ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଇରାନ ଉପରେ ପୁଣି ଥରେ ବଡ଼ ଧରଣର ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଥିବା ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ପେଣ୍ଟାଗନ 'ଅପରେସନ୍ ଏପିକ୍ ଫ୍ୟୁରୀ ୨.୦' (Operation Epic Fury 2.0) ର ଯୋଜନା କରୁଛି। ତେବେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହା ଉପରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇନାହାନ୍ତି। ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ସେ ଯେକୌଣସି ଆକ୍ରମଣର କଡ଼ା ଜବାବ ଦେବା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି।

ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ତିକ୍ତତା ପୁଣି ଥରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ରିପୋର୍ଟ ମୁତାବକ, ଆମେରିକା ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଇରାନ ଉପରେ ପୁଣି ବଡ଼ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରେ। 'ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସ'ର ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଆମେରିକୀୟ ସେନା ନୂତନ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କରିଦେଇଛି। ଏଭଳି ସମୟରେ ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚାଲିଛି ଯେତେବେଳେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରାୟତଃ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ନିକଟରେ ଚୀନ ଗସ୍ତରୁ ଫେରିଛନ୍ତି। ଚୀନରେ ସେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ସହ ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ 'ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହୋର୍ମୁଜ' (Strait of Hormuz) କୁ ନେଇ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଇରାନ ଉପରେ ପୁଣି ଆକ୍ରମଣ କରାଯିବ କି ନାହିଁ, ସେ ନେଇ ଟ୍ରମ୍ପ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶେଷ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇନାହାନ୍ତି। ଅପ୍ରେଲ ମାସରେ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଲାଗୁ ହେବା ପରଠାରୁ ଆକ୍ରମଣ ଗୁଡ଼ିକ ବନ୍ଦ ରହିଛି। କିନ୍ତୁ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନର ଶାନ୍ତି ପ୍ରସ୍ତାବରେ ଖୁସି ନାହାନ୍ତି। ଆମେରିକା ଚାହୁଁଛି ଯେ ଇରାନ ତାର ଆଣବିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରୁ ଏବଂ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପୁଣି ଥରେ ଖୋଲୁ।

ହେଗସେଥ୍ ଦେଇଥିଲେ ଆକ୍ରମଣର ସଙ୍କେତ

ଆମେରିକାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବିଭାଗ 'ପେଣ୍ଟାଗନ' କଥିତ ଭାବେ 'ଅପରେସନ୍ ଏପିକ୍ ଫ୍ୟୁରୀ ୨.୦' ପାଇଁ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଛି। ଆମେରିକାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରୀ ପିଟ୍ ହେଗସେଥ୍ ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆବଶ୍ୟକ ପଡ଼ିଲେ ଆକ୍ରମଣ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଆମେରିକା ପାଖରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଆସନ୍ତା ସପ୍ତାହରୁ ହିଁ ଇରାନ ଉପରେ ପୁନର୍ବାର ଆକ୍ରମଣ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି। ଚୀନ ଯିବା ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଥିଲେ ଯେ, ହେଲେ ଇରାନ ବୁଝାମଣା କରୁ, ନଚେତ୍ ସେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଧ୍ୱଂସ ହୋଇଯିବ।

ଆମେରିକା କେଉଁ ସବୁ ବିକଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି?

ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଆମେରିକା ଅନେକ ସାମରିକ ବିକଳ୍ପ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ରଖିଛି:

• ପ୍ରଥମ ବିକଳ୍ପ: ବଡ଼ ଆକାରରେ ବିମାନ ଏବଂ ମିସାଇଲ୍ ଆକ୍ରମଣ କରିବା। ଏଥିରେ ଇରାନର ସାମରିକ ଘାଟି ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରାଯାଇପାରେ। ଟ୍ରମ୍ପ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଇରାନର ସାଧାରଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଧମକ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହାକୁ ନେଇ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ସମାଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା।

• ଦ୍ୱିତୀୟ ବିକଳ୍ପ: ଆମେରିକାର ସ୍ପେଶାଲ ଫୋର୍ସ (Special Forces) କୁ ସ୍ଥଳଭାଗକୁ ପଠାଇବା। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେବ ଇରାନର ଭୂତଳ ଆଣବିକ ଘାଟିଗୁଡ଼ିକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିବା। କିନ୍ତୁ ଏଥିପାଇଁ ହଜାର ହଜାର ସୈନିକଙ୍କ ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼ିବ ଏବଂ ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସିଧାସଳଖ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇପାରେ।

• ତୃତୀୟ ବିକଳ୍ପ: ଇରାନର 'ଖାର୍ଗ ଆଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ' (Kharg Island) କୁ ନିଜ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ନେବା। ଏହା ଇରାନର ତେଲ ରପ୍ତାନିର ଏକ ବଡ଼ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବେ ଜଣାଶୁଣା। କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ନିଜ କବଜାରେ ରଖିବା ପାଇଁ ଆମେରିକାକୁ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ସୈନ୍ୟ ମୁତୟନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଯାହାଫଳରେ ଯୁଦ୍ଧ ଆହୁରି ବ୍ୟୟବହୁଳ ଏବଂ ବିପଜ୍ଜନକ ହୋଇପାରେ।

ଇରାନର ଓଲଟା ଆକ୍ରମଣ ଧମକ

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଇରାନ ମଧ୍ୟ କହିଛି ଯେ ସେ ଯେକୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଇରାନ ସଂସଦର ବାଚସ୍ପତି ମହମ୍ମଦ ବାଗେର ଗାଲିବାଫ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଆକ୍ରମଣ ହୁଏ, ତେବେ ଇରାନ ଏହାର ଦୃଢ଼ ଜବାବ ଦେବ। ଗୁପ୍ତଚର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଆଖପାଖରେ ଥିବା ତାର ଅଧିକାଂଶ ମିସାଇଲ୍ ଘାଟିକୁ ପୁଣି ଥରେ ସକ୍ରିୟ କରିଦେଇଛି। କୁହାଯାଉଛି ଯେ ୩୩ଟି ମଧ୍ୟରୁ ୩୦ଟି ମିସାଇଲ୍ ସାଇଟ୍ ଏବେ ପୁଣି କାମ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲାଣି। ଏହି ଘାଟିଗୁଡ଼ିକ ସେହି ବାଟ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜ ଏବଂ ତେଲ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।

ୱାଶିଂଟନ: ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ତିନି ଦିନିଆ ଚୀନ ଗସ୍ତରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ସହ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ବ୍ୟାପକ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଗସ୍ତ ପରେ ଟ୍ରମ୍ପ ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଚୀନ୍ ଏକମତ ହୋଇଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ରଖିପାରିବ ନାହିଁ ଏବଂ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଯେକୌଣସି ମୂଲ୍ୟରେ ଖୋଲା ରହିବା ଉଚିତ।

ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ତାଙ୍କର ତିନି ଦିନିଆ ଚୀନ୍ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ତାଙ୍କ ଚୀନ୍ ପ୍ରତିପକ୍ଷ ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେମାନେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ସଂଘର୍ଷ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ।

ଚୀନ୍ ଛାଡିବା ପରେ ଏୟାର ଫୋର୍ସ ୱାନରେ ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କ ସହ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ଜୋର ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଆମେରିକାର ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଅଛି ଏବଂ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆମେରିକାର ନୌସେନା ଅବରୋଧ ଯୋଗୁଁ ଗତ ଅଢ଼େଇ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଇରାନକୁ ପ୍ରତିଦିନ ୫୦୦ ମିଲିୟନ ଡଲାର ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଛି। ‘ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ବହୁତ ସମ୍ମାନ କରେ।’ ଇରାନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ, ଟ୍ରମ୍ପ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ରହିପାରିବ ନାହିଁ ଏବଂ ସେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଜୋର ଦେଇଥିଲେ ଯେ ସେମାନଙ୍କ ପାଖରେ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ରହିପାରିବ ନାହିଁ। ସେ ଚାହାଁନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲା ରଖନ୍ତୁ।

ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି ଯେ ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗ ତାଇୱାନରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଲଢ଼େଇ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ଏହା ଏକ ବିରାଟ ସଂଘର୍ଷ ହେବ। ଆମର ଏକ ମହାନ ଗସ୍ତ ଥିଲା। ଏହା ଏକ ସୁନ୍ଦର ସମୟ ଥିଲା। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜିନପିଙ୍ଗ ଜଣେ ଭଲ ବ୍ୟକ୍ତି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜିନପିଙ୍ଗ ଏବଂ ମୁଁ ତାଇୱାନ ବିଷୟରେ ବହୁତ କଥା ହୋଇଥିଲୁ। ସେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ତାଇୱାନ ଯାହା କରୁଛି ତାହା ସହିତ ଆମର କୌଣସି ସମ୍ପର୍କ ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ସେ ତାଇୱାନର କାର୍ଯ୍ୟର ଦୃଢ଼ ବିରୋଧ କରନ୍ତି। 

ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି, ଆମେ ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ସହ ତାଇୱାନ ଏବଂ ଇରାନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଛୁ। ମୁଁ ଭାବୁଛି ଉଭୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆମର ବହୁତ ଭଲ ବୁଝାମଣା ଅଛି। ତାଇୱାନ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସେ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଁ ଲଢ଼େଇ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି ନାହିଁ। କାରଣ ଏହା ଏକ ବିରାଟ ସଂଘର୍ଷ ହେବ। ମୁଁ ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଲି। ମୁଁ ଏହା ଉପରେ କୌଣସି ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇ ନଥିଲି। କିନ୍ତୁ ମୁଁ ତାଙ୍କ କଥା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣିଲି। ମୋର ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ବହୁତ ସମ୍ମାନ ଅଛି। 

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଆଗାମୀ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ରାହୁଲ ଗାନ୍ଧୀ ଇଣ୍ଡିଆ ବ୍ଲକର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପ୍ରାର୍ଥୀ ହେବେ: ରେବନ୍ତ ରେଡ୍ଡୀ 

ୱାଶିଂଟନ୍: ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ଲେବାନନ୍ ଯୁଦ୍ଧବିରତିକୁ ଆହୁରି ୪୫ ଦିନ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି, ଯାହା ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରୁଛି। ଆମେରିକା ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଲେବାନନ୍‌ରେ ଇସ୍ରାଏଲୀ ଆକ୍ରମଣ ଜାରି ରହିଥିଲା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲୀ ସୈନ୍ୟମାନେ ହେଜବୁଲ୍ଲା-ପ୍ରଧାନ ଦକ୍ଷିଣ ଲେବାନନ୍‌ରେ ଇସଲାମିକ୍ ଲଢ଼ୁଆମାନଙ୍କ ସହିତ ଲଢ଼ି ଚାଲିଥିଲେ।

ଗାଜା ଫ୍ରଣ୍ଟରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଶୁକ୍ରବାର ଏକ ବିମାନ ଆକ୍ରମଣରେ ହମାସର ସାମରିକ ଶାଖାର ମୁଖ୍ୟ ଇଜ୍ ଅଲ୍-ଦିନ୍ ଅଲ୍-ହଦ୍ଦାଦ୍‌ଙ୍କୁ ନିପତା କରିଥିଲା। ୨୦୨୫ ମେ ମାସରେ ମହମ୍ମଦ ସିନୱାରଙ୍କ ହତ୍ୟା ପରଠାରୁ ହଦ୍ଦାଦ୍ ହମାସର ସାମରିକ ଶାଖାର କମାଣ୍ଡ ଥିଲେ।

ହଦ୍ଦାଦ୍ ହମାସର ସବୁଠାରୁ ବରିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ଏବଂ ୭ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩ରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣରେ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଇସ୍ରାଏଲୀ ଆକ୍ରମଣରେ ତିନି ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ଏବଂ ୨୦ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ହଦାଦଙ୍କୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବା ପାଇଁ ଇସ୍ରାଏଲ ଗାଜା ସହରରେ ଏକ ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ ଏବଂ ଏକ କାରକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରୁ ଗୋଟିଏରେ ହଦାଦ ଥିଲା।

ଏହି ଅପରେସନ ପରେ, ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବେଞ୍ଜାମିନ୍ ନେତାନ୍ୟାହୁ କହିଥିଲେ ଯେ ହଦାଦ ଇସ୍ରାଏଲୀ ନାଗରିକଙ୍କ ହତ୍ୟାରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଥିଲେ ଏବଂ ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ ନିପାତ କରାଯାଇଥିଲା।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଗୋଟିଏ ଅଫିସ୍‌ରେ ଆଉ ଦୀର୍ଘଦିନ ନୁହେଁ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବ୍ରିକ୍ସ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସମେତ କେତେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସାଧାରଣ ସହମତି ବିନା ଶେଷ ହୋଇଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଏକ ମିଳିତ ବିବୃତି (Joint Statement) ଜାରି ହୋଇପାରିନାହିଁ। ସଦସ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଶକ୍ତି, ଡିଜିଟାଲ୍ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ଭଳି ପ୍ରାୟ ୬୦ଟି ଏଜେଣ୍ଡା ଉପରେ ସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧରେ ଭାରତକୁ ଖୋଲା ସମର୍ଥନ ମିଳିଥିବା ବେଳେ, ରୁଷ ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦ (UNSC) ରେ ଭାରତର ବଡ଼ ଭୂମିକା ପାଇଁ ସମର୍ଥନ ଜଣାଇଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଚାଲିଥିବା ବ୍ରିକ୍ସ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଏଥର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆ ସଂଘର୍ଷ ଉପରେ ଏକମତ ହେବାରେ ବିଫଳ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁ କାରଣରୁ ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀ କୌଣସି ମିଳିତ ବିବୃତି ଜାରି କରିପାରିନାହିଁ। ସଦସ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଶକ୍ତି ସହଯୋଗ, ଡିଜିଟାଲ୍ ପବ୍ଲିକ୍ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକଚର (DPI), ବାଣିଜ୍ୟ, ଆର୍ଥିକ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତିକରଣ ଏବଂ ବହୁପକ୍ଷୀୟ ସଂସ୍କାର ସମେତ ପ୍ରାୟ ୬୦ଟି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଏଜେଣ୍ଡା ଉପରେ ସହମତି ବ୍ୟକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

ଏହି ମତଭେଦ ସେତେବେଳେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଇରାନର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଅବ୍ବାସ ଆରାଗଚି ବ୍ରିକ୍ସ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଅପିଲ୍ କରିଥିଲେ ଯେ, ଇରାନକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରି କରାଯାଇଥିବା ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ସେମାନେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତୁ। ତେହେରାନ ଏହି ଆକ୍ରମଣଗୁଡ଼ିକୁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନିୟମର ଉଲ୍ଲଂଘନ ବୋଲି କହିବା ସହ ଏହି ସଂଗଠନକୁ 'ବାହ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ' ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର 'ରାଜନୀତିକରଣ' ବିରୋଧରେ ଏକ ଶକ୍ତ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲା।

ଚେୟାର ଷ୍ଟେଟମେଣ୍ଟ ଏବଂ ଆଉଟକମ୍ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ:

• ଆତଙ୍କବାଦ ବିରୋଧରେ ସ୍ୱର: ଏହି ବିବୃତିରେ ଆତଙ୍କବାଦ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଭାରତକୁ ଖୋଲା ସମର୍ଥନ ଦିଆଯାଇଛି। ୨୨ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୫ରେ ଜମ୍ମୁ-କଶ୍ମୀରରେ ହୋଇଥିବା ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ୨୬ ଜଣଙ୍କ ହତ୍ୟାକୁ ବ୍ରିକ୍ସ କଡ଼ା ନିନ୍ଦା କରିଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସୀମାପାର ଆତଙ୍କବାଦ, ଟେରର ଫଣ୍ଡିଂ ଏବଂ ସେଫ୍ ହେଭେନ୍ ବିରୋଧରେ ଶକ୍ତ ବିବୃତି ଜାରି କରାଯାଇଛି।

• UNSC ସଂସ୍କାର: ଚୀନ୍ ଏବଂ ରୁଷ ଦୋହରାଇଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ଏବଂ ବ୍ରାଜିଲକୁ ଜାତିସଂଘ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦରେ ବଡ଼ ଭୂମିକା ମିଳିବା ଉଚିତ। ଏଥିସହ 'ଗ୍ଲୋବାଲ ସାଉଥ୍'ର ସ୍ୱରକୁ ମଜଭୁତ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।

• ଭୂ-ରାଜନୈତିକ ମତଭେଦ: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଇରାନ ଏବଂ ୟୁଏଇ (UAE) ମୁହାଁମୁହିଁ ହୋଇଥିଲେ। ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ଯେ "Some members had differing views" ଅର୍ଥାତ୍ ଇରାନ-ଇସ୍ରାଏଲ, ଗାଜା ଏବଂ ଲୋହିତ ସାଗର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସଦସ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଏକମତ ନଥିଲେ।

ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) ବୈଠକରେ ହଙ୍ଗାମା: ହୋର୍ମୁଜ ଏବଂ ଆମେରିକାକୁ ନେଇ ମୁହାଁମୁହିଁ ହେଲେ ୟୁଏଇ ଏବଂ ଇରାନ

ଗ୍ଲୋବାଲ ଗଭର୍ଣ୍ଣାନ୍ସ ଏବଂ ଅର୍ଥନୀତି:

୧. ଜାତିସଂଘ ସଂସ୍କାର: ବ୍ରିକ୍ସ ଜାତିସଂଘରେ ସଂସ୍କାର ଆଣିବାକୁ ଦାବି କରିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନର ଗ୍ଲୋବାଲ ସିଷ୍ଟମକୁ 'ଅନଫେୟାର' ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ଏବଂ IMF ତଥା ବିଶ୍ୱବ୍ୟାଙ୍କ ଭଳି ସଂସ୍ଥାରେ ଗ୍ଲୋବାଲ ସାଉଥ୍ର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ବଢ଼ାଇବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।

୨. ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଚାପର ବିରୋଧ: ବିନା ଜାତିସଂଘ ଅନୁମୋଦନରେ ଏକପାଖିଆ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ (Unilateral sanctions) କୁ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ବିରୋଧ କରିଛନ୍ତି। ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଚାପରୁ WTO କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ଟ୍ରେଡ୍ ୱାର୍ (Trade war) ଉପରେ ଚିନ୍ତା ବ୍ୟକ୍ତ କରାଯାଇଛି।

୩. ବ୍ରିକ୍ସ ପେମେଣ୍ଟ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ: ବାଣିଜ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଡଲାର ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇ ସ୍ଥାନୀୟ ମୁଦ୍ରା କିମ୍ବା 'ବ୍ରିକ୍ସ ପେମେଣ୍ଟ' ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉପରେ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି। ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ଥାନ ଦେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ବ୍ରିକ୍ସ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ନିଜ ନିଜର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକାଠି ହେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।

ବ୍ରିକ୍ସ ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ବୈଠକରେ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ଆମେରିକା ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ପ୍ରବଳ ହଙ୍ଗାମା ହୋଇଛି। ବୈଠକ ସମୟରେ ୟୁଏଇ ଏବଂ ଇରାନ ପରସ୍ପର ସହ ଯୁକ୍ତିତର୍କ କରିଛନ୍ତି। ୟୁଏଇ ଯେଉଁଠାରେ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଇରାନ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲା, ସେପଟେ ଇରାନ ଆମେରିକା ବିରୋଧରେ ଏକ ନିନ୍ଦା ପ୍ରସ୍ତାବ ପାରିତ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲା।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବ୍ରିକ୍ସ ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ବୈଠକରେ ଭୀଷଣ ହଙ୍ଗାମା ହୋଇଥିବା ଖବର ମିଳିଛି। ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ହେଉଥିବା ଆକ୍ରମଣକୁ ନେଇ ଇରାନ ଓ ୟୁଏଇ ମଧ୍ୟରେ କଳି ହୋଇଛି, ଯେଉଁ କାରଣରୁ ବ୍ରିକ୍ସ ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ବୈଠକର ମିଳିତ ବିବୃତି (Joint Statement) ଜାରି ହୋଇପାରିନାହିଁ। ରୁଷର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଲାଭ୍ରୋଭଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତ କେବଳ ଏକ ଅଧ୍ୟକ୍ଷୀୟ ବିବୃତି (Presidential Statement) ଜାରି କରିବ।

ଲାଭ୍ରୋଭଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ୟୁଏଇ ଚାହୁଁଛି ଯେ ବ୍ରିକ୍ସ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଇରାନ ଉପରେ ହୋର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ଚାପ ପକାନ୍ତୁ, ଯାହା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଲାଭ୍ରୋଭ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆକ୍ରମଣର ଆରମ୍ଭ ଆମେରିକା କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହା ତା’ର ନିଜସ୍ୱ ସମସ୍ୟା। ଆମେ ଏବାବଦରେ ଇରାନକୁ କିଛି କହିବୁ ନାହିଁ; କୂଟନୀତି ଏମିତି ଚାଲେ ନାହିଁ।

ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ କାହିଁକି ହେଲା?

ସମ୍ବାଦ ସଂସ୍ଥା 'ରୟଟର୍ସ' ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ଚାହୁଁଥିଲା ଯେ ବ୍ରିକ୍ସ ଏକ ବିବୃତି ଜାରି କରୁ, ଯେଉଁଥିରେ ଇରାନ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ଆମେରିକାକୁ ନିନ୍ଦା କରାଯାଉ। ଇରାନର ଅଧିକାରୀମାନେ ଜଣାଇଛନ୍ତି ଯେ ଏଥିପାଇଁ ବ୍ରିକ୍ସର ସମସ୍ତ ଦେଶ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ୟୁଏଇ ଏଥିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କଲା। ୟୁଏଇ କାରଣରୁ ଆମେରିକା ବିରୋଧରେ ବ୍ରିକ୍ସ ବୈଠକରେ ନିନ୍ଦା ପ୍ରସ୍ତାବ ଜାରି ହୋଇପାରିଲା ନାହିଁ।

ଅନ୍ୟପଟେ ୟୁଏଇ ଚାହୁଁଥିଲା ଯେ ହୋର୍ମୁଜ ଏବଂ ୟୁଏଇରେ ଯେଉଁ ଆକ୍ରମଣ ହେଉଛି, ସେଥିପାଇଁ ଇରାନ ଉପରେ ଚାପ ପକାଯାଉ। ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଉଭୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ବଢ଼ିଗଲା। ଅନେକ ଦେଶ ଏହା ଉପରେ ଅସହମତି ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।

ଇରାନ ବୈଠକରେ ସେହି ରିପୋର୍ଟ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲା, ଯାହା ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ପକ୍ଷରୁ ଜାରି କରାଯାଇଥିଲା। ଏଥିରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଇସ୍ରାଏଲର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ୟୁଏଇ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ।

ରୁଷର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଲାଭ୍ରୋଭଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଆମେରିକାର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ମନୋଭାବର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଇରାନ ଏବଂ ତା’ର ପଡ଼ୋଶୀମାନଙ୍କୁ ଉସୁକାଇବା। ଲାଭ୍ରୋଭ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ, ଇରାନ ଏବଂ ତା’ର ଆରବ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ମଧ୍ୟସ୍ଥିର ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବ।

ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) ବୈଠକରେ କିଏ କିଏ ସାମିଲ?

ବ୍ରିକ୍ସ ହେଉଛି ବ୍ରାଜିଲ, ରୁଷ, ଭାରତ, ଚୀନ୍ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାକୁ ନେଇ ଗଠିତ ବିଶ୍ୱର ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଗଠନ। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଏକାଠି ଆଣିବା। ଏହି ୫ଟି ମୁଖ୍ୟ ଦେଶ ବ୍ୟତୀତ ଏଥିରେ ଇରାନ, ମିଶର, ଇଥିଓପିଆ, ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ୟୁଏଇ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି।

ଭାରତ-ଫ୍ରାନ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚୁକ୍ତି, ବଢ଼ିବ ସାମୁଦ୍ରିକ 'Hunter Fleet'ର ଶକ୍ତି

ରୁଷର ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀ ଲାଭ୍ରୋଭଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୪୯.୫ ପ୍ରତିଶତ ଜନସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ଗ୍ଲୋବାଲ ଜିଡିପିର ପ୍ରାୟ ୪୦ ପ୍ରତିଶତ ଅଂଶକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ, ଯାହା ଜି-୭ (G-7) ର ୩୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ।

ଦେଶର ପ୍ରମୁଖ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କମ୍ପାନୀ ଲାର୍ସନ ଆଣ୍ଡ ଟୁବ୍ରୋ (L&T) ଫ୍ରାନ୍ସର ପ୍ରତିରକ୍ଷା କମ୍ପାନୀ 'Exail' ସହିତ ଏକ ରଣନୀତିକ ସହଭାଗିତା କରିଛି। ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅଧୀନରେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର MCMV (Mine Counter Measure Vessels) ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ 'ଅନମ୍ୟାଣ୍ଡ ମାଇନ୍ କାଉଣ୍ଟର-ମେଜର୍ ସୁଟ୍' (Unmanned Mine Counter-Measure Suite) ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ।

ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ମାଇନ୍ ୱାରଫେୟାର (ସାମୁଦ୍ରିକ ବାରୁଦୀ ସୁରଙ୍ଗ ରୋଧୀ) କ୍ଷମତାକୁ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ କରିବା ଦିଗରେ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ। ଭାରତର ଦିଗ୍ଗଜ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କମ୍ପାନୀ ଲାର୍ସନ ଆଣ୍ଡ ଟୁବ୍ରୋ, ଫ୍ରାନ୍ସର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବୈଷୟିକ କମ୍ପାନୀ 'ଏକ୍ସେଲ' (Exail) ସହିତ ଏକ ରଣନୀତିକ ଚୁକ୍ତି କରିଛି। ଏହି ସହଭାଗିତାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ମାଇନ୍ କାଉଣ୍ଟର ମେଜର୍ ଭେସେଲ (MCMV) ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ବୈଷୟିକ ସୁବିଧା ଉପଲବ୍ଧ କରାଇବା।

କ’ଣ ଏହି ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଏବଂ ଏହା କାହିଁକି ବିଶେଷ?

ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ସମୁଦ୍ର ଭିତରେ ବିଛାଯାଇଥିବା ଘାତକ ମାଇନ୍ସ (Mines) ବା ବାରୁଦୀ ସୁରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ନଷ୍ଟ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ। ଏହି ଜ୍ଞାନକୌଶଳର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବିଶେଷତ୍ୱ ହେଉଛି ଏହା ମାନବବିହୀନ ବା 'ଅନମ୍ୟାଣ୍ଡ' (Unmanned) ଅଟେ।

ଇରାନ-ଆମେରିକା ପରି ଆଧୁନିକ ନୌସେନା ଯୁଦ୍ଧରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥକୁ ଅବରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ମାଇନ୍ସର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ୁଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏହି ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଭାରତ ପାଇଁ ଏକ "ଗେମ୍ ଚେଞ୍ଜର" ଠାରୁ କମ୍ ନୁହେଁ।

'ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ'କୁ ମିଳିବ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ

ଏହି ସହଭାଗିତା କେବଳ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ହସ୍ତାନ୍ତର ସହ ଜଡ଼ିତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା "ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ" ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ଦିଗରେ ଏକ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହେବ। ବିଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶୀ ନିର୍ମାଣ କ୍ଷମତାର ମିଶ୍ରଣରେ ଭାରତ ଆଗାମୀ ସମୟରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉତ୍ପାଦନର ଏକ ବଡ଼ କେନ୍ଦ୍ର ପାଲଟିପାରେ।

MCMV ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ: ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତି ଏବଂ ଆହ୍ୱାନ

୧. ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ପାଇଁ ମୋଟ ୧୨ଟି ମାଇନ୍ କାଉଣ୍ଟର ମେଜର୍ ଭେସେଲ (MCMV) ନିର୍ମାଣ କରାଯିବାର ଅଛି।

୨. ୨୦୧୯ରେ ଶେଷ ମାଇନ୍ସ୍ୱିପର୍ ଜାହାଜ ଅବସର ନେବା ପରଠାରୁ ନୌସେନାରେ ଏହାର ଅଭାବ ଅନୁଭୂତ ହେଉଛି।

୩. ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଜାରି ରହିଛି ଏବଂ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ସମୟସୀମାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଇଛି।

୪. ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ, ଚୁକ୍ତି ମିଳିବା ପରେ ପ୍ରଥମ ଜାହାଜ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବାକୁ ପ୍ରାୟ ୪ ରୁ ୬ ବର୍ଷ ଲାଗିପାରେ।

ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱାରା ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମାର୍ଗରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ବିପଦକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଲାର୍ସନ ଆଣ୍ଡ ଟୁବ୍ରୋ ଏବଂ ଏକ୍ସେଲ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ଏହି ଚୁକ୍ତି ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ରଣନୈତିକ ଶକ୍ତିକୁ ନୂଆ ଉଚ୍ଚତାକୁ ନେଇଯିବ। ହିନ୍ଦ ମହାସାଗରରେ ନିଜର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଭାରତର ଏହି 'ଅନମ୍ୟାଣ୍ଡ' ପଦକ୍ଷେପ ଭବିଷ୍ୟତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ।

ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ବର୍ତ୍ତମାନ ବିମାନ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନର ପ୍ରବଳ ଅଭାବ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି। ଚୀନ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଭଳି ଦ୍ୱିମୁଖୀ ଆହ୍ୱାନର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟକୁ ଏକ 'ଗେମ୍ ଚେଞ୍ଜର' ଭାବେ ବିଚାର କରାଯାଉଛି। ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୌଦାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୩.୩ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା ହେବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି।

ବୈଶ୍ୱିକ ସ୍ତରରେ ସୀମାରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଆହ୍ୱାନ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ନିଜର ମାରକ କ୍ଷମତାକୁ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଚଳାଇଛି। ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ବାୟୁସେନା ୧୧୪ଟି ମଲ୍ଟି-ରୋଲ୍ ଫାଇଟର୍ ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ (MRFA) ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ପାଇଁ 'ରିକ୍ୱେଷ୍ଟ ଫର ପ୍ରପୋଜାଲ' (RFP) ଅର୍ଥାତ୍ ଟେଣ୍ଡରର ପ୍ରାଥମିକ ଦସ୍ତାବିଜକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ରୂପ ଦେଇଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହାକୁ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଜାରି କରାଯିବ। ଏହି ଡିଲ୍ ଭାରତର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ 'ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' ଅଭିଯାନ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଏହି ମେଗା ଡିଲ୍ ଅଧୀନରେ ମୋଟ ୧୧୪ଟି ବିମାନକୁ ବାୟୁସେନାର ବେଡ଼ାରେ ସାମିଲ କରାଯିବାର ଅଛି। ଏହାର ଯୋଜନା ଏପରି କରାଯାଇଛି ଯେ, ୧୧୪ଟି ମଧ୍ୟରୁ ୨୨ଟି ବିମାନ 'ଫ୍ଲାଇ-ଆୱେ' (Fly-away) ମାଧ୍ୟମରେ ଅର୍ଥାତ୍ ସିଧାସଳଖ ଫ୍ରାନ୍ସରୁ ଉଡ଼ି ଭାରତ ଆସିବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବାୟୁସେନାର ତତ୍କାଳ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ହୋଇପାରିବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ 'ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ' ଅଧୀନରେ ୯୨ଟି ବିମାନର ନିର୍ମାଣ ଭାରତରେ ହିଁ କରାଯିବ। ଏଥିରେ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ଅଂଶଗ୍ରହଣ ରହିବ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୫୫ ରୁ ୬୦ ପ୍ରତିଶତ ସ୍ୱଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ।

ଏହି ଡିଲ୍ କାହିଁକି ଜରୁରୀ?

ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ବର୍ତ୍ତମାନ ବିମାନ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନର ପ୍ରବଳ ଅଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି। ଚୀନ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଭଳି ଦ୍ୱିମୁଖୀ ଆହ୍ୱାନର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟକୁ ଏକ ଗେମ୍ ଚେଞ୍ଜର ମାନାଯାଉଛି। ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୌଦାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୪୦ ବିଲିୟନ ଡଲାର (ପ୍ରାୟ ୩.୩ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କା) ହେବ ବୋଲି ଅନୁମାନ କରାଯାଉଛି। ଫ୍ରାନ୍ସ ସହିତ ଏହି ଚୁକ୍ତି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଏବଂ ବାୟୁସେନା ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଆଗାମୀ ଫ୍ରାନ୍ସ ଗସ୍ତର ଠିକ୍ ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଛି, ଯାହା ଏହି ସୌଦାର ଗମ୍ଭୀରତାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି।

ରାଫେଲ୍ କାହିଁକି ପ୍ରଥମ ପସନ୍ଦ?

ରାଫେଲ୍ ବିମାନ ନିଜର ଚମତ୍କାର ମାରକ କ୍ଷମତା, ଆଧୁନିକ ରଡାର ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ୱାରଫେୟାର ସିଷ୍ଟମ୍ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା। ଭାରତ ପୂର୍ବରୁ ୩୬ଟି ରାଫେଲ୍ ବିମାନ ସାମିଲ କରିସାରିଛି, ଯାହାଫଳରେ ଏହାର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଏବଂ ଟ୍ରେନିଂର ଭିତ୍ତିଭୂମି ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି। ଏହାସହ 'ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର'ରେ ଏହା ନିଜର ଶକ୍ତି ପ୍ରମାଣିତ କରିସାରିଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ ପାଇଁ ଏବେ ଏହା ଏକ 'War Tested' (ଯୁଦ୍ଧ-ପରୀକ୍ଷିତ) ବିମାନ।

'ମେକ୍ ଇନ୍ ଇଣ୍ଡିଆ'କୁ ନୂଆ ଉଚ୍ଚତା

ସରକାରଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱ ଏହି କଥା ଉପରେ ରହିଛି ଯେ କେବଳ ବିମାନ କିଣିବା ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତକୁ 'ଗ୍ଲୋବାଲ୍ ଡିଫେନ୍ସ ହବ୍' ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାକୁ ହେବ। ୯୨ଟି ବିମାନ ଭାରତରେ ନିର୍ମିତ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଦେଶରେ ହଜାର ହଜାର ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହେବ ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରର ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଶିଖିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିବ।

ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପୁନଃ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ଆଲୋଚନାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ ଚୀନ: ଟ୍ରମ୍ପ

ଯଦି ଏହି ସୌଦା ଶୀଘ୍ର ସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା କେବଳ ବାୟୁସେନାର ହ୍ରାସ ପାଉଥିବା ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ ସଂଖ୍ୟାକୁ ସମ୍ଭାଳିବ ନାହିଁ, ବରଂ ଆକାଶରେ ଭାରତର ଆଧିପତ୍ୟକୁ ଆହୁରି ମଜଭୁତ କରିବ। ଯଦି ୨୦୨୬ରେ ଏହି ସୌଦା ଉପରେ ସ୍ୱାକ୍ଷର ହୁଏ, ତେବେ ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ବିମାନ ଯୋଗାଣର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସମୟସୀମା ଏହିପରି ହେବ:

ଚୁକ୍ତିନାମାର ନିୟମ ଓ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରଥମ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଚୁକ୍ତି ହେବାର ପ୍ରାୟ ୩ ରୁ ୪ ବର୍ଷ ପରେ ଅର୍ଥାତ୍ ୨୦୨୯ କିମ୍ବା ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାକୁ ମିଳିପାରିବ। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଫ୍ରାନ୍ସରୁ ସିଧାସଳଖ ଆସୁଥିବା (Fly-away) ବିମାନ ଯୋଗାଣ ଆରମ୍ଭ ହେବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ବାୟୁସେନାର ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷମତାରେ ତତ୍କାଳ ସୁଧାର ହୋଇପାରିବ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଭାରତରେ ବିମାନ ନିର୍ମାଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହେବ, ଯେଉଁଥିରେ ଆଗାମୀ କିଛି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ୯୨ଟି ବିମାନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବ। ଏହି ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ, କିନ୍ତୁ ୨୦୨୬ରେ ଚୁକ୍ତି ହେବା ଦ୍ୱାରା ୨୦୩୦ର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମୟରେ ଭାରତର ଆକାଶ ମାର୍ଗ ସୁରକ୍ଷା ବହୁତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଯିବ।

ୱାଶିଂଟନ: ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ତିନି ଦିନିଆ ଗସ୍ତ ପାଇଁ ଚୀନରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ଏବଂ ଚୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବୈଠକ ହୋଇଛି। ବୈଠକ ସମୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ସମେତ ଅନେକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଇରାନ ବିବାଦ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବିଷୟ ଥିଲା। ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସି ଜିନପିଙ୍ଗ୍‌ ତାଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ଯେ ଚୀନ ଯୁଦ୍ଧ ଶେଷ କରିବା ଏବଂ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପୁନଃ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ଆଲୋଚନାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଚାହେଁ।

ଫକ୍ସ ନ୍ୟୁଜ୍ ସହିତ ଏକ ସାକ୍ଷାତକାରରେ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଖୋଲା ଦେଖିବାକୁ ଚାହାଁନ୍ତି। ସି ଜିନପିଙ୍ଗ କହିଛନ୍ତି, ଯଦି ମୁଁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବି, ମୁଁ ଚାହେଁ। ଚୀନ୍ ଇରାନୀ ତୈଳର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କ୍ରେତା, ଏବଂ ଟ୍ରମ୍ପ ଆଶା କରିଥିଲେ ଯେ ସି ଏହି ପ୍ରଭାବ ବ୍ୟବହାର କରି ଇରାନକୁ ଆମେରିକାର ସର୍ତ୍ତାବଳୀରେ ଏକ ଚୁକ୍ତିରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ରାଜି କରାଇବେ।

ବେଜିଂରେ ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗ ଏବଂ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ ଯେ ଇରାନକୁ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ହାସଲ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ଟ୍ରମ୍ପ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସି ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଚୀନ୍ ଇରାନକୁ କୌଣସି ସାମରିକ ଉପକରଣ ଯୋଗାଇବ ନାହିଁ। ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ ଏକ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପୋଷ୍ଟରେ ଏହା ଘୋଷଣା କରିଛି।

ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ବୈଠକରେ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ପ୍ରସଙ୍ଗ ମଧ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି। ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗକୁ ଖୋଲା ରଖିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ବୋଲି ଉଭୟ ଦେଶ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ସାମରିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପକୁ ବିରୋଧ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ରାସ୍ତା ବ୍ୟବହାର ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରକାରର ଶୁଳ୍କ କିମ୍ବା ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରିବାର ପ୍ରୟାସକୁ ନିନ୍ଦା କରିଥିଲେ। ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ ସୂଚାଇଥିଲେ ଯେ ଚୀନ୍ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହି ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ ଆମେରିକାଠାରୁ ଅଧିକ ତେଲ କିଣିବାକୁ ଆଗ୍ରହୀ।

ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିଛି ଯେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଚୀନ୍ ଉଭୟ ସହମତ ଯେ ଇରାନ କେବେବି ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ତିନି ଦିନିଆ ଚୀନ୍ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଏହି ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିଲା, ଯାହାକୁ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କକୁ ପୁନଃସନ୍ତୁଳନ କରିବାର ଏକ ପ୍ରୟାସ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଛି।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ମୁମ୍ବାଇଠାରୁ ହାରିବା ପରେ ପଞ୍ଜାବର ଆଶାକୁ ଲାଗିଲା ଝଟକା

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ:ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଚାଲିଥିବା ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ ବୈଠକରେ ଆଜି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି ଏକ ଭିନ୍ନ ମାହୋଲ। ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସୟଦ ଅବ୍ବାସ ଅରାଘଚୀ ନିଜର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ ଭାଷଣରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ଉପରେ ବର୍ଷିଛନ୍ତି। ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲର ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ "କ୍ରୂର ଏବଂ ବେଆଇନ" ବୋଲି ଦର୍ଶାଇ ସେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନ କୌଣସି ଚାପ ଆଗରେ ମୁଣ୍ଡ ନୁଆଁଇବ ନାହିଁ।

ଗ୍ଲୋବାଲ ସାଉଥ୍ ପାଇଁ ଇରାନର ଲଢ଼େଇ

ଅରାଘଚୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଇରାନର ଏହି ସଂଘର୍ଷ କେବଳ ନିଜ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମଗ୍ର ‘ଗ୍ଲୋବାଲ ସାଉଥ୍’ (ବିକାଶଶୀଳ ରାଷ୍ଟ୍ର) ମାନଙ୍କ ପାଇଁ। ଭାରତର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଏହି ବୈଠକରେ ସେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ମନମାନି ବିରୋଧରେ ଏକଜୁଟ ହେବାକୁ ବ୍ରିକ୍ସ ସଦସ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି। ଇରାନ ଉପରେ ହୋଇଥିବା ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣରେ ପ୍ରାଣ ହରାଇଥିବା ସୈନିକ ଏବଂ ସାଧାରଣ ନାଗରିକଙ୍କ କଥା ମନେ ପକାଇ ସେ ବେଶ୍ ଭାବୁକ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲେ।

“ଆମେ ସାମ୍ରାଜ୍ୟବାଦ ଆଗରେ ଆଣ୍ଠୁ ମାଡ଼ିବୁ ନାହିଁ”

ଇରାନ ବିରୋଧରେ ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲ ଦେଉଥିବା ଯୁକ୍ତିକୁ ଅରାଘଚୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତିଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଇରାନ ଉପରେ ଦୁଇଥର ବଡ଼ ଧରଣର ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି।IAEA ଏବଂ ନିଜେ ଆମେରିକାର ଗୁପ୍ତଚର ସଂସ୍ଥାର ରିପୋର୍ଟକୁ ଅଣଦେଖା କରି ଇରାନ ବିରୋଧରେ ମିଥ୍ୟା ପ୍ରଚାର କରାଯାଉଛି।ଇରାନର ଶିକ୍ଷକ, ଡାକ୍ତର ଏବଂ ମା’ମାନେ ଅନେକ ବଳିଦାନ ଦେଇଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ନିଜ ସ୍ୱାଧୀନତାର ସିଦ୍ଧାନ୍ତରୁ ପଛକୁ ହଟିନାହାନ୍ତି।

ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏହି ଲଢ଼େଇକୁ ଏକ ‘ବୈଚାରିକ ଯୁଦ୍ଧ’ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଶକ୍ତିଗୁଡ଼ିକ ଏବେ ଦୁର୍ବଳ ହେବାରେ ଲାଗିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ସେମାନେ ଉଦୀୟମାନ ଗ୍ଲୋବାଲ ସାଉଥକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଶେଷ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ବ୍ରିକ୍ସକୁ ସେ ଏକ ନ୍ୟାୟପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀର ବ୍ରିକ୍ସ ମଞ୍ଚରୁ ଇରାନର ଏହି ଗର୍ଜନ ଏବେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ପାଲଟିଛି। ବିଶେଷ କରି ଭାରତ ଏହି ସ୍ଥିତିରେ କିପରି ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରୁଛି, ତାହା ଉପରେ ସମସ୍ତଙ୍କର ନଜର ରହିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସାରା ବିଶ୍ୱର ନଜର ଏବେ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଉପରେ।  ବିଶ୍ୱ ସଂକଟ ମଧ୍ୟରେ ଆଜିଠାରୁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ବ୍ରିକ୍ସ (BRICS) ଦେଶର ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଠକ। ଅନ୍ୟପଟେ ବେଜିଂରେ ଦୁଇ ମହାଶକ୍ତି ଆମେରିକା ଏବଂ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଛି ମହାମିଳନ। ଦୀର୍ଘ ୯ ବର୍ଷ ପରେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଚୀନ୍ ଗସ୍ତ କରି ଶି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କୁ ଭେଟିଥିବା ବେଳେ, ଏହାର ପ୍ରଭାବ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ଭୂ-ରାଜନୀତି ଉପରେ ପଡ଼ିବାକୁ ଯାଉଛି।

ଜୟଶଙ୍କର କରିବେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା

ଆସନ୍ତା ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ହେବାକୁ ଥିବା ୧୮ତମ ବ୍ରିକ୍ସ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ପୂର୍ବରୁ ଭାରତ ଏହି ପ୍ରସ୍ତୁତି ବୈଠକର ଆୟୋଜନ କରୁଛି। ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ୍. ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବାକୁ ଥିବା ଏହି ବୈଠକରେ ରୁଷର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ସର୍ଗେଇ ଲାଭରୋଭ ଏବଂ ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆରାଗଚିଙ୍କ ସମେତ ଅନେକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନେତା ଯୋଗ ଦେଉଛନ୍ତି। ଗୁରୁବାର ଅପରାହ୍ନରେ ପିଏମ୍ ମୋଦୀ ଏକ ସଂଯୁକ୍ତ କନଫରେନ୍ସ କଲ୍‌ରେ ସାମିଲ ହେବେ।

କ’ଣ ରହିଛି ଏଜେଣ୍ଡା?

ଏହି ବୈଠକରେ କେବଳ ବ୍ୟାପାର କିମ୍ବା ବାଣିଜ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱର ଜଳୁଥିବା ସମସ୍ୟା ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହେବ। ପ୍ରାୟ ୭୬ ଦିନ ଧରି ଚାଲିଥିବା ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଏହି ମଞ୍ଚରେ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇପାରେ। ମଜବୁତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ବ୍ରିକ୍ସ ଦେଶମାନେ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ।ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ଅସ୍ଥିରତା ଯୋଗୁଁ ବିଶ୍ୱର ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ ଯେପରି ପ୍ରଭାବିତ ନହୁଏ, ସେଥିପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବ।

ଭାରତ ପାଇଁ କାହିଁକି ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ?

ଭାରତ ଏବେ ଏକ ଦୋଛକିରେ ରହିଛି। ଗୋଟିଏ ପଟେ ଆମେରିକା ସହ ବଡ଼ ବ୍ୟାପାର ଚୁକ୍ତି ଅନ୍ତିମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟପଟେ ଇରାନ ସହ ବନ୍ଧୁତା ବଜାୟ ରଖିବା ଭାରତ ପାଇଁ ଜରୁରୀ। ବିଶେଷ କରି ଇରାନର ଚାବାହାର ବନ୍ଦର (Chabahar Port) ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାରତ ପାଇଁ ରଣନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯାହା ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଏବଂ ମଧ୍ୟ ଏସିଆକୁ ବାଣିଜ୍ୟିକ ମାର୍ଗ ଯୋଗାଇଥାଏ।

ରକ୍ଷା ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ବ୍ରିକ୍ସ ଏବେ ‘ଗ୍ଲୋବାଲ ସାଉଥ୍’ର ସ୍ୱର ପାଲଟିଛି। ଯଦିଓ ପୂର୍ବ ବୈଠକରେ ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ସମସ୍ତ ଦେଶ ଏକମତ ହୋଇପାରିନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଚାଲିଥିବା ଏହି ଆଲୋଚନା ଆଗାମୀ ସମୟରେ ବିଶ୍ୱରେ ଶାନ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ ମଞ୍ଚ ସାଜିବ। ଜିଂରେ ଟ୍ରମ୍ପ-ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କି ବୁଝାମଣା ହେଉଛି ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ ବୈଠକରୁ କି ନିଷ୍କର୍ସ ବାହାରୁଛି, ତାହା ହିଁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ନୂଆ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ରୂପରେଖ ସ୍ଥିର କରିବ।