ଢାକା: ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ବାଂଲାଦେଶର ରାଜନୈତିକ ପ୍ରେକ୍ଷାପଟ୍ଟରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଛି। ଦେଶର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମହମ୍ମଦ ସାହାବୁଦ୍ଦିନ ନିଜ ପଦବୀରୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇଛନ୍ତି। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟଗତ କାରଣ ଦର୍ଶାଇ ସେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ନିଜର ଇସ୍ତଫା ପତ୍ର ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତିଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଛନ୍ତି। ୭୬ ବର୍ଷୀୟ ସାହାବୁଦ୍ଦିନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଶେଷ ହେବାକୁ ଆହୁରି ଦୁଇ ବର୍ଷ ସମୟ ବାକି ଥିବା ବେଳେ ମଝିରୁ ସେ ଏହି ପଦ ଛାଡ଼ିବା ଘଟଣା ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି।

ଇସ୍ତଫା ପଛର କାରଣ

ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଜାରି ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଗୁରୁତର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟା ଯୋଗୁଁ ସେ ନିଜ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇବାରେ ଅସମର୍ଥ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ନିକଟରେ ହୋଇଥିବା ଶାରୀରିକ ପରୀକ୍ଷାନିରୀକ୍ଷାରୁ ସେ 'ଅଟୋନୋମିକ୍ ନ୍ୟୁରୋପାଥି' ନାମକ ଏକ ସ୍ନାୟୁଗତ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି, ଯାହା ଫଳରେ ସେ ବାରମ୍ବାର ଚେତା ହରାଉଛନ୍ତି।

କିଏ ହେବେ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ?

ବାଂଲାଦେଶ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୫୪ ଅନୁଯାୟୀ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦ ଶୂନ୍ୟ ହେଲେ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି (Speaker) କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଏହି ଅନୁଯାୟୀ ଜାତୀୟ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି ନୂଆ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଶର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁଲାଇବେ।

ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ, ୨୦୨୩ ଏପ୍ରିଲରେ ମହମ୍ମଦ ସାହାବୁଦ୍ଦିନ ବାଂଲାଦେଶର ୨୨ଶ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ୨୦୨୪ର ଆନ୍ଦୋଳନ ଓ ଶେଖ୍ ହସିନା ଦେଶ ଛାଡ଼ି ପଳାୟନ କରିବା ପରେ ବି ସେ ନିଜ ପଦରେ ବଜାୟ ରହିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଶେଷରେ ସେ ନିଜ ପଦରୁ ଓହରି ଯାଇଛନ୍ତି।

ଲଣ୍ଡନ: ଏକ ବିଳାସପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଟେଲରେ ୨୯ ବର୍ଷୀୟ ସାଉଦି ରାଜପରିବାର ସଦସ୍ୟ ପ୍ରିନ୍ସ ଅବଦୁଲ୍ଲାହ ବିନ୍ ଫହଦ ବିନ୍ ଅବଦୁଲ୍ଲାହ ବିନ୍ ଜଲାୱି ଅଲ୍ ସୌଦଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। 

ବ୍ରିଟେନର କୋରୋନର କୋର୍ଟରେ ଏକ ଶୁଣାଣିରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ମଦ୍ୟପାନ, ପାର୍ଟି ଡ୍ରଗ୍ସ ଏବଂ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ୍ ଔଷଧର ଏକ ଘାତକ ମିଶ୍ରଣ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ହୋଇଥିଲା। କୋର୍ଟ ମୃତ୍ୟୁକୁ "ଦୁର୍ଘଟଣା" ବୋଲି ରାୟ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯାହାର ଅର୍ଥ ଦୁର୍ଘଟଣାଜନିତ, କାରଣ ଏଥିରେ କୌଣସି ଭୁଲ ଖେଳ କିମ୍ବା ଆତ୍ମହତ୍ୟାର ପ୍ରମାଣ ମିଳି ନାହିଁ।

ବ୍ରିଟେନର ଇନର ୱେଷ୍ଟ ଲଣ୍ଡନ କରୋନର୍ସ କୋର୍ଟରେ ହୋଇଥିବା ଏକ ଶୁଣାଣିରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ପ୍ରିନ୍ସ ଅବଦୁଲ୍ଲା ନଭେମ୍ବର ୧୯ ତାରିଖରେ ଲଣ୍ଡନର କେନସିଂଟନରେ ଥିବା ମାରିଅଟ୍ ହୋଟେଲରେ ଏକ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ଏକ ରୁମ୍ ବୁକ୍ କରିଥିଲେ। ହୋଟେଲର ଦର ପ୍ରତି ରାତି ପ୍ରାୟ ୬୦୦ ୟୁରୋ ଥିଲା। ସିସିଟିଭି ଫୁଟେଜରେ ଦେଖାଯାଇଥିଲା ଯେ ସେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପୂର୍ବ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ସିଗାରେଟ୍ ଟାଣିବା ପାଇଁ ହୋଟେଲ ଛାଡିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ସେ ଆଉ କେବେ ବାହାରକୁ ଯାଉ ନଥିଲେ।

ଜେରୁସେଲମ: ଜେରୁସାଲେମର କାଟାମୋନ୍ ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟରେ ଇସ୍ରାଏଲରେ କାମ କରୁଥିବା ଜଣେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମୃତଦେହ ମିଳିଛି। ସ୍ଥାନୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ ପୋଲିସକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରି କହିଛି ଯେ ୪୦ ବର୍ଷୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମୃତଦେହ ଘରର ଚଟାଣରେ ରକ୍ତ ଜୁଡ଼ୁବୁଡ଼ୁ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ମୋରିଆ ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନ୍ ମୁଖ୍ୟ ଯୁବାଲ ରୁଭେନ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପୋଲିସ ପୀଡିତାଙ୍କ ମୃତଦେହ ଘରେ ରକ୍ତ ଜୁଡ଼ୁବୁଡ଼ୁ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଥିବା ପାଇଛି।

ପୋଲିସ କହିଛି ଯେ ମୃତ୍ୟୁର ସଠିକ୍ କାରଣ ଏପର‌୍ୟ୍ୟନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ। ଇସ୍ରାଏଲୀ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ଏପର‌୍ୟ୍ୟନ୍ତ ପୀଡିତାଙ୍କ ପରିଚୟ ପ୍ରକାଶ କରିନାହାଁନ୍ତି ଏବଂ ମାମଲାର ଅଧିକ ତଦନ୍ତ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ତଦନ୍ତ ଏକ ଅପରାଧିକ ଦିଗକୁ ସୂଚାଇ ଦେଉଛି। ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡରେ ସମ୍ପୃକ୍ତି ସନ୍ଦେହରେ ପୋଲିସ ଦକ୍ଷିଣ ସହର ଏଲାଟରୁ ଜଣେ ୩୧ ବର୍ଷୀୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିଛି। ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ପଚରାଉଚରା ପାଇଁ ନିଆଯାଇଛି।

ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୪ ସୁଦ୍ଧା ଇସ୍ରାଏଲରେ ପ୍ରାୟ ୩୨,୦୦୦ ଭାରତୀୟ ଶ୍ରମିକ ଥିଲେ। ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ ଏହି ଭାରତୀୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୧୨,୦୦୦ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩ ପରେ ଆସିଥିଲେ। ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୩ରେ ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୪ରେ ୬,୩୬୫ ଭାରତୀୟ ଇସ୍ରାଏଲରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ବାକି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାଇଥିଲେ।

ଫେବୃଆରୀରେ, ଭାରତ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ ଯେ ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ୫୦,୦୦୦ ଅଧିକ ଭାରତୀୟ ଶ୍ରମିକ ଇସ୍ରାଏଲ ଆସିପାରିବେ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ବୈଠକରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିଲା। ଉଭୟ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇସ୍ରାଏଲରେ ଭାରତୀୟ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଅବଦାନକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ। ଇସ୍ରାଏଲରେ ଭାରତୀୟମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ଯତ୍ନ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାମ କରନ୍ତି।

 ମାନିଲା: ଫିଲିପାଇନ୍ସର ରାଜଧାନୀ ମାନିଲାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ୩୩ତମ ଇଝଋଇଘ ଆଞ୍ଚଳିକ ଫୋରମରେ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଡକ୍ଟର ଏସ. ଜୟଶଙ୍କର ଅନେକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇଥିଲେ। ଗୁରୁବାର ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ ବୈଠକରେ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ସେ ଆତଙ୍କବାଦକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଆର୍ଥିକ ନେଟୱାର୍କଗୁଡ଼ିକୁ ଭାଙ୍ଗିବା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ଖୋଲା ରଖିବା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ।  

ବୈଠକରେ ଜୟଶଙ୍କର କହିଥିଲେ, ଆତଙ୍କବାଦ ପ୍ରତି ଏକ ଶୂନ୍ୟ-ସହିଷ୍ଣୁତା ନୀତି ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ଯେ ଆତଙ୍କବାଦୀକୁ ପରିଣାମ ଭୋଗିବାକୁ ପଡିବ। ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଆର୍ଥିକ ସମ୍ବଳଗୁଡ଼ିକୁ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ କୌଣସି ଶିଥିଳତା ଛଡ଼ାଯିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। 

ଜୟଶଙ୍କର ବୈଠକରେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଭାରତ, ମାଲେସିଆ ସହିତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ବୈଠକ ପ୍ଲସ୍ ଅଧୀନରେ ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ବିଶେଷଜ୍ଞର ସହ-ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରୁଛି ଏବଂ ଆତଙ୍କବାଦ ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଭ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକର ଏକ ସେଟ୍ ବିକଶିତ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରୟାସର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଛି। ଅନନ୍ତନାଗରେ ଅମରନାଥ ଯାତ୍ରା ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ ଜଣେ କାଶ୍ମୀର ପୋଲିସ ହେଡ୍ କନଷ୍ଟେବଲ୍ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇବାର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପରେ ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କ ମନ୍ତବ୍ୟ ଆସିଛି।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ପାଖରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ସମ୍ପର୍କରେ ଜୟଶଙ୍କର କହିଛନ୍ତି ଯେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜାହାଜ ଏବଂ ବେସାମରିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଗ୍ରହଣୀୟ ନୁହେଁ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜଳପଥ ମାଧ୍ୟମରେ ବାଣିଜ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ବିନା କୌଣସି ବାଧାରେ ଜାରି ରହିବା ଉଚିତ। ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଭାରତୀୟ ନାବିକମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଣ ହରାଇଛନ୍ତି।

ଜୟଶଙ୍କର ତାଙ୍କ ଭାଷଣରେ ଭାରତ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାରେ ଭାରତର ବଢ଼ୁଥିବା ଭୂମିକା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତର ସୂଚନା ଫ୍ୟୁଜନ୍ ସେଣ୍ଟର, ଇଣ୍ଡୋ-ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ସାମୁଦ୍ରିକ ଡୋମେନ୍ ସଚେତନତା ପଦକ୍ଷେପ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଆରବ ସାଗରରୁ ପଶ୍ଚିମ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ଭାରତୀୟ ନୌସେନା, ଜଳଦସ୍ୟୁ, ଚୋରାଚାଲାଣ ଏବଂ ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ବିରୋଧରେ ପ୍ରୟାସରେ ଯୋଗଦାନ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେହିପରି ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଉଛନ୍ତି।

ମିଡିଲ ଇଷ୍ଟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଆମେରିକା-ଇରାନ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ପାକିସ୍ତାନ ଏବେ ଏକ ନୂଆ ମୁସ୍କିଲରେ ଫସିଥିବା ନଜର ଆସୁଛି। ୟେମେନର ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ସାଉଦି ଆରବ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପରେ ଇସଲାମାବାଦ ଆଶଙ୍କା କରୁଛି ଯେ ତାହାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିନାମା ତାକୁ ଏହି ସଂଘର୍ଷ ଭିତରକୁ ଟାଣି ନେଇପାରେ।

ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଆମେରିକା-ଇରାନ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଏବେ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଜଟିଳ ପରିସ୍ଥିତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି। ୟେମେନର ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ସାଉଦି ଆରବ ଉପରେ ମିସାଇଲ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପରେ ଇସଲାମାବାଦ ଚିନ୍ତିତ ଅଛି ଯେ କାଳେ ସେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସଂଘର୍ଷର ଅଂଶବିଶେଷ ପାଲଟିଯିବ। ଏହାର କାରଣ କେବଳ ଆଞ୍ଚଳିକ ଉତ୍ତେଜନା ନୁହେଁ, ବରଂ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିନାମା ମଧ୍ୟ। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଯଦି ହାଲାତ ଅଧିକ ବିଗିଡ଼ିଯାଏ, ତେବେ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ନିଜ ସହଯୋଗୀ ଦେଶକୁ ସହଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ଚାପ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ।

ପାକିସ୍ତାନ ଗୋଟିଏ ପଟେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ବେଳେ, ଅନ୍ୟପଟେ ତାକୁ ନିଜର ସବୁଠାରୁ ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗୀ ସାଉଦି ଆରବର ସୁରକ୍ଷା ଚିନ୍ତା ମଧ୍ୟ ଘାରୁଛି। ଏହି କାରଣରୁ ହୁତି ଆକ୍ରମଣ ପରେ ପାକିସ୍ତାନ ଇରାନକୁ କଡ଼ା ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇଛି ଏବଂ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ସାଉଦି ଆରବ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ତା’ ପାଇଁ ଏକ ‘ରେଡ୍ ଲାଇନ୍’ ।

ପାକିସ୍ତାନ ଚିନ୍ତାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ:

• ସାଉଦି ଆରବ ଉପରେ ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ମିସାଇଲ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ପାକିସ୍ତାନ ସତର୍କ ହୋଇଯାଇଛି।

• ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବ ମଧ୍ୟରେ ପାରସ୍ପରିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତିନାମା (Mutual Defence Pact) ରହିଛି।

• ହଜାର ହଜାର ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନ୍ୟ ଏବଂ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ପୂର୍ବରୁ ସାଉଦି ଆରବରେ ମୋତାୟନ ଅଛନ୍ତି।

• ପାକିସ୍ତାନ ଭୟ କରୁଛି ଯେ ଯଦି ସଂଘର୍ଷ ବଢ଼େ, ତେବେ ତାକୁ ସାମରିକ ଭାବେ ଏଥିରେ ସାମିଲ ହେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ।

ହୁତି ଆକ୍ରମଣ କାହିଁକି ସାଜିଲା ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ?

ରଏଟର୍ସ (Reuters) ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ସାଉଦି ଆରବ ଉପରେ ମିସାଇଲ ମାଡ଼ କରିବା ପରେ ପାକିସ୍ତାନର ଚିନ୍ତା ଯଥେଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ପାକିସ୍ତାନ ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା କରାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏବେ ତାକୁ ଲାଗୁଛି ଯେ ଯଦି ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ତୀବ୍ର ହୁଏ, ତେବେ ତା’ର ନିରପେକ୍ଷ ଭୂମିକା ବଜାୟ ରଖିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼ିବ।

ସାଉଦି ସହ ପାକିସ୍ତାନର ସମ୍ପର୍କ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ଗତବର୍ଷ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା। ଏହା ଅଧୀନରେ ଦୁଇ ଦେଶ ସୁରକ୍ଷା ମାମଲାରେ ଏକାପରସ୍ପରକୁ ସହଯୋଗ କରିବେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ହଜାର ହଜାର ପାକିସ୍ତାନୀ ସୈନିକ ପୂର୍ବରୁ ସାଉଦି ଆରବରେ ସୁରକ୍ଷା ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଉଛନ୍ତି। ଏହି କାରଣରୁ ଇସଲାମାବାଦ କୌଣସି ବି ଆକ୍ରମଣକୁ କେବଳ ସାଉଦିର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ମାମଲା ବୋଲି ଭାବୁନାହିଁ। ପାକିସ୍ତାନ ଏହି ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭରେ ମଧ୍ୟ ସାଉଦି ଆରବ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଇରାନୀ ଆକ୍ରମଣକୁ ନେଇ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ, ଏହି ସପ୍ତାହରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣ ପରେ ପାକିସ୍ତାନର ଅସନ୍ତୋଷ ଆହୁରି ବଢ଼ିଯାଇଛି। ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ଇରାନ ସମର୍ଥିତ ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣି ଥରେ ବଡ଼ ସଂଘର୍ଷ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ ବୋଲି ସେ ଭୟ କରୁଛି।

ଇରାନ ସହ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପର୍କ ବିଗାଡ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁନି:

ପାକିସ୍ତାନର ମୁସ୍କିଲ ହେଉଛି ଯେ ସେ ଇରାନ ସହ ସିଧାସଳଖ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେବାରୁ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସୀମା ରହିଛି ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ତଥା ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ଯୋଡ଼ି ହୋଇ ରହିଛି। ପାକିସ୍ତାନ ନିକଟ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିସାରିଛି। କିନ୍ତୁ କୁହାଯାଉଛି ଯେ ଇରାନ ଭିତରେ ବଦଳୁଥିବା ଶକ୍ତି ସନ୍ତୁଳନ ଏହି ଆଲୋଚନାକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରିଦେଇଛି।

ରେଡ୍ ସି (ଲୋହିତ ସାଗର) ସଙ୍କଟ କାହିଁକି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ରଏଟର୍ସ ରିପୋର୍ଟ ମୁତାବକ, ଯଦି ଆମେରିକା ଇରାନର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ନେଟୱାର୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ତେବେ ଇରାନ ୟେମେନର ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କୁ ଲୋହିତ ସାଗରର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ‘ବାବ୍-ଅଲ୍-ମଣ୍ଡେବ୍’ (Bab-al-Mandab Strait) ଜଳଡ଼ମରୁମଧ୍ୟକୁ ବନ୍ଦ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବାକୁ କହିଛି। ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ ଯେ, ଏହାଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱର ତୈଳ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଉପରେ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।

ହେଲେ, ଇରାନ ଏବଂ ହୁତି ସଂଗଠନ ଏହି ରିପୋର୍ଟ ଉପରେ କୌଣସି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇନାହାଁନ୍ତି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଇରାନ ଏହି ରଣନୀତି ଜରିଆରେ ଆମେରିକା ଉପରେ ଚାପ ପକାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିପାରେ। ଏହା ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ମାର୍ଗ ଅଟେ। ଯଦି ଏପରି ହୁଏ, ତେବେ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ଉପରେ ବଡ଼ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ।

ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର: ଭାରତ ଜାତିସଂଘରେ ପୁଣି ଥରେ ପାକିସ୍ତାନକୁ ନିନ୍ଦା କରିଛି। ଭାରତ ଜାତିସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦରେ ସୀମାପାର ଆତଙ୍କବାଦକୁ ରାଷ୍ଟ୍ର ନୀତିର ଏକ ଉପକରଣ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି। ଭାରତ ଏହା ମଧ୍ୟ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିଛି ଯେ ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀର ସର୍ବଦା ଭାରତର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଏବଂ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ ହୋଇ ରହିବ।

ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଭାରତର ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିନିଧି, ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ପାର୍ବଥନେନୀ ହରିଶ ବୁଧବାର ଦିନ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦର "ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦର ଶାସନ: ଶାନ୍ତି, ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିର ମୂଳଦୁଆ" ଉପରେ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଖୋଲା ବିତର୍କ ସମୟରେ ଏହି ବିବୃତ୍ତି ଦେଇଥିଲେ।

ରାଜଦୂତ ହରିଶ ଏକ ମିଥ୍ୟା କାହାଣୀ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନର ବିତର୍କର ଅପବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିବାଦ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ମଞ୍ଚରେ ଅନ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇବା ଆମର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ପାକିସ୍ତାନ ଆଜିର ଆଲୋଚନାର ଅପବ୍ୟବହାର କରି ନିଜର ମିଥ୍ୟା କାହାଣୀ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଛି, ତେଣୁ ଆମର ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳ ଜବାବ ଦେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଛି।

ରାଜଦୂତ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଥିଲେ ଯେ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀର ସର୍ବଦା ଭାରତର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଏବଂ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ ଥିଲା, ଅଛି ଏବଂ ରହିବ। ଏହା ଏକ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଏବଂ ଆଇନଗତ ବାସ୍ତବତା ଯାହାକୁ ପାକିସ୍ତାନ ଜାଣିଶୁଣି ଅଣଦେଖା କରୁଛି। ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜମ୍ମୁ ଏବଂ କାଶ୍ମୀର ସହିତ ଜଡିତ ଏକମାତ୍ର ଅମୀମାଂସିତ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହେଉଛି ଭାରତର ସାର୍ବଭୌମ ଅଞ୍ଚଳ ଉପରେ ପାକିସ୍ତାନର ସ୍ପଷ୍ଟ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ଅବୈଧ ଦଖଲ।

ରାଜଦୂତ ହରିଶ, ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ସମ୍ପର୍କରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯେତେବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ନିୟମିତ ଭାବରେ ସୀମାପାର ଆତଙ୍କବାଦକୁ ରାଷ୍ଟ୍ର ନୀତିର ଏକ ଉପକରଣ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରେ, ସେତେବେଳେ ପାରସ୍ପରିକ ବିଶ୍ୱାସ ଏବଂ ସଦ୍ଭାବନା ଉପରେ ଆଧାରିତ ସହଯୋଗ ଆଶା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ସିଜେପି ପ୍ରତିବାଦ ଜାରି: ଆଜି ୧୬ଟି ଦିଲ୍ଲୀ ମେଟ୍ରୋ ଷ୍ଟେସନ୍ ବନ୍ଦ

ୱାଶିଂଟନ: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା କମିବାର କୌଣସି ସଙ୍କେତ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ। ଆମେରିକୀୟ ସେନା ବୁଧବାର ଘୋଷଣା କରିଛି ଯେ ଏହା ଲଗାତାର ୧୨ତମ ରାତିରେ ଇରାନ ଉପରେ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣ କରିଛି, ଯାହା ଇରାନର ସାମରିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇଛି। ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଏବେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଭାବରେ ନାଗରିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ମଧ୍ୟ ଟାର୍ଗେଟ କରୁଛନ୍ତି।

ଆମେରିକାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କମାଣ୍ଡ ପୁନର୍ବାର କହିଛି ଯେ ଏହି ଆକ୍ରମଣଗୁଡ଼ିକ ଇରାନର ଆଞ୍ଚଳିକ ଜଳପଥରେ ପରିବହନ କରୁଥିବା ନାଗରିକ ନାବିକ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜକୁ ଧମକ ଦେବାର କ୍ଷମତାକୁ ଆହୁରି ଦୁର୍ବଳ କରିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି, କାରଣ ଆମେରିକା ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପୁନଃପ୍ରାପ୍ତ କରିବାକୁ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜାହାଜର ପ୍ରବାହକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।

ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ବୁଧବାର ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଇରାନ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ କୌଣସି ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ତେବେ ଆମେରିକା ଜବାବରେ ଏକ ସେତୁ କିମ୍ବା ପାୱାର ପ୍ଲାଣ୍ଟକୁ ନଷ୍ଟ କରିବ।

ଇରାନର ଅର୍ଦ୍ଧ-ସରକାରୀ ଫାର୍ସ ନ୍ୟୁଜ୍ ଏଜେନ୍ସି ରିପୋର୍ଟ କରିଛି ଯେ ଦକ୍ଷିଣ ଇରାନର ବୁଶେହର ନିକଟରେ ଦୁଇଟି ବିସ୍ଫୋରଣ ଶୁଣାଯାଇଛି। ଏହି ସମୟରେ, କୁଏତ ସାମରିକ ବାହିନୀ କହିଛି ଯେ ଏହାର ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ 'ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ' ଇରାନୀ ଡ୍ରୋନକୁ ଅଟକାଉଛି। କୁୱେତ ସାମରିକ ବାହିନୀ କହିଛି ଯେ ଏହାର ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ଇରାନୀ ଡ୍ରୋନ ଆକ୍ରମଣକୁ ପ୍ରତିହତ କରୁଛି ଯାହାକୁ ଏହା ଶତ୍ରୁତାପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଜନ୍ତର ମନ୍ତରରେ ପୁଣି ହଙ୍ଗାମା

ପାକିସ୍ତାନ ସରକାରଙ୍କ ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ନିୟାମକ ପ୍ରାଧିକରଣ (OGRA) ଏବେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତି ସାତ ଦିନ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଦୈନିକ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ। ସରକାରଙ୍କ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରଠାରୁ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ ମାଲିକମାନେ ଉତ୍ତ୍ୟକ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଛନ୍ତି ଏବଂ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ ଧାରଣାର ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି।

ପାକିସ୍ତାନରେ ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲର ଉପଲବ୍ଧତାକୁ ନେଇ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ପ୍ରକୃତରେ, ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ଦୈନିକ ଆଧାରରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଏବଂ ଡିଜେଲର ମୂଲ୍ୟ ଜାରି କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଅଲ୍ ପାକିସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ ଆସୋସିଏସନ୍ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ ଧର୍ମଘଟର ଘୋଷଣା କରିଛି। ଆସୋସିଏସନ୍ ପକ୍ଷରୁ ଜାରି ହୋଇଥିବା ବୟାନରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ସାରା ଦେଶର ସମସ୍ତ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ ଜୁଲାଇ ୨୨ ଏବଂ ୨୩ ରୁ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ ବନ୍ଦ ରହିବ।

ଆସୋସିଏସନ୍ ନିଜ ବୟାନରେ କହିଛି ଯେ, ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ ମାଲିକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାର୍ଜିନ୍ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ସାମଗ୍ରୀର ଦୈନିକ ମୂଲ୍ୟ ଜାରି କରିବା ସମ୍ପର୍କରେ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଲୀ ପରଭେଜ୍ ମଲିକଙ୍କ ସହ ହୋଇଥିବା ଆଲୋଚନା କୌଣସି ନିଷ୍କର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚି ପାରିନାହିଁ। ଆସୋସିଏସନ୍ କହିଛି ଯେ ସରକାର ସେମାନଙ୍କ ଦାବି ଉପରେ ‘ସକାରାତ୍ମକ ଏବଂ ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ନିଷ୍ପତ୍ତି’ ନନେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧର୍ମଘଟ ଜାରି ରହିବ।

ପାକିସ୍ତାନରେ ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲର ଦାମ୍ କେତେ?

ଏହା ପୂର୍ବରୁ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ବ୍ୟାପାରର ସଂଘୀୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଲୀ ପରଭେଜ୍ ମଲିକ ଘୋଷଣା କରି କହିଥିଲେ ଯେ, ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ନିୟାମକ ପ୍ରାଧିକରଣ (OGRA) ଏବେ ତେଲ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତି ସାତ ଦିନ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଦୈନିକ ଆଧାରରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ ଏବଂ ଏହାକୁ ନିଜ ୱେବସାଇଟ୍ରେ ପ୍ରକାଶ କରିବ। ପାକିସ୍ତାନର ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ନିୟାମକ ପ୍ରାଧିକରଣ (OGRA) ୱେବସାଇଟ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ଜୁଲାଇ ୨୨ ରେ ପେଟ୍ରୋଲ ମୂଲ୍ୟ ଲିଟର ପିଛା ୩୨୦.୭୩ ଟଙ୍କା ରହିଛି। ସେହିପରି ଡିଜେଲ ମୂଲ୍ୟ ଲିଟର ପିଛା ୩୬୭.୨୧ ଟଙ୍କା ରହିଛି।

ଅଲୀ ପରଭେଜ୍ ମଲିକ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଗତ କିଛି ଦିନ ହେବ ଇରାନ-ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ତେଲ ମୂଲ୍ୟରେ ବଡ଼ ଧରଣର ବୃଦ୍ଧି ଘଟିବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଡିଜେଲ ମୂଲ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଚୁର ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ଏହି କାରଣରୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ରିମଣ୍ଡଳ ଦୈନିକ ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ମୂଲ୍ୟ ଜାରି କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ସାମଗ୍ରୀର ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଆଣିବା।

ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର କହିଲେ କାହିଁକି ନେଲେ ଏପରି ନିଷ୍ପତ୍ତି

ପାକିସ୍ତାନର ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ନିୟାମକ ପ୍ରାଧିକରଣ (OGRA) କୁ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ କିପରି ମୂଲ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେଉଛି ତାହା ଜଣାଇବାର ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ମୁଦ୍ଦାରେ ପାକିସ୍ତାନ ସରକାରଙ୍କ ସୂଚନା ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟ୍ଟା ତାରାର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ପୂର୍ବରୁ ଏପରି ହେଉଥିଲା ଯେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ତେଲ ମୂଲ୍ୟରେ ସାତ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ହେଉଥିବା ପରିବର୍ତ୍ତନର ସୂଚନା ଗୋଟିଏ ସପ୍ତାହ ପରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚୁଥିଲା।

ସୂଚନା ମନ୍ତ୍ରୀ ଅଟ୍ଟା ତାରାର ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯଦି ତେଲ ମୂଲ୍ୟ କମିଯାଏ, ତେବେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଖରେ ତୁରନ୍ତ ଏହାର ସୂଚନା ପହଞ୍ଚିବା ଉଚିତ୍। ସେମାନଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଏହାର ସୁବିଧା ମିଳିବା ଦରକାର। ଦୈନିକ ଆଧାରରେ ତେଲ ମୂଲ୍ୟ ଜାରି କରିବା ହିଁ ଏହାର ଏକମାତ୍ର ଉପାୟ। ସରକାର ବୁଝୁଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ସହଜ ନୁହେଁ, କାରଣ ତେଲ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ପ୍ରଭାବ ତୁରନ୍ତ ପଡ଼ିଥାଏ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ କୌଣସି ବି ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ କିମ୍ବା ଅଏଲ୍ ମାର୍କେଟିଂ କମ୍ପାନୀକୁ କଳାବଜାରୀ/ମହଜୁଦ୍ଖୋରୀ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯିବ ନାହିଁ।

ବଡ଼ ଝଟ୍କା ଭାବେ ଅନୁଭୂତ ହେବନାହିଁ ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ମୂଲ୍ୟ

ପାକିସ୍ତାନରେ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ସାମଗ୍ରୀ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିବା ରିଫାଇନରୀ ‘ସିନେର୍ଜେକୋ’ର ଉପ-ସଭାପତି ଓସାମା କୁରେଶୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଜନସାଧାରଣ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଲାଭବାନ୍ ହେବେ। ପୂର୍ବରୁ ୧୫ ଦିନର ବ୍ୟବଧାନରେ ମୂଲ୍ୟ ଜାରି ହେବା ପରେ ଯାହା ବଡ଼ ଝଟ୍କା ଭଳି ଲାଗୁଥିଲା, ଏବେ ପ୍ରତିଦିନର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ସେପରି ଅନୁଭୂତ ହେବନାହିଁ।

ଅନ୍ୟପଟେ, ସରକାରଙ୍କ କହିବା କଥା ହେଉଛି ଯେ ଏହା ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ସାମଗ୍ରୀଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣମୁକ୍ତ (Regulate-free) କରିବା ଦିଗରେ ଏକ ପଦକ୍ଷେପ। କିନ୍ତୁ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ଲାଗୁଥିବା କର (ଟ୍ୟାକ୍ସ) ଏବଂ ଅଏଲ୍ ମାର୍କେଟିଂ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଲାଭ ହାର ଉପରେ ସରକାରଙ୍କ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରହିବ। ତଥାପି, ସରକାରଙ୍କ ଏହି ଘୋଷଣା ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନୀ ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପ ଆସୋସିଏସନ୍ର ଧର୍ମଘଟ ଘୋଷଣା ପରେ ସେଠାରେ ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲର ଉପଲବ୍ଧତାକୁ ନେଇ ସଙ୍କଟ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ତେଲ ପରିବହନ ମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିପଦ ଯୋଗୁଁ ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ମାର୍କେଟ୍ରେ ଅଶୌଧିତ ତେଲ ମୂଲ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ପ୍ରାୟ ୫ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ବ୍ୟାରେଲ୍ ପିଛା ୯୫ ଡଲାର ପାର୍ ହୋଇଯାଇଛି, ଯାହା ଗତ ୬ ସପ୍ତାହର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତର।

ବୁଧବାର ଦିନ ତେଲ ଦର ପ୍ରାୟ ଛଅ ସପ୍ତାହର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଯାଇଛି। ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ର ମୂଲ୍ୟ ବ୍ୟାରେଲ୍ ପିଛା ୯୫ ଡଲାରରୁ ଉପରକୁ ଚାଲିଯାଇଛି। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ୟେମେନରେ ଇରାନ ସମର୍ଥିତ ହୁତି ମିଲିସିଆ ଦ୍ୱାରା ଶିପିଂକୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ଧମକ କାରଣରୁ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଯୋଗାଣ ମାର୍ଗ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବାର ବୃଦ୍ଧିପାଉଥିବା ଚିନ୍ତା ଯୋଗୁଁ କଞ୍ଚା ତେଲ ମୂଲ୍ୟରେ ଏହି ବୃଦ୍ଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡ୍ ପ୍ରାୟ ୫ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ସହ ୯୫.୪୭ ଡଲାରର ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ଦେଖାଦେଇଛି।

ୟୁଏସ୍ ୱେଷ୍ଟ ଟେକ୍ସାସ୍ ଇଣ୍ଟରମିଡିଏଟ୍ କ୍ରୁଡ୍ ୫ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ବ୍ୟାରେଲ୍ ପିଛା ୮୮.୬୧ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଉଭୟ ବେଞ୍ଚମାର୍କ ଜୁନ୍ ୧୧ ପରଠାରୁ ସେମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ଆମେରିକୀୟ ସେନା କହିଛି ଯେ ସେ ଇରାନ ଉପରେ କ୍ରମାଗତ ୧୧ଶ ରାତି ଆକ୍ରମଣ କରିଛି। କୁୱେତ ସେନା ତା’ର ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ଇରାନୀ ଡ୍ରୋନ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ରୋକୁଛି ବୋଲି କହିବାର କିଛି ସମୟ ପରେ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି।

ବାବ୍ ଅଲ୍-ମନ୍ଦେବ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ପାଲଟିପାରେ ହଟ୍ ସ୍ପଟ୍

ହୋରମୁଜ୍ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେଇ ନୂଆ କରି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ସଂଘର୍ଷ ବ୍ୟତୀତ, ଇରାନ ସମର୍ଥିତ ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଏକ ନୂଆ ମୋର୍ଚ୍ଚା ଖୋଲିଛନ୍ତି। ସେମାନେ ବାବ୍ ଅଲ୍-ମନ୍ଦେବ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ରେ ସାଉଦି ତେଲ ନେଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ନିଶାନା କରିବାକୁ ଧମକ ଦେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବ ବିରୋଧରେ ନୌସେନା ନାକାବନ୍ଦୀ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। KCM ଟ୍ରେଡ୍ର ଚିଫ୍ ମାର୍କେଟ୍ ଆନାଲିଷ୍ଟ ଟିମ୍ ୱାଟରର୍ ରଏଟର୍ସ ରିପୋର୍ଟରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏବେ ଏନର୍ଜି ମାର୍କେଟ୍କୁ ଦୁଇଟି ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ର ଚିନ୍ତା ଘାରିଛି।

ବାବ୍ ଅଲ୍-ମନ୍ଦେବ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ମଧ୍ୟ ହୋରମୁଜ୍ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଭଳି ଏକ ହଟ୍ ସ୍ପଟ୍ ପାଲଟିପାରେ, କାରଣ ଟ୍ରେଡରମାନେ ଲୋହିତ ସାଗରରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ସଂଖ୍ୟା ଉପରେ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି। ଲୋହିତ ସାଗରର ଦକ୍ଷିଣ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାରରେ ଅବସ୍ଥିତ ବାବ୍ ଅଲ୍-ମନ୍ଦେବ, ସାଉଦି ଆରବର କ୍ରୁଡ୍ ଏକ୍ସପୋର୍ଟ ପାଇଁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରୁଟ୍ ପାଲଟିଛି। ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ଏହି ମାସ ଆରମ୍ଭରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧବିରାମ ଭାଙ୍ଗିବା ପରଠାରୁ ହୋରମୁଜ୍ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଦେଇ ହେଉଥିବା ଯାତାୟାତ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ କମିଛି।

ଆହୁରି ବଢ଼ିପାରେ ମୂଲ୍ୟ

ଚୀନ୍ ଏବଂ ଭାରତ ପାଇଁ ସାଉଦି କ୍ରୁଡ୍ ନେଇ ଯାଉଥିବା ତିନୋଟି ତେଲ ଟ୍ୟାଙ୍କର୍ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ ଲୋହିତ ସାଗରରେ ୟୁ-ଟର୍ଣ୍ଣ ନେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ୟେମେନ ଉପକୂଳର ବିପଜ୍ଜନକ ରାସ୍ତା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସୁଏଜ୍ କେନାଲ (Suez Canal) ଆଡ଼କୁ ବଢ଼ିଛନ୍ତି। ଟ୍ରେଡିଂ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ Naga.com ର ମାର୍କେଟ୍ ଆନାଲିଷ୍ଟ ଫ୍ରାଙ୍କ ୱାଲବାମ୍ ରଏଟର୍ସକୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ହୁତି ଧମକ କାରଣରୁ ଟ୍ୟାଙ୍କରଗୁଡ଼ିକୁ ନିଜ ରାସ୍ତା ବଦଳାଇବାକୁ ପଡ଼ିଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଫିଜିକାଲ୍ ମାର୍କେଟ୍ ଏବଂ ସାଉଦି ଏକ୍ସପୋର୍ଟ ଉପରେ ଆହୁରି ଚାପ ପଡ଼ିପାରେ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଦର ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ। ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ଧମକର ଜବାବରେ, ଏସୀୟ ରିଫାଇନରମାନେ ସାଉଦି ଆରବର ଲୋହିତ ସାଗରସ୍ଥିତ ୟାନବୁ ବନ୍ଦରରୁ ସୁଏଜ୍ କେନାଲ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକା ରାସ୍ତାରେ କଞ୍ଚା ତେଲ ମଗାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି।

ଆମେରିକୀୟ ଇନ୍ଭେଣ୍ଟ୍ରିରେ ବୃଦ୍ଧି

ଯଦିଓ ସଂଘର୍ଷ ସମୟରେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ତେଲ ଷ୍ଟକ୍ ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ତଥାପି ଆମେରିକାର ସାମ୍ପ୍ରତିକ ତଥ୍ୟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ଇନ୍ଭେଣ୍ଟ୍ରିରେ କିଛିଟା ବୃଦ୍ଧି ଘଟୁଛି। ମାର୍କେଟ୍ ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାନ୍ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଇନ୍ଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ର ତଥ୍ୟରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ଗତ ସପ୍ତାହରେ ଆମେରିକାରେ କଞ୍ଚା ତେଲ ଏବଂ ଡିଷ୍ଟିଲେଟ୍ ଇନ୍ଭେଣ୍ଟ୍ରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ବେଳେ ଗ୍ୟାସୋଲିନ୍ ଷ୍ଟକ୍ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ବୁଧବାର ଦିନ ୟୁଏସ୍ ଏନର୍ଜି ଇନ୍ଫର୍ମେସନ୍ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ତଥ୍ୟ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଇନ୍ଭେଣ୍ଟ୍ରି ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।

ୟେମେନର ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ଲୋହିତ ସାଗରରେ ଉତ୍ପାତ ମଚାଇଛନ୍ତି। ନାକାବନ୍ଦୀ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଯାଉଥିବା ସାଉଦିର କଞ୍ଚା ତେଲ ବୋଝେଇ ଦୁଇଟି ଟ୍ୟାଙ୍କର ଲୋହିତ ସାଗରରୁ ନିଜର ରାସ୍ତା ବଦଳାଇ ନେଇଛନ୍ତି। ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ, ୟେମେନର ଲୋହିତ ସାଗର ସଂଲଗ୍ନ ଉପକୂଳ ଭାରତ ପାଇଁ କାହିଁକି ଏବଂ କେତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ଆମେରିକା-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନା ଏବଂ ଆକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟରେ ଲୋହିତ ସାଗର ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଅଛି। ୟେମେନର ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ସେଠାରେ ଉତ୍ପାତ ମଚାଇଛନ୍ତି। ଏହି କଥା କାହାରିକୁ ଅଜଣା ନାହିଁ ଯେ ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କୁ ଇରାନର ଖୋଲା ସମର୍ଥନ ରହିଛି। ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ଲୋହିତ ସାଗରରେ ନାକାବନ୍ଦୀ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଯାଉଥିବା ସାଉଦିର କଞ୍ଚା ତେଲ ବୋଝେଇ ଦୁଇଟି ଟ୍ୟାଙ୍କର ଲୋହିତ ସାଗରରୁ ନିଜର ରାସ୍ତା ବଦଳାଇ ନେଇଛନ୍ତି। ଏବେ ଏଗୁଡ଼ିକ ସୁଏଜ୍ କେନାଲ ଆଡ଼କୁ ମୋଡ଼ି ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି। ୟେମେନର ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ସାଉଦି ଆରବ ବିରୋଧରେ ନୌସେନା ନାକାବନ୍ଦୀ ଘୋଷଣା କରିବା ପରେ ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟିଛି।

ୟେମେନର ଲୋହିତ ସାଗର ଉପକୂଳ ଭାରତଠାରୁ ଅନେକ ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ। ତଥାପି ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଭାରତର ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା, ତେଲ ଯୋଗାଣ, ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପକେଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିପାରେ। ଏହାର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କାରଣ ହେଉଛି ‘ବାବ୍-ଅଲ୍-ମନ୍ଦେବ’ ଜଳଡ଼ମରୁମଧ୍ୟ। ଏହି ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ରାସ୍ତାଟି ୟେମେନ ନିକଟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ରାସ୍ତା ହିଁ ଲୋହିତ ସାଗରକୁ ଆଡେନ୍ ଗଲ୍ଫ (ଅଦନର ଖାଡ଼ି) ଏବଂ ତା’ପରେ ଆରବ ସାଗର ସହିତ ଯୋଡ଼ିଥାଏ। ଭାରତର ୟୁରୋପ, ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ଏବଂ ଆଫ୍ରିକା ସହିତ ଯୋଡ଼ୁଥିବା ଅନେକ ଜାହାଜ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ଯାତାୟାତ କରନ୍ତି, ତେଣୁ ୟେମେନ ଉପକୂଳରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା କେବଳ ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ ଖବର ନୁହେଁ। ଏହା ଭାରତ ପାଇଁ ରଣନୈତିକ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ।

ବାବ୍-ଅଲ୍-ମନ୍ଦେବ ହେଉଛି ସମୁଦ୍ରର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାର

ବାବ୍-ଅଲ୍-ମନ୍ଦେବର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ‘ଲୁହର ଦ୍ୱାର’। ଏହି ନାମଟି ପ୍ରାଚୀନ ସାମୁଦ୍ରିକ ଯାତ୍ରାର କଠିନତା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ବୋଲି ମନେକରାଯାଏ। ଆଜି ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ 'ଚୋକ୍-ପଏଣ୍ଟ'ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଗଣାଯାଏ। ଚୋକ୍-ପଏଣ୍ଟ ହେଉଛି ସେହି ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ରାସ୍ତା, ଯେଉଁଠାରୁ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପାଦିତ ହୋଇଥାଏ। ଯଦି ସେଠାରେ ଆକ୍ରମଣ, ନାକାବନ୍ଦୀ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧର ବିପଦ ଥାଏ, ତେବେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ଆବାଗମନ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ। ୟେମେନ ଏହି ଜଳପଥର ପୂର୍ବ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଅନ୍ୟପଟେ ଜିବୁଟି ଏବଂ ଏରିଟ୍ରିଆ ଭଳି ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ରହିଛନ୍ତି। ସେଥିପାଇଁ ୟେମେନର ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅସ୍ଥିରତା ସିଧାସଳଖ ଲୋହିତ ସାଗରର ସୁରକ୍ଷାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ। ଉତ୍ତରରେ ଲୋହିତ ସାଗର ସୁଏଜ୍ କେନାଲ ସହିତ ଯୋଡ଼ିହୋଇଛି। ସୁଏଜ୍ କେନାଲ ଦେଇ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଭୂମଧ୍ୟସାଗର ଏବଂ ତା’ପରେ ୟୁରୋପରେ ପହଞ୍ଚନ୍ତି। ଏହା ଏସିଆ ଏବଂ ୟୁରୋପ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ।

ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଦ୍ରୁତ ରାସ୍ତା

ଭାରତରୁ ୟୁରୋପ ଯାଉଥିବା ଅନେକ ସାମଗ୍ରୀ ଲୋହିତ ସାଗର ଏବଂ ସୁଏଜ୍ କେନାଲ ରାସ୍ତାରେ ପଠାଯାଇଥାଏ। ଏଥିରେ ଲୁଗାପଟା, ଔଷଧ, ମେସିନାରୀ, ଅଟୋ ପାର୍ଟସ୍, ରସାୟନ, ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ସାମଗ୍ରୀ ସାମିଲ ରହିଛି। ଏହି ରାସ୍ତା ଛୋଟ ହୋଇଥିବାରୁ ଯାତ୍ରା ସମୟ କମ୍ ଲାଗିଥାଏ। ଜାଳେଣି କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୁଏ। କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହେ। ଯଦି ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଲୋହିତ ସାଗର ଦେଇ ଯାଇପାରିବେ ନାହିଁ, ତେବେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆଫ୍ରିକାର ଦକ୍ଷିଣ ସୀମା ‘କେପ୍ ଅଫ୍ ଗୁଡ୍ ହୋପ୍’ ରାସ୍ତାରେ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ଏହା ଏକ ଦୀର୍ଘ ବୁଲା ରାସ୍ତା। ଏହାଦ୍ୱାରା ଯାତ୍ରା ସମୟ ଅନେକ ଦିନ ବୃଦ୍ଧି ପାଇପାରେ। ସମୟ ବଢ଼ିବା ଅର୍ଥ ଅଧିକ ଜାଳେଣି ଏବଂ ଅଧିକ ଜାହାଜ ଭଡ଼ା। ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତୀୟ ରପ୍ତାନିକାରୀଙ୍କ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ଭାରତର କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ରପ୍ତାନିକାରୀଙ୍କ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଅଧିକ ପଡ଼ିପାରେ। ସମୟ ସୁଦ୍ଧା ସାମଗ୍ରୀ ନପହଞ୍ଚିଲେ ଅର୍ଡର ବାତିଲ ହେବା କିମ୍ବା ଜୋରିମାନା ଲାଗିବାର ବିପଦ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ।

ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ଯୋଗାଣ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ଭାରତ ନିଜର ଶକ୍ତି (ଏନର୍ଜି) ଆବଶ୍ୟକତା ପାଇଁ ବିଦେଶରୁ କଞ୍ଚା ତେଲ କ୍ରୟ କରିଥାଏ। ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ଭାରତର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରମୁଖ ତେଲ ଯୋଗାଣକାରୀ ଅଞ୍ଚଳ। ଲୋହିତ ସାଗର ଏବଂ ବାବ୍-ଅଲ୍-ମନ୍ଦେବ ଅଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ତେଲ ବୋଝେଇ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ଯାତାୟାତ ମହଙ୍ଗା ଏବଂ ବିପଜ୍ଜନକ ହୋଇପଡ଼େ। ଯଦିଓ ଭାରତର ସମସ୍ତ ତେଲ ଆମଦାନୀ ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ଆସେନାହିଁ, ତଥାପି ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ବୈଶ୍ୱିକ ଶକ୍ତି ବଜାରର ମୂଲ୍ୟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ସାମୁଦ୍ରିକ ରାସ୍ତାରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିବା ମାତ୍ରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତେଲ ଦର, ବୀମା ଶୁଳ୍କ ଏବଂ ଜାହାଜ ଭଡ଼ା ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼ିପାରେ। ଅର୍ଥାତ୍ ୟେମେନ ଉପକୂଳର ସଙ୍କଟ ଭାରତରେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (ମହଙ୍ଗା)ର ଏକ ପରୋକ୍ଷ କାରଣ ପାଲଟିପାରେ।

କେବଳ ତେଲ ନୁହେଁ, ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସାମଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟ

ଲୋହିତ ସାଗର ମାର୍ଗ ଦେଇ କେବଳ ତେଲ ଯାତାୟାତ କରେନାହିଁ। ଏହି ରାସ୍ତାରେ କଣ୍ଟେନର, ଖାଦ୍ୟଶସ୍ୟ, ଖତ/ସାର, ରସାୟନ, ମେସିନ୍ ଯନ୍ତ୍ରାଂଶ ଏବଂ ଉପଭୋକ୍ତା ସାମଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ। ଭାରତର ଅନେକ ଶିଳ୍ପ ଆମଦାନୀ ହେଉଥିବା କଞ୍ଚାମାଲ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ଏଥିରେ ଫାର୍ମା, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ, ଅଟୋମୋବାଇଲ୍, ରସାୟନ ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର ଶିଳ୍ପ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ଜାହାଜ ବିଳମ୍ବରେ ପହଞ୍ଚିଲେ ଉତ୍ପାଦନ ଯୋଜନା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ। ଅନେକ କମ୍ପାନୀ 'ଜଷ୍ଟ ଇନ୍ ଟାଇମ୍' ମୋଡେଲରେ କାମ କରନ୍ତି, ଅର୍ଥାତ୍ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ସମୟ ସୁଦ୍ଧା ସାମଗ୍ରୀ ମଗାଯାଇଥାଏ। ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଧା ଯୋଗୁଁ ଏପରି ସପ୍ଲାଇ ଚେନ୍ (ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା) ଭାଙ୍ଗିଯାଇପାରେ।

ବୀମା ଏବଂ ମାଲଭଡ଼ା କାହିଁକି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ?

ଯୁଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଆକ୍ରମଣର ଆଶଙ୍କା ଥିବା ସାମୁଦ୍ରିକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଜାହାଜ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ 'ହାଇ-ରିସ୍କ ଜୋନ୍' (ଅଧିକ ବିପଜ୍ଜନକ ଅଞ୍ଚଳ) ଭାବେ ବିବେଚନା କରିପାରନ୍ତି। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ବୀମା ମହଙ୍ଗା ହୋଇଯାଏ। କ୍ରୁ ମେମ୍ବରଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଅନେକ କମ୍ପାନୀ ବିପଦରୁ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଲୋହିତ ସାଗର ରାସ୍ତା ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି। ସେମାନେ ଆଫ୍ରିକା ତଳ ଦେଇ ଦୀର୍ଘ ରାସ୍ତା ଆପଣାନ୍ତି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଜାହାଜ, କଣ୍ଟେନର ଏବଂ ଜାଳେଣି ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିୟୋଜିତ ରହେ। ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ ଶିପିଂ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ମାଲଭଡ଼ା ବଢ଼ାଇ ଦିଅନ୍ତି। ଏହି ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚ ଶେଷରେ ଆମଦାନୀକାରୀ, ରପ୍ତାନିକାରୀ ଏବଂ ଉପଭୋକ୍ତାଙ୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିଥାଏ। ଲୋହିତ ସାଗର ସଙ୍କଟର ପୂର୍ବ ପର୍ଯ୍ୟାୟଗୁଡ଼ିକରେ ବିଶ୍ୱ ଦେଖିସାରିଛି ଯେ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ବଦଳିବା ଦ୍ୱାରା ଡେଲିଭରୀ ସମୟ ଏବଂ କଣ୍ଟେନର ଦର ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ। ସେଥିପାଇଁ ଭାରତ ପାଇଁ ୟେମେନ ଉପକୂଳର ସୁରକ୍ଷା କେବଳ ଏକ ସାମରିକ ମୁଦ୍ଦା ନୁହେଁ, ଏହା ସପ୍ଲାଇ ଚେନ୍ର ମଧ୍ୟ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମୁଦ୍ଦା।

ଭାରତର ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ସହିତ ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କ

ଭାରତ ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ମହାସାଗରର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଦେଶ। ଏହାର ଏକ ଦୀର୍ଘ ଉପକୂଳରେଖା ରହିଛି। ବିଦେଶୀ ବାଣିଜ୍ୟର ବହୁତ ବଡ଼ ଭାଗ ସାମୁଦ୍ରିକ ରାସ୍ତାରେ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ ଭାରତୀୟ ମହାସାଗର, ଆରବ ସାଗର, ଆଡେନ୍ ଗଲ୍ଫ ଏବଂ ଲୋହିତ ସାଗରର ସ୍ଥିରତା ଭାରତର ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥ ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ଦୀର୍ଘ ଦିନ ହେବ ଆଡେନ୍ ଗଲ୍ଫ ଆଖପାଖରେ ସାମୁଦ୍ରିକ କୋରଡ଼ା-ବିରୋଧୀ (ଆଣ୍ଟି-ପାଇରେସି) ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ଅଭିଯାନରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଆସୁଛି। ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ ଏବଂ ନାବିକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ପ୍ରାଥମିକତା। ଲୋହିତ ସାଗରରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ଭାରତକୁ ନିଜର ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ନଜରରଖିବା କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ। ସାମୁଦ୍ରିକ ସୂଚନା ଆଦାନପ୍ରଦାନ, ମିତ୍ର ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷା ପରାମର୍ଶ ଦେବା ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ ହୋଇପଡ଼େ।

ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ସନ୍ତୁଳନର ଆହ୍ୱାନ

ସାଉଦି ଆରବ, ସଂଯୁକ୍ତ ଅରବ ଅମିରାତ (UAE), ଇରାନ, ମିଶର (Egypt) ଏବଂ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସହିତ ଭାରତର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। ଭାରତର ଲକ୍ଷ୍ୟ କୌଣସି ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂଘର୍ଷର ଅଂଶବିଶେଷ ହେବା ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ତାକୁ ନିଜର ଶକ୍ତି ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟିକ ସ୍ୱାର୍ଥର ସୁରକ୍ଷା ମଧ୍ୟ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। ୟେମେନରେ ସକ୍ରିୟ ହୁତି ଗୋଷ୍ଠୀ ଏବଂ ଲୋହିତ ସାଗରରେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଚିନ୍ତା ଏହି ସନ୍ତୁଳନକୁ ଆହୁରି କଠିନ କରିଦେଇଛି। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ରିପୋର୍ଟରେ ହୁତିମାନଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସାଉଦି ଆରବ ବିରୋଧରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ନାକାବନ୍ଦୀର ଚେତାବନୀ କଥା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଭାରତ ପାଇଁ ପ୍ରାଥମିକ ଆବଶ୍ୟକତା ହେଉଛି ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଖୋଲା ରହୁ। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନର ପାଳନ ହେଉ। ବେସାମରିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ସୁରକ୍ଷିତ ରହନ୍ତୁ ଏବଂ କୌଣସି ବି ଉତ୍ତେଜନାର ପ୍ରଭାବ ଶକ୍ତି ଓ ବାଣିଜ୍ୟ ଯୋଗାଣ ଉପରେ କମ୍ରୁ କମ୍ ପଡ଼ୁ।

ଭାରତ ପାଖରେ କ’ଣ ବିକଳ୍ପ ଅଛି?

ଭାରତ ପାଖରେ କେତେକ ବିକଳ୍ପ ମହଜୁଦ୍ ଅଛି। ଏହା ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦେଶରୁ ତେଲ କ୍ରୟ କରିଥାଏ। ଏହା ପାଖରେ ରଣନୈତିକ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍ ଭଣ୍ଡାର ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ବିକଳ୍ପ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ଏବଂ ଯୋଗାଣକାରୀଙ୍କ ସନ୍ଧାନ କରିପାରିବେ। ତଥାପି ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ନିଜସ୍ୱ ଖର୍ଚ୍ଚ ରହିଛି। ଦୀର୍ଘ ରାସ୍ତା ସବୁବେଳେ ମହଙ୍ଗା ହେବ। ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ସ ସବୁବେଳେ ତୁରନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିମାଣରେ ଉପଲବ୍ଧ ହେବନାହିଁ। ସେଥିପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଭଲ ବିକଳ୍ପ ହେଉଛି ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା। ଭାରତକୁ ନୌସେନା କ୍ଷମତା, ସାମୁଦ୍ରିକ ନଜରରଖିବା, ବନ୍ଦର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ରଣନୈତିକ ସହଭାଗିତାକୁ ମଜବୁତ କରିବା ଜାରି ରଖିବାକୁ ହେବ।