ଟରେ ଅନୁମାନ ଲଗାଇଥିଲା ଯେ, ମଧ୍ୟ-ପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଲାଗି ରହିଥିବା ସାମରିକ ତିକ୍ତତା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବଜାରର ଅସ୍ଥିରତା ମଧ୍ୟରେ ଭାରତର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାର ହ୍ରାସ ପାଉଥିଲା। ଏହି ହ୍ରାସକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଏବଂ ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରାକୁ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ନିଜ ସୁନା ଗଚ୍ଛିତ ଭଣ୍ଡାରରୁ କିଛି ଅଂଶ ବିକ୍ରି କରିଦେଇଛି। ତେବେ ଏହି ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇବାର ଠିକ୍ ଗୋଟିଏ ଦିନ ପରେ ସରକାର ଏହାର ସତ୍ୟତା ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଛନ୍ତି।

ସୁନା କମିନି,ବରଂ ବଢ଼ିଛି

ବ୍ଲୁମବର୍ଗର ରିପୋର୍ଟକୁ ଖଣ୍ଡନ କରି କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଭାରତର ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାରରେ ସୁନାର ପରିମାଣ କମିବା ବଦଳରେ ଓଲଟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ,  ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୫ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ବିଦେଶୀ ମୁଦ୍ରା ଭଣ୍ଡାରରେ ସୁନାର ଅଂଶଧନ ୧୩.୯୨ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା। ୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨VI କୁ ଏହା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୧୬.୭୦ ପ୍ରତିଶତ ହୋଇଥିଲା। ୨୨ ମେ ୨୦୨VI ସୁଦ୍ଧା ଏହି ସେୟାର ଆହୁରି ବଢ଼ି ୧୬.୮୫ ପ୍ରତିଶତରେ ପହଞ୍ଚିଛି।

ଆରବିଆଇ ମଧ୍ୟ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ବୟାନ ଜାରି କରି କହିଛି ଯେ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଭଣ୍ଡାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଛି। ସୁନା ବିକ୍ରିକୁ ନେଇ ଚାଲିଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚା କେବଳ ଏକ ଗୁଜବ ମାତ୍ର।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମାତ୍ର ୧୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଭାରତୀୟ କ୍ରିକେଟ ଜଗତରେ ହଲଚଲ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିବା ବୈଭବ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ ଏବେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ଶୀର୍ଷରେ ଅଛନ୍ତି। ଆଇପିଏଲ୍ (IPL 2026) ମ୍ୟାଚ୍‌ରେ ଦମଦାର ପ୍ରଦର୍ଶନ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାପନ ଜରିଆରେ ସେ ପ୍ରାୟ ୭ କୋଟି ଟଙ୍କାର ସମ୍ପତ୍ତିର ମାଲିକ ହୋଇ ସାରିଛନ୍ତି। ରାଜସ୍ଥାନ ରୟାଲ୍ସ ତାଙ୍କୁ ୧.୧ କୋଟି ଟଙ୍କାରେ କିଣିଥିବା ବେଳେ ସେ ମ୍ୟାଚ୍ ଫି ଏବଂ ପୁରସ୍କାର ବାବଦକୁ କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରୁଛନ୍ତି। ତେବେ ଏଠାରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି କି, ଜଣେ ୧୮ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ବୟସର ନାବାଳକ କୋଟି କୋଟି ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କଲେ, ଭାରତୀୟ ଆୟକର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଟ୍ୟାକ୍ସ କେମିତି ଲାଗିଥାଏ?

ନାବାଳକଙ୍କ ପାଇଁ ଆୟକର ନିୟମ କଣ ?

ସାଧାରଣତଃ ଭାରତୀୟ ଆୟକର ଅଧିନିୟମର ଧାରା 64(1A) ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ ନାବାଳକର ଆୟକୁ ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କ ଆୟ ସହ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥାଏ । ପିତା କିମ୍ବା ମାତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯାହାଙ୍କର ବାର୍ଷିକ ଆୟ ଅଧିକ, ନାବାଳକ ସନ୍ତାନର ଆୟ ସେଥିରେ ମିଶିଯାଏ ଏବଂ ସେହି ଅନୁସାରେ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଲାଗେ। ଯଦି ନାବାଳକର ଆୟ ବାର୍ଷିକ ୧,୫୦୦ ଟଙ୍କାରୁ କମ୍ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ଧାରା 10(32) ଅନୁଯାୟୀ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଛାଡ଼ ହୋଇଥାଏ।

ବୈଭବଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିୟମ କାହିଁକି ଅଲଗା ? 

ଆୟକର ନିୟମରେ ଏକ ବଡ଼ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ବା ରିହାତି ରହିଛି। ଯଦି କୌଣସି ନାବାଳକ ନିଜର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଦକ୍ଷତା, ପ୍ରତିଭା, ଜ୍ଞାନ କିମ୍ବା ଶାରୀରିକ ପରିଶ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରେ, ତେବେ ସେହି ଆୟ ପିତାମାତାଙ୍କ ଆୟ ସହ ମିଶେ ନାହିଁ।

ନିଜ ନାମରେ ଟ୍ୟାକ୍ସ

ବୈଭବ ନିଜ କ୍ରିକେଟ ଖେଳିବା ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ପ୍ରତିଭା ବଳରେ ଏହି ଅର୍ଥ ରୋଜଗାର କରୁଛନ୍ତି। ତେଣୁ ତାଙ୍କ ଆୟ ପିତାମାତାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟରେ ଯୋଡ଼ା ନଯାଇ, ସିଧାସଳଖ ବୈଭବଙ୍କ ନାମରେ ହିଁ ଟ୍ୟାକ୍ସ ହିସାବ କରାଯିବ। ବୈଭବ ନାବାଳକ ହୋଇଥିବାରୁ ସେ ନିଜେ ଆଇଟିଆର (ITR) ଦାଖଲ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ତାଙ୍କ ବଦଳରେ ତାଙ୍କ ପିତା କିମ୍ବା ଆଇନଗତ ଅଭିଭାବକ ପ୍ରତିନିଧି ସାଜି ତାଙ୍କ ନାମରେ ଆୟକର ରିଟର୍ଣ୍ଣ ଦାଖଲ କରିବେ।

ପୁରସ୍କାର ରାଶି ଏବଂ ଗାଡ଼ି ଉପରେ ଫ୍ଲାଟ୍ ୩୦% ଟ୍ୟାକ୍ସ

ଆଇପିଏଲ୍‌ରେ ମିଳିଥିବା ମ୍ୟାଚ୍ ଫି ବ୍ୟତୀତ ବୈଭବଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ପୁରସ୍କାର ବାବଦରେ ନଗଦ ଟଙ୍କା ଏବଂ ଏକ ଦାମୀ SUV କାର୍ ମଧ୍ୟ ମିଳିଛି। ଆୟକର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ, ଯେକୌଣସି ଖେଳ କିମ୍ବା ଗେମ୍ ଶୋ’ରୁ ମିଳୁଥିବା ପୁରସ୍କାର ରାଶି ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ୩୦% ଫ୍ଲାଟ୍ ଟ୍ୟାକ୍ସ (ସହ ୪% Cess) ଲାଗିଥାଏ। ଏଥିରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର  ରିହାତି ମିଳେନାହିଁ। ଉପହାର ବା ପୁରସ୍କାର ଆକାରରେ ମିଳିଥିବା କାର୍‌ର ବଜାର ମୂଲ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଆୟ ଭାବେ ଗଣନା କରାଯାଇ ତା’ ଉପରେ ୩୦% ଟ୍ୟାକ୍ସ ଆଦାୟ କରାଯିବ। ଟ୍ୟାକ୍ସ ବାବଦ ଅର୍ଥ ପୈଠ ନକରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗାଡ଼ିର ଡେଲିଭରି ମିଳିବା ଅସମ୍ଭବ।

କହିବାକୁ ଗଲେ, ବୈଭବ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶୀ କମ୍ ବୟସରେ କୋଟିପତି ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ ଭଳି ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରତିଭାରୁ ମିଳିଥିବା ଆୟ ଉପରେ ନିୟମିତ ଟ୍ୟାକ୍ସ ସ୍ଲାବ୍ ଏବଂ ପୁରସ୍କାର ଉପରେ ୩୦% ଟ୍ୟାକ୍ସ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଟାରିଫକୁ ନେଇ ଆମେରିକା କୋର୍ଟରୁ ମାତ୍ ଖାଇବା ପରେ ଏବେ ଟ୍ରମ୍ପ ନୂଆ ଚାଲବାଜି ଖେଳିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି । ଏଥର ବାହାନା ବଳପୂର୍ବକ ଶ୍ରମିକ ଓ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାରିଶ୍ରମିକ ଉପରେ ରହିଛି । ଆମେରିକା ଭାରତ ସମେତ ଦୁନିଆର ଅନେକ ବଡ ବଡ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସାଥୀ ଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ ହେଉଥିବା ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ ନୂଆ ଟାରିଫ ଲଗାଇବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଛନ୍ତି । ଆମେରିକା ବାଣିଜ୍ୟିକ ପ୍ରତିନିଧି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଜାରି ବୟାନ ଅନୁସାରେ ଭାରତଠୁ ଆସୁଥିବା ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ୧୨.୫ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନୂଆ ଟାରିଫ ଲଗାଯାଇପାରେ । 

ଆମେରିକାର କହିବା କଥା ଭାରତ ନିଜ ଦେଶରେ ବଳପୂର୍ବକ କାମ କରାଉଥିବା ସିଷ୍ଟମ ଉପରେ ରୋକ୍ ଲଗାଉ । ଯଦି ଏମିତି ନ ହୁଏ ତେବେ ଆମେରିକା ଆଇନ ଅନୁସାରେ ଏମିତି ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଯାଇପାରେ । ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଟ୍ରମ୍ପ ସରକାର ଭାରତର ଷ୍ଟିଲ ଓ ଆଲୁମିନିୟମ ପରି ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ ଯେଉଁ ବଡ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଲଗାଇଥିଲେ, ଟ୍ରେଡ ଡିଲ୍ ଆଧାରରେ ଭାରତ ସେହି ଟ୍ୟାକ୍ସକୁ ହଟାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛି । ଯଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନିକୁ ଆମେରିକା ବଜାରରେ ସମାନ ସୁବିଧା ମିଳୁ ।

କେଉଁ ଦେଶ ଉପରେ କେତେ ଟାରିଫ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ?

ଲାଇଭ ମିଣ୍ଟ ଅନୁସାରେ ଆମେରିକା କାନାଡା, ମେକ୍ସିକୋ, ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ, ବ୍ରିଟେନ ଓ ତାଇୱାନ ପରି ଦେଶରୁ ଆମଦାନୀ ହେଉଥିବା ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ ସର୍ବନିମ୍ନ ୧୦ ପ୍ରତିଶତ ଟାରିଫର ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଛି । ଅନ୍ୟପଟେ ଭାରତ, ଚୀନ, ଜାପାନ, ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ, ବ୍ରାଜିଲ ଓ ସ୍ୱିଜରଲାଣ୍ଡ ପରି ଦେଶ ପାଇଁ ୧୨.୫ ପ୍ରତିଶତ ଶୁଳ୍କର ପ୍ରସ୍ତାବ ରଖିଛି ।

କଣ କହିଲା ଆମେରିକା ?

ଆମେରିକାର ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧି ଜେମିସନ ଗ୍ରୀର କହିଛନ୍ତି, ଅନେକ ବଡ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସହଭାଗୀ ବଳପୂର୍ବକ ଶ୍ରମରୁ  ଉତ୍ପାଦିତ ସାମଗ୍ରୀକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରୁ ନାହାନ୍ତି । ଏମିତି ସ୍ଥିତି ଆମେରିକାର ଶ୍ରମିକଙ୍କ ପାଇଁ ଅସମାନତା ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ପରିସ୍ଥିତି ଉତ୍ପନ କରୁଛି । ଏବେ ଆମେରିକା ଏହି ବ୍ୟବଧାନକୁ ଆଉ ବରଦାସ୍ତ କରିବ ନାହିଁ । ଗ୍ରୀରଙ୍କ ଅନୁସାରେ, କିଛି ଦେଶ  ଆରମ୍ଭରୁ କିଛି ପଦକ୍ଷେପ ଉଠାଇଛନ୍ତି, ମାତ୍ର ସମସ୍ତ ଟ୍ରେଡିଂ ପାର୍ଟନରଙ୍କୁ ଏହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ପଡିବ ଯେ, ଗ୍ଲୋବାଲ ଟ୍ରେଡ ବଳପୂର୍ବକ ମଜୁରୀକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ନ ଦିଅନ୍ତୁ । 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ (ବ୍ୟୁରୋ): ଆୟକର ବିଭାଗ ଆସେସମେଣ୍ଟ ବର୍ଷ (AY) ୨୦୨୬-୨୭ ପାଇଁ ଇ-ଫାଇଲିଂ ପୋର୍ଟାଲରେ ITR-2 ର ଅନଲାଇନ୍ ଫାଇଲିଂ ବିକଳ୍ପ ଏବଂ ଏକ୍ସେଲ୍ ୟୁଟିଲିଟି (Excel Utility) ଉପଲବ୍ଧ କରିଦେଇଛି। ଯୋଗ୍ୟ କରଦାତାମାନେ ଏବେ ଅନଲାଇନ୍ ପୋର୍ଟାଲ କିମ୍ବା ଅଫଲାଇନ୍ ଏକ୍ସେଲ୍ ୟୁଟିଲିଟି ଜରିଆରେ ନିଜର ଆୟକର ରିଟର୍ଣ୍ଣ ଦାଖଲ କରିପାରିବେ। ଏହି ଫର୍ମ କ୍ୟାପିଟାଲ ଗେନ୍, ଏକରୁ ଅଧିକ ମକାନ, ୫୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ଆୟ, ଏନଆରଆଇ (NRI) ଏବଂ ବିଦେଶୀ ସମ୍ପତ୍ତି ରଖୁଥିବା କରଦାତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ।

ITR ଫାଇଲିଂର ଶେଷ ତାରିଖ ମନେ ରଖନ୍ତୁ

ଯେଉଁ କରଦାତାମାନେ ITR-2 ଭରିବା ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, ସେମାନେ ଆସନ୍ତା ୩୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ନିଜର ରିଟର୍ଣ୍ଣ ଦାଖଲ କରିଦେବା ଉଚିତ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସରକାର କୌଣସି ନୂଆ ସମୟସୀମା ଘୋଷଣା ନକରିଛନ୍ତି। ସମୟ ଥାଉ ଥାଉ ରିଟର୍ଣ୍ଣ ଦାଖଲ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଶେଷ ସମୟର ଭୁଲ୍, ରିଫଣ୍ଡରେ ବିଳମ୍ବ ଏବଂ ପୋର୍ଟାଲ ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଅଧିକ ଚାପରୁ ବଞ୍ଚିହେବ। ଯଦିଓ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଟ୍ୟାକ୍ସ ଦେୟ ଶୂନ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଯଦି ତାଙ୍କର ଆୟ ଆୟକର ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ ସୀମାରୁ ଅଧିକ, ତେବେ ତାଙ୍କୁ ITR ଦାଖଲ କରିବା ଜରୁରୀ ହୋଇଥାଏ।

କିଏ ଭରିପାରିବେ ITR-2?

ITR-2 ଫର୍ମ ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ ଏବଂ ହିନ୍ଦୁ ଅବିଭକ୍ତ ପରିବାର (HUF) ଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଆୟ ବ୍ୟବସାୟ କିମ୍ବା ପେଶା (Business or Profession) ରୁ ହୋଇନଥାଏ। ଏହି ଫର୍ମ ସାଧାରଣତଃ ଦରମା ପାଉଥିବା କର୍ମଚାରୀ, ପେନସନଭୋଗୀ, ଏକରୁ ଅଧିକ ମକାନ ରଖୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ଶେୟାର କିମ୍ବା ସମ୍ପତ୍ତି ବିକ୍ରି କରି କ୍ୟାପିଟାଲ ଗେନ୍ସ (Capital Gain) ବା ପୁଞ୍ଜିଗତ ଲାଭ କମାଉଥିବା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜଟିଳ ଉତ୍ସରୁ ଆୟ କରୁଥିବା କରଦାତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।

ଯଦି ଆପଣ ଶେୟାର, ମ୍ୟୁଚୁଆଲ୍ ଫଣ୍ଡ, ଜମି କିମ୍ବା ମକାନ ବିକ୍ରି କରି ପୁଞ୍ଜିଗତ ଲାଭ କରିଛନ୍ତି, ତେବେ ଶର୍ଟ ଟର୍ମ ଏବଂ ଲଙ୍ଗ ଟର୍ମ ଉଭୟ ପ୍ରକାରର କ୍ୟାପିଟାଲ ଗେନ୍ସର ସୂଚନା ଦେବା ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କୁ ITR-2 ଭରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।

୫୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଆୟ ଥିଲେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ

ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ସମୁଦାୟ ଆୟ ୫୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ, ସେମାନେ ସାଧାରଣତଃ ITR-1 ଭରିପାରିବେ ନାହିଁ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ITR-2 ଦାଖଲ କରିବାକୁ ହେବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅନେକ ଏନଆରଆଇ (NRI), ଆରଏନଓଆର (RNOR), କମ୍ପାନୀର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (Director) ଏବଂ ଅଣ-ତାଲିକାଭୁକ୍ତ (Unlisted) ଶେୟାର ରଖୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ITR-2 ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଅଟେ।

ବିଦେଶୀ ସମ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଲଟେରୀ ଆୟ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ

ଲଟେରୀ, ଘୋଡ଼ା ଦୌଡ଼ ଜିତିବା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଟ୍ୟାକ୍ସଯୋଗ୍ୟ ଆକସ୍ମିକ ଆୟର ସୂଚନା ଦେବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ITR-2 ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ। ୫,୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ କୃଷି ଆୟ (Agricultural Income) ଥିବା କରଦାତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି ଫର୍ମ ଭରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ସେହିପରି ବିଦେଶରେ ସମ୍ପତ୍ତି, ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ କିମ୍ବା ବିଦେଶୀ ଆୟ ରଖୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ଏହି ରିଟର୍ଣ୍ଣରେ ଦେବାକୁ ହେବ।

ଏହି ସବୁ ଭୁଲ୍ରୁ ବଞ୍ଚନ୍ତୁ

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, କ୍ୟାପିଟାଲ ଗେନ୍ସର ଭୁଲ୍ ହିସାବ କିମ୍ବା ତାକୁ ଭୁଲ୍ ଶ୍ରେଣୀରେ ଦେଖାଇବା ଏକ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍ ଅଟେ। ଅନେକ ଲୋକ ଇକ୍ୱିଟି ବିନିଯୋଗ ସହ ଜଡ଼ିତ Schedule 112A ର ସୂଚନା ମଧ୍ୟ ଅଧୁରା ଭରିଥାନ୍ତି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ନିବାସୀ (Resident), ଅଣ-ନିବାସୀ (NRI) ଏବଂ RNOR ଷ୍ଟାଟସ୍ ସ୍ଥିର କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଭୁଲ୍ କରନ୍ତି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଟ୍ୟାକ୍ସ ଦେୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ।

ITR-2 ଦାଖଲ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଫର୍ମ 26AS ଏବଂ ଆନୁଆଲ୍ ଇନଫରମେସନ୍ ଷ୍ଟେଟମେଣ୍ଟ (AIS) ସହ ନିଜ ଆୟକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମିଳାଇ ନିଅନ୍ତୁ। ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ, ସମ୍ପତ୍ତି, ବିନିଯୋଗ, ଗାଡ଼ି, ଅଳଙ୍କାର ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜରୁରୀ ସମ୍ପତ୍ତିର ସୂଚନା ସଠିକ୍ ଭାବେ ଭରନ୍ତୁ। ସମୟ ସୂଚୀ ଅନୁଯାୟୀ ସଠିକ୍ ରିଟର୍ଣ୍ଣ ଦାଖଲ କରିବା ଦ୍ୱାରା ନୋଟିସ୍, ଜରିମାନା ଏବଂ ରିଫଣ୍ଡରେ ବିଳମ୍ବ ଭଳି ସମସ୍ୟାରୁ ବଞ୍ଚିହେବ।