ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଦେଶର ସରକାରୀ ତେଲ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଚଳିତ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷର ପ୍ରଥମ ତ୍ରୈମାସିକ ବହୁତ ନୈରାଶ୍ୟଜନକ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛି। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତେଲ ବର୍ଦ୍ଧିତ ମୂଲ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଅଏଲ୍ (IOCL), ଭାରତ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ (BPCL) ଏବଂ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ (HPCL) କୁ ପ୍ରବଳ କ୍ଷତି ସହିବାକୁ ପଡ଼ିଛି। ମିଳିଥିବା ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ତିନୋଟି ପ୍ରମୁଖ ସରକାରୀ ତେଲ ବିପଣନ କମ୍ପାନୀକୁ ମିଳିତ ଭାବେ ପ୍ରାୟ ₹୪୭,୭୦୦ କୋଟିରୁ ଅଧିକ  ବଡ଼ କ୍ଷତି ହୋଇଛି।

ଏହି ବିପୁଳ କ୍ଷତି ପଛର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍‌ର ଆକାଶଛୁଆଁ ଦାମ୍। ରୁଷ-ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ଯୋଗୁଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତେଲ ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ଦର ବହୁତ ଅଧିକ ରହିଛି। ଅନ୍ୟପଟେ, ତେଲ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରୁ ମହଙ୍ଗା ଦରରେ ତେଲ କିଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଘରୋଇ ବଜାରରେ ଗ୍ରାହକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ଦରରେ ସେହି ଅନୁପାତରେ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରିନାହାନ୍ତି। ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଯୋଗୁଁ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ମାର୍ଜିନ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି।

କେଉଁ କମ୍ପାନୀର କେତେ କ୍ଷତି ?

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଚଳିତ ବର୍ଷର ଏପ୍ରିଲ୍‌ରୁ ଜୁନ୍ ମାସ ମଧ୍ୟରେ IOCL ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ କ୍ଷତି ସହିଛି। BPCL ଓ HPCL ଏହି ଦୁଇ କମ୍ପାନୀର ମଧ୍ୟ ଆୟ ତୁଳନାରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ଅଧିକ ହେବାରୁ ସେମାନଙ୍କ ଗ୍ରାଫ୍ ତଳକୁ ଖସିଛି। ପୂର୍ବ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକର ସମାନ ତ୍ରୈମାସିକ ତୁଳନାରେ ଏହି କ୍ଷତିର ପରିମାଣ ଅହେତୁକ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ନିବେଶକ ଏବଂ ବଜାର ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କୁ ଚିନ୍ତାରେ ପକାଇଛି।

ମହଙ୍ଗା ହେବ କି ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ?

ତେଲ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଏଭଳି ସ୍ଥିତି ଦେଖିବା ପରେ ଏବେ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ମନରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ, ଆଗକୁ କ’ଣ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ୍ ଦର ବଢ଼ିବାକୁ ଯାଉଛି?ଯଦିଓ ଆଗାମୀ ଦିନରେ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ନିଜର ଆର୍ଥିକ ବୋଝ ହାଲୁକା କରିବା ପାଇଁ ତେଲ ଦର ବଢ଼ାଇବାକୁ ଚାହିଁବେ, ତଥାପି ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସରକାରଙ୍କ ନୀତି ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଖୁଚୁରା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା ପାଇଁ ସରକାର ହଠାତ୍ ବଡ଼ ଧରଣର ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଅନୁମତି ନଦେଇପାରନ୍ତି।

ରିଲାଏନ୍ସ ହୋମ୍ ଫାଇନାନ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (RHFL) ଏବଂ ରିଲାଏନ୍ସ କମର୍ଶିଆଲ୍ ଫାଇନାନ୍ସ ଲିମିଟେଡ୍ (RCFL) ସହ ଜଡ଼ିତ କଥିତ ହଜାର ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କାର ପାଣ୍ଠି ହେରଫେର ଏବଂ ଆତ୍ମସାତ ମାମଲାରେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାଳୟ (ED) ଏକ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଏହି କ୍ରମରେ ରିଲାଏନ୍ସ ଅନିଲ ଅମ୍ବାନୀ ଗ୍ରୁପ୍ ସହ ଜଡ଼ିତ କମ୍ପାନୀ 'ଏମ/ଏସ ଇ-କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ପ୍ରାଇଭେଟ ଲିମିଟେଡ୍' ଏବଂ ତାର ଜଣେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକଙ୍କ ବାସଭବନ ଓ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଉପରେ ଇଡି ଚଢ଼ାଉ କରିଛି।

ଇଡି ଅନୁଯାୟୀ, ୭ ଜୁଲାଇରେ ହୋଇଥିବା ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ସମୟରେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦସ୍ତାବିଜ୍, ସ୍ଥାବର ସମ୍ପତ୍ତି ସହ ଜଡ଼ିତ ରେକର୍ଡ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ଜବତ କରାଯାଇଛି। ତଦନ୍ତ ସମୟରେ ଏଭଳି ଅନେକ ଦେଣନେଣ ଏବଂ ସମ୍ପତ୍ତିର ପ୍ରମାଣ ମଧ୍ୟ ମିଳିଛି, ଯାହାର ସମ୍ପର୍କ ରିଲାଏନ୍ସ ଅନିଲ ଅମ୍ବାନୀ ଗ୍ରୁପ୍ ସହିତ ଥିବା କୁହାଯାଉଛି।

ଇଡିର ଏହି ତଦନ୍ତ ସିବିଆଇ (CBI) ଦ୍ୱାରା ରୁଜୁ ହୋଇଥିବା ଏକାଧିକ ଏଫଆଇଆର୍ (FIR) ଆଧାରରେ ଚାଲିଛି। ୟେସ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ, ଷ୍ଟେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ, ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ବରୋଦା, ପଞ୍ଜାବ ନ୍ୟାସନାଲ ବ୍ୟାଙ୍କ, କେନାରା ବ୍ୟାଙ୍କ, ୟୁନିୟନ ବ୍ୟାଙ୍କ, ୟୁକୋ ବ୍ୟାଙ୍କ, ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଓଭରସିଜ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ, ପଞ୍ଜାବ ଆଣ୍ଡ ସିନ୍ଧ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ଆକ୍ସିସ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ବ୍ୟାଙ୍କର ଅଭିଯୋଗ ଆଧାରରେ ଏହି ଏଫଆଇଆର୍ ଗୁଡ଼ିକ ରୁଜୁ କରାଯାଇଥିଲା। ତଦନ୍ତକାରୀ ସଂସ୍ଥାର ଦାବି ଅନୁଯାୟୀ, RHFL ଏବଂ RCFL ଜନସାଧାରଣଙ୍କଠାରୁ ହଜାର ହଜାର କୋଟି ଟଙ୍କା ସଂଗ୍ରହ କରିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଶେଲ୍ କମ୍ପାନୀ (ନକଲି କମ୍ପାନୀ) ଏବଂ ଗ୍ରୁପ୍ ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନ୍ୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ସୁଚିନ୍ତିତ ଭାବେ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ପଠାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଇଡି ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ବିନା କୌଣସି ଉପଯୁକ୍ତ ଯାଞ୍ଚ, ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଦସ୍ତାବିଜ୍ ଏବଂ ଋଣ ପରିଶୋଧ କ୍ଷମତାର ଆକଳନ ନକରି ଏହି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ବଡ଼ ବଡ଼ କର୍ପୋରେଟ୍ ଲୋନ୍ (ଋଣ) ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ କମ୍ପାନୀ କେବଳ କାଗଜପତ୍ରରେ ହିଁ ସୀମିତ ଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର କୌଣସି ବ୍ୟବସାୟ କିମ୍ବା ଋଣ ସୁଝିବାର କ୍ଷମତା ନଥିଲା।

ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୪,୫୧୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ସମ୍ପତ୍ତି ବ୍ୟାଜ୍ୟାପ୍ତ

ଇଡିର ଏହା ମଧ୍ୟ କହିବା କଥା ଯେ ଏହି ଶେଲ୍ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକମାନେ ରିଲାଏନ୍ସ ଅନିଲ ଅମ୍ବାନୀ ଗ୍ରୁପ୍ର କର୍ମଚାରୀ କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କର ଅତି ସହଯୋଗୀ ଥିଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ବ୍ୟାଙ୍କ ଆକାଉଣ୍ଟ ଓ କାରବାରକୁ ଗ୍ରୁପ୍ର ପ୍ରମୁଖ କମ୍ପାନୀର ଅଧିକାରୀମାନେ ପରିଚାଳନା କରୁଥିଲେ। ତଦନ୍ତରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୫,୫ND୮ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅପରାଧିକ ଆୟ (Proceeds of Crime) ର ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଇଡି ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୪,୫୧୦ କୋଟି ଟଙ୍କାର ସମ୍ପତ୍ତି ବ୍ୟାଜ୍ୟାପ୍ତ କରିସାରିଛି, ଯେଉଁଥିରୁ ୩,୯୨୬ କୋଟି ଟଙ୍କାର ଆଟାଚମେଣ୍ଟକୁ ସକ୍ଷମ ପ୍ରାଧିକରଣ (Adjudicating Authority) ଙ୍କଠାରୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ମଧ୍ୟ ମିଳିସାରିଛି। ଏହି ମାମଲାରେ ଇଡି ପୂର୍ବରୁ ରିଲାଏନ୍ସ କ୍ୟାପିଟାଲ ଲିମିଟେଡ୍ର ପୂର୍ବତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅମିତାଭ ଝୁନଝୁନୱାଲା ଏବଂ ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟ ଆର୍ଥିକ ଅଧିକାରୀ (CFO) ଅମିତ ବାପନାଙ୍କୁ ୧୫ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୬ ରେ ଗିରଫ କରିସାରିଛି। ଦୁହେଁ ବର୍ତ୍ତମାନ ନ୍ୟାୟିକ ହେପାଜତରେ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ମାମଲାର ତଦନ୍ତ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଜାରି ରହିଛି ଏବଂ ଆଗକୁ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବ ବୋଲି ଇଡି ପ୍ରକାଶ କରିଛି।

ସରକାର ବଫର ଷ୍ଟକ୍ ପାଇଁ ପିଆଜର ସରକାରୀ କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟକୁ ୧୩% ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହାକୁ ପ୍ରତି କ୍ୱିଣ୍ଟାଲ ପିଛା ୧,୮୭୫ ଟଙ୍କାରୁ ବଢ଼ାଇ ୨,୧୨୫ ଟଙ୍କା କରାଯାଇଛି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ପିଆଜ ସଂଗ୍ରହ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ଏବଂ ଚାଷୀଙ୍କୁ ଉପଯୁକ୍ତ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିବା। ସରକାରୀ ବିବୃତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ନୂତନ ଦର ୪ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ ଅର୍ଥାତ୍ ଆଜିଠାରୁ ଲାଗୁ ହୋଇଯାଇଛି। ଚଳିତ ସିଜନରେ କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟରେ ଏହା ପଞ୍ଚମ ବୃଦ୍ଧି, କାରଣ ‘ପ୍ରାଇସ୍ ଷ୍ଟେବିଲାଇଜେସନ୍ ଫଣ୍ଡ୍’ (ମୂଲ୍ୟ ସ୍ଥିରତା ପାଣ୍ଠି) ଅଧୀନରେ ୨୦୨୬ ବଫର ଷ୍ଟକ୍ ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ପିଆଜ ସଂଗ୍ରହ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବହୁତ ଧୀମା ରହିଥିଲା। କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟରେ ବାରମ୍ବାର ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ୧ ଜୁନଠାରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାତ୍ର ୨,୦୦୦ ଟନ୍ ପିଆଜ ହିଁ କିଣାଯାଇ ପାରିଛି।

ସିଜନ ଆରମ୍ଭ ହେବା ଦିନଠାରୁ କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ିଛି। ପ୍ରଥମେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତି କିଲୋ ପିଛା ୧୨.୭୦ ଟଙ୍କା ଥିଲା, ଯାହାକୁ ୨୨ ମଇରେ ବଢ଼ାଇ ୧୫.୮୦ ଟଙ୍କା କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାପରେ ୧୩ ଜୁନରେ ୧୬.୫୦ ଟଙ୍କା, ୨୦ ଜୁନରେ ୧୭.୩୦ ଟଙ୍କା ଏବଂ ପରେ ୧୮.୭୫ ଟଙ୍କା କରାଯାଇଥିଲା। ଏବେ ଏହାକୁ ବଢ଼ାଇ ପ୍ରତି କିଲୋ ପିଛା ୨୧.୨୫ ଟଙ୍କା ଅର୍ଥାତ୍ ପ୍ରତି କ୍ୱିଣ୍ଟାଲ ପିଛା ୨,୧୨୫ ଟଙ୍କା କରିଦିଆଯାଇଛି। କୃଷି ଏବଂ କୃଷକ କଲ୍ୟାଣ ବିଭାଗର ୨୦୨୫-୨୬ ର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଗ୍ରୀମ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ପିଆଜ ଉତ୍ପାଦନ ୩୦୭.୩୭ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ ରହିବା ନେଇ ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି, ଯାହା ୨୦୨୪-୨୫ ର ୩୦୭.୬୭ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ ଉତ୍ପାଦନ ସହ ପ୍ରାୟ ସମାନ।

ପିଆଜର କୌଣସି ଅଭାବ ନାହିଁ

ଉପଭୋକ୍ତା ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି ଯେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ମୋଟ ଯୋଗାଣ (ସପ୍ଲାଇ) କୁ ନେଇ କୌଣସି ଚିନ୍ତା ନାହିଁ, ଯଦିଓ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଭଳି ସିଜନାଲ୍ ଟ୍ରେଣ୍ଡ୍ ଯୋଗୁଁ ମୂଲ୍ୟରେ ସାମାନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଦେଇପାରେ। ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଏବଂ ଗୁଜରାଟରେ ଷ୍ଟକ୍ ସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ରହିଛି ଏବଂ ମହଜୁଦ ଥିବା ପିଆଜରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଅଭାବର ସଙ୍କେତ ନାହିଁ। ସାରା ଦେଶର ମଣ୍ଡିଗୁଡ଼ିକରେ ଦୈନିକ ୫୦,୦୦୦ ଟନରୁ ଅଧିକ ପିଆଜର ଆମଦାନୀ (ଆବକ) ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ କେବଳ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ ୩୦,୦୦୦ ଟନରୁ ଅଧିକ ରହିଛି। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ହାରାହାରି ମଡେଲ୍ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତି କିଲୋ ପିଛା ପ୍ରାୟ ୧ ଟଙ୍କା ରହିଥିଲା। ଅନ୍ୟପଟେ ସାରା ଦେଶରେ ହାରାହାରି ଖୁଚୁରା (ରିଟେଲ୍) ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତି କିଲୋ ପିଛା ୩୧ ଟଙ୍କା ରହିଛି।

ଉନ୍ନତ ଗୁଣବତ୍ତାର ପିଆଜକୁ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଷ୍ଟୋରେଜ୍ରେ ରଖାଯାଉଛି ଏବଂ ଆଶା କରାଯାଉଛି ଯେ ଯେତେବେଳେ ବଜାରରେ ସପ୍ଲାଇ କମ୍ ରହିବ, ସେତେବେଳେ ଏହାକୁ ବଜାରକୁ ଅଣାଯିବ। ମୌସୁମୀ ଆସିବାରେ ବିଳମ୍ବ ଏବଂ କେତେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ସାଧାରଣଠାରୁ କମ୍ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ କେତେକ ବ୍ୟବସାୟୀ ଆଗୁଆ ଆକଳନ କରି କ୍ରୟ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛନ୍ତି, ଯଦିଓ ବର୍ତ୍ତମାନର ମୂଲ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ବଡ଼ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରକୃତ ଚାହିଦା ଏବେ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ବଳ ରହିଛି। ନାସିକ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର କେତେକ ଉତ୍ପାଦନ କେନ୍ଦ୍ରରେ ସଟ୍ଟାବାଜି କିମ୍ବା ଅନୁମାନ ଭିତ୍ତିକ ବ୍ୟବସାୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି, ଯାହା ପ୍ରକୃତ ଚାହିଦା ବଦଳରେ ଆଗକୁ ଦାମ୍ ବଢ଼ିବା ଆଶା ଉପରେ ଆଧାରିତ।

ଜୁନ୍ ମାସରେ ପିଆଜ ରପ୍ତାନି ସାଧାରଣ ରହିଥିଲା ଏବଂ ଏହି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୧.୫୦ ଲକ୍ଷ ଟନ୍ ପିଆଜ ବିଦେଶକୁ ପଠାଯାଇଛି। ତେବେ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ରପ୍ତାନିର ଗତି ଧୀମା ପଡ଼ିପାରେ ବୋଲି ବ୍ୟବସାୟୀମାନେ ଆଶା କରୁଛନ୍ତି, କାରଣ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଚୀନ୍ର ଶସ୍ତା ନୂଆ ଫସଲ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶ, ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଏବଂ ସୁଦୂର ପ୍ରାଚ୍ୟ ଭଳି ବଡ଼ ବଜାରଗୁଡ଼ିକରେ ଭାରତୀୟ ପିଆଜକୁ କଡ଼ା ଟକ୍କର ଦେଉଛି। ଏହି ସମୟରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ନାସିକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଖରିଫ ବୁଣାବୁଣିରେ ପ୍ରାୟ ୧୫ ଦିନ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଚିତ୍ରଦୁର୍ଗ ଏବଂ ଚଲ୍ଲାକେରେ ବେଲ୍ଟରେ ବୁଣା କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣ ସ୍ତର ତୁଳନାରେ ମାତ୍ର ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇପାରିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମାସର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଭଲ ଖବର ଆସିଛି। ସରକାର ୧୯ କିଲୋଗ୍ରାମର ବାଣିଜ୍ୟିକ ସିଲିଣ୍ଡରର ମୂଲ୍ୟ ୧୮୩.୫୦ ହ୍ରାସ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ହ୍ରାସ ପରେ ମୂଲ୍ୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ୨,୯୩୦ ଟଙ୍କା ଅଛି, ଯାହା ପୂର୍ବ ୩,୧୧୩.୫୦ ଟଙ୍କା ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ୧୪.୨ କିଲୋଗ୍ରାମର ଘରୋଇ ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡରର ମୂଲ୍ୟ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରହିଛି।

ଏହି ବର୍ଷ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସିଲିଣ୍ଡରର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ମୂଲ୍ୟ ୧୬୯୧.୫୦ଟଙ୍କା ଥିଲା, ଯାହା ଜୁନରେ ପ୍ରାୟ ଦୁଇଗୁଣ ହୋଇଥିଲା। ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୬ରେ, ମୂଲ୍ୟ ଦୁଇଥର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। ମାର୍ଚ୍ଚ ୧ରେବାଣିଜ୍ୟିକ ସିଲିଣ୍ଡରର ମୂଲ୍ୟ ୨୮ ଏବଂ ମାର୍ଚ୍ଚ ୭ରେ ୧୧୪.୫୦ ଟଙ୍କା ମହଙ୍ଗା ହୋଇଥିଲା। ମେ ମାସରେ ମୂଲ୍ୟ ୯୯୩ ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା, ଯାହା ଦିଲ୍ଲୀରେ ମୂଲ୍ୟ ୩,୦୭୧.୫୦ ଟଙ୍କାକୁ ପହଞ୍ଚାଇଲା। ଜୁନ୍ ୧ ତାରିଖରେ ଏହା ୪୨ ଟଙ୍କା ମହଙ୍ଗା ହୋଇଥିଲା।

ଆଜିର ହ୍ରାସ ପରେ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ୧୯ କିଲୋଗ୍ରାମର ବାଣିଜ୍ୟିକ ଗ୍ୟାସ୍ ସିଲିଣ୍ଡରର ମୂଲ୍ୟ ୨୯୩୦ ଟଙ୍କା ହୋଇଛି। ସେହିପରି, ଲକ୍ଷ୍ନୌରେ ମୂଲ୍ୟ ୩୨୩୬ ଟଙ୍କାରୁ ହ୍ରାସ ପାଇ ୩,୦୫୨.୫୦ ଟଙ୍କା ଏବଂ କୋଲକାତାରେ ୩,୨୫୫.୫୦ ଟଙ୍କାରୁ ହ୍ରାସ ପାଇ ୩,୦୮୧.୫୦ ଟଙ୍କା ହୋଇଛି। ପାଟନାରେ, ଏକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସିଲିଣ୍ଡର ଏବେ ୩୨୨୭ ଟଙ୍କାରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ।

କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅତିରିକ୍ତ ଉତ୍ପାଦ ଶୁଳ୍କ ପ୍ରତି ଲିଟର ୧.୫୦ ଟଙ୍କାରୁ ବୃଦ୍ଧି କରି  ୪ ଟଙ୍କା ପ୍ରତି ଲିଟର କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଜୁଲାଇ ୧ ତାରିଖରୁ ଲାଗୁ ହେବ। ସରକାରଙ୍କ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ତୈଳ କମ୍ପାନିଗୁଡ଼ିକୁ ଘରୋଇ ବଜାର ବଦଳରେ ଲାଭ ପାଇଁ ବିଦେଶୀ ବଜାରକୁ ପେଟ୍ରୋଲ ରପ୍ତାନି କରିବାରୁ ନିରୁତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଆଜିଠାରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ ଭିବି-ଜିରାମଜୀ ଯୋଜନା: ସର୍ବନିମ୍ନ ମଜୁରୀ ୩୦୦ ଟଙ୍କା

ମୁମ୍ବାଇ: ଚଳିତ ବର୍ଷର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧ ସୁଦ୍ଧା ମୁମ୍ବାଇରେ ଘର କିଣା ରେକର୍ଡ ହାସଲ କରିଛି । ୨୦୨୬ ବର୍ଷରେ ମାତ୍ର ୬ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ମୁମ୍ବାଇ ସହରରେ ୮୦ ହଜାରରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଘର ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇଛି । ଯାହା ବିଗତ ୧୩ ବର୍ଷର ରେକର୍ଡକୁ ଭାଙ୍ଗିଛି । 

ମୁମ୍ବାଇରେ ମୋଟ ୮୦, ୨୨୧ଟି ଘର ପଞ୍ଜିକରଣ ହୋଇଛି । ଏଥିରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ଷ୍ଟାମ୍ପ ଡ୍ୟୁଟିରେ  ୬,୯୬୮ କୋଟି ଟଙ୍କା ରାଜସ୍ୱ ଲାଭ ମିଳିଛି । ବୃହନମୁମ୍ବାଇ ମହାନଗର ନିଗମ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏମିତି ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି । ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷରେ ୬ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି । ସେହିପରି ଷ୍ଟାମ୍ପ ଡ୍ୟୁଟିରେ ବର୍ଷରେ ୪ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି । 

ସେହିପରି ଜୁନ ମାସ ଅନ୍ତିମ ସୁଦ୍ଧା ଆଉ ୧୩, ୩୦୨ଟି ଘର ପଞ୍ଜିକରଣ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି । ଯାହା ଗତ ବର୍ଷ ଅପେକ୍ଷା ୧୫ ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ ଅଟେ । ଯାହା ବିଗତ ୧୪ ମଧ୍ୟରେ ଜୁନ ମାସରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଗୃହ ପଞ୍ଜିକରଣ ହେବ । ଆଉ ଏଥିରେ ଷ୍ଟାମ୍ପ ଡ୍ୟୁଟିରେ ସରକାରଙ୍କୁ ୧୦୭୭ କୋଟି ଟଙ୍କାର ରାଜସ୍ୱ ମିଳିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଟମାଟୋ, ପିଆଜ ଏବଂ ଆଳୁର ମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରତି ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ଖାଦ୍ୟ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। କାରଣ ଏହି ତିନୋଟି ପନିପରିବା ଉପଭୋକ୍ତା ମୂଲ୍ୟ ସୂଚକାଙ୍କର ୧.୭୫% ଅଟେ। ଗ୍ରାହକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଗତ ମାସରେ ଟମାଟୋର ହାରାହାରି ଖୁଚୁରା ମୂଲ୍ୟ ୧୮%, ପିଆଜ ୧୧% ଏବଂ ଆଳୁ ୧.୩% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

ଗତ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ଟମାଟୋର ମୂଲ୍ୟ ୨୫% ଏବଂ ପିଆଜ ମୂଲ୍ୟ ୩.୩% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ତଥାପି ଆଳୁର ମୂଲ୍ୟ ଗତବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ୧୭% କମ୍। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ବିହାର ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ ଟମାଟୋ ୫୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଛି, ଯେତେବେଳେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ ହୋଇଛି। କାରଣ ପ୍ରବଳ ଗରମ ଉତ୍ପାଦନକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଛି ଏବଂ ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି।

ସେହିପରି, ଅନେକ ରାଜ୍ୟରେ ଅଣମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଫସଲର ସଂରକ୍ଷଣ ଗୁଣବତ୍ତା ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ପରେ ପିଆଜ ମୂଲ୍ୟ ୧୦-୨୦% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ମୌସୁମୀ ଋତୁରେ ପିଆଜ ଏବଂ ଟମାଟୋର ମୂଲ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଋତୁ ଅନୁସାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ହୋଇଥାଏ। ଏଲ୍ ନିନୋ ଏବଂ ବିଳମ୍ବ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ହେଉଥିବା ପ୍ରବଳ ଗରମ ନାଜୁକ ଟମାଟୋ ଫସଲକୁ ଗୁରୁତର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି।

ମୂଲ୍ୟ କେତେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି?

• ଟମାଟୋ, ପିଆଜ ଏବଂ ଆଳୁର ମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରତି ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି 
• ଏହି ତିନୋଟି ପନିପରିବା ଉପଭୋକ୍ତା ମୂଲ୍ୟ ସୂଚକାଙ୍କରେ ୧.୭୫% ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରେ 
• ଗତ ମାସରେ ଟମାଟୋର ହାରାହାରି ଖୁଚୁରା ମୂଲ୍ୟ ୧୮% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି 
• ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ପିଆଜ ୧୧% ଏବଂ ଆଳୁ ୧.୩% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି 
• ଆଜାଦପୁର ପିଆଜ ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଘର ସଭାପତି ଅଶୋକ କୌଶିକ କହିଛନ୍ତି, ତୀବ୍ର ଗରମ କେବଳ ଯୋଗାଣ ହ୍ରାସ କରିନାହିଁ, ବରଂ ଦୀର୍ଘ ଦୂରତାରେ ଟମାଟୋ ପରିବହନ କରିବା ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟକର ହୋଇଛି। କାରଣ ଗରମ ଯୋଗୁଁ ଟମାଟୋ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହେଉଛି। ସେହିପରି, ରାଜସ୍ଥାନ ଏବଂ ହରିୟାଣାରୁ ଦିଲ୍ଲୀକୁ ଆସୁଥିବା ଟମାଟୋର ଯୋଗାଣ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି 

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: କାଶୀ ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କ ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ଖବର: ଶ୍ରାବଣରେ ଭିଆଇପି ଦର୍ଶନ ହେବ ନିଷେଧ 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଦେଶରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ବିକ୍ରିକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ଆସନ୍ତା ଜୁଲାଇ ୧ ତାରିଖରୁ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟିକ ଗ୍ରାହକ ବା କମର୍ସିଆଲ୍ ବାୟର୍ସଙ୍କ ପାଇଁ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରୁ ଇନ୍ଧନ କିଣିବା ଉପରେ ଲାଗିଥିବା ସମସ୍ତ ଅସ୍ଥାୟୀ କଟକଣାକୁ ସରକାର ହଟାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଦେଶରେ ଇନ୍ଧନର ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଏହି କଟକଣା ଲଗାଯାଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନିଆଯାଇଛି।

ସରକାରଙ୍କ ଏହି ନୂଆ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ ଏବେ ବଡ଼ ବଡ଼ ପରିବହନ କମ୍ପାନୀ, କାରଖାନା, ଶିଳ୍ପସଂସ୍ଥା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କମର୍ସିଆଲ୍ ଗ୍ରାହକମାନେ କୌଣସି ସୀମା ନଥାଇ ପୂର୍ବଭଳି ସିଧାସଳଖ ରିଟେଲ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରୁ ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ କିଣିପାରିବେ।

କାହିଁକି ଲାଗିଥିଲା କଟକଣା ?

୨୦୨୬ ଜୁନ୍ ମାସରେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସପ୍ଲାଇ ଚେନ୍‌ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବା କାରଣରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥିଲା। ଦେଶରେ ଯେପରି ଇନ୍ଧନର ଅଭାବ ନ ଦେଖାଦିଏ, ସେଥିପାଇଁ ସରକାର ଜରୁରୀକାଳୀନ ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ୱରୂପ କମର୍ସିଆଲ୍ ଗ୍ରାହକମାନେ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରୁ ଅଧିକ ପରିମାଣର ତେଲ କିଣିବା ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇଥିଲେ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରେ ଇନ୍ଧନର ସହଜ ଉପଲବ୍ଧତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏବଂ କଳାବଜାରୀ ରୋକିବା।

ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି

ବର୍ତ୍ତମାନ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ସ୍ଥିତି ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ବେଶ ସୁଧୁରିଛି ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥିର ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତ ସରକାର ଏହି କଟକଣା ହଟାଇବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି।

ଶେୟାର ବଜାରରେ ଏବେ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଟ୍ରେଡିଂକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି। ସେବିର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ପୁଞ୍ଜି ବଜାର ମଜଭୁତ ହେବ। ତେବେ ବଜାରର ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ଯୋଜନାକୁ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟଧିକ ମାର୍ଜିନ୍ ନିୟମକୁ ସହଜ କରିବା ଏବଂ ବଜାରରେ ଲିକ୍ୟୁଡିଟି ବଢ଼ାଇବା ସବୁଠାରୁ ଜରୁରୀ।

ବଜାର ନିୟାମକ ସେବି (SEBI) ଏବେ ଶେୟାର ବଜାରରେ ଟ୍ରେଡିଂର ପରିସର ବଢ଼ାଇବାକୁ ଯାଉଛି। ସେବି ମୁଖ୍ୟ ତୁହିନ୍ କାନ୍ତ ପାଣ୍ଡେ ସମ୍ପ୍ରତି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ କ୍ୟାପିଟାଲ ମାର୍କେଟକୁ ଅଧିକ ମଜଭୁତ କରିବା ପାଇଁ 'ଲଙ୍ଗ-ଟର୍ମ ଫ୍ୟୁଚର୍ସ ଆଣ୍ଡ ଅପ୍ସନସ୍' (F&O) କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଜରୁରୀ। ବର୍ତ୍ତମାନ ବଜାରରେ ସାପ୍ତାହିକ (Weekly) କିମ୍ବା ମାସିକ (Monthly) ଅର୍ଥାତ୍ କମ୍ ସମୟର ସୌଦା (Trades) ର ଦବଦବା ରହିଛି। କିନ୍ତୁ, ଏବେ ସେବି ଚାହୁଁଛି ଯେ ନିବେଶକଙ୍କ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଡେରିଭେଟିଭ୍ ପ୍ରଡକ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉ। ବଜାରର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି।

ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ସୌଦାରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କ'ଣ?

ବଜାର ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଲଙ୍ଗ-ଟର୍ମ ଡେରିଭେଟିଭ୍ରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବାଧା ହେଉଛି ଏହାର ବର୍ତ୍ତମାନର ଗଠନ। 'ଆସୋସିଏସନ୍ ଅଫ୍ ଏନଏସଇ ମେମ୍ବର୍ସ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' (ANMI) ର ଜାତୀୟ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କମଲେଶ ଶ୍ରଫ୍ଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଡେରିଭେଟିଭ୍ ସେତେବେଳେ ହିଁ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେବ ଯେତେବେଳେ ଟ୍ରେଡିଂର ମୂଲ୍ୟ କମ୍ ହେବ ଏବଂ ବଡ଼ ସଂସ୍ଥାଗତ ନିବେଶକ (Institutional Investors) ଏଥିରେ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିବେ। ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ ବଜାରଗୁଡ଼ିକରେ ପେନ୍ସନ୍ ଫଣ୍ଡ ଏବଂ ଆସେଟ୍ ମ୍ୟାନେଜରମାନେ ନିଜର ବଡ଼ ପୋର୍ଟଫୋଲିଓକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଏହାକୁ ସ୍ୱଳ୍ପମିଆଦୀ ସଟ୍ଟାବାଜି ବଦଳରେ ପୋର୍ଟଫୋଲିଓକୁ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଏକ 'ଟୁଲ୍' ଭାବେ ଦେଖିବା ଉଚିତ।

ସଫଳତା ପାଇଁ ମାର୍ଜିନ୍ କମ୍ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ

ଭାରତରେ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଡେରିଭେଟିଭ୍ ଅଧିକ ନ ଚାଲିବାର ଏକ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି ଏଠାରେ ଲାଗୁ ହେଉଥିବା କଠୋର ମାର୍ଜିନ୍ ନିୟମ। ହେଜ୍ ଫଣ୍ଡ ମ୍ୟାନେଜର ମୟଙ୍କ ବଂଶଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ 'ଅପ୍ସନ ଗ୍ରୀକ୍ସ' କାମ କରିବାର ପଦ୍ଧତି ଯୋଗୁଁ, ଦୀର୍ଘ ଅବଧିର ଅପ୍ସନରେ କମ୍ ଅବଧି ତୁଳନାରେ ରିଟର୍ଣ୍ଣ ବହୁତ କମ୍ ମିଳିଥାଏ। ଏହାଛଡ଼ା, ଭାରତରେ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ଡେରିଭେଟିଭ୍ରେ ମାର୍ଜିନ୍ ବହୁତ ଅଧିକ ରହିଛି। ସାଧାରଣ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ ପାଇଁ ଏହା ୯.୩ ପ୍ରତିଶତ ଥିବାବେଳେ, ଦୀର୍ଘ ଅବଧି ପାଇଁ ଏହାକୁ ୧୭.୭ ପ୍ରତିଶତ ରଖାଯାଇଛି। ଏକ୍ସପୋଜର ମାର୍ଜିନ୍ ମଧ୍ୟ ୫ ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି, ଯାହା ନିବେଶକଙ୍କୁ ନିରାଶ କରେ।

ମାର୍କେଟ ମେକର୍ସଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ଫାଇଦା

ଯେକୌଣସି ନୂଆ ପ୍ରଡକ୍ଟକୁ ସଫଳ କରିବାରେ 'ମାର୍କେଟ ମେକର୍ସ' (Market Makers) ଙ୍କ ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କ୍ରସ୍ ସିଜ୍ କ୍ୟାପିଟାଲ୍ର ଏମଡି ରାଜେଶ ବାହେତି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ପ୍ରଡକ୍ଟର ସଫଳତା ପାଇଁ ଏପରି 'ଡେଜିଗ୍ନେଟେଡ୍ ମାର୍କେଟ ମେକର୍ସ' ଦରକାର, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ଉଭୟ ପଟର କୋଟ୍ସ୍ (କ୍ରୟ-ବିକ୍ରୟ) ଦେବାରୁ ଲାଭ ମିଳିବ। ଏହି ଲାଭ, କାରବାର ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ STT (Securities Transaction Tax) ଠାରୁ ଅଧିକ ହେବା ଉଚିତ। ବିଏସଇ (BSE) ର ଏମଡି ଏବଂ ସିଇଓ ସୁନ୍ଦରରାମନ୍ ଆର୍ ମଧ୍ୟ ସେବିର ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମତରେ, ବର୍ତ୍ତମାନର STT ଗଠନ ଏବଂ ମାର୍ଜିନ୍ ନିୟମକୁ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଏହି ପ୍ରଡକ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ଆପଣାଇବାରେ ଗତି ଆସିବ।

ଇଣ୍ଡେକ୍ସରୁ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଭଲ

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏପରି କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ କେବଳ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ଡେରିଭେଟିଭ୍ରେ ଆଣିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏଥିରେ ଉତ୍ଥାନ-ପତନ କମ୍ ଥାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମେନିପୁଲେସନ୍ର ବିପଦ କମିଯାଏ। ପରେ ତରଳତା ବଢ଼ିଲେ, ବଛା ବଛା ଶେୟାରରେ ଏହାକୁ ଲାଗୁ କରାଯାଇପାରିବ। କିନ୍ତୁ, ଲଙ୍ଗ-ଟର୍ମ କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ ମଧ୍ୟ କ'ଣ ୱିକଲି ଏକ୍ସପାୟରି ଭଳି ଭଲ୍ୟୁମ୍ ଆଣିପାରିବ? ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ମାର୍ଜିନ୍ କମ୍ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଦୀର୍ଘ ଅବଧିର ସୌଦା ସାପ୍ତାହିକ କିମ୍ବା ମାସିକ କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟର ବରାବର ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ସେବି ରିଟେଲ୍ ନିବେଶକଙ୍କୁ ଡେରିଭେଟିଭ୍ରେ ହେଉଥିବା କ୍ଷତି ଉପରେ ନିଜ ରିପୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ଜାରି କରିବ। ଏବେ ନଜର ଏହା ଉପରେ ରହିବ ଯେ ସେବି କିଭଳି ବଜାରର ଏହି ଅସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରି ଲଙ୍ଗ-ଟର୍ମ କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟକୁ ସଫଳ କରୁଛି।

ମୁମ୍ବାଇ: ଯଦି ଆପଣ ଗୁଗଲ୍ ପେ, ଫୋନ୍ ପେ କିମ୍ବା ନେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଜରିଆରେ ଅନଲାଇନ୍ ଟ୍ରାନ୍ସଫର କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ଖବର ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଦେଶରେ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ି ଚାଲିଥିବା ଡିଜିଟାଲ୍ ସାଇବର ଫ୍ରଡ୍ ବା ଅନଲାଇନ୍ ପ୍ରତାରଣାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଯାଉଛି। ଆରବିଆଇର ନୂଆ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ, ଏଣିକି ୧୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ଅନଲାଇନ୍ କାରବାର କଲେ ତାହା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପଠାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ, ବରଂ ଏଥିପାଇଁ ୧ ଘଣ୍ଟାର ସମୟ ଲାଗିବ।

କ’ଣ ଏହି ‘କୁଲିଂ-ଅଫ୍ ପିରିୟଡ୍’?

ଆରବିଆଇ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ଚର୍ଚ୍ଚା ପତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଗ୍ରାହକ, ପ୍ରୋପ୍ରାଇଟର କିମ୍ବା ପାର୍ଟନରସିପ୍ ଫାର୍ମ ୧୦ ହଜାର ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ କରିବେ, ସେତେବେଳେ ସେହି ନେଣଦେଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଘଣ୍ଟାର ‘କୁଲିଂ-ଅଫ୍ ପିରିୟଡ୍’ ବା ବିରତି ରହିବ। ଏହି ନିୟମ କେବଳ ଟଙ୍କା ପଠାଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲାଗୁ ହେବ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସାଇବର ଅପରାଧୀମାନେ ଯେପରି ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରାଇ କିମ୍ବା ପ୍ରଲୋଭନ ଦେଖାଇ ତୁରନ୍ତ ଟଙ୍କା ଲୁଟି ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ଏକ ଘଣ୍ଟାର ସମୟ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଏବଂ ନିଜ ସାବଧାନତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ଦେବ।

ସାଧାରଣ ଲୋକେ ହେବେ ହଇରାଣ !

ଦେଶର ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସେକ୍ଟର ଆରବିଆଇର ଏହି ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ସୁବିଧାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର କହିବା କଥା ଯେ, ଏହି ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ଜାଲିଆତି କମିବ ସତ, କିନ୍ତୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ବ୍ୟବସାୟ ଓ କାରବାରରେ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହେବ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଯଦି କେହି ଦୋକାନରୁ ୧୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କାର ମୋବାଇଲ୍ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ କିଣୁଛନ୍ତି, ତେବେ ପେମେଣ୍ଟ କ୍ଲିୟର୍ ହେବା ପାଇଁ ଗ୍ରାହକ ଦୋକାନରେ ଏକ ଘଣ୍ଟା ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଏହି ନିୟମରେ କିଛିଟା କୋହଳ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକ ଏବଂ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ‘ଟ୍ରଷ୍ଟେଡ୍ ପର୍ସନ’ ନିୟମ

ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଜମାପୁଞ୍ଜିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଆରବିଆଇ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି। ୭୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସ୍କ ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକ ଏବଂ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗମାନେ ଯଦି ୫୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ଡିଜିଟାଲ୍ ଟ୍ରାନ୍ସଫର କରନ୍ତି, ତେବେ ଏଥିପାଇଁ ଜଣେ ‘ଟ୍ରଷ୍ଟେଡ୍ ପର୍ସନ’ ବା ବିଶ୍ୱସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମଞ୍ଜୁରୀ ଜରୁରୀ ହେବ।

ଯଦି ଆପଣ ସୁନା କିମ୍ବା ରୂପାରେ ନିବେଶ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଆସନ୍ତା ସପ୍ତାହରେ ବଜାରରେ ଉତଥାନ-ପତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିପାରେ । ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ କହିବା କଥା ଯେ ଆମେରିକା-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା, ଅଶୋଧିତ ତେଲ ମୂଲ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ଅର୍ଥନୀତିଗୁଡ଼ିକରୁ ଆସୁଥିବା ଆର୍ଥିକ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ସର୍ରାଫା ବଜାରର ଦିଗ ସ୍ଥିର କରିବ ।

ଫେଡ୍ର ନୀତି ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଉପରେ ରହିବ ଫୋକସ୍ 

ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଆସନ୍ତା ସପ୍ତାହରେ ଆମେରିକା, ୟୁରୋପ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ବିନିର୍ମାଣ (Manufacturing) ଏବଂ ସେବା (Services) କ୍ଷେତ୍ରର ପିଏମଆଇ (PMI), ୟୁରୋଜୋନର ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ପରିସଂଖ୍ୟାନ, ଆମେରିକାର ଅଣ-କୃଷି ରୋଜଗାର (Non-Farm Payroll) ଏବଂ ବେକାରୀ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ନିବେଶକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିବ । ଏହି ପରିସଂଖ୍ୟାନରୁ ଏହି ସଙ୍କେତ ମିଳିବ ଯେ ଆମେରିକୀୟ ଫେଡେରାଲ ରିଜର୍ଭ ଆଗକୁ ସୁଧ ହାରକୁ ନେଇ କଣ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିପାରେ ।

ଆମେରିକା-ଇରାନ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟ ବଢ଼ାଇପାରେ ଅସ୍ଥିରତା

ବଜାରର ନଜର ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ସାମରିକ ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ଅଟକି ରହିଥିବା ଆଲୋଚନା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ରହିବ । ଯଦି ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଆହୁରି ବଢ଼େ, ତେବେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଅଶୋଧିତ ତେଲ ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ, ଯାହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ସୁନା-ରୂପା ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିପାରେ ।

ବିଗତ ସପ୍ତାହରେ ସୁନା ଏବଂ ରୂପାରେ ରହିଥିଲା ବଡ଼ ହ୍ରାସ 

ଜେଏମ୍ ଫାଇନାନ୍ସିଆଲ୍ ସର୍ଭିସେସର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ (କମୋଡିଟି ଏବଂ କରେନ୍ସି ରିସର୍ଚ୍ଚ) ପ୍ରଣବ ମେରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁନା ଏବଂ ରୂପା ଉଭୟ ‘କରେକ୍ସନ’ (Correction) ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଦେଇ ଗତି କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ମୂଲ୍ୟରେ ଦୁର୍ବଳତା ଲାଗି ରହିଛି ।

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ବିଗତ ସପ୍ତାହରେ କମେକ୍ସ (COMEX) ରେ ସୁନା ପ୍ରାୟ ୩.୫% ହ୍ରାସ ପାଇ ୪,୦୯୬.୩ ଡଲାର ପ୍ରତି ଆଉନ୍ସରେ ବନ୍ଦ ହେଲା । ସେହିପରି ରୂପାରେ ୧୦.୭% ର ବଡ଼ ହ୍ରାସ ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ଏହା ୫୯.୬୭ ଡଲାର ପ୍ରତି ଆଉନ୍ସରେ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଛି ।

ଘରୋଇ ଫ୍ୟୁଚର୍ସ ମାର୍କେଟ୍ MCX ରେ ଅଗଷ୍ଟ ଡେଲିଭରି ବାଲା ସୁନା ପ୍ରାୟ ୨.୦୬% ହ୍ରାସ ପାଇ ୧.୪୪ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପ୍ରତି ୧୦ ଗ୍ରାମରେ ବନ୍ଦ ହେଲା । ସେହିପରି ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଡେଲିଭରି ବାଲା ରୂପା ୬.୪% ହ୍ରାସ ପାଇ ୨.2୩ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପ୍ରତି କିଲୋଗ୍ରାମ ରହିଗଲା ।

ଡଲାରର ମଜବୁତି ଏବଂ ଶସ୍ତା ଅଶୋଧିତ ତେଲ ସାଜିଲା କାରଣ

ଏଲ୍କେପି ସିକ୍ୟୁରିଟିଜ୍ର ରିସର୍ଚ୍ଚ ଆନାଲିଷ୍ଟ ଜତିନ ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କ କହିବା କଥା ଯେ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ମଜବୁତ ହେବା କାରଣରୁ ସୁନା ଉପରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଚାପ ରହିଥିଲା । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅଶୋଧିତ ତେଲ ମୂଲ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୧୦% ହ୍ରାସ ପାଇବା ଯୋଗୁଁ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା କମ୍ ହେଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ନିବେଶ (Safe Haven) ଭାବରେ ସୁନାର ଚାହିଦା ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଗଲା ।

ଏହିସବୁ କାରଣରୁ ସୁନାକୁ ମିଳିପାରେ ସହାରା

ଯଦିଓ, ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଆମେରିକାର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଉପଭୋଗ ବ୍ୟୟ (PCE) ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଆଶାଠାରୁ ନରମ (କମ୍) ଆସିବା ପରେ ସୁନାରେ ନିମ୍ନ ସ୍ତରରେ କ୍ରୟ (ବାଇଙ୍ଗ୍) ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଚୀନର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ସୁନା କିଣିବା, ଆମେରିକା-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ତରଫରୁ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ଉପରେ ୧୦୦% ଶୁଳ୍କ (ଟାରିଫ୍) ଲଗାଇବାର ଚେତାବନୀ ଭଳି କାରକ ସୁନା ମୂଲ୍ୟକୁ କିଛିଟା ସମର୍ଥନ ଦେଇପାରେ ।

ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ, ଆସନ୍ତା ସପ୍ତାହରେ ସୁନା-ରୂପା ବଜାରରେ ଉତଥାନ-ପତନ ଅଧିକ ରହିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି । ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ନିବେଶକମାନଙ୍କୁ ବୈଶ୍ୱିକ ଘଟଣାବଳୀ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଉଚିତ୍