ପାକିସ୍ତାନରେ ରାଜନୈତିକ ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ଜେଲ୍ରେ ବନ୍ଦୀ ଥିବା ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇମ୍ରାନ୍ ଖାନଙ୍କ ଦଳ  'ପାକିସ୍ତାନ ତେହେରିକ୍-ଏ-ଇନସାଫ୍' (PTI) ସରକାର ଚାଲୁଥିବା ଖାଇବର ପାଖତୁନଖ୍ୱା ପ୍ରଦେଶରେ ଏମର୍ଜେନ୍ସି ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି। ଅନ୍ୟପଟେ, PTI ର ପ୍ରମୁଖ ଜୁନୈଦ୍ ଅକବର ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମୁହମ୍ମଦ ସୋହେଲ୍ ଆଫ୍ରିଦିଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଛି। ରବିବାର ସମ୍ବିଧାନର ଦୁଇଟି ଅନୁଚ୍ଛେଦ ଅଧୀନରେ ଲାଗୁ କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଏମର୍ଜେନ୍ସି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦେଶର PTI ସରକାରଙ୍କ ଅଧିକାର ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏପରି ସମୟରେ ଆସିଛି, ଯେତେବେଳେ ଇମ୍ରାନ୍ ଖାନଙ୍କ ମୁକ୍ତି ଦାବିରେ ଦଳ ଇସଲାମାବାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାର୍ଚ୍ଚ  କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚଳାଇଛି।

ପାକିସ୍ତାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଆସିଫ୍ ଅଲ୍ଲୀ ଜରଦାରୀ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟ ଜରିଆରେ ଜଣାଇଛନ୍ତି ଯେ ସେ କ୍ୟାବିନେଟ୍ର ସୁପାରିଶଗୁଡ଼ିକୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶାହବାଜ ଶରୀଫଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ବୈଠକ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟର ବକ୍ତବ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ବୈଠକରେ ସୁରକ୍ଷା ପରିସ୍ଥିତିର ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥିଲା।

କାହିଁକି ନିଆଗଲା ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି?

ସରକାର ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଛନ୍ତି ଯେ ଖାଇବର ପାଖତୁନଖ୍ୱାର ପ୍ରାଦେଶିକ ସରକାର ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧୀ ଲଢ଼େଇରୁ ଜାଣିଶୁଣି ଓହରି ଯାଉଥିଲେ। ଏହି ଆଧାରରେ ଇମର୍ଜେନ୍ସି ଲାଗୁ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଗଲା। ତେବେ, ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇନାହିଁ ଯେ ଇମର୍ଜେନ୍ସି ପରେ ପ୍ରଦେଶର ପ୍ରଶାସନ କିପରି ପରିଚାଳିତ ହେବ।

ପାକିସ୍ତାନର ସମ୍ବିଧାନ ସଂଘୀୟ ସରକାରଙ୍କୁ ଏମର୍ଜେନ୍ସି ସମୟରେ ପ୍ରାଦେଶିକ ସରକାରଙ୍କ କିଛି କିମ୍ବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟଭାର ନିଜ ହାତକୁ ନେବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଇମ୍ରାନ୍ ଇମ୍ରାନ୍ ଖାନଙ୍କ ଦଳର ପ୍ରାଦେଶିକ ସରକାରଙ୍କ କ୍ଷମତା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ।

ଏମର୍ଜେନ୍ସି ଘୋଷଣାର କିଛି ସମୟ ପରେ PTI ସାଂସଦ ଜୁନୈଦ୍ ଅକବର ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ ଖାଇବର ପାଖତୁନଖ୍ୱାର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ସୋହେଲ୍ ଆଫ୍ରିଦିଙ୍କୁ ପ୍ରଦେଶର ଦଳୀୟ ଅଧ୍ୟକ୍ଷଙ୍କ ସହ ଗିରଫ କରାଯାଇଛି। ତେବେ, ଏହି ଦାବିର ସତ୍ୟାସତ୍ୟ ଜଣା ପଡ଼ିନାହିଁ। 

ଇମ୍ରାନ୍ ଖାନଙ୍କ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ମାର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରସ୍ତୁତି

PTI ନିଜ ନେତା ଇମ୍ରାନ୍ ଇମ୍ରାନ୍ ଖାନଙ୍କ ମୁକ୍ତି ଦାବିରେ ଇସଲାମାବାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାର୍ଚ୍ଚ ବାହାର କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି। ଇମ୍ରାନ୍ ଖାନ୍ ତିନି ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ ହେବ ଜେଲ୍ରେ ଅଛନ୍ତି। ଦଳର ଏହି ମାର୍ଚ୍ଚ ପୂର୍ବରୁ ୨୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ହେବାର ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସରକାର ଏବଂ PTI ନେତୃତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଏହାକୁ ୪ ଅକ୍ଟୋବର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଥିଲା।

ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ବିକ୍ଷୋଭକାରୀଙ୍କୁ ରାଜଧାନୀରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଦେବେ ନାହିଁ। ଏଥିପାଇଁ ଇସଲାମାବାଦର ପ୍ରମୁଖ ରାସ୍ତାଗୁଡ଼ିକରେ ସିପିଂ କଣ୍ଟେନର୍ ଲଗାଇ ବ୍ୟାରିକେଡ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି।

ରଏଟର୍ସ  ଅନୁଯାୟୀ, PTI ମୁଖପାତ୍ର ଜୁଲ୍ଫିକାର୍ ବୁଖାରୀ ଏମର୍ଜେନ୍ସି ନିଷ୍ପତ୍ତିର କଠୋର ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହାଦ୍ୱାରା ଆହୁରି ଅଧିକ ରକ୍ତପାତ, ଅସ୍ଥିରତା ଏବଂ କ୍ଷତି ହୋଇପାରେ। ତାଙ୍କର କହିବା କଥା ଥିଲା ଯେ ଆଲୋଚନାର ସୁଯୋଗ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସରକାରଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତିରୁ ଲାଗୁଛି ଯେ ସେମାନେ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଆଦୌ ଚାହୁଁନଥିଲେ।

ଜିଲ୍ଲାପାଳ ଓ ଏସପିଙ୍କ ଜନଶୁଣାଣୀ ବେଳେ ମସଜିଦ୍ରୁ ଆସିଲା ଆୱାଜ୍; ତା’ପରେ ଗିରଫ ହେଲେ ମୁଅଜ୍ଜିନ୍

ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶର ବିଜନୋର ଜିଲ୍ଲା ନଜିବାବାଦ କୋତାୱାଲିରେ ଡିଏମ୍ ଉମେଶ ପ୍ରତାପ ସିଂହ ଏବଂ ଏସପି କୃଷ୍ଣ କୁମାର ବିଷ୍ଣୋଇ 'ସମାଧାନ ଦିବସ' କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଲୋକଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଶୁଣୁଥିଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ ନଜିବୁଦ୍ଦୌଲାସ୍ଥିତ ମସଜିଦରୁ ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦରେ ଲାଉଡସ୍ପିକର ଆୱାଜ୍ ଆସିବାକୁ ଲାଗିଲା। ଯାହା ପରେ ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ପୁଲିସ ପଠାଇ ଲାଉଡ୍ସ୍ପିକର୍ କାଢ଼ି ଦେଇଥିଲେ। ପୁଲିସ ମସଜିଦ୍ର ମୁଅଜ୍ଜିନ୍ ଫୈଜାନ୍ଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିଛି।

ପୁଲିସର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଯୋଗୁଁ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ହଙ୍ଗାମା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ସବ୍-ଇନ୍ସପେକ୍ଟର ସୌରଭ ସିଂହଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟଙ୍କ ନିୟମାବଳୀର ଉଲ୍ଲଂଘନ କାରଣରୁ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଏସପି କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଅବହେଳା ପାଇଁ ଜଣେ ସିପାହୀଙ୍କୁ ନିଲମ୍ବିତ କରିଛନ୍ତି।

ଜନସୁଣାଣି କରୁଥିଲେ ଦୁଇ ଅଧିକାରୀ

ମିଳିଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଶନିବାର ନଜିବାବାଦ କୋତାୱାଲିରେ ଜନସୁଣାଣି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଡିଏମ୍ ଉମେଶ ପ୍ରତାପ ସିଂହ ଏବଂ ଏସପି କୃଷ୍ଣ କୁମାର ବିଷ୍ଣୋଇ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ। ଦୁଇ ଅଧିକାରୀ ଲୋକଙ୍କ ସମସ୍ୟା ଶୁଣୁଥିଲେ। ଏହି ମଧ୍ୟରେ ମସଜିଦର ଲାଉଡସ୍ପିକର ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ ଆସିବାରୁ ଦୁଇ ଅଧିକାରୀ ଅସନ୍ତୋଷ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଯାହା ପରେ ପୁଲିସ ପଠାଇ ଲାଉଡ ଓହ୍ଲାଯାଇଥିଲା।

ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟଙ୍କ ନିୟମ ଅବହେଳା

ସବ୍-ଇନ୍ସପେକ୍ଟର ସୌରଭ ସିଂହଙ୍କ ଏଫ୍ଆଇଆର୍ ଅନୁଯାୟୀ, ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟଙ୍କ ଆଦେଶ ଅବମାନନା ଅଭିଯୋଗରେ ମସଜିଦ୍ର ମୁଅଜ୍ଜିନ୍ ଫୈଜାନଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଛି। ମସଜିଦ୍ର ଲାଉଡସ୍ପିକର  ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାପଦଣ୍ଡଠାରୁ ଅଧିକ ଶବ୍ଦ ହେଉଥିଲା, ଯାହାଫଳରେ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କୁ ସମସ୍ୟା ହେଉଥିଲା। ମସଜିଦରୁ ଲାଉଡସ୍ପିକର ମଧ୍ୟ କାଢ଼ି ଦିଆଯାଇଛି। ବାକି ଆଇନଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି।

ଅପରପକ୍ଷରେ ଏସପି, କନେଷ୍ଟବଳ ଲଲିତ କୁମାରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟରେ ଅବହେଳା କରିବା ଅଭିଯୋଗରେ ନିଲମ୍ବିତ କରିଛନ୍ତି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ନେଇ ପୂରା ଅଞ୍ଚଳରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର୍ ଧରିଛି। ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଯୋଗୁଁ ଆଲୋଡନ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ଉପସ୍ଥିତ ଲୋକଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁଇ ଅଧିକାରୀ ଲାଉଡସ୍ପିକରର ଆୱାଜ୍ ଶୁଣି କ୍ରୋଧାନ୍ୱିତ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ, ଯାହା ପରେ ତୁରନ୍ତ ପୁଲିସ ପଠାଇ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ସହ ଅଧିକାରୀମାନେ ସ୍ଥାନୀୟ ପୁଲିସ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଏହି ସମ୍ବନ୍ଧରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ମସଜିଦ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାପଦଣ୍ଡ ଅନୁଯାୟୀ ହିଁ ଲାଉଡସ୍ପିକର ଲଗାଇବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।

ୟେମେନର ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ନିଜର କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ବଳରେ ସାଉଦି ଆରବର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି। ୭ ଅକ୍ଟୋବରରେ ସାଉଦି ଆରବର ରିୟାଦ୍ ଏବଂ ଅଭା (Abha) ବିମାନବନ୍ଦରରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣରେ ୩ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ଏବଂ ୩୬ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହାପରେ ୧୧ ଅକ୍ଟୋବରରେ ରିୟାଦ୍ର କିଙ୍ଗ୍ ଖାଲିଦ୍ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ଏୟାରପୋର୍ଟରେ ପୁଣି ବଡ଼ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି। ଏଥିରେ ୧୨ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିବା ବେଳେ ୩୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ହୁତିଙ୍କ ପାଖରେ ପାରମ୍ପରିକ ବାୟୁସେନା ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଡ୍ରୋନ୍ ଜରିଆରେ ସେମାନେ ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକୁ ନିଶାନା କରିପାରୁଛନ୍ତି। ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି ଯେ ହୁତିଙ୍କ ପାଖରେ ଏପରି କେଉଁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଅଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସାଉଦି ଆରବ, ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଏବଂ ଲୋହିତ ସାଗରରେ  ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ନିଶାନା କରୁଛନ୍ତି?

ହୁତିଙ୍କ ପାଖରେ କେଉଁ କେଉଁ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଅଛି?

ହୁତିଙ୍କ ପାଖରେ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ ଏବଂ କ୍ରୁଜ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ରହିଛି। ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇ ନିଜର ଟାର୍ଗେଟ୍ ଆଡ଼କୁ ଖସିଥାନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ କି କ୍ରୁଜ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ବିମାନ ଭଳି ଉଡ଼ି ଆକ୍ରମଣ କରିଥାନ୍ତି।

• ତୁଫାନ୍ : ଏହାର ଆକ୍ରମଣ କ୍ଷମତା ପ୍ରାୟ ୧,୩୫୦ ରୁ ୨,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହା ଇରାନର 'କଦ୍ର'  ମିସାଇଲ୍ ସହ ସମାନ ବୋଲି ମନେକରାଯାଏ।

• ଫିଲିସ୍ତାଇନ୍-୨ : ହୁତିଙ୍କ ଦାବି ଅନୁଯାୟୀ ଏହା ୨,୦୦୦ କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ଦୂରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରେ। ସେମାନେ ଏହାକୁ ହାଇପରସୋନିକ୍ ବୋଲି କହୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷମତାର ସ୍ୱାଧୀନ ଯାଞ୍ଚ ହୋଇନାହିଁ।

• ବୁରକାନ୍ : ଏହି କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରର ବିଭିନ୍ନ ମଡେଲ୍ର ଆକ୍ରମଣ ଦୂରତା ପ୍ରାୟ ୮୦୦ ରୁ ୧,୨୦୦ କିଲୋମିଟର।

• ହାତିମ୍ : ପ୍ରାୟ ୧,୪୫୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର।

• କୁଦ୍ସ-୪ : କ୍ରୁଜ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର, ଯାହାର ଆନୁମାନିକ ଆକ୍ରମଣ ଦୂରତା ୨,୦୦୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୁହାଯାଇଛି।

• ଅସିଫ୍: ସାମୁଦ୍ରିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ନିଶାନା କରୁଥିବା ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର, ଯାହାର ଦୂରତା ପ୍ରାୟ ୪୦୦ କିଲୋମିଟର।

• ଅଲ୍-ମନ୍ଦବ୍ : ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ବନିଥିବା କ୍ରୁଜ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର।

ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଇରାନୀ ଡିଜାଇନ୍ ସହ ସମାନ।

 ହୁତିଙ୍କ ଡ୍ରୋନ୍ କେତେ ବିପଜ୍ଜନକ?

ହୁତିଙ୍କ ପାଖରେ ଛୋଟ ଡ୍ରୋନ୍ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଡ଼ିପାରୁଥିବା ବିସ୍ଫୋରକ ଡ୍ରୋନ୍ ରହିଛି। 'କାସେଫ୍-୧' ଏବଂ 'କାସେଫ୍-୨କେ' ପ୍ରାୟ ୨୦୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିବେ। 'ସମାଦ୍-୩' ର ଆନୁମାନିକ ଦୂରତା ୧,୨୦୦ ରୁ ୧,୮୦୦ କିଲୋମିଟର। 'ୱାଇଦ୍-୨' ଏବଂ 'ସମାଦ୍-୪' ର ସର୍ବାଧିକ ଦୂରତା ୨,୫୦୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଏହି ଡ୍ରୋନ୍ଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବହାର ଦୂରରେ ଥିବା ଘାଟିଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ପାଇଁ କରାଯାଇପାରିବ। କେତେକ ଡ୍ରୋନ୍ ଲକ୍ଷ୍ୟସ୍ଥଳ ସହ ଧକ୍କା ହୋଇ ଫାଟିଯାଉଥିବା ବେଳେ କେତେକ ବୋମା ଖସାଇବାରେ ସକ୍ଷମ। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, କେତେକ ଛୋଟ ଡ୍ରୋନ୍ ପ୍ରାୟ ୧,୫୦୦ ଡଲାରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇପାରିବ। ସେଥିପାଇଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହଙ୍ଗା ଏୟାର୍ ଡିଫେନ୍ସ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ।

ହୁତିଙ୍କୁ ଏତେ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର କେଉଁଠାରୁ ମିଳିଲା?

ହୁତିମାନେ ୨୦୧୪ ରେ ୟେମେନ୍ର ରାଜଧାନୀ ସାନା କବଜା କରିଥିଲେ। ଏହାପରେ ସେମାନଙ୍କ ହାତରେ ୟେମେନୀ ସେନାର ପୁରୁଣା ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଲାଗିଥିଲା। ସମୟ ସହ ସେମାନେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କଲେ ଏବଂ ନୂଆ ଡ୍ରୋନ୍ ବନାଇବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଆମେରିକା ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବର ଅଭିଯୋଗ ଯେ ଇରାନ୍ ସେମାନଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର, ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଏବଂ ତାଲିମ୍ ଦେଉଛି। ହେଲେ, ଇରାନ୍ ଏବଂ ହୁତି ଏହି ଅଭିଯୋଗକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରନ୍ତି।

ମଇ ୨୦୨୬ର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଜବତ ହୋଇଥିବା ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଚାଲାଣର ଯାଞ୍ଚରୁ ୮୦୦ ରୁ ଅଧିକ ଉପକରଣ ଏବଂ ୭୫୦ ଟନ୍ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର-ସାମଗ୍ରୀ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା। ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକର ସୋର୍ସ ୧୬ ଟି ଅଲଗା ଅଲଗା ଅଞ୍ଚଳ ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିଲା। ଏଥିରୁ ଜଣାପଡ଼ୁଛି ଯେ ହୁତିଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ନେଟୱାର୍କ ଅନେକ ଦେଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଛି।

 ଆମେରିକା ଏବଂ ସାଉଦି ଆରବ ହୁତିଙ୍କୁ କାହିଁକି ରୋକିପାରିନାହାନ୍ତି?

ହୁତିଙ୍କ ଶକ୍ତି କେବଳ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରରେ ନାହିଁ। ସେମାନେ ୟେମେନ୍ର ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲଢ଼ନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ଘାଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବା କଠିନ। ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ୍ ୨୦୨୫ ରେ ସେମାନଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଘାଟିଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ହୁତିମାନେ ନୂଆ ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକର ବ୍ୟବହାର ଜାରି ରଖିଛନ୍ତି। ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ହୁତିଙ୍କ ପାଖରେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ ରୁ ୨୦୦ ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଥାଇପାରେ। ହେଲେ ଏହି ତଥ୍ୟ ଅନୁମାନ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ହୁତିମାନେ ସମୁଦ୍ରରେ ବିସ୍ଫୋରକ ଭରା ରିମୋଟ୍-କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ଡଙ୍ଗାର ବ୍ୟବହାର ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି। ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୩ ରେ ଲୋହିତ ସାଗରରେ 'ଗାଲାକ୍ସି ଲିଡର୍' (Galaxy Leader) କାର୍ଗୋ ଜାହାଜକୁ ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ କବଜା କରିଥିଲେ।

ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ଦୁନିଆ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିପଦ କ’ଣ?

ହୁତିମାନେ ଅକ୍ଟୋବରରେ ରିୟାଦ୍, ଅଭା ଏବଂ ଅଦେନ୍ (Aden) ର ବିମାନବନ୍ଦରକୁ ନିଶାନା କରିଛନ୍ତି। ଜବାବରେ ସାଉଦି ମେଣ୍ଟ ୮୦ ରୁ ଅଧିକ ହୁତି ସାମରିକ ଘାଟି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିବା ଜଣାଇଛି। ୟେମେନ୍ରେ ନୂଆ ଲଢ଼େଇ ଯୋଗୁଁ ୨ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ବେଘର ହୋଇସାରିଛନ୍ତି। ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିପଦ 'ବାବ୍ ଅଲ୍-ମନ୍ଦେବ୍ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍' (Bab al-Mandab Strait) କୁ ନେଇ ରହିଛି। ଏହା ଲୋହିତ ସାଗର ଏବଂ ଅଦେନ୍ ଗଲ୍ଫକୁ ଯୋଡ଼ିଥାଏ। ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ସୁଏଜ୍ କେନାଲ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚନ୍ତି। ଆମେରିକା-ଇରାନ୍ ଯୁଦ୍ଧ କାରଣରୁ ହୋର୍ମୁଜ୍ ଦେଇ ବ୍ୟବସାୟ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ପ୍ରଭାବିତ। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ବାବ୍ ଅଲ୍-ମନ୍ଦେବ୍ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ବଢ଼ିଲେ ତେଲ ଯୋଗାଣ, ଜାହାଜର ଭଡ଼ା ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟବସାୟ ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ

 ସାଉଦି ଆରବର ରିୟାଦ୍ ବିମାନବନ୍ଦର ଉପରେ ପୁଣି ଥରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି। ରାଜଧାନୀ ରିଆଦରେ ଥିବା କିଙ୍ଗ୍ ଖାଲିଦ୍ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ ଏୟାରପୋର୍ଟରେ ହମଲାରେ ୧୨ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ୩ଶହରୁ ଅଧିକ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। 

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ ଗତକାଲି ଏହି ହମଲା ହୋଇଥିଲା। ରିୟାଦରେ ଥିବା ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିବା ନେଇ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି । ଏୟାରପୋର୍ଟ ଠାରୁ ଆମେରିକାର ନାଗରିକଙ୍କୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ କହିଛି ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ। ସପ୍ତାହକ ମଧ୍ୟରେ ରିୟାଦ ଏୟାରପୋର୍ଟରେ ଉପରେ ଏହା ହେଉଛି ତୃତୀୟ ହମଲା। ଏହାପରେ ବିମାନବନ୍ଦରରୁ ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ଖାଲି କରାଯିବା ସହ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ବନ୍ଦ ରହିଛି। ଗୁରୁବାର ଆକ୍ରମଣରେ ତିନି ଜଣ ସାଉଦି ନାଗରିକଙ୍କ ସମେତ ଚାରି ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା। ଆକ୍ରମଣରେ ଏକ ସାଉଦି ବିମାନ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ୟେମେନରେ ସକ୍ରିୟ ଇରାନ୍ ସମର୍ଥିତ ହୁତି ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ନିଜକୁ ଦାୟି କରିଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଗତକାଲି ଘଟିଥିବା ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ କୌଣସି ଗୋଷ୍ଠୀ ନିଜକୁ ଦାୟୀ କରି ନାହାନ୍ତି। 

ସେପଟେ ଲଗାତାର ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ରିୟାଦ୍ କୁ ଯାଉଥିବା ଏବଂ ସେଠାରୁ ଆସୁଥିବା ଅନେକ ବିମାନ ଉଡ଼ାଣ ସେବା ବାତିଲ୍ ହୋଇଛି। ଏତିହାଦ୍ ଓ କତାର ଏୟାରୱେଜର କେତେକ ଉଡ଼ାଣ ମଧ୍ୟ ବାତିଲ୍ ହୋଇଥିବା ସୂଚନା ରହିଛି । 

ୱାଶିଂଟନ: ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ଆଶା ବାନ୍ଧି ବସିଥିବା ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ପୁଣି ଥରେ ନିରାଶ ହେବା ପରେ କ୍ଷୋଭ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି । ଏହା ନରୱେ ପାଇଁ ଏକ କଳାଦାଗ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି ଟ୍ରମ୍ପ । ଏହା ସହିତ ଟ୍ରମ୍ପ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅପରାଧ ନ୍ୟାୟଳୟ (ଆଇସିସି) ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇ ଦେଇଛନ୍ତି । 

ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣାର ଅଳ୍ପ ସମୟ ପରେ, ଆମେରିକାର ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଶାସନ 'ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅପରାଧିକ ଅଦାଲତ' ବିରୁଦ୍ଧରେ କଟକଣା ଘୋଷଣା କରିଛି । ଏହି କଟକଣା ଘୋଷଣା କରି ଆମେରିକାର ବୈଦେଶିକ ସଚିବ ମାର୍କୋ ରୁବିଓ କହିଛନ୍ତି, ଏହି ଅବାଧ୍ୟ ଅଦାଲତକୁ ଯାଉଥିବା ଆର୍ଥିକ କାରବାରକୁ ଅଟକା ଯିବ, ଏହାର ସମ୍ବଳ ବନ୍ଦ କରିବ ଆମେରିକା ଏବଂ ଆମେରିକା ବିରୁଦ୍ଧରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଏହାର କ୍ଷମତାକୁ ସମାପ୍ତ କରିଦେବୁ। ଆମେରିକାର ଯୁକ୍ତି ହେଉଛି ଯେ ଆଇସିସି ଆମେରିକୀୟ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲୀ ନାଗରିକଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ ଅପରାଧ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପକ୍ଷପାତମୂଳକ ଅଭିଯୋଗର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରୁଛି ।

ଯଦିଓ ଏହି କଟକଣାଗୁଡ଼ିକ ଅଦାଲତର କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି, ତଥାପି ଅଦାଲତ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ବିଚଳିତ ହେବେ ନାହିଁ ଏବଂ ସମ୍ଭବପର ସମସ୍ତ ଉପାୟରେ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରଖିବେ। 

ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ନ ମିଳିବାକୁ ଲଜ୍ଜାଜନକ ଏବଂ ଅପମାନଜନକ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି । ନରୱେ ଉପରେ ଏମିତି ଦାଗ ଲାଗିଛି ଯାହାକୁ ପୋଛିବା ସମ୍ଭବ ହେବ ନାହିଁ । ସେ ନରୱେର ନିଷ୍ପତିକୁ କଦାପି ଭୁଲିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି । ସେ ନବି ପିଲ୍ଲାଇଙ୍କ ଚୟନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି । ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜଣେ ଏମିତି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି, ଯାହାର ନାଁ ସେ କେବେବି ଶୁଣି ନାହାଁନ୍ତି । ଯିଏ ଆଇସିସିର ପୂର୍ବତନ ବିଚାରପତି ଥିଲେ । ଟ୍ରମ୍ପ ଆହୁରି ଦାବି କରିଛନ୍ତି, ସେ ବିଶ୍ୱର ୮ଟି ଯୁଦ୍ଧକୁ ବନ୍ଦ କରିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ଯେଉଁଥିପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୮ଟି ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯିବା ଉଚିତ ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ମଧ୍ୟ ଆମେରିକୀୟ ଦେଶ ‘ପାନାମା’ରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୂମିକମ୍ପ ଅନୁଭୂତ ହୋଇଛି । କିଛି ସମୟ ବ୍ୟବଧାନରେ ଦୁଇ ଦୁଇ ଥର ଭୂକମ୍ପ ଝଟକାରେ ପାନାମା ଥରି ଉଠିଛି । ପ୍ରଥମ ଭୂକମ୍ପର ତୀବ୍ରତା ରିକ୍ଟେର୍ ସ୍କେଲରେ ୭.୭ ଥିବାବେଳେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପରେ ହୋଇଥିବା ଭୂକମ୍ପର ତୀବ୍ରତା ୬.୬ ଥିଲା । ଫଳରେ ବହୁ କୋଠା ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଛି । 

ଆମେରିକୀୟ ଭୂବୈଜ୍ଞାନିକ ସର୍ଭେକ୍ଷଣ ସୂଚନା ଆଧାରରେ, ଶୁକ୍ରାବର ଭୂକମ୍ପ ହୋଇଥିଲା । ଭୂକମ୍ପର କେନ୍ଦ୍ରସ୍ଥଳ ପାନାମାର ଦକ୍ଷିଣରେ ତିବା ପିତାଲୋସା ଅରିବା ଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦କିଲୋମିଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ କେନ୍ଦ୍ରୀଭୂତ ଥିଲା। ଭୂମିକମ୍ପ ଭୂପୃଷ୍ଠ ଠାରୁ ପାଖାପାଖି ୧୦କିଲୋମିଟର ଗଭୀରରେ ହୋଇଥିଲା। ଏହି କାରଣରୁ ଲୋକେ ତୀବ୍ର ଝଟକା ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ। 

ପାନାମା ରାଜଧାନୀ ପାନାମା ସିଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୂକମ୍ପ ଝଟକା ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିଲା। ବଡ଼ ବଡ଼ କୋଠାବାଡ଼ି ଦୋହଲିବା ସହିତ କିଛି କୋଠା ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିଛି । ଘରର ଆସବାବ ପତ୍ର ଏତେତେଣେ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲା । ଘରଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଗଛ ଯାଏ ସବୁକିଛି ପ୍ରବଳ ବେଗରେ ଦୋହଲିବାକୁ ଲାଗିଥିଲା । ଲୋକମାନେ ଘରୁ ବାହାରି ଭୟରେ ସୁରକ୍ଷିତ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଲକୁ ଚାଲି ଯାଇଥିଲେ । 

ଭୂକମ୍ପର ଭିଡ଼ିଓ ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି । ଯାହାକୁ ଦେଖିଲେ ଛାତି ଥରି ଉଠିଛି । ତେବେ ଭୂକମ୍ପ ପରେ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଏଥିରେ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ସମ୍ପର୍କରେ କୌଣସି ସୂଚନା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇ ନାହିଁ । 

ଷ୍ଟକହୋମ୍: ଚଳିତ ବର୍ଷ ପାଇଁ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି । ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ପ୍ରଖ୍ୟାତ ଆଇନଜୀବୀ ଏବଂ ମାନବାଧିକାର ବିଶେଷଜ୍ଞ ନବନେଥମ ନବି ପିଲ୍ଲାଇଙ୍କୁ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି । ଶାନ୍ତି ସ୍ଥାପନା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନକୁ ଆଗକୁ ନେବାକୁ ତାଙ୍କର ଉଦ୍ୟମ ପାଇଁ ଏହି ସମ୍ମାନ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି । 

୮୫  ବର୍ଷିୟା ନବି ପିଲ୍ଲାଇ ସବୁବେଳେ ବର୍ଣ୍ଣ ବୈଷମ୍ୟ ଭେଦଭାବ ବିରୋଧରେ ସ୍ୱର ଶାଣିତ କରିଛନ୍ତି । ଯେତେବେଳେ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କଳା ଲୋକଙ୍କୁ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଏବଂ ସମାନ ସୁଯୋଗରୁ ବଞ୍ଚିତ କରିଥିଲା। ନବି ପିଲ୍ଲାଇ ଆଇନକୁ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । 

୨୩ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୪୧ ମସିହାରେ ନବି ପିଲ୍ଲାଇ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ଡର୍ବାନରେ ଜନ୍ମ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପରିବାର ତାମିଲ ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ଥିଲେ । ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ବଢ଼ିବା ପରେ, ପିଲ୍ଲାଇ ଆଇନ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ଆଇନ ଅଭ୍ୟାସ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ସେ ନାଟାଲ୍ ପ୍ରଦେଶରେ ନିଜର ସ୍ୱାଧୀନ ଆଇନ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିବା ପ୍ରଥମ କୃଷ୍ଣକାୟ ମହିଳା ହୋଇଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ଆଇନ ଅଭ୍ୟାସ ସମୟରେ ବର୍ଣ୍ଣବୈଷମ୍ୟ ବିରୋଧୀ କର୍ମୀ ଏବଂ ଅଟକ ଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଦାବି କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ମତରେ ଏହି ଲଢ଼େଇ କେବଳ ଆଇନଗତ ବିଷୟ ବିଷୟରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମାନତା ଏବଂ ମାନବିକ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଥିଲା। 

ନବି ପିଲ୍ଲାଇ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାର ହାଇକୋର୍ଟ, ରୁୱାଣ୍ଡା ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅପରାଧିକ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ୍ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଅପରାଧିକ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହ ମାନବିକ ଅଧିକାର ପାଇଁ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ଉଚ୍ଚାୟୁକ୍ତ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇଛନ୍ତି। ନୋବେଲ୍ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ନାଭି ପିଲ୍ଲେ ଅଧିକୃତ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ ଅଞ୍ଚଳ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର ତଦନ୍ତ କମିଶନର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ମିଆଁମାରରେ ନରସଂହାର ଅଭିଯୋଗ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲାରେ ସେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଜଣେ ବିଚାରପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ଧର୍ଷଣ, ଯୌନ ହିଂସା ଏବଂ ପ୍ରଚାର ମାଧ୍ୟମରେ ଉତ୍ତେଜନା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକୁ 'ମାନବିକତା ବିରୋଧୀ ଅପରାଧ' ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଉଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାୟ ତଥା ଏହିପରି ଅପରାଧ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପିଲ୍ଲେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

ଭାରତ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ 

ନବି ପିଲ୍ଲାଇ ଭାରତ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରଖନ୍ତି । ନବିଙ୍କ ବାପାଙ୍କ ନାମ ନାରାୟଣସ୍ୱାମୀ ନାଇଡ଼ୁ ଏବଂ ମାତା ସନ୍ଥାମା ନାଇଡ଼ୁ । ୧୮୯୦  ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଜେଜେ ବାପା ଏବଂ ଜେଜେ ମାଆ ସେଠାରେ କ୍ଷେତରେ କାମ କରିବାକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଚାଲିଯାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପା ନାରାୟଣ ସ୍ୱାମୀ ଜଣେ ଟ୍ରକ୍ ଡ୍ରାଇଭର୍ ଥିଲେ । 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକାରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଭାରତୀୟ ଆଇଟି (IT) କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ସେଠାରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଭାରତୀୟ ଆଇଟି ପେଶାଦାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଚିନ୍ତାଜନକ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଆମେରିକା ଶ୍ରମ ବିଭାଗ ଟାଟା କନସଲଟେନ୍ସି ସର୍ଭିସେସ୍ (TCS), ଇନଫୋସିସ୍, ୱିପ୍ରୋ, HCL, କୋଗ୍ନିଜାଣ୍ଟ ଏବଂ କ୍ୟାପଜେମିନି ଭଳି ୮ଟି ପ୍ରମୁଖ ଆଇଟି ସଂସ୍ଥାକୁ 'ପରମାନେଣ୍ଟ ଲେବର ସାର୍ଟିଫିକେସନ୍ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ୍'ରୁ ନିଲମ୍ବିତ  କରିଦେଇଛି।

ଏହି ତାଲିକାରେ ମାଇକ୍ରୋସଫ୍ଟ ଏବଂ ଆଡୋବ୍‌ ଭଳି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଦିଗ୍ଗଜ କମ୍ପାନୀ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଫଳରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ନୂତନ ପରମାନେଣ୍ଟ ଲେବର ସାର୍ଟିଫିକେସନ୍ ଆବେଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବାତିଲ ହେବା ସହ ପୂର୍ବରୁ ବିଚାରାଧୀନ ଥିବା ଆବେଦନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଅଟକି ଯାଇଛି।

କାହିଁକି ଏପରି ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲା ଆମେରିକା ?

ଆମେରିକାର ଶ୍ରମ ସଚିବ କିଥ୍ ସୋଣ୍ଡରଲିଂ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ସମ୍ପର୍କରେ ଘୋଷଣା କରି କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏହି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଯୋଗୁଁ ସ୍ଥାନୀୟ ଆମେରିକୀୟ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଉଥିଲା। ଆମେରିକା ସରକାରଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୦୯ ମସିହାରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୩୦ ଲକ୍ଷ ବିଦେଶୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତି ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅବଧି ମଧ୍ୟରେ ୨.୩୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ H-1B ଭିସା ମଞ୍ଜୁର ହୋଇଥିବା ବେଳେ ୧ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ପରମାନେଣ୍ଟ ଲେବର ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଶ୍ରମ ବିଭାଗର ଅଭିଯୋଗ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକୀୟ କର୍ମଚାରୀମାନେ ଯୋଗ୍ୟ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଅନେକ ପଦବୀ ବିଦେଶୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

କ’ଣ ଏହି ‘ପରମାନେଣ୍ଟ ଲେବର ସାର୍ଟିଫିକେସନ୍’ ?

ଯେତେବେଳେ ଆମେରିକାର କୌଣସି କମ୍ପାନୀ ଜଣେ ବିଦେଶୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଚାହେଁ କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ‘ଗ୍ରୀନ୍ କାର୍ଡ’ (Green Card) ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରେ, ସେତେବେଳେ ଏହି ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ। ଏଥିପାଇଁ କମ୍ପାନୀକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ ଯେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ପଦବୀ ପାଇଁ କୌଣସି ଯୋଗ୍ୟ ଆମେରିକୀୟ ନାଗରିକ ଉପଲବ୍ଧ ନାହାନ୍ତି।

ରୁଷର ସାଇବେରିଆରେ ଏକ ପ୍ଲେଗ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ର ୨୮ ବର୍ଷୀୟା ଲ୍ୟାବ୍ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ହଙ୍ଗାମା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି। କ୍ରେମଲିନ୍ ଏବେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ମାମଲାର ଖବରକୁ 'ଫେକ୍' ବୋଲି କହିଛି, କିନ୍ତୁ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ (WHO) ରୁଷଠାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ମାଗିଛି। WHO ମୁଖ୍ୟ ଟେଡ୍ରୋସ୍ ଅଧାନୋମ୍ ଗେବ୍ରେୟେସସ୍ (Tedros Adhanom Ghebreyesus) କହିଛନ୍ତି, "ଆମ ପାଖରେ ଏହି ଘଟଣାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ର ନାହିଁ ଏବଂ ଆମେ ପୂରା ରିସ୍କ ଆସେସମେଣ୍ଟ୍ କରିପାରୁନାହୁଁ।" WHO ରୁଷ ପାଇଁ ବିପଦ 'କମ୍' ଏବଂ ୟୁରୋପ ପାଇଁ 'ବହୁତ କମ୍' ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛି। କିନ୍ତୁ ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଛି ଯେ ପ୍ଲେଗ୍ର ସତ୍ୟତା କ’ଣ ଏବଂ ଏହା ମହାମାରୀ ବନିପାରିବ କି ନାହିଁ...

ସାଇବେରିଆର ଇରକୁତସ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ 'ଇରକୁତସ୍କ ଆଣ୍ଟି-ପ୍ଲେଗ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ସାଇବେରିଆ ଆଣ୍ଡ୍ ଦି ଫାର୍ ଇଷ୍ଟ' ରେ କାମ କରୁଥିବା ୨୮ ବର୍ଷୀୟା ଲ୍ୟାବ୍ ଟେକ୍ନିସିଆନ୍ ଦାର୍ଯ୍ୟା ଶିପିଲୋଭାଙ୍କର ୨ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ ରେ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା।

ରୁଷୀୟ ସରକାରୀ ନ୍ୟୁଜ୍ ଏଜେନ୍ସି TASS ଅନୁଯାୟୀ, ତାଙ୍କୁ 'ଅଜ୍ଞାତ କାରଣର ନିମୋନିଆ' ହୋଇଥିଲା। ସ୍ଥାନୀୟ ମିଡିଆ ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକର କହିବା କଥା ଯେ ସେ ଡାକ୍ତରମାନଙ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ ଲ୍ୟାବ୍ରେ କାମ କରିବା ସମୟରେ ଏକ ଟେଷ୍ଟ୍ ଟ୍ୟୁବ୍ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ଲେଗ୍ର ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଥିଲା।

ଏହି ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ୧୯୩୪ ରୁ ସୋଭିଏତ୍ ୟୁନିଅନ୍ ସମୟରୁ ଚାଲିଆସୁଛି ଏବଂ ପ୍ଲେଗ୍, ହଇଜା, ଆନ୍ଥ୍ରାକ୍ସ ଭଳି ବିପଜ୍ଜନକ ରୋଗଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରେ। ଘଟଣା ପରେ, ଶେଲେଖୋଭ ସହରର ହସ୍ପିଟାଲକୁ କ୍ୱାରାଣ୍ଟିନ୍ କରାଗଲା ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ଜଣ ଲୋକଙ୍କୁ ମେଡିକାଲ୍ ଅବଜରଭେସନ୍ରେ ରଖାଗଲା। ଇରକୁତସ୍କର ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଇଗୋର କୋବ୍ଜେଭ୍ ଏହାକୁ 'ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ' ବୋଲି କହିଥିଲେ ଏବଂ ପୂରା ଅଞ୍ଚଳରେ ସାର୍ବଜନୀନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ ରଦ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲେ।

ପ୍ଲେଗ୍ କ’ଣ ଏବଂ କେତେ ବିପଜ୍ଜନକ?

ପ୍ଲେଗ୍ ଏକ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଜନିତ ରୋଗ, ଯାହା 'ୟେର୍ସିନିଆ ପେଷ୍ଟିସ୍' ନାମକ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଯୋଗୁଁ ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ତିନୋଟି ମୁଖ୍ୟ ରୂପ ରହିଛି- ବ୍ୟୁବୋନିକ୍ (Bubonic), ନିମୋନିକ୍ (Pneumonic) ଏବଂ ସେପ୍ଟିସେମିକ୍ (Septicemic) ପ୍ଲେଗ୍। ଯେଉଁ ମାମଲାର କଥା କୁହାଯାଉଛି, ତାହା ନିମୋନିକ୍ ପ୍ଲେଗ୍ ହୋଇପାରେ, ଯାହା ଫୁସ୍ଫୁସ୍ (Lungs) କୁ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରେ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବିପଜ୍ଜନକ ବୋଲି ମନେକରାଯାଏ।

ତେବେ ପ୍ଲେଗ୍ର ଚିକିତ୍ସା ଅଛି କି ନାହିଁ?

ହଁ, ଚିକିତ୍ସା ଅଛି। ପ୍ଲେଗ୍କୁ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ସ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭଲ କରାଯାଇପାରିବ, ଯେପରିକି ଜେଣ୍ଟାମାଇସିନ୍, ସିପ୍ରୋଫ୍ଲୋକ୍ସାସିନ୍, ଷ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋମାଇସିନ୍, ଲେଭୋଫ୍ଲୋକ୍ସାସିନ୍ ଏବଂ ମୋକ୍ସିଫ୍ଲୋକ୍ସାସିନ୍। ଯଦି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ହିଁ ଚିକିତ୍ସା ମିଳିଯାଏ, ତେବେ ସୁସ୍ଥ ହେବାର ହାର ବହୁତ ଅଧିକ। ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ଯଦି ବିଳମ୍ବ ହୁଏ, ତେବେ ନିମୋନିକ୍ ପ୍ଲେଗ୍ ଜୀବନଘାତୀ ହୋଇପାରେ।

କ’ଣ ଏଥିରୁ ବଡ଼ ମହାମାରୀ ବ୍ୟାପିପାରେ?

ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ WHO ର କହିବା କଥା ଯେ ଏହି ଘଟଣାରୁ ରୁଷରେ ବିପଦ 'କମ୍' ଏବଂ ୟୁରୋପରେ 'ବହୁତ କମ୍'। ରୁଷର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂସ୍ଥା 'ରୋସପୋଟ୍ରେବନାଡଜୋର' (Rospotrebnadzor) କହିଛି ଯେ 'ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ମହାମାରୀର ବିପଦ ନାହିଁ' ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୫,୦୦୦ ଲ୍ୟାବ୍ ଟେଷ୍ଟରେ କୌଣସି ବିପଜ୍ଜନକ ପାଥୋଜେନ୍ ମିଳିନାହିଁ। ୯୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ କଣ୍ଟାକ୍ଟସଙ୍କ ମେଡିକାଲ୍ ଅବଜରଭେସନ୍ ପୂରଣ ହୋଇସାରିଛି।

WHO ମୁଖ୍ୟ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ 'ଆମେ ଏହି ଘଟଣାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚିତ୍ର ଜାଣିନାହୁଁ' ଏବଂ ରୁଷ ଦ୍ୱିତୀୟ ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ମାମଲାର ସୂଚନା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ୍। WHO ର ଏପିଡେମିକ୍ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ଡାଇରେକ୍ଟର ମାରିଆ ଭାନ୍ କେରଖୋଭ କହିଛନ୍ତି, "ଆମକୁ ଜଣାନାହିଁ ସେ କିପରି ସଂକ୍ରମିତ ହେଲେ" ଏବଂ "ଆମକୁ ସମୟ ସୂଚନା ଦରକାର।"

ରୁଷ କ’ଣ କହୁଛି?

କ୍ରେମଲିନ୍ ପ୍ରବକ୍ତା ଦିମିତ୍ରୀ ପେସକୋଭ ମିଡିଆ ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକୁ 'ଫେକ୍ ନ୍ୟୁଜ୍' ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଲୋକମାନେ କେବଳ ସରକାରୀ ବକ୍ତବ୍ୟ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ୍। ରୁଷର ଦାବି ଯେ ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ 'ସାଧାରଣ ତୀବ୍ର ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ସଂକ୍ରମଣ' ଥିଲା।

ଜଣେ ରୁଷୀୟ ଏପିଡେମିଓଲୋଜିଷ୍ଟ ମିଖାଇଲ୍ ଫାଭୋରୋଭ ଟେଷ୍ଟ ଟ୍ୟୁବ୍ ଭାଙ୍ଗିବାରୁ ସଂକ୍ରମଣ ହେବା ଦାବି ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି, "ଏହା ଏକ ମଜାକ । ଇରକୁତସ୍କର ଆଣ୍ଟି-ପ୍ଲେଗ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ରେ କାମ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପ୍ରୋଟେକ୍ଟିଭ୍ ସୁଟ୍ (PPE) ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି। ଟେଷ୍ଟ ଟ୍ୟୁବ୍ ଭାଙ୍ଗିଲେ ସଂକ୍ରମଣ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ବହୁତ କମ୍।"

ବିଶ୍ୱ କ’ଣ କରୁଛି?

ଆମେରିକା, ୟୁରୋପୀୟ ୟୁନିଅନ୍ ଏବଂ WHO ରୁଷଠାରୁ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଜୈବିକ ଅସ୍ତ୍ର ସହ ଜଡ଼ିତ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଆମେରିକା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ରୁଷଠାରୁ ଅଧିକ ସୂଚନା ମାଗିଛି। ମଙ୍ଗୋଲିଆ ରୁଷ ସହ ନିଜ ସୀମାରେ 'ହେଲ୍ଥ ସର୍ଭେଲାନ୍ସ ଏବଂ ମନିଟରିଂ' ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛି।

ତେବେ ଆମେ ଡରିବା ଉଚିତ୍ ନା ନୁହେଁ?

WHO ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂସ୍ଥାର କହିବା କଥା ଯେ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିପଦ କମ୍। ରୁଷ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠୁଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସ୍ଥିତି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରୁନାହିଁ। ମାଡାଗାସ୍କର, କଙ୍ଗୋ ଏବଂ ପେରୁ ଭଳି ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ଲେଗ୍ର ପ୍ରତିବର୍ଷ ଶହ ଶହ ମାମଲା ଆସିଥାଏ। ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ସର ଉପଲବ୍ଧତା ଯୋଗୁଁ ଏହା ପୂର୍ବ ଭଳି 'ବ୍ଲାକ୍ ଡେଥ୍'  ହୋଇ ରହିନାହିଁ। ତଥାପି, ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଲ୍ୟାବ୍ କର୍ମଚାରୀ ଏହି ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିବା ସ୍ୱାଭାବିକ।

ରୁଷୀୟ ସେନାରେ ଥିବା ଭାରତୀୟମାନେ ଆଜିକାଲି ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ଅଛନ୍ତି। ଲୋକମାନେ ଜାଣିବାକୁ  ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଯେ କେମିତି ଭାରତୀୟ ମାନେ ଋଷୀୟ ସେନାରେ ସାମିଲ ହେଲେ ଓ ଏହି ଧାରା କେବେଠାରୁ  ଆରମ୍ଭ ହେଲା? ଭାରତୀୟ ଯୁବକମାନେ ରୁଷୀୟ ସେନାରେ କିପରି ଭର୍ତ୍ତି ହେଲେ? ଯଦି ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇସାରିଛନ୍ତି, ତେବେ ଫେରାଇ ଆଣିବା କଥା କାହିଁକି ହେଉଛି? ଭାରତ ସରକାରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ କାହିଁକି ପଡ଼ୁଛି? ଏବେ ବି ରୁଷୀୟ ସେନା ସହ କାମ କରୁଥିବା ୫୫ ଜଣ ଭାରତୀୟ ଯୁବକଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାର ଲୋକେ କାହିଁକି ଅପେକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି? ଆସନ୍ତୁ, ବୁଝିବା ପ୍ରକୃତରେ ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାମଲା କ’ଣ? ଏବଂ ସମସ୍ୟା କେଉଁଠି ଅଛି?

ବାସ୍ତବରେ ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମାମଲା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଟିଳ। ଏଜେଣ୍ଟମାନେ ପ୍ରତାରଣା କରି ଚାକିରି ନାମରେ ଏପରି ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ସେଠାକୁ ପଠାଇଛନ୍ତି। ରୁଷରେ ଏପରି କୌଣସି ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ, ଯାହା ଅଧୀନରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ସେନାରେ ସାମିଲ କରାଯିବ। ଏଜେଣ୍ଟଙ୍କ ଜରିଆରେ ରୋଜଗାର ସନ୍ଧାନରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଭାରତୀୟ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ୟୁକ୍ରେନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ସେନାରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଇ ଦିଆଗଲା, କାରଣ ସେହି ସମୟରେ ରୁଷୀୟ ସେନାକୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା। ରୁଷ-ୟୁକ୍ରେନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଚରମ ସୀମାରେ ଥିଲା।

ଏପରି ଭାରତୀୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୨୨୭ ବୋଲି କୁହାଯାଇଥିଲା। କେବଳ ଭାରତର ନାଗରିକ ରୁଷୀୟ ସେନାରେ ସାମିଲ ହୋଇନଥିଲେ, ଦୁନିଆର ଅନେକ ଦେଶର ନାଗରିକଙ୍କ ସହ ଏପରି ଘଟିଥିଲା। ହଙ୍ଗାମା ମଧ୍ୟରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦିଆଯାଇଛି।  ଭାରତର ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୪୦ ଜଣ ଲୋକ ଫେରିସାରିଛନ୍ତି। ୫୫ ଜଣଙ୍କୁ ଆଣିବା ପାଇଁ ଆହୁରି ଉଦ୍ୟମ ଜାରି ରହିଛି। ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ୫୧ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ନିଖୋଜ ଅଛନ୍ତି। ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି ଯେ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି।

ରୁଷୀୟ ସେନାରେ ଭର୍ତ୍ତିର ଏହି ଧାରା କେବେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା?

ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ରୁଷୀୟ ସେନାରେ ସାମିଲ କରାଯିବା ଖବର ୨୦୨୩ ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବାକୁ ଲାଗିଲା। ୨୦୨୪ ଆରମ୍ଭରେ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ଭାରତରେ ଅଧିକ ଚର୍ଚ୍ଚାକୁ ଆସିଲା। ସେତେବେଳେ ଅନେକ ପରିବାର ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାର ଲୋକେ ରୁଷରେ ଫସିଯାଇଛନ୍ତି କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ହୋଇପାରୁନାହିଁ। ବାସ୍ତବରେ କିଛି ଭାରତୀୟ ରୁଷକୁ କାମ ସନ୍ଧାନରେ ଯାଇଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ, ସୁରକ୍ଷା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାଧାରଣ ଚାକିରିର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଥିଲା। କିଛି ମାମଲାରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକ କିମ୍ବା ଛାତ୍ର ଭିସାରେ ରୁଷ ଯିବା କଥା ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା।

ରୁଷ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ କିଛି ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ସୈନ୍ୟ ଚୁକ୍ତିନାମା କରିବାକୁ ଚାପ ପକାଯାଉଥିବାର ଅଭିଯୋଗ ଲାଗିଥିଲା। ଭାରତ ସରକାର ଏହି ମାମଲାକୁ ରୁଷ ସାମ୍ନାରେ ଉଠାଇଥିଲେ। ଭାରତ ସେଠାରେ ଥିବା ଭାରତୀୟଙ୍କ ମୁକ୍ତି ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଫେରସ୍ତ ଦାବି କରିଥିଲା। ରୁଷ ପକ୍ଷରୁ ୨୦୨୪ ରେ ଭାରତୀୟଙ୍କ ଭର୍ତ୍ତି ରୋକିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦିଆଯାଇଥିବା ସୂଚନା ଆସିଥିଲା।

ରୁଷୀୟ ସେନାରେ ଭର୍ତ୍ତି କିପରି ହୋଇଥାଏ?

ରୁଷୀୟ ସେନାରେ ଭାରତୀୟମାନଙ୍କୁ ଭର୍ତ୍ତି କରିବା ଭଳି କୌଣସି ଆଧିକାରିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ। ଏଜେଣ୍ଟମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ରୋଜଗାର ସନ୍ଧାନରେ ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ଭାରତରୁ ରୁଷ ପହଞ୍ଚିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ସେନା ସହ ଯୋଡ଼ି ଦିଆଗଲା। ବାସ୍ତବରେ ୟୁକ୍ରେନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଯେତେବେଳେ ତୀବ୍ର ହେଲା, ସେତେବେଳେ ରୁଷୀୟ ସେନାକୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଏହିଭଳି ଲୋକମାନେ ସହଜରେ ମିଳିଗଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ସାମିଲ କରାଇ ଦିଆଗଲା। ଯେଉଁ ୧୪୦ ଜଣ ଲୋକ ଫେରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରତ୍ୟେକ ବ୍ୟକ୍ତି ରୋଜଗାର ସନ୍ଧାନରେ କୌଣସି ନା କୌଣସି ଏଜେଣ୍ଟ ଜରିଆରେ ଯାଇଥିଲେ। ଏହି ଏଜେଣ୍ଟମାନେ ରୁଷରେ ଭଲ ଦରମା ମିଳୁଥିବା ଚାକିରିର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଉଥିଲେ।

କିଛି ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ କାମ ସୈନ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ହେବନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କୁ ସହାୟକ, ରୋଷେଇ, ସୁରକ୍ଷା କିମ୍ବା ନିର୍ମାଣ ସହ ଜଡ଼ିତ କାମ କୁହାଯାଇଥିଲା। କିଛି ଲୋକ ଏହା ମଧ୍ୟ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ରୁଷ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଏପରି କାଗଜପତ୍ରରେ ଦସ୍ତଖତ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଥିଲା, ଯାହାର ଅର୍ଥ ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୁଝିପାରୁନଥିଲେ। କାଗଜପତ୍ର ରୁଷୀୟ ଭାଷାରେ ଥିବାରୁ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ବୁଝିବା କଠିନ ଥିଲା। କିଛି ମାମଲାରେ ସୈନ୍ୟ ସେବାର ଚୁକ୍ତିନାମାରେ ଦସ୍ତଖତ କରାଇବା ପାଇଁ ଚାପ ପକାଯାଉଥିବାର ଅଭିଯୋଗ ମଧ୍ୟ ଲାଗିଥିଲା।

ଭର୍ତ୍ତି ପାଇଁ କାହିଁକି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ?

ବିଦେଶରେ ଭଲ ରୋଜଗାର ଏବଂ ଉନ୍ନତ ଜୀବନର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ବେକାର କିମ୍ବା କମ୍ ଆୟ ଥିବା ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରିଥାଏ। କିଛି ଲୋକଙ୍କୁ ଦରମା, ବୋନସ୍ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ନାଗରିକତା ମିଳିବା ଭଳି କଥାର ପ୍ରଲୋଭନ ଦିଆଯାଉଥିବା ଖବର ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲା। ଏହି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିଗୁଡ଼ିକର ସର୍ତ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାମଲାରେ ସମାନ, ଏହା ପ୍ରମାଣିତ ନୁହେଁ। ଭୁଲ୍ ସୂଚନା ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଆଯାଇଥିଲା। କାହାକୁ ସାଧାରଣ ଚାକିରିର ବିଶ୍ୱାସ ଦିଆଗଲା, ଯେଉଁଠାରେ କି ପରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୈନ୍ୟ ସେବାର ଚୁକ୍ତିନାମା କରାଗଲା। ଭାଷାଗତ ଅସୁବିଧା, ଏଜେଣ୍ଟଙ୍କ ମିଥ୍ୟା ଦାବି କିମ୍ବା ଚାପ କାରଣରୁ ମଧ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଅସୁବିଧାରେ ପଡ଼ିଲେ।

ବର୍ତ୍ତମାନ ରୁଷରେ କେତେ ଭାରତୀୟ ଫସିଛନ୍ତି?

ମୁକ୍ତି, ଫେରସ୍ତ, ମୃତ୍ୟୁ ଏବଂ ନିଖୋଜ ମାମଲା କାରଣରୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ତାରିଖରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। କିଛିଦିନ ତଳେ ମୋଟ ୨୨୭ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ରୁଷୀୟ ସେନାରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିବା ତଥ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା। ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ୧୪୦ ଜଣଙ୍କୁ ସେବାରୁ ମୁକ୍ତ କରାଇ ଭାରତ ଫେରାଇ ଅଣାଗଲା। ୫୧ ଜଣ ଭାରତୀୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ସୂଚନା ଥିଲା। ଏହି ତଥ୍ୟରୁ ବାକି ଲୋକଙ୍କ ସ୍ଥିତିର ସଠିକ୍ ନିଷ୍କର୍ଷ ନିଜେ କାଢ଼ିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

କିଛି ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଉଛି ଯେ ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ଡଜନ୍ ଲୋକ ଏବେ ବି ସେନାରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଛନ୍ତି। ଭାରତୀୟ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଅନ୍ୟ ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ ୫୫ ଜଣ ଭାରତୀୟଙ୍କ ସନ୍ଧାନ ନେବା କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରାଯାଉଛି। ଏହି ସନ୍ଦର୍ଭରେ ଭାରତ ସରକାର ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ବୈଠକ କରି ଲୋକଙ୍କ ଫେରସ୍ତ ନିଶ୍ଚିତ କରିଛନ୍ତି। ଯେଉଁ ଲୋକମାନେ ବାକି ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ସ୍ୱଦେଶ ଫେରିଆସିବେ।

ପରିବାର ଏବଂ ସରକାରଙ୍କ ଚିନ୍ତା କ’ଣ?

ଏହି ମାମଲାରେ ପରିବାରବର୍ଗଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତା ହେଉଛି ନିଜ ଲୋକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ ନହୋଇପାରିବା। ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୋଗାଯୋଗ ସୀମିତ ହୋଇପାରେ। କିଛି ପରିବାରକୁ ନିଜ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସ୍ଥିତି, ନିୟୋଜନ କିମ୍ବା ଫେରିବାର ତାରିଖ ଜାଣିବାରେ ଅସୁବିଧା ହୋଇଛି। ଭାରତ ସରକାର ରୁଷକୁ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଫେରାଇବାକୁ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସ ପରିବାର ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗାଯୋଗରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି। ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହି ମାମଲାରେ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛି।

ଚାକିରି ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ କ’ଣ ସାବଧାନତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବେ?

ଯୁବକମାନେ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ୍ ଯେ ଯେତେବେଳେ ବି ରୁଷ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେଶରେ ଚାକିରି ପ୍ରସ୍ତାବ ମିଳେ, ସେତେବେଳେ ଏଜେଣ୍ଟ ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତିଦାତାଙ୍କ ପରିଚୟ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। ଭର୍ତ୍ତି ଏଜେଣ୍ଟଙ୍କ ପଞ୍ଜୀକରଣ (Registration) ଏବଂ କମ୍ପାନୀର ଠିକଣା ଲିଖିତ ଆକାରରେ ନିଅନ୍ତୁ। ଚାକିରିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୁକ୍ତିପତ୍ର ନିଜ ଭାଷାରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ। ଭିସା କେଉଁ କାମ ପାଇଁ ଅଛି, ତାହା ଦେଖନ୍ତୁ। କେବଳ ମୌଖିକ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଏହି ସବୁ ଜିନିଷ ଦେଶ ଛାଡ଼ିବା ପୂର୍ବରୁ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ। କୌଣସି କାଗଜପତ୍ରରେ ଦସ୍ତଖତ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଅନୁବାଦ ଏବଂ ଆଇନଗତ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ। ପାସପୋର୍ଟ କିମ୍ବା ମୂଳ କାଗଜପତ୍ର କୌଣସି ଅଜଣା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ପରିବାରକୁ ଯାତ୍ରା, ନିଯୁକ୍ତିଦାତା ଏବଂ ରହିବା ସ୍ଥାନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବରଣୀ ଦିଅନ୍ତୁ। ଯଦି ଚାକିରି ପ୍ରସ୍ତାବ ସୈନ୍ୟ ସେବା, ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର, ସୈନ୍ୟ ତାଲିମ୍ କିମ୍ବା ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ର ସହ ଜଡ଼ିତ ହୋଇଥାଏ, ତେବେ ତାହାକୁ ସାଧାରଣ ବୈଦେଶିକ ନିଯୁକ୍ତି ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

ଏହିପରି କୁହାଯାଇପାରେ ଯେ ରୁଷୀୟ ସେନାରେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କ ଭର୍ତ୍ତି ମାମଲା ଚାକିରି ନାମରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ପ୍ରତାରଣାପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତାବ, ଆର୍ଥିକ ପ୍ରଲୋଭନ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧର ବିପଦ ସହ ଜଡ଼ିତ। କିଛି ଲୋକଙ୍କୁ ସାଧାରଣ କାମର ବିଶ୍ୱାସ ମିଳିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରେ ସୈନ୍ୟ ସେବାକୁ ଯିବା କଥା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା। ମୋଟ ୨୨୭ ଜଣ ଭାରତୀୟଙ୍କ ଭର୍ତ୍ତି, ୧୪୦ ଜଣଙ୍କ ମୁକ୍ତି ଏବଂ ୫୧ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ତଥ୍ୟ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ ର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି।

ରୁଷର ସାଇବେରିଆରେ ଜଣେ ଲ୍ୟାବ୍ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପୁଣି ଥରେ ଏଭଳି ଲାବ୍ରୋଟରିକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠିବାରେ ଲାଗିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ବିପଜ୍ଜନକ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଉପରେ ଗବେଷଣା ହୋଇଥାଏ। କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଥିବା ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ଜଣଙ୍କୁ କ୍ୱାରେଣ୍ଟାଇନରେ ରଖାଯାଇଛି। ହେଲେ, ରୁଷ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କହିନାହିଁ ଯେ ମୃତ୍ୟୁ ପ୍ଲେଗ୍ (Plague) କାରଣରୁ ହୋଇଛି। ସେଠାକାର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ, ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଜ୍ଞାତ ନିମୋନିଆ ବୋଲି ଧରାଯାଉଛି।

ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ୨୮ ବର୍ଷୀୟା ଲ୍ୟାବ୍ କର୍ମଚାରୀ ଦାର୍ଯ୍ୟା ଶିପିଲୋଭା ୨୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ଲ୍ୟାବ୍ରେ କାମ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଏକ ଟେଷ୍ଟ୍ ଟ୍ୟୁବ୍ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା। ଦାବି କରାଯାଇଛି ଯେ ସେଥିରେ ପ୍ଲେଗ୍ ବ୍ୟାପୁଥିବା ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଥିଲା। ଏହାପରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥା ଖରାପ ହେଲା ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବର ଆରମ୍ଭରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଲା। ହେଲେ, ଏହି ଘଟଣା ଏବଂ ପ୍ଲେଗ୍ ସଂକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟରେ ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇନାହିଁ। ଏହି ଘଟଣା ପରେ ଲୋକଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଦୁନିଆର ସେହି ଲ୍ୟାବ୍ଗୁଡ଼ିକ ଆଡ଼କୁ ଯାଇଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ ଭାଇରସ୍ ଏବଂ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଉପରେ ଗବେଷଣା ହୋଇଥାଏ।

ରୋଗକୁ ବୁଝିବା, ଭ୍ୟାକ୍ସିନ୍ ତିଆରି କରିବାର କାମ

କୋରୋନା ମହାମାରୀ ପରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଆହୁରି ବଡ଼ ହୋଇଯାଇଛି ଯେ ଏପରି ଲ୍ୟାବ୍ଗୁଡ଼ିକର ଆବଶ୍ୟକତା କାହିଁକି ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ବାସ୍ତବରେ, ଏହି ସବୁ ଲ୍ୟାବ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଭାଇରସ୍ ତିଆରି କରିବା ନୁହେଁ। ଏଥିରେ ବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ରୋଗକୁ ବୁଝିବା, ତା’ର ଯାଞ୍ଚ କରିବା, ଭ୍ୟାକ୍ସିନ୍ ଏବଂ ଔଷଧ ତିଆରି କରିବା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ମହାମାରୀର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଗବେଷଣା କରନ୍ତି। କୋରୋନା ସମୟରେ ଦୁନିଆ ଦେଖିଲା ଯେ ନୂଆ ରୋଗ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ ଶୀଘ୍ର ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସାର ପ୍ରସ୍ତୁତି କେତେ ଜରୁରୀ ହୋଇଥାଏ।

ଲ୍ୟାବ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ନିବେଶ

ଏହି କାରଣରୁ ଅନେକ ଦେଶ BSL-3 ଏବଂ BSL-4 ଭଳି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁରକ୍ଷିତ ଲ୍ୟାବ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ନିବେଶ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ହେଉଛି ଯେତେ ବିପଜ୍ଜନକ ରୋଗଜନକ (Pathogens) ଉପରେ ଗବେଷଣା ହେବ, ସେତେ ହିଁ ମଜବୁତ୍ ସୁରକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ ହେବ। ଏହି କାରଣରୁ ରୁଷର ଘଟଣା ଆଉ ଥରେ ଲ୍ୟାବ୍ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସେଠାରେ ହେଉଥିବା ଗବେଷଣାର ନୀରିକ୍ଷଣକୁ ନେଇ ବାଦବିବାଦ ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛି।

BSL-3 ଏବଂ BSL-4 ଲ୍ୟାବ୍ କ’ଣ?

• BSL-3 ଲ୍ୟାବ୍: ଏଥିରେ ଏପରି ଭାଇରସ ଉପରେ କାମ ହୋଇଥାଏ ଯାହା ଗୁରୁତର ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ ଏବଂ ନିଶ୍ୱାସ-ପ୍ରଶ୍ୱାସ ଜରିଆରେ ବ୍ୟାପିବାର ବିପଦ ରଖିଥାଏ।

• BSL-4 ଲ୍ୟାବ୍: ଏଗୁଡ଼ିକ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରର ଜୈବ-ସୁରକ୍ଷା (Biosafety) ଥିବା ସୁବିଧା ଅଟେ। ଏଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ ଏବଂ ଗୁରୁତର ରୋଗବାହକଙ୍କ ଉପରେ କାମ କରାଯାଏ।

• ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ: ଏଗୁଡ଼ିକର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେବଳ ଭାଇରସ୍ ତିଆରି କରିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ରୋଗକୁ ବୁଝିବା, ଯାଞ୍ଚ ବିକଶିତ କରିବା ଏବଂ ଚିକିତ୍ସାର ପ୍ରସ୍ତୁତି କରିବା।

• WHO ଗାଇଡ୍ଲାଇନ୍: ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ (WHO) ମଧ୍ୟ ଏପରି ଲ୍ୟାବ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ସୁରକ୍ଷା,ରକ୍ଷଣବେକ୍ଷଣ, ତାଲିମ୍ ଏବଂ ବିପଦର ଆକଳନକୁ ମଜବୁତ୍ କରିବା ଉପରେ ଜୋର୍ ଦେଇଥାଏ।

ଲ୍ୟାବ୍ଗୁଡ଼ିକର ଆବଶ୍ୟକତା କାହିଁକି ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି?

କୋରୋନା ମହାମାରୀ ଦୁନିଆକୁ ଏକ ବଡ଼ ଶିକ୍ଷା ଦେଲା। ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ନୂଆ ଭାଇରସ୍ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବ୍ୟାପେ, ସେତେବେଳେ କେବଳ ହସ୍ପିଟାଲ୍ ଏବଂ ଡାକ୍ତର ଯଥେଷ୍ଟ ହୋଇନଥାନ୍ତି। ଏହା ଜାଣିବା ମଧ୍ୟ ଜରୁରୀ ହୋଇଥାଏ ଯେ ଭାଇରସ୍ କ’ଣ, କିପରି ବ୍ୟାପୁଛି ଏବଂ ଶରୀର ଉପରେ ଏହାର କ’ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ୁଛି। ଏଥିପାଇଁ ବିଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କୁ ଏପରି ବିଶେଷ ଲ୍ୟାବ୍ଗୁଡ଼ିକର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିଥାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ବିପଜ୍ଜନକ ଭାଇରସ୍ ଏବଂ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ରଖାଯାଇ ବୁଝାଯାଇପାରିବ। ଏହି କାରଣରୁ ଅନେକ ଦେଶ BSL-3 ଏବଂ BSL-4 ଭଳି ହାଇ-ସିକ୍ୟୁରିଟି ଲ୍ୟାବ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ନିବେଶ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି।

କୋଭିଡ୍ ପରଠାରୁ ଗବେଷଣା ଉପରେ ଜୋର୍ ଦିଆଗଲା

ଏହି ଲ୍ୟାବ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ରୋଗର ଯାଞ୍ଚ, ନୂଆ ଔଷଧ, ଭ୍ୟାକ୍ସିନ୍ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ଉପରେ ଗବେଷଣା କରନ୍ତି। କୋରୋନା ସମୟରେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଯେ କୌଣସି ନୂଆ ରୋଗ ସହ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ ଗବେଷଣା ଏବଂ ପ୍ରସ୍ତୁତି ରହିବା କେତେ ଜରୁରୀ। ଏହା ହିଁ କାରଣ ଯେ ମହାମାରୀ ପରେ ଦୁନିଆର ଅନେକ ଦେଶ ନିଜର ଲ୍ୟାବ୍ ଏବଂ ଗବେଷଣା କ୍ଷମତାକୁ ମଜବୁତ୍ କରିବା ଉପରେ ଜୋର୍ ଦେଲେ।

ଛୋଟ ଅବହେଳାରୁ ବିପଦ

କିନ୍ତୁ ଏହା ସହ ବିପଦ ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ। ଯେତେ ବିପଜ୍ଜନକ ଭାଇରସ୍ କିମ୍ବା ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ, ସେତେ ହିଁ କଠୋର ସୁରକ୍ଷା ଜରୁରୀ। WHO ମଧ୍ୟ ଏପରି ଲ୍ୟାବ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ସୁରକ୍ଷା ନିୟମ, କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ତାଲିମ୍ କୁ ମଜବୁତ୍ କରିବା ଉପରେ ଜୋର୍ ଦିଏ। ଖାସ୍ କରି AI ଏବଂ ନୂଆ ବାୟୋଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାରୁ ବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ଏବେ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଜଟିଳ ଗବେଷଣା କରିପାରୁଛନ୍ତି। ଏହାର ଫାଇଦା ଚିକିତ୍ସା ଏବଂ ରୋଗ ରୋକିବାରେ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଭୁଲ୍ ବ୍ୟବହାର କିମ୍ବା ଛୋଟ ଅବହେଳାର ବିପଦ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ।

ଦୁନିଆରେ କେତେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି ଏପରି ଲ୍ୟାବ୍ ସଂଖ୍ୟା?

୨୦୨୫ ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ, ଦୁନିଆର ୧୪୯ ଟି ଦେଶରେ ୩,୫୧୫ ଟି BSL-3 ଲ୍ୟାବ୍ ଏବଂ ୩୪ ଟି ଦେଶରେ ୧୧୦ ଟି BSL-4 ଲ୍ୟାବ୍ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ମୋଟ ୩,୬୨୫ ଟି ହାଇ-କଣ୍ଟେନ୍ମେଣ୍ଟ୍ ଲ୍ୟାବ୍ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। BSL-3 ଲ୍ୟାବ୍ରେ ଗୁରୁତର ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ରୋଗଜନକ ଉପରେ କାମ କରାଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ କି BSL-4 ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ସୁରକ୍ଷା ଥିବା ଲ୍ୟାବ୍ ଅଟେ, ଯେଉଁଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ ରୋଗବାହକ ଉପରେ ଗବେଷଣା କରାଯାଏ।

ବର୍ଷ-ୱାରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା BSL-4 ଲ୍ୟାବ୍ ସଂଖ୍ୟା:

• ୧୯୯୦: ପ୍ରାୟ ୧୦-୧୨ ଟି ଲ୍ୟାବ୍

• ୨୦୦୦: ପ୍ରାୟ ୧୮-୨୦ ଟି ଲ୍ୟାବ୍

• ୨୦୧୦: ପ୍ରାୟ ୪୦-୪୨ ଟି ଲ୍ୟାବ୍

• ୨୦୧୨: ପ୍ରାୟ ୫୦-୫୫ ଟି ଲ୍ୟାବ୍

• ୨୦୨୪: ୧୧୦ ଟି BSL-4 ଲ୍ୟାବ୍ (୩୪ ଟି ଦେଶରେ)

• ୨୦୨୫: ୩,୫୧୫ ଟି BSL-3 ଲ୍ୟାବ୍

ଲ୍ୟାବ୍ ସହ ଜଡ଼ିତ ମାମଲା କେବେ କେବେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି?

କୋରୋନା ମହାମାରୀ ପରେ ଦୁନିଆରେ ଭାଇରସ୍ ଏବଂ ବିପଜ୍ଜନକ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଉପରେ ହେଉଥିବା ଗବେଷଣାକୁ ନେଇ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆହୁରି ତୀବ୍ର ହେଲା। କୋରୋନା ଦେଖାଇଲା ଯେ କୌଣସି ନୂଆ ସଂକ୍ରମଣ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲେ ଟେଷ୍ଟିଂ, ଗବେଷଣା, ଭ୍ୟାକ୍ସିନ୍ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସାର ପ୍ରସ୍ତୁତି କେତେ ଜରୁରୀ। କିନ୍ତୁ ଇତିହାସରେ ଏପରି ଅନେକ ଘଟଣା ମଧ୍ୟ ଘଟିଛି, ଯେତେବେଳେ ଲ୍ୟାବ୍ରେ ହୋଇଥିବା ଭୁଲ୍ କିମ୍ବା ସୁରକ୍ଷା ତ୍ରୁଟି ଚିନ୍ତାର କାରଣ ବନିଛି। କିଛି ପ୍ରମୁଖ ମାମଲା ଏହିପରି:

• ୧୯୭୮ (ବ୍ରିଟେନ୍): ବର୍ମିଂହାମ୍ରେ ମେଡିକାଲ୍ ଫଟୋଗ୍ରାଫର୍ ଜେନେଟ୍ ପାର୍କର ସ୍ମଲପକ୍ସ (Smallpox) ସଂକ୍ରମିତ ହେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଲା। ଯାଞ୍ଚରୁ ସଂକ୍ରମଣର ସମ୍ପର୍କ ୟୁନିଭରସିଟିର ସ୍ମଲପକ୍ସ ଲ୍ୟାବ୍ ସହ ଯୋଡ଼ାଗଲା।

• ୨୦୦୪ (ବେଜିଂ, ଚୀନ୍): SARS ଉପରେ କାମ କରୁଥିବା ଏକ ଲ୍ୟାବ୍ରେ ଦୁଇଟି ଅଲଗା ଘଟଣାରେ ଗବେଷକମାନେ ସଂକ୍ରମିତ ହେଲେ ଏବଂ ସଂକ୍ରମଣ ଲ୍ୟାବ୍ ବାହାର ସମ୍ପର୍କୀୟଙ୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଲା।

• ୨୦୧୪ (ଆମେରିକା): CDC ର ଲ୍ୟାବ୍ରେ ଆନ୍ଥ୍ରାକ୍ସ (Anthrax) ନମୁନାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ନକରି ଅନ୍ୟ ଲ୍ୟାବ୍କୁ ପଠାଇ ଦିଆଗଲା। ପ୍ରାୟ ୭୫ ଜଣ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ କ୍ୱାରେଣ୍ଟାଇନରେ ରଖିବାକୁ ପଡ଼ିଲା, ହେଲେ କାହାରିଠାରେ ସଂକ୍ରମଣ ମିଳିନଥିଲା।

• ୨୦୧୯ (ଚୀନ୍): ଲାଞ୍ଜୋଉରେ ଏକ ବାୟୋଫାର୍ମାସ୍ୟୁଟିକାଲ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟରୁ ବ୍ରୁସେଲା (Brucella) ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବାର ମାମଲା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲା। ପରେ ୧୦ ହଜାରରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କଠାରେ ସଂକ୍ରମଣ ସଂସ୍ପର୍ଶର ସଙ୍କେତ ମିଳିଲା।

• ୨୦୧୯ (ଫ୍ରାନ୍ସ): ପ୍ରାୟନ୍ (Prion) ଉପରେ କାମ କରୁଥିବା ଲ୍ୟାବ୍ ଟେକ୍ନିସିଆନ୍ ଏମିଲି ଜୌମାନ୍ଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଅନେକ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଲ୍ୟାବ୍ରେ କାମ କରିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ସଂକ୍ରମିତ ସାମଗ୍ରୀରୁ ଆଘାତ ଲାଗିଥିଲା।

• ୨୦୨୧ (ତାଇୱାନ୍): ତାଇପେଇର ଏକ ଲ୍ୟାବ୍ରେ ଜଣେ କର୍ମଚାରୀ ଭାଇରସ୍ ଉପରେ କାମ କରୁଥିବା ବେଳେ କୋଭିଡ୍-୧୯ ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇଗଲେ।

୧୯୦୦ ରୁ ୨୦୨୫ ମଧ୍ୟରେ ଘଟିଥିବା ଘଟଣା

୧୯୦୦ ରୁ ୨୦୨୫ ମଧ୍ୟରେ ଦୁନିଆରେ ଲ୍ୟାବ୍ ସହ ଜଡ଼ିତ ୧,୧୨୬ ଟି ଘଟଣାର ଅଧ୍ୟୟନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିରେ ଲ୍ୟାବ୍ରେ ସଂକ୍ରମଣ, କର୍ମଚାରୀ ସଂକ୍ରମିତ ହେବା ଏବଂ ବିପଜ୍ଜନକ ରୋଗବାହକ ଭୁଲ୍ରେ ବାହାରକୁ ବ୍ୟାପିବା ଭଳି ଘଟଣା ସାମିଲ ଥିଲା। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ୮୧ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି ଏବଂ ୧୪୮ ଟି ବଡ଼ ରୋଗ ବ୍ୟାପିବାର (Outbreaks) ମାମଲା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି।