ମୁମ୍ବାଇ: ଚଳିତ ବର୍ଷର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧ ସୁଦ୍ଧା ମୁମ୍ବାଇରେ ଘର କିଣା ରେକର୍ଡ ହାସଲ କରିଛି । ୨୦୨୬ ବର୍ଷରେ ମାତ୍ର ୬ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ମୁମ୍ବାଇ ସହରରେ ୮୦ ହଜାରରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଘର ପଞ୍ଜିକୃତ ହୋଇଛି । ଯାହା ବିଗତ ୧୩ ବର୍ଷର ରେକର୍ଡକୁ ଭାଙ୍ଗିଛି । 

ମୁମ୍ବାଇରେ ମୋଟ ୮୦, ୨୨୧ଟି ଘର ପଞ୍ଜିକରଣ ହୋଇଛି । ଏଥିରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ଷ୍ଟାମ୍ପ ଡ୍ୟୁଟିରେ  ୬,୯୬୮ କୋଟି ଟଙ୍କା ରାଜସ୍ୱ ଲାଭ ମିଳିଛି । ବୃହନମୁମ୍ବାଇ ମହାନଗର ନିଗମ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏମିତି ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି । ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷରେ ୬ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି । ସେହିପରି ଷ୍ଟାମ୍ପ ଡ୍ୟୁଟିରେ ବର୍ଷରେ ୪ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି । 

ସେହିପରି ଜୁନ ମାସ ଅନ୍ତିମ ସୁଦ୍ଧା ଆଉ ୧୩, ୩୦୨ଟି ଘର ପଞ୍ଜିକରଣ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି । ଯାହା ଗତ ବର୍ଷ ଅପେକ୍ଷା ୧୫ ପ୍ରତିଶତ ଅଧିକ ଅଟେ । ଯାହା ବିଗତ ୧୪ ମଧ୍ୟରେ ଜୁନ ମାସରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଗୃହ ପଞ୍ଜିକରଣ ହେବ । ଆଉ ଏଥିରେ ଷ୍ଟାମ୍ପ ଡ୍ୟୁଟିରେ ସରକାରଙ୍କୁ ୧୦୭୭ କୋଟି ଟଙ୍କାର ରାଜସ୍ୱ ମିଳିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଟମାଟୋ, ପିଆଜ ଏବଂ ଆଳୁର ମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରତି ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ଖାଦ୍ୟ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। କାରଣ ଏହି ତିନୋଟି ପନିପରିବା ଉପଭୋକ୍ତା ମୂଲ୍ୟ ସୂଚକାଙ୍କର ୧.୭୫% ଅଟେ। ଗ୍ରାହକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଗତ ମାସରେ ଟମାଟୋର ହାରାହାରି ଖୁଚୁରା ମୂଲ୍ୟ ୧୮%, ପିଆଜ ୧୧% ଏବଂ ଆଳୁ ୧.୩% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

ଗତ ବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ଟମାଟୋର ମୂଲ୍ୟ ୨୫% ଏବଂ ପିଆଜ ମୂଲ୍ୟ ୩.୩% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ତଥାପି ଆଳୁର ମୂଲ୍ୟ ଗତବର୍ଷ ତୁଳନାରେ ୧୭% କମ୍। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ, ବିହାର ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ ଟମାଟୋ ୫୦% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଛି, ଯେତେବେଳେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ ହୋଇଛି। କାରଣ ପ୍ରବଳ ଗରମ ଉତ୍ପାଦନକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଛି ଏବଂ ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ କରିଛି।

ସେହିପରି, ଅନେକ ରାଜ୍ୟରେ ଅଣମୌସୁମୀ ବର୍ଷା ଫସଲର ସଂରକ୍ଷଣ ଗୁଣବତ୍ତା ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ପରେ ପିଆଜ ମୂଲ୍ୟ ୧୦-୨୦% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ମୌସୁମୀ ଋତୁରେ ପିଆଜ ଏବଂ ଟମାଟୋର ମୂଲ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଋତୁ ଅନୁସାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ହୋଇଥାଏ। ଏଲ୍ ନିନୋ ଏବଂ ବିଳମ୍ବ ବର୍ଷା ଯୋଗୁଁ ହେଉଥିବା ପ୍ରବଳ ଗରମ ନାଜୁକ ଟମାଟୋ ଫସଲକୁ ଗୁରୁତର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି।

ମୂଲ୍ୟ କେତେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି?

• ଟମାଟୋ, ପିଆଜ ଏବଂ ଆଳୁର ମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପ୍ରତି ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି 
• ଏହି ତିନୋଟି ପନିପରିବା ଉପଭୋକ୍ତା ମୂଲ୍ୟ ସୂଚକାଙ୍କରେ ୧.୭୫% ଅଂଶ ଗ୍ରହଣ କରେ 
• ଗତ ମାସରେ ଟମାଟୋର ହାରାହାରି ଖୁଚୁରା ମୂଲ୍ୟ ୧୮% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି 
• ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ପିଆଜ ୧୧% ଏବଂ ଆଳୁ ୧.୩% ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି 
• ଆଜାଦପୁର ପିଆଜ ବ୍ୟବସାୟୀ ସଂଘର ସଭାପତି ଅଶୋକ କୌଶିକ କହିଛନ୍ତି, ତୀବ୍ର ଗରମ କେବଳ ଯୋଗାଣ ହ୍ରାସ କରିନାହିଁ, ବରଂ ଦୀର୍ଘ ଦୂରତାରେ ଟମାଟୋ ପରିବହନ କରିବା ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟକର ହୋଇଛି। କାରଣ ଗରମ ଯୋଗୁଁ ଟମାଟୋ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହେଉଛି। ସେହିପରି, ରାଜସ୍ଥାନ ଏବଂ ହରିୟାଣାରୁ ଦିଲ୍ଲୀକୁ ଆସୁଥିବା ଟମାଟୋର ଯୋଗାଣ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇଛି 

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: କାଶୀ ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କ ଭକ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ଖବର: ଶ୍ରାବଣରେ ଭିଆଇପି ଦର୍ଶନ ହେବ ନିଷେଧ 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଦେଶରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲ ବିକ୍ରିକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ଆସନ୍ତା ଜୁଲାଇ ୧ ତାରିଖରୁ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟିକ ଗ୍ରାହକ ବା କମର୍ସିଆଲ୍ ବାୟର୍ସଙ୍କ ପାଇଁ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରୁ ଇନ୍ଧନ କିଣିବା ଉପରେ ଲାଗିଥିବା ସମସ୍ତ ଅସ୍ଥାୟୀ କଟକଣାକୁ ସରକାର ହଟାଇ ଦେଇଛନ୍ତି। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଦେଶରେ ଇନ୍ଧନର ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଏହି କଟକଣା ଲଗାଯାଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନିଆଯାଇଛି।

ସରକାରଙ୍କ ଏହି ନୂଆ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ ଏବେ ବଡ଼ ବଡ଼ ପରିବହନ କମ୍ପାନୀ, କାରଖାନା, ଶିଳ୍ପସଂସ୍ଥା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କମର୍ସିଆଲ୍ ଗ୍ରାହକମାନେ କୌଣସି ସୀମା ନଥାଇ ପୂର୍ବଭଳି ସିଧାସଳଖ ରିଟେଲ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରୁ ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ କିଣିପାରିବେ।

କାହିଁକି ଲାଗିଥିଲା କଟକଣା ?

୨୦୨୬ ଜୁନ୍ ମାସରେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତି ଏବଂ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ସପ୍ଲାଇ ଚେନ୍‌ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବା କାରଣରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିଥିଲା। ଦେଶରେ ଯେପରି ଇନ୍ଧନର ଅଭାବ ନ ଦେଖାଦିଏ, ସେଥିପାଇଁ ସରକାର ଜରୁରୀକାଳୀନ ପଦକ୍ଷେପ ସ୍ୱରୂପ କମର୍ସିଆଲ୍ ଗ୍ରାହକମାନେ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରୁ ଅଧିକ ପରିମାଣର ତେଲ କିଣିବା ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇଥିଲେ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରେ ଇନ୍ଧନର ସହଜ ଉପଲବ୍ଧତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏବଂ କଳାବଜାରୀ ରୋକିବା।

ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି

ବର୍ତ୍ତମାନ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ସ୍ଥିତି ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ବେଶ ସୁଧୁରିଛି ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥିର ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତ ସରକାର ଏହି କଟକଣା ହଟାଇବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି।

ଶେୟାର ବଜାରରେ ଏବେ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଟ୍ରେଡିଂକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି। ସେବିର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଦ୍ୱାରା ପୁଞ୍ଜି ବଜାର ମଜଭୁତ ହେବ। ତେବେ ବଜାରର ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ଯୋଜନାକୁ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟଧିକ ମାର୍ଜିନ୍ ନିୟମକୁ ସହଜ କରିବା ଏବଂ ବଜାରରେ ଲିକ୍ୟୁଡିଟି ବଢ଼ାଇବା ସବୁଠାରୁ ଜରୁରୀ।

ବଜାର ନିୟାମକ ସେବି (SEBI) ଏବେ ଶେୟାର ବଜାରରେ ଟ୍ରେଡିଂର ପରିସର ବଢ଼ାଇବାକୁ ଯାଉଛି। ସେବି ମୁଖ୍ୟ ତୁହିନ୍ କାନ୍ତ ପାଣ୍ଡେ ସମ୍ପ୍ରତି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ କ୍ୟାପିଟାଲ ମାର୍କେଟକୁ ଅଧିକ ମଜଭୁତ କରିବା ପାଇଁ 'ଲଙ୍ଗ-ଟର୍ମ ଫ୍ୟୁଚର୍ସ ଆଣ୍ଡ ଅପ୍ସନସ୍' (F&O) କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଜରୁରୀ। ବର୍ତ୍ତମାନ ବଜାରରେ ସାପ୍ତାହିକ (Weekly) କିମ୍ବା ମାସିକ (Monthly) ଅର୍ଥାତ୍ କମ୍ ସମୟର ସୌଦା (Trades) ର ଦବଦବା ରହିଛି। କିନ୍ତୁ, ଏବେ ସେବି ଚାହୁଁଛି ଯେ ନିବେଶକଙ୍କ ପାଇଁ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଡେରିଭେଟିଭ୍ ପ୍ରଡକ୍ଟ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ହେଉ। ବଜାରର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଛନ୍ତି।

ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ସୌଦାରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କ'ଣ?

ବଜାର ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଲଙ୍ଗ-ଟର୍ମ ଡେରିଭେଟିଭ୍ରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବାଧା ହେଉଛି ଏହାର ବର୍ତ୍ତମାନର ଗଠନ। 'ଆସୋସିଏସନ୍ ଅଫ୍ ଏନଏସଇ ମେମ୍ବର୍ସ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' (ANMI) ର ଜାତୀୟ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କମଲେଶ ଶ୍ରଫ୍ଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଡେରିଭେଟିଭ୍ ସେତେବେଳେ ହିଁ ଲୋକପ୍ରିୟ ହେବ ଯେତେବେଳେ ଟ୍ରେଡିଂର ମୂଲ୍ୟ କମ୍ ହେବ ଏବଂ ବଡ଼ ସଂସ୍ଥାଗତ ନିବେଶକ (Institutional Investors) ଏଥିରେ ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିବେ। ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ ବଜାରଗୁଡ଼ିକରେ ପେନ୍ସନ୍ ଫଣ୍ଡ ଏବଂ ଆସେଟ୍ ମ୍ୟାନେଜରମାନେ ନିଜର ବଡ଼ ପୋର୍ଟଫୋଲିଓକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଏହାକୁ ସ୍ୱଳ୍ପମିଆଦୀ ସଟ୍ଟାବାଜି ବଦଳରେ ପୋର୍ଟଫୋଲିଓକୁ ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଏକ 'ଟୁଲ୍' ଭାବେ ଦେଖିବା ଉଚିତ।

ସଫଳତା ପାଇଁ ମାର୍ଜିନ୍ କମ୍ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ

ଭାରତରେ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଡେରିଭେଟିଭ୍ ଅଧିକ ନ ଚାଲିବାର ଏକ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି ଏଠାରେ ଲାଗୁ ହେଉଥିବା କଠୋର ମାର୍ଜିନ୍ ନିୟମ। ହେଜ୍ ଫଣ୍ଡ ମ୍ୟାନେଜର ମୟଙ୍କ ବଂଶଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ 'ଅପ୍ସନ ଗ୍ରୀକ୍ସ' କାମ କରିବାର ପଦ୍ଧତି ଯୋଗୁଁ, ଦୀର୍ଘ ଅବଧିର ଅପ୍ସନରେ କମ୍ ଅବଧି ତୁଳନାରେ ରିଟର୍ଣ୍ଣ ବହୁତ କମ୍ ମିଳିଥାଏ। ଏହାଛଡ଼ା, ଭାରତରେ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ଡେରିଭେଟିଭ୍ରେ ମାର୍ଜିନ୍ ବହୁତ ଅଧିକ ରହିଛି। ସାଧାରଣ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ ପାଇଁ ଏହା ୯.୩ ପ୍ରତିଶତ ଥିବାବେଳେ, ଦୀର୍ଘ ଅବଧି ପାଇଁ ଏହାକୁ ୧୭.୭ ପ୍ରତିଶତ ରଖାଯାଇଛି। ଏକ୍ସପୋଜର ମାର୍ଜିନ୍ ମଧ୍ୟ ୫ ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି, ଯାହା ନିବେଶକଙ୍କୁ ନିରାଶ କରେ।

ମାର୍କେଟ ମେକର୍ସଙ୍କୁ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ ଫାଇଦା

ଯେକୌଣସି ନୂଆ ପ୍ରଡକ୍ଟକୁ ସଫଳ କରିବାରେ 'ମାର୍କେଟ ମେକର୍ସ' (Market Makers) ଙ୍କ ଭୂମିକା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। କ୍ରସ୍ ସିଜ୍ କ୍ୟାପିଟାଲ୍ର ଏମଡି ରାଜେଶ ବାହେତି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ପ୍ରଡକ୍ଟର ସଫଳତା ପାଇଁ ଏପରି 'ଡେଜିଗ୍ନେଟେଡ୍ ମାର୍କେଟ ମେକର୍ସ' ଦରକାର, ଯେଉଁମାନଙ୍କୁ ଉଭୟ ପଟର କୋଟ୍ସ୍ (କ୍ରୟ-ବିକ୍ରୟ) ଦେବାରୁ ଲାଭ ମିଳିବ। ଏହି ଲାଭ, କାରବାର ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ STT (Securities Transaction Tax) ଠାରୁ ଅଧିକ ହେବା ଉଚିତ। ବିଏସଇ (BSE) ର ଏମଡି ଏବଂ ସିଇଓ ସୁନ୍ଦରରାମନ୍ ଆର୍ ମଧ୍ୟ ସେବିର ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମତରେ, ବର୍ତ୍ତମାନର STT ଗଠନ ଏବଂ ମାର୍ଜିନ୍ ନିୟମକୁ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଏହି ପ୍ରଡକ୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ ଆପଣାଇବାରେ ଗତି ଆସିବ।

ଇଣ୍ଡେକ୍ସରୁ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଭଲ

ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏପରି କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ କେବଳ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ ଡେରିଭେଟିଭ୍ରେ ଆଣିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଏଥିରେ ଉତ୍ଥାନ-ପତନ କମ୍ ଥାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମେନିପୁଲେସନ୍ର ବିପଦ କମିଯାଏ। ପରେ ତରଳତା ବଢ଼ିଲେ, ବଛା ବଛା ଶେୟାରରେ ଏହାକୁ ଲାଗୁ କରାଯାଇପାରିବ। କିନ୍ତୁ, ଲଙ୍ଗ-ଟର୍ମ କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ ମଧ୍ୟ କ'ଣ ୱିକଲି ଏକ୍ସପାୟରି ଭଳି ଭଲ୍ୟୁମ୍ ଆଣିପାରିବ? ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ମାର୍ଜିନ୍ କମ୍ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଦୀର୍ଘ ଅବଧିର ସୌଦା ସାପ୍ତାହିକ କିମ୍ବା ମାସିକ କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟର ବରାବର ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। ଜୁଲାଇ ମାସରେ ସେବି ରିଟେଲ୍ ନିବେଶକଙ୍କୁ ଡେରିଭେଟିଭ୍ରେ ହେଉଥିବା କ୍ଷତି ଉପରେ ନିଜ ରିପୋର୍ଟ ମଧ୍ୟ ଜାରି କରିବ। ଏବେ ନଜର ଏହା ଉପରେ ରହିବ ଯେ ସେବି କିଭଳି ବଜାରର ଏହି ଅସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରି ଲଙ୍ଗ-ଟର୍ମ କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟକୁ ସଫଳ କରୁଛି।

ମୁମ୍ବାଇ: ଯଦି ଆପଣ ଗୁଗଲ୍ ପେ, ଫୋନ୍ ପେ କିମ୍ବା ନେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଜରିଆରେ ଅନଲାଇନ୍ ଟ୍ରାନ୍ସଫର କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଏହି ଖବର ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଦେଶରେ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ି ଚାଲିଥିବା ଡିଜିଟାଲ୍ ସାଇବର ଫ୍ରଡ୍ ବା ଅନଲାଇନ୍ ପ୍ରତାରଣାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଯାଉଛି। ଆରବିଆଇର ନୂଆ ପ୍ରସ୍ତାବ ଅନୁଯାୟୀ, ଏଣିକି ୧୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ଅନଲାଇନ୍ କାରବାର କଲେ ତାହା ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ପଠାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ, ବରଂ ଏଥିପାଇଁ ୧ ଘଣ୍ଟାର ସମୟ ଲାଗିବ।

କ’ଣ ଏହି ‘କୁଲିଂ-ଅଫ୍ ପିରିୟଡ୍’?

ଆରବିଆଇ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ଚର୍ଚ୍ଚା ପତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଗ୍ରାହକ, ପ୍ରୋପ୍ରାଇଟର କିମ୍ବା ପାର୍ଟନରସିପ୍ ଫାର୍ମ ୧୦ ହଜାର ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ଡିଜିଟାଲ୍ ପେମେଣ୍ଟ କରିବେ, ସେତେବେଳେ ସେହି ନେଣଦେଣ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଘଣ୍ଟାର ‘କୁଲିଂ-ଅଫ୍ ପିରିୟଡ୍’ ବା ବିରତି ରହିବ। ଏହି ନିୟମ କେବଳ ଟଙ୍କା ପଠାଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲାଗୁ ହେବ। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସାଇବର ଅପରାଧୀମାନେ ଯେପରି ଲୋକଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରାଇ କିମ୍ବା ପ୍ରଲୋଭନ ଦେଖାଇ ତୁରନ୍ତ ଟଙ୍କା ଲୁଟି ନେଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହି ଏକ ଘଣ୍ଟାର ସମୟ ଗ୍ରାହକଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଏବଂ ନିଜ ସାବଧାନତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ଦେବ।

ସାଧାରଣ ଲୋକେ ହେବେ ହଇରାଣ !

ଦେଶର ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସେକ୍ଟର ଆରବିଆଇର ଏହି ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସ୍ୱାଗତ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ସୁବିଧାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର କହିବା କଥା ଯେ, ଏହି ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ଜାଲିଆତି କମିବ ସତ, କିନ୍ତୁ ଦୈନନ୍ଦିନ ବ୍ୟବସାୟ ଓ କାରବାରରେ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହେବ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଯଦି କେହି ଦୋକାନରୁ ୧୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଟଙ୍କାର ମୋବାଇଲ୍ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ କିଣୁଛନ୍ତି, ତେବେ ପେମେଣ୍ଟ କ୍ଲିୟର୍ ହେବା ପାଇଁ ଗ୍ରାହକ ଦୋକାନରେ ଏକ ଘଣ୍ଟା ଅପେକ୍ଷା କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରିବେ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଏହି ନିୟମରେ କିଛିଟା କୋହଳ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକ ଏବଂ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ‘ଟ୍ରଷ୍ଟେଡ୍ ପର୍ସନ’ ନିୟମ

ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି ଏବଂ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ଜମାପୁଞ୍ଜିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଆରବିଆଇ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି। ୭୦ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସ୍କ ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକ ଏବଂ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗମାନେ ଯଦି ୫୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ଡିଜିଟାଲ୍ ଟ୍ରାନ୍ସଫର କରନ୍ତି, ତେବେ ଏଥିପାଇଁ ଜଣେ ‘ଟ୍ରଷ୍ଟେଡ୍ ପର୍ସନ’ ବା ବିଶ୍ୱସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମଞ୍ଜୁରୀ ଜରୁରୀ ହେବ।

ଯଦି ଆପଣ ସୁନା କିମ୍ବା ରୂପାରେ ନିବେଶ କରିବାକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଛନ୍ତି, ତେବେ ଆସନ୍ତା ସପ୍ତାହରେ ବଜାରରେ ଉତଥାନ-ପତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିପାରେ । ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କ କହିବା କଥା ଯେ ଆମେରିକା-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନା, ଅଶୋଧିତ ତେଲ ମୂଲ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ଅର୍ଥନୀତିଗୁଡ଼ିକରୁ ଆସୁଥିବା ଆର୍ଥିକ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ସର୍ରାଫା ବଜାରର ଦିଗ ସ୍ଥିର କରିବ ।

ଫେଡ୍ର ନୀତି ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଉପରେ ରହିବ ଫୋକସ୍ 

ବିଶ୍ଳେଷକମାନଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଆସନ୍ତା ସପ୍ତାହରେ ଆମେରିକା, ୟୁରୋପ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ବିନିର୍ମାଣ (Manufacturing) ଏବଂ ସେବା (Services) କ୍ଷେତ୍ରର ପିଏମଆଇ (PMI), ୟୁରୋଜୋନର ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ପରିସଂଖ୍ୟାନ, ଆମେରିକାର ଅଣ-କୃଷି ରୋଜଗାର (Non-Farm Payroll) ଏବଂ ବେକାରୀ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ନିବେଶକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିବ । ଏହି ପରିସଂଖ୍ୟାନରୁ ଏହି ସଙ୍କେତ ମିଳିବ ଯେ ଆମେରିକୀୟ ଫେଡେରାଲ ରିଜର୍ଭ ଆଗକୁ ସୁଧ ହାରକୁ ନେଇ କଣ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିପାରେ ।

ଆମେରିକା-ଇରାନ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟ ବଢ଼ାଇପାରେ ଅସ୍ଥିରତା

ବଜାରର ନଜର ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ସାମରିକ ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ଅଟକି ରହିଥିବା ଆଲୋଚନା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ରହିବ । ଯଦି ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଆହୁରି ବଢ଼େ, ତେବେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଅଶୋଧିତ ତେଲ ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ, ଯାହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ସୁନା-ରୂପା ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିପାରେ ।

ବିଗତ ସପ୍ତାହରେ ସୁନା ଏବଂ ରୂପାରେ ରହିଥିଲା ବଡ଼ ହ୍ରାସ 

ଜେଏମ୍ ଫାଇନାନ୍ସିଆଲ୍ ସର୍ଭିସେସର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ (କମୋଡିଟି ଏବଂ କରେନ୍ସି ରିସର୍ଚ୍ଚ) ପ୍ରଣବ ମେରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁନା ଏବଂ ରୂପା ଉଭୟ ‘କରେକ୍ସନ’ (Correction) ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଦେଇ ଗତି କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ମୂଲ୍ୟରେ ଦୁର୍ବଳତା ଲାଗି ରହିଛି ।

ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ବିଗତ ସପ୍ତାହରେ କମେକ୍ସ (COMEX) ରେ ସୁନା ପ୍ରାୟ ୩.୫% ହ୍ରାସ ପାଇ ୪,୦୯୬.୩ ଡଲାର ପ୍ରତି ଆଉନ୍ସରେ ବନ୍ଦ ହେଲା । ସେହିପରି ରୂପାରେ ୧୦.୭% ର ବଡ଼ ହ୍ରାସ ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ ଏହା ୫୯.୬୭ ଡଲାର ପ୍ରତି ଆଉନ୍ସରେ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଛି ।

ଘରୋଇ ଫ୍ୟୁଚର୍ସ ମାର୍କେଟ୍ MCX ରେ ଅଗଷ୍ଟ ଡେଲିଭରି ବାଲା ସୁନା ପ୍ରାୟ ୨.୦୬% ହ୍ରାସ ପାଇ ୧.୪୪ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପ୍ରତି ୧୦ ଗ୍ରାମରେ ବନ୍ଦ ହେଲା । ସେହିପରି ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଡେଲିଭରି ବାଲା ରୂପା ୬.୪% ହ୍ରାସ ପାଇ ୨.2୩ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପ୍ରତି କିଲୋଗ୍ରାମ ରହିଗଲା ।

ଡଲାରର ମଜବୁତି ଏବଂ ଶସ୍ତା ଅଶୋଧିତ ତେଲ ସାଜିଲା କାରଣ

ଏଲ୍କେପି ସିକ୍ୟୁରିଟିଜ୍ର ରିସର୍ଚ୍ଚ ଆନାଲିଷ୍ଟ ଜତିନ ତ୍ରିବେଦୀଙ୍କ କହିବା କଥା ଯେ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ମଜବୁତ ହେବା କାରଣରୁ ସୁନା ଉପରେ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଚାପ ରହିଥିଲା । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅଶୋଧିତ ତେଲ ମୂଲ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୧୦% ହ୍ରାସ ପାଇବା ଯୋଗୁଁ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତିକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା କମ୍ ହେଲା, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ନିବେଶ (Safe Haven) ଭାବରେ ସୁନାର ଚାହିଦା ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଗଲା ।

ଏହିସବୁ କାରଣରୁ ସୁନାକୁ ମିଳିପାରେ ସହାରା

ଯଦିଓ, ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଆମେରିକାର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଉପଭୋଗ ବ୍ୟୟ (PCE) ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଆଶାଠାରୁ ନରମ (କମ୍) ଆସିବା ପରେ ସୁନାରେ ନିମ୍ନ ସ୍ତରରେ କ୍ରୟ (ବାଇଙ୍ଗ୍) ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଚୀନର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ସୁନା କିଣିବା, ଆମେରିକା-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ତରଫରୁ ୟୁରୋପୀୟ ସଂଘ ଉପରେ ୧୦୦% ଶୁଳ୍କ (ଟାରିଫ୍) ଲଗାଇବାର ଚେତାବନୀ ଭଳି କାରକ ସୁନା ମୂଲ୍ୟକୁ କିଛିଟା ସମର୍ଥନ ଦେଇପାରେ ।

ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ, ଆସନ୍ତା ସପ୍ତାହରେ ସୁନା-ରୂପା ବଜାରରେ ଉତଥାନ-ପତନ ଅଧିକ ରହିବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଛି । ଏଭଳି ସ୍ଥିତିରେ ନିବେଶକମାନଙ୍କୁ ବୈଶ୍ୱିକ ଘଟଣାବଳୀ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ପରିସଂଖ୍ୟାନ ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଉଚିତ୍

ଶେୟାର ବଜାରରେ ଗତ କିଛି ମାସ ହେବ ଜାରି ରହିଥିବା ହ୍ରାସ ପରେ ଏବେ ଏକ ସାନଦାର ରିଟର୍ଣ୍ଣ ବା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନର ଆଶା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଆଇସିଆଇସିଆଇ ସିକ୍ୟୁରିଟିଜ୍ର (ICICI Securities) ନୂଆ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଶେୟାରଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟ ଏବେ ବେଶ୍ ଆକର୍ଷଣୀୟ ସ୍ତରକୁ ଚାଲିଆସିଛି। ମଜବୁତ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା, ଶସ୍ତା କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ (କଚ୍ଚା ତେଲ) ଏବଂ ବିଦେଶୀ ନିବେଶକଙ୍କ କମୁଥିବା ବିକ୍ରି ପ୍ରକ୍ରିୟା ବଜାରକୁ ଏକ ବଡ଼ ସାହାରା ଦେଉଛି। ନିବେଶକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଜାରରେ ଏଣ୍ଟ୍ରି କରିବାର ଏହା ଏକ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସୁଯୋଗ ହୋଇପାରେ।

ଗତ କିଛି ମାସ ଧରି ଭାରତୀୟ ଶେୟାର ବଜାରରେ (Indian Equities) ଜାରି ରହିଥିବା ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା ଓ ହ୍ରାସ ଯୋଗୁଁ ଚିନ୍ତିତ ଥିବା ନିବେଶକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଆଶ୍ୱସ୍ତିକର ଖବର ଆସିଛି। ଯଦି ଆପଣ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପୋର୍ଟଫୋଲିଓରେ ଲାଲ୍ ନିଶାନ (କ୍ଷତି) ଦେଖି ଚିନ୍ତିତ ଥିଲେ, ତେବେ ଘରୋଇ ବ୍ରୋକରେଜ୍ ଫର୍ମ ଆଇସିଆଇସିଆଇ ସିକ୍ୟୁରିଟିଜ୍ର ସାନଦାର ଷ୍ଟ୍ରାଟେଜି ରିପୋର୍ଟ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ଆଶା ନେଇ ଆସିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ରୁ ବଜାର ଉପରେ ଚାପ ପକାଉଥିବା ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ନକାରାତ୍ମକ କାରଣ ଏବେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଶେଷ ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାର ମଜବୁତ ମୂଳଦୁଆ (Macroeconomic Conditions), ଶେୟାର ମୂଲ୍ୟ ଉଚିତ୍ ସ୍ତରକୁ ଆସିବା ଏବଂ ବିଦେଶୀ ନିବେଶକଙ୍କ ବିକ୍ରି ବନ୍ଦ ହେବା ଏହି ସଙ୍କେତ ଦେଉଛି ଯେ ଶେୟାର ବଜାର ଏବେ ପୁଣି ଥରେ ରଫ୍ତାର୍ ଧରିବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ।

ମହଙ୍ଗା ଶେୟାର ମୂଲ୍ୟରେ ବଡ଼ ହ୍ରାସ

ଚଳିତ ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତୀୟ ଶେୟାର ବଜାରର ବେଞ୍ଚମାର୍କ ଇଣ୍ଡେକ୍ସରେ ପ୍ରାୟ ୯% ହ୍ରାସ ଘଟିଛି। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ବିଦେଶୀ ପୋର୍ଟଫୋଲିଓ ନିବେଶକମାନେ (FPI) ୨୪ ଜୁନ୍ ୨୦ frame ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଜାରରୁ ପ୍ରାୟ ୨.୭୩ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବିପୁଳ ଅର୍ଥ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଛନ୍ତି। ଏହି ବଡ଼ ହ୍ରାସ ସାଧାରଣ ନିବେଶକଙ୍କୁ ଡରାଇ ଦେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଆଇସିଆଇସିଆଇ ସିକ୍ୟୁରିଟିଜ୍ର ମାନିବା କଥା ଯେ, ଏହି କରେକ୍ସନ (Correction) ବଜାରକୁ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରିଦେଇଛି।

ବଜାର ଯେତେବେଳେ ତାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଏହାର ଭାଲ୍ୟୁଏସନ୍ (P/E Multiple) ୨୪ ଗୁଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚି ଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଏବେ ହ୍ରାସ ପାଇ ୧୮ ଗୁଣର ଏକ ଅତି ଉଚିତ୍ ସ୍ତରକୁ ଚାଲିଆସିଛି। ଏହାର ସିଧାସଳଖ ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଯେଉଁ ଶେୟାରଗୁଡ଼ିକ ପୂର୍ବରୁ ବହୁତ ମହଙ୍ଗା ଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ସଠିକ୍ ମୂଲ୍ୟରେ ମିଳୁଛି। ବ୍ରୋକରେଜ୍ ଫର୍ମ ଅନୁଯାୟୀ, ଏବେ ବଜାରରେ ତେଜି ଆସିବା ପାଇଁ କୌଣସି ବାହ୍ୟ ଚମତ୍କାରର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ, ବରଂ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଲାଭରେ ହେବାକୁ ଥିବା ୧୪-୧୫%ର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅଭିବୃଦ୍ଧି (Growth) ସିଧାସଳଖ ଭାବେ ଶେୟାର ମୂଲ୍ୟକୁ ଉପରକୁ ନେଇଯିବ।

ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଫୁଟିଲା AI ଶେୟାରର ବବୁଲ୍

ଗତ କିଛି ସମୟ ଧରି ସାରା ବିଶ୍ୱର ନିବେଶକମାନେ ଭାରତୀୟ ବଜାର ଛାଡ଼ି ଗ୍ଲୋବାଲ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ୍ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (AI) ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚର ସହ ଜଡ଼ିତ ଶេୟାରରେ ପଇସା ଲଗାଉଥିଲେ। ନାସଡାକ୍ (Nasdaq) ର ବଡ଼ ବଡ଼ ଟେକ୍ କମ୍ପାନୀଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି କୋରିଆନ୍ AI କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଶେୟାର ପ୍ରତି ଥିବା ଏହି ଦେୱାନାପନ୍ ଯୋଗୁଁ ଭାରତୀୟ ବଜାରରୁ ଫଣ୍ଡ୍ ବାହାରକୁ ଚାଲିଯାଉଥିଲା।

ଏବେ ବୈଶ୍ୱିକ ସ୍ତରରେ AI ପ୍ରତି ଥିବା ଏହି ଉତ୍ସାହ ଥଣ୍ଡା ପଡ଼ୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ବଡ଼ AI କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଶେୟାରରେ ଅସ୍ଥିରତା ବଢ଼ିଯାଇଛି, ସ୍ପେସ୍ଏକ୍ସ (SpaceX) ଭଳି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର IPO ଆସିବା ପରେ ମୂଲ୍ୟରେ ରିଭର୍ସାଲ୍ (ହ୍ରାସ) ଦେଖାଦେଇଛି ଏବଂ କରଜ ବଢ଼ିବା ସହ କଠିନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଯୋଗୁଁ ନିବେଶକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଯଦିଓ ମାଇକ୍ରୋସଫ୍ଟ ଏବଂ ଗୁଗୁଲ୍ ଭଳି ହାଇପରସ୍କେଲର୍ସଙ୍କ ମଜବୁତ ବାଲାନ୍ସ ସିଟ୍ ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ କୌଣସି ବଡ଼ କ୍ରାସ୍ (Crash) ର ଆଶଙ୍କା ନାହିଁ, ତଥାପି AI କ୍ରେଜ୍ କମିବା ଦ୍ୱାରା ଏବେ ବିଦେଶୀ ଫଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ପୁଣି ଥରେ ଭାରତ ଭଳି ବିକାଶମୁଖୀ ବଜାର (Emerging Markets) ଆଡ଼କୁ ମୁହାଁଇବା ନିଶ୍ଚିତ ମନେହେଉଛି।

କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍ ମୂଲ୍ୟରେ ହ୍ରାସ ଓ ମଜବୁତ GDP

ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ଦିଗରୁ ଆସୁଥିବା ସଦ୍ୟତମ ଆକଳନ ସାଧାରଣ ନିବେଶକଙ୍କ ଭରସାକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରୁଛି। ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ ୨୦୨୬ର ଚତୁର୍ଥ ତ୍ରୈମାସିକରେ ଭାରତର ଜିଡିପି (GDP) ଗ୍ରୋଥ୍ ୭.୮% ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଯୋଗଦାନ ଗ୍ରସ୍ ଫିକ୍ସଡ୍ କ୍ୟାପିଟାଲ୍ ଫର୍ମେସନ୍ (Gross Fixed Capital Formation) ଅର୍ଥାତ୍ ଦେଶରେ ହେଉଥିବା ନିବେଶର ରହିଛି। ଏହା ସହିତ ଦେଶର କରେଣ୍ଟ ଆକାଉଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ସରପ୍ଲସ (Surplus) ବା ଲାଭ ସ୍ଥିତିକୁ ଚାଲିଆସିଛି, ଯାହାକୁ ମଜବୁତ ସର୍ଭିସେସ୍ ଏକ୍ସପୋର୍ଟ ଏବଂ ବିଦେଶରୁ ଆସୁଥିବା ପଇସା (Remittances) ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ସହାରା ମିଳିଛି।

କଚ୍ଚା ତେଲ (କ୍ରୁଡ୍ ଅଏଲ୍) ଶସ୍ତା ହେବା ଭାରତୀୟ ବଜାର (Nifty 50) ପାଇଁ ସଦାସର୍ବଦା ସଞ୍ଜୀବନୀ ସଦୃଶ ହୋଇଥାଏ, କାରଣ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓଲଟା ସମ୍ପର୍କ ରହିଥାଏ। ତେଲ ଶସ୍ତା ହେଲେ ଦେଶର ଖର୍ଚ୍ଚ କମିବ ଏବଂ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଲାଭ ବଢ଼ିବ। ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ର ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ ଯୋଗୁଁ ଘରୋଇ ଡେଟ୍ ମାର୍କେଟ୍ରେ (Domestic Debt Market) ବିଦେଶୀ ଫଣ୍ଡ ଆସିବା ସହଜ ହୋଇଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବିଦେଶୀ ନିବେଶକଙ୍କ ଚୌତରଫା ବିକ୍ରି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବେ କମିବାରେ ଲାଗିଛି।

ଏହି ସବୁ ବିଷୟ ପ୍ରତି ଦେବାକୁ ହେବ ଧ୍ୟାନ

ଆଇସିଆଇସିଆଇ ସିକ୍ୟୁରିଟିଜ୍ର ଏହି ରିପୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି ଯେ ବଜାରର ସନ୍ତୁଳନ ଏବେ ତେଜି (ସୁଧାର) ଆଡ଼କୁ ଢଳୁଛି, କିନ୍ତୁ ନିବେଶକମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବେଫିକର ହେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ରିପୋର୍ଟରେ କିଛି ଏଭଳି ବିପଦ (Risks) ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ନିହାତି ଜରୁରୀ।

ବର୍ଷ ୨୦୨୬ରେ ‘ଅଲ୍ ନିନୋ’ (El Nino) ପାଣିପାଗ ସକ୍ରିୟ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି, ଯାହା ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (ମହଙ୍ଗା ମାଡ଼) ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଆମେରିକୀୟ ଫେଡେରାଲ୍ ରିଜର୍ଭ (US Fed) ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ବର୍ଷ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ସୁଧ ହାର ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରାଯିବାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ମଧ୍ୟ ଏଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଇନପାରେ। ଯଦି ଏପରି ହୁଏ, ତେବେ ବୈଶ୍ୱିକ ସ୍ତରରେ ଫଣ୍ଡର ଚଳପ୍ରଚଳ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ। ଏହି କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରିସ୍କ ଫ୍ୟାକ୍ଟର ସତ୍ତ୍ୱେ, ନିବେଶକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବଜାରରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଭଲ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଶେୟାର କିଣି ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସମ୍ପତ୍ତି ସୃଷ୍ଟି (Long Term Wealth Creation) ଆରମ୍ଭ କରିବାର ଏହା ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଯୋଗ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରେ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ହୋଟେଲ, ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ର ଶିଳ୍ପ ସହ ଜଡ଼ିତ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ  ବଡ଼ ଆଶ୍ଵାସ୍ତିକର ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି । ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡର ଯୋଗାଣକୁ ନେଇ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି । ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଅଣ-ଘରୋଇ  ବା କମର୍ସିଆଲ୍ ଏଲ୍‌ପିଜି ସିଲିଣ୍ଡର ଉପରେ ଲଗାଯାଇଥିବା କଟକଣାକୁ ସରକାର ପ୍ରାୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ହଟାଇ ଦେଇଛନ୍ତି । ଏହା ସହିତ ଦେଶରେ ବ୍ୟବସାୟିକ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣ ପୂର୍ବ ସ୍ଥିତିକୁ ଫେରିଆସିଛି ।

କାହିଁକି ଲଗାଯାଇଥିଲା କଟକଣା ?

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଦେଖାଦେଇଥିବା ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ତିକ୍ତତା ଏବଂ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବା ଯୋଗୁଁ ଭାରତ ସରକାର ଘରୋଇ ଗ୍ରାହକ ବା ରୋଷେଇ ଗ୍ୟାସର ଯୋଗାଣକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇଥିଲେ । ଏହି କାରଣରୁ କମର୍ସିଆଲ୍ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର ହେଉଥିବା ଏଲ୍‌ପିଜି ଉପରେ କିଛି ଅସ୍ଥାୟୀ କଟକଣା ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା । 

ପରିସ୍ଥିତିରେ ସୁଧାର, ବଢ଼ିଲା ଉତ୍ପାଦନ

ଏବେ ସ୍ଥିତିରେ ବେଶ୍ ସୁଧାର ଆସିଛି । ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଏବଂ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶରେ ଏଲ୍‌ପିଜିର ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏବଂ ଆମଦାନୀ ହେଉଥିବା ଏଲ୍‌ପିଜିର ଉପଲବ୍ଧତା ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଛି । ଏହାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ସରକାର ଅଣ-ଘରୋଇ ପ୍ୟାକ୍ଡ ଏଲ୍‌ପିଜି ଯୋଗାଣକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଵାଭାବିକ କରିଛନ୍ତି । ଏହା ସହିତ ବଲ୍କ ଏଲ୍‌ପିଜି  ଯୋଗାଣକୁ ମଧ୍ୟ ସଙ୍କଟ ପୂର୍ବ ବ୍ୟବହାରର ୫୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି ।

କାହାକୁ ମିଳିବ ଲାଭ ?

ସରକାରଙ୍କ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଫଳରେ ଦେଶର ହଜାର ହଜାର ହୋଟେଲ, ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ, ଛୋଟ ବଡ଼ କାରଖାନା ଏବଂ ଶିଳ୍ପାନୁଷ୍ଠାନକୁ ବଡ଼ ଆଶ୍ଵାସନା ମିଳିବ, ଯେଉଁମାନେ ଗତ କିଛି ମାସ ହେବ ଗ୍ୟାସ ସଙ୍କଟ ଯୋଗୁଁ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିଲେ । ସେହିପରି C3-C4 ହାଇଡ୍ରୋକାର୍ବନକୁ ପୁଣିଥରେ ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ୍ସ ଶିଳ୍ପକୁ ଆବଣ୍ଟନ କରାଯିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଶିଳ୍ପକ୍ଷେତ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ଗତି ମିଳିବ । ଏଥିସହିତ ଦେଶରେ ଯେପରି ଦୈନିକ ଅତିକମରେ ୪୦ ହଜାର ମେଟ୍ରିକ ଟନ ଏଲ୍‌ପିଜି ଉତ୍ପାଦନ ଜାରି ରହିବ, ସେଥିପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ସରକାର ସତର୍କ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଗ୍ରାହକଙ୍କ ପାଇଁ ବଡ଼ ଖୁସି ଖବର। ବିଶ୍ୱ ବଜାର ସମେତ ଭାରତୀୟ ସର୍ରଫା ବଜାରରେ ସୁନା ଏବଂ ରୁପା ଦାମରେ ବଡ଼ଧରଣର ହ୍ରାସ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ନ୍ୟୁୟର୍କରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମୁମ୍ବାଇ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁନା-ରୁପା ମୂଲ୍ୟରେ ଏଭଳି ହ୍ରାସ ଘଟିଛି, ଯାହାକୁ ବଜାର ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ 'ଆର୍ଥିକ ଭୂକମ୍ପ' ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି। ନିଜର ସର୍ବକାଳୀନ ସ୍ତର ତୁଳନାରେ ସୁନା ପ୍ରାୟ ୩୬ ହଜାର ଟଙ୍କା ଶସ୍ତା ହୋଇଥିବା ବେଳେ ରୁପା ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧.୭୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତଳକୁ ଖସି ଆସିଛି।

କେତେ ଶସ୍ତା ହେଲା ସୁନା ଓ ରୁପା ?

ଇଣ୍ଡିଆ ବୁଲିଅନ୍ ଆଣ୍ଡ ଜ୍ୱେଲର୍ସ ଆସୋସିଏସନ (IBJA) ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶର ସର୍ରଫା ବଜାରରେ ୨୪ କ୍ୟାରେଟ୍ ସୁନା ପ୍ରତି ୧୦ ଗ୍ରାମ ପିଛା ୨,୧୫ ୬ ଟଙ୍କା ହ୍ରାସ ପାଇ ୧,୪୦,୦୨୨ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ସେହିପରି ରୁପା ମୂଲ୍ୟ କିଲୋଗ୍ରାମ ପିଛା ୬,୫୫୦ ଟଙ୍କା କମି ୨,୧୫,୪୮୫ ଟଙ୍କାକୁ ଚାଲିଆସିଛି।

ପୂର୍ବରୁ ସୁନା ନିଜର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତର ୧,୭୬,୧୨୧ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା, ଯାହା ଏବେ ୩୬,୦୯୯ ଟଙ୍କା କମିଛି। ସେହିପରି ରୁପା ମଧ୍ୟ ନିଜର ଅଲ୍‌-ଟାଇମ୍ ହାଇ ୩,୮୫,୯୩୩ ଟଙ୍କାରୁ ପ୍ରାୟ ଅଧା ଦାମ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ୧,୭୦,୪୪୮ ଟଙ୍କା ଶସ୍ତା ହୋଇସାରିଛି। ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ମଧ୍ୟ ସୁନା ଦାମ୍ ୪,୦୦୦ ଡଲାର ତଳକୁ ଖସି ଆସି ୩,୯୬୦ ଡଲାର ପ୍ରତି ଆଉନ୍ସରେ କାରବାର କରୁଛି।

ସବୁଠାରୁ ଶସ୍ତା (୧୪ କ୍ୟାରେଟ୍) ସୁନା ଏବେ ୮୧,୯୧୩ ଟଙ୍କାରେ!

ଯଦି ଆପଣ କମ୍ କ୍ୟାରେଟ୍‌ର ସୁନା କିଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ତେବେ ବଜାରରେ ଏହାର ଦାମ୍ ଏବେ ସବୁଠାରୁ ତଳେ ରହିଛି। ଆଜି ୧୪ କ୍ୟାରେଟ୍ ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ ୧,୨୬୧ ଟଙ୍କା କମି ପ୍ରତି ୧୦ ଗ୍ରାମ ପିଛା ମାତ୍ର ୮୧,୯୧୩ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି।

ବିଭିନ୍ନ କ୍ୟାରେଟ୍ ଅନୁସାରେ ଆଜିର ସୁନା ଦର (ପ୍ରତି  ୧୦ ଗ୍ରାମ)

୨୪ କ୍ୟାରେଟ୍: ୧,୪୦,୦୨୨ ଟଙ୍କା (୨,୧୫ ୬ଟଙ୍କା ଶସ୍ତା)

୨୨ କ୍ୟାରେଟ୍: ୧,୨୮,୨୬୦ ଟଙ୍କା (୧,୯୭୫ ଟଙ୍କା ଶସ୍ତା)

୧୮ କ୍ୟାରେଟ୍: ୧,୦୫,୦୧୭ ଟଙ୍କା(୧,୬୧୭ ଟଙ୍କା ଶସ୍ତା)

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପ୍ରାୟ ଏକ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ହ୍ରାସ ପାଇବା ପରେ ମଙ୍ଗଳବାର ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିବା ପରି ମନେ ହେଉଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନାରେ ଅଗ୍ରଗତି ସଙ୍କେତ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଅତିରିକ୍ତ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରିବାର ଆଶା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ଯାହା ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ପୂର୍ବ ଅଧିବେଶନରେ ୩%ରୁ ଅଧିକ ହ୍ରାସ ପରେ ବ୍ରେଣ୍ଟ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ବ୍ୟାରେଲ ପ୍ରତି ୭୮ ଡଲାର ପାଖାପାଖି କାରବାର କରୁଛି। ପଶ୍ଚିମ ଟେକ୍ସାସ ଇଣ୍ଟରମିଡିଏଟ୍ ୭୪ ଡଲା ଉପରେ ରହିଛି। ୱାଶିଂଟନ ଇରାନ ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକରେ ୬୦ ଦିନର ଛାଡ଼ ଜାରି କରିବା ପରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟରେ ଏହି ନରମତା ଆସିଛି। ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ଦୁଇ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନାକୁ ଉତ୍ପାଦନକ୍ଷମ ବୋଲି କହି ଆମେରିକା କିଛି ଇରାନୀ ତୈଳ ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଉତ୍ପାଦର ବିକ୍ରୟ ଏବଂ ପରିବହନକୁ ଅସ୍ଥାୟୀ ଭାବରେ ଅନୁମୋଦନ କରିଛି।

ଏହି ଛାଡ଼ ତେହେରାନ ପାଇଁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଅର୍ଥନୈତିକ ଜୀବନରେଖା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ କ୍ରେତାଙ୍କ ପାଖରେ ଅଧିକ ଇରାନୀ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ପଥ ପ୍ରଶସ୍ତ କରିପାରେ। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଆମେରିକା ରିଫାଇନାରୀ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କ୍ରେତାଙ୍କୁ ଇରାନୀ ତୈଳ କ୍ରୟ ଏବଂ ଦେୟ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଉଛି। ତଥାପି, କିଛି ବଜାର ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଭୂରାଜନୈତିକ ବିପଦ ବିଷୟରେ ସତର୍କ ରୁହନ୍ତି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ଉଭୟ ଅଧିକାରୀ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଲୋଚନାକୁ ସକାରାତ୍ମକ ଏବଂ ଗଠନମୂଳକ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି, ଯଦିଓ କିଛି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ମତଭେଦ ରହିଛି। ଆମେରିକାର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେ.ଡି. ଭାନ୍ସ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପରମାଣୁ ନିରୀକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ ଦେଶରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ପରେ ତେହେରାନ ଏହି ଦାବିକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି।

ଶକ୍ତି ବଜାର ରଣନୈତିକ ଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ, ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ନଜର ରଖିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସଂଘର୍ଷ ସମୟରେ ପରିବହନ ଗୁରୁତର ଭାବରେ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଜଳପଥର ପ୍ରାୟ ବନ୍ଦ ହେବା ଦ୍ୱାରା ପାରସ୍ୟ ଉପସାଗରରୁ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଏହି ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭରେ ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ରେକର୍ଡ ଉଚ୍ଚକୁ ପଠାଇଥିଲା।

ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ଜାରି ରହିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଆଲୋଚନାକାରୀମାନେ ଏବେ ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ଲେବାନନରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ହିଜବୋଲା ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧବିରତିର ସ୍ଥାୟୀତ୍ୱ ଏବଂ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ସୁରକ୍ଷିତ ନୌଚାଳନା ପାଇଁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିବେ।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: 'ହର୍ମୁଜ କେବେବି ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବ ସ୍ଥିତିକୁ ଫେରିବ ନାହିଁ'