ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ଉପରେ ଭାରତର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ କାନ୍ଦିଲା ପାକିସ୍ତାନ 

ନ୍ୟୁୟର୍କ/ଇସଲାମାବାଦ: ପାକିସ୍ତାନ ଜାତିସଂଘକୁ ଆବେଦନ କରିଛି, କହିଛି ଯେ ଭାରତ ଦ୍ୱାରା ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ଦେଶର ୨୪୦ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବନକୁ ବିପଦରେ ପକାଇଛି। ଆମେରିକା ସମୟ ଅନୁଯାୟୀ ବୁଧବାର ଦିନ ଜାତିସଂଘରେ ଏକ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ ବୈଠକରେ ପାକିସ୍ତାନ ଭାରତ ବିଷୟରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ନିକଟରେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲା ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଚୁକ୍ତିନାମାର ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ପାଳନ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲା।

ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରସଂଘ (ୟୁଏନ)ରେ ଏକ ମନ୍ତ୍ରୀସ୍ତରୀୟ ବୈଠକରେ, ପାକିସ୍ତାନର ଯୋଜନା ମନ୍ତ୍ରୀ ଅହସାନ ଇକବାଲ ଏବଂ ତାଙ୍କ କୂଟନୀତିଜ୍ଞମାନେ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଯେ ଭାରତ ଦ୍ୱାରା ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ପାକିସ୍ତାନର ୨୪୦ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କ ଜଳ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଜୀବିକାକୁ ବିପଦରେ ପକାଇଛି। ନ୍ୟୁୟର୍କରେ ଜାତିସଂଘ ମୁଖ୍ୟାଳୟରେ ଭାଷଣ ଦେଇ ଅହସାନ ଇକବାଲ କହିଛନ୍ତି, ଜଳ ସୁରକ୍ଷା ଏକ ସମାନ ମୌଳିକ ଆବଶ୍ୟକତା। ଛଅ ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି, ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସୀମାପାର ସହଯୋଗର ଏକ ମଡେଲ ହୋଇଛି। 

ପାକିସ୍ତାନର ଅଭିଯୋଗ କ’ଣ?

1. ପାକିସ୍ତାନର ଯୋଜନା ମନ୍ତ୍ରୀ, ଆହସାନ ଇକବାଲ, ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ପ୍ରଣାଳୀ ପାକିସ୍ତାନର ଜୀବନରେଖା। ଦେଶର ୯୦% କୃଷି ଏବଂ ଏହାର 30% ରୁ ଅଧିକ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଏହି ନଦୀ ପ୍ରଣାଳୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ 
2. ପାକିସ୍ତାନୀ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏହାକୁ ଭାରତର ଏକ ‘ଅବୈଧ ଏବଂ ଏକପାଖିଆ’ ପଦକ୍ଷେପ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ସେ ଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ ଯେ ୧୯୬୦ ଚୁକ୍ତି କୌଣସି ଗୋଟିଏ ଦେଶ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରେ ନାହିଁ 
3. ପାକିସ୍ତାନ ଅଭିଯୋଗ କରିଛି ଯେ ଭାରତ ବନ୍ୟା ସତର୍କତା ଏବଂ ଜଳ ପ୍ରବାହ ସୂଚନା ଭଳି ତଥ୍ୟ ସେୟାର କରୁନାହିଁ ଏବଂ ଚେନାବ ନଦୀରେ ଏପରି ପ୍ରକଳ୍ପ ନିର୍ମାଣ କରୁଛି ଯାହା ପାଣିକୁ ଅନ୍ୟତ୍ର ନେଇପାରିବ 

କାହିଁକି ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ଥଗିତ 

• ଗତବର୍ଷ ଏପ୍ରିଲରେ ପହଲଗାମରେ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଭାରତ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ସ୍ଥଗିତ କରିଥିଲା 
• ଭାରତ କହିଛି ଯେ ପାକିସ୍ତାନର ଆତଙ୍କବାଦୀମାନେ ପହଲଗାମରେ 26 ଜଣ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଧର୍ମ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇ ହତ୍ୟା କରିଥିଲେ 
• ଭାରତ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନକୁ ଦାୟୀ କରିଥିଲା ଏବଂ ମେ ମାସରେ ପିଓକେ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନରେ ଆତଙ୍କବାଦୀ ଶିବିର ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲା 
• ଭାରତ ସରକାର ଆତଙ୍କବାଦ ଉପରେ କଠୋର ମନୋଭାବ ଗ୍ରହଣ କରିଛି ଏବଂ କହିଛି ଯେ ‘ପାଣି ଏବଂ ରକ୍ତ ଏକାଠି ପ୍ରବାହିତ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ।’
• ପାକିସ୍ତାନ ଭାରତର ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାକୁ ‘ଯୁଦ୍ଧ କାର୍ଯ୍ୟ’ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି। ପାକିସ୍ତାନୀ ନେତା ଏବଂ ସାମରିକ ଅଧିକାରୀମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ଧମକ ମଧ୍ୟ ଦେଇଛନ୍ତି ଜାତିସଂଘରେ ଭାରତର ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରତିନିଧି, ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ହରିଶ ପାର୍ବଥନେନି ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାକିସ୍ତାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯାଞ୍ଚଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ଭାବରେ ସୀମାପାର ଆତଙ୍କବାଦ ବନ୍ଦ ନ କରେ ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ଥଗିତ ରହିବ  

୨୪ ‌କୋଟି ଲୋକଙ୍କ ଉପରେ ଜଳ ସଙ୍କଟ 

1. ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କର ମଧ୍ୟସ୍ଥତାରେ ପ୍ରାୟ ୬୫ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ ଜଳ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା 
2. ଭାରତ ଆଉ ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ନଦୀ ପ୍ରବାହ ଏବଂ ପାଣିପାଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଜଳବିଜ୍ଞାନ ତଥ୍ୟ ବାଣ୍ଟିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛି। ଏହା ପାକିସ୍ତାନ ପାଇଁ ବନ୍ୟା, ମରୁଡ଼ି ଏବଂ କୃଷି ପାଇଁ ଯୋଜନା କରିବା କଷ୍ଟକର କରିଦେଇଛି 
3. ଭାରତ ସିନ୍ଧୁ ଜଳ ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନୁଯାୟୀ ନଦୀଗୁଡ଼ିକର ମିଳିତ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ ପାକିସ୍ତାନୀ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କୁ ଭାରତ ଗସ୍ତ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବାକୁ ମନା କରିଦେଇଛି

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଅରୁଣାଚଳରେ ବର୍ଷା ପରେ ବନ୍ୟା ଏବଂ ଭୂସ୍ଖଳନ

FBI ଆମେରିକାରେ ସଂଗଠିତ ଅପରାଧ ଏବଂ ଡ୍ରଗ୍ସ ଚୋରା ଚାଲାଣ ରୋକିବା ପାଇଁ ଦାଖଲ କରିଥିବା ଚାର୍ଜସିଟ୍ରେ ଲରେନ୍ସ ବିଷ୍ଣୋଇ, ଜଗୁ ଭଗବାନପୁରିଆ, ଗୋଲ୍ଡି ବ୍ରାର୍, ରୋହିତ ଗୋଦାରା ଏବଂ ରବିନ୍ଦର ସିଂ ଢାଣ୍ଡାଙ୍କ ଭଳି ଭାରତୀୟ ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ସାମିଲ କରିଛି। ତେବେ, FBIର ଏହି ଚାର୍ଜସିଟ୍ରେ କିଛି ଏପରି ନାମ ମଧ୍ୟ ରହିଛି, ଯାହାଙ୍କ ବିଷୟରେ ପୂର୍ବରୁ କେବେ କେମିତି ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଏହି ଅପରାଧୀମାନେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଫରାର୍ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଆମେରିକା ପୋଲିସର ନାକରେ ଦମ୍ କରି ରଖିଛନ୍ତି।

ଆମେରିକା ଭାରତର ରବିନ୍ଦର ସିଂ ଢାଣ୍ଡା, ଲରେନ୍ସ ବିଷ୍ଣୋଇ ଏବଂ ଜଗୁ ଭଗବାନପୁରିଆ ଗ୍ୟାଙ୍ଗ ବିରୋଧରେ ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରିଛି। FBI ନିଜର ‘ଅପରେସନ୍ ହାର୍ଡ ବଲ୍’ (Operation Hard Ball) ଅଧୀନରେ ଲରେନ୍ସ ବିଷ୍ଣୋଇ, ଜଗୁ ଭଗବାନପୁରିଆ ଏବଂ ରବିନ୍ଦର ସିଂ ଢାଣ୍ଡାଙ୍କ ଗ୍ୟାଙ୍ଗ ସହ ଜଡ଼ିତ ୩୭ ଜଣ ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ନିଜ ଚାର୍ଜସିଟ୍ରେ ସାମିଲ କରିଛି। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗଠିତ ଅପରାଧ, ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ଚୋରା ଚାଲାଣ, ହାୱାଲା କାରବାର, ମାରଣାସ୍ତ୍ର କ୍ରୟ-ବିକ୍ରୟ, ଜବରଦସ୍ତ ଚାନ୍ଦା ଆଦାୟ, ହତ୍ୟା ଏବଂ ହରଦୀପ ସିଂ ନିଜ୍ଜର ହତ୍ୟାକାଣ୍ଡ ସମେତ ଅନେକ ମାମଲାର ତଦନ୍ତ ଆଧାରରେ ଏହି ଅପରାଧୀମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।

FBI ନିଜ ଚାର୍ଜସିଟ୍ରେ ଗୁଜରାଟର ସାବରମତୀ ଜେଲ୍ରେ ବନ୍ଦୀ ଥିବା ଲରେନ୍ସ ବିଷ୍ଣୋଇ, ଆସାମର ସିଲଚର ଜେଲ୍ରେ ଥିବା ଜଗୁ ଭଗବାନପୁରିଆ, ଫରାର୍ ଥିବା ଗୋଲ୍ଡି ବ୍ରାର୍ ଓ ରୋହିତ ଗୋଦାରା ଏବଂ ନିକଟରେ ଗିରଫ ହୋଇଥିବା ରବିନ୍ଦର ସିଂ ଢାଣ୍ଡାଙ୍କ ଭଳି ବଡ଼ ବଡ଼ ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ସାମିଲ କରିଛି। ତଥାପି, FBIର ଏହି ଚାର୍ଜସିଟ୍ରେ ପଞ୍ଜାବର କିଛି ଏପରି ନାମ ମଧ୍ୟ ଅଛି, ଯାହାଙ୍କ ବିଷୟରେ ପୂର୍ବରୁ ହୁଏତ କେବେ ଶୁଣିବାକୁ ମିଳିନଥିଲା। ସେମାନେ ନା ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଛନ୍ତି, ନା ଏବେ କୌଣସି ଜେଲ୍ରେ ଅଛନ୍ତି, ବରଂ ବାହାରେ ମୁକ୍ତ ଭାବେ ବୁଲୁଛନ୍ତି।

କିଏ ସେହି ଅଭିଯୁକ୍ତ, ଯେଉଁମାନେ ଦୁନିଆ ପାଇଁ ଅଜଣା, ହେଲେ ଆମେରିକା ପାଇଁ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧାର କାରଣ?

ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଆମେରିକା ପୋଲିସର ନାକରେ ଦମ୍ କରିଦେଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଆମେରିକା ସେମାନଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ପ୍ରକୃତରେ, ଏହି ଲୋକମାନେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଡ୍ରଗ୍ସ ଏବଂ ସଂଗଠିତ ଅପରାଧର ଏପରି ଏକ ନେଟୱର୍କ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏବେ ଆମେରିକାର FBI ଏବଂ DEA କୁ ସେମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅଭିଯାନ ଚଳାଇବାକୁ ପଡ଼ୁଛି। ସେମାନେ ହେଲେ:

• ଗରିନ୍ଦର ସିଂ ଡିଓ (Garinder Singh Deo): ଗରିନ୍ଦର ସିଂ ଡିଓ କାନାଡାରେ ରହି ଡ୍ରଗ୍ସ ସପ୍ଲାଇ ଚେନ୍ ସମ୍ଭାଳୁଥିବା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଖେଳାଳି ବୋଲି FBI କହିଛି। FBIର ଚାର୍ଜସିଟ୍ ଅନୁଯାୟୀ, କାନାଡା ଓ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ କୋକେନ୍ ଏବଂ ହେରୋଇନ୍ ପହଞ୍ଚାଇବା, ତାକୁ ଲୁଚାଇ ରଖିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ଯୋଗାଇବା ଏବଂ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଭଳି ସଂଗୀନ ଅଭିଯୋଗ ତା’ ନାମରେ ରହିଛି। ତାକୁ 'ଡକ୍ଟର ରକେଟ୍' ଏବଂ 'ରିଟ୍ସ କାର୍ଲଟନ' ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଏ।

• ନିତୀଶ କୌଶଲ ଓରଫ୍ ଲାଲା (Nitish Kaushal alias Lala): FBI ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ବ୍ୟକ୍ତି ଜଗୁ ଭଗବାନପୁରିଆ ଗ୍ୟାଙ୍ଗର ଜଣେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଦସ୍ୟ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ ସେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଡ୍ରଗ୍ସ ନେଟୱର୍କର ମଧ୍ୟ ଅଂଶବିଶେଷ। ଆମେରିକାରେ ସଂଗଠିତ ଅପରାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଘଟାଇବା ଏବଂ ଡ୍ରଗ୍ସ ଚୋରା ଚାଲାଣ କରିବା ନେଇ ଚାର୍ଜସିଟ୍ରେ ତା’ ବିରୋଧରେ ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି।

• ହରମନବୀର ସିଂ (Harmanveer Singh): FBI ନିଜ ଚାର୍ଜସିଟ୍ରେ ହରମନବୀର ସିଂକୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଡ୍ରଗ୍ ନେଟୱର୍କର ଅଂଶ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଛି। ନିଶାଦ୍ରବ୍ୟ ଯୋଗାଣ, ଗ୍ୟାଙ୍ଗର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ବେଆଇନ ନେଟୱର୍କକୁ ସକ୍ରିୟ ରଖିବାରେ ତା’ର ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଥିବା ନେଇ ଅଭିଯୋଗ ହୋଇଛି। ଆମେରିକାରେ ହୋଇଥିବା ଅନେକ ଡ୍ରଗ୍ ଡିଲ୍ରେ ସେ ସାମିଲ ଥିବା ଚାର୍ଜସିଟ୍ରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି।

• ସୁଖରାଜ ସିଂ କାଙ୍ଗ (Sukhraj Singh Kang): FBI ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ସୁଖରାଜ ସିଂ କାଙ୍ଗ ହେଉଛି ଲରେନ୍ସ ବିଷ୍ଣୋଇ ନେଟୱର୍କର ଏକ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ସହଯୋଗୀ। ସେ ବିଷ୍ଣୋଇ ଗ୍ୟାଙ୍ଗର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ଯୋଗାଯୋଗ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବା କାର୍ଯ୍ୟ ତଦାରଖ କରେ। ଆମେରିକା ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ତା’ର ନେଟୱର୍କ ବ୍ୟାପିଛି।

• ମେଜର ସିଂ (Major Singh): FBI ଚାର୍ଜସିଟ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ଭାରତ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗଠିତ ଅପରାଧ ନେଟୱର୍କକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ଅଭିଯୁକ୍ତ। ତେବେ ସେ କେଉଁ ଅପରାଧିକ ନେଟୱର୍କ ପାଇଁ କାମ କରୁଥିଲା, ତାହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରାଯାଇନାହିଁ। ଡ୍ରଗ୍ସ ଚୋରା ଚାଲାଣ ନେଟୱର୍କରେ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବା ନେଇ ତା’ ବିରୋଧରେ ଗମ୍ଭୀର ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି।

• କମଲ (Kamal): FBI ତଦନ୍ତରେ 'କମଲ' ନାମକ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ତେବେ, ଦସ୍ତାବିଜରେ ତଦନ୍ତକାରୀ ସଂସ୍ଥା ତାଙ୍କ ପରିଚୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିପାରି ନାହିଁ। ଚାର୍ଜସିଟ୍ ଅନୁଯାୟୀ, ସେ ମଧ୍ୟ ଡ୍ରଗ୍ସ ଏବଂ ସଂଗଠିତ ଅପରାଧ ନେଟୱର୍କ ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିଲା ଏବଂ ତା’ ବିରୋଧରେ ତଦନ୍ତ ଜାରି ରହିଛି।

'ଅପରେସନ୍ ହାର୍ଡ ବଲ୍' କ’ଣ?

‘ଅପରେସନ୍ ହାର୍ଡ ବଲ୍’ ହେଉଛି ଆମେରିକୀୟ FBI, DEA, HSI ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂସ୍ଥାର ଏକ ମିଳିତ ଅଭିଯାନ। ଏହି ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଆମେରିକାରେ ଭାରତ ଏବଂ କାନାଡାରୁ ପରିଚାଳିତ ସେହି ସଂଗଠିତ ଅପରାଧ ନେଟୱର୍କଗୁଡ଼ିକ ବିରୋଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଆମେରିକାରେ ଡ୍ରଗ୍ସ ଚୋରା ଚାଲାଣ ଏବଂ ହିଂସାତ୍ମକ ଅପରାଧ ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିବା ଅଭିଯୋଗ ରହିଛି। ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅପରେସନ୍ ସମୟରେ ତଦନ୍ତକାରୀ ସଂସ୍ଥା ପ୍ରାୟ ୧,୦୦୦ କିଲୋ କୋକେନ୍, ୧ କିଲୋ ହେରୋଇନ୍, ୪୦ ହଜାର ଡଲାର ନଗଦ ଟଙ୍କା ଏବଂ ୧୨ଟି ମାରଣାସ୍ତ୍ର ଜବତ କରିଛନ୍ତି। କାଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆର ସାକ୍ରାମେଣ୍ଟୋ ଅଞ୍ଚଳରେ ୨୩ଟି ଏବଂ ଲସ୍ ଆଞ୍ଜେଲସ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ୧୧ଟି ସ୍ଥାନରେ ଏକକାଳୀନ ଚଢ଼ାଉ କରାଯାଇଛି।

କେତେ ଜଣ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଜେଲ୍ରେ ଅଛନ୍ତି?

ଏହି ଅପରେସନ୍ ଅଧୀନରେ ଚାର୍ଜସିଟ୍ରେ ସାମିଲ ଥିବା ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଆମେରିକାରେ ୧୩ ଜଣଙ୍କକୁ ଗିରଫ କରାଯାଇଛି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୧ ଜଣ କାଲିଫର୍ଣ୍ଣିଆରୁ, ଜଣେ ଇଣ୍ଡିଆନାରୁ ଏବଂ ଜଣେ ଜର୍ଜିଆରୁ ଧରାପଡ଼ିଛନ୍ତି। କାନାଡାରେ ୩ ଜଣ ଏବଂ ସ୍ପେନରେ ଜଣେ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଗିରଫ ହୋଇଛନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ୭ ଜଣ ଅଭିଯୁକ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ବିଭିନ୍ନ ମାମଲାରେ ଜେଲ୍ରେ ସଜା କାଟୁଛନ୍ତି। ଅର୍ଥାତ୍ ମୋଟ ୨୪ ଜଣ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଜେଲ୍ ପାଚେରୀ ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି। ତଥାପି, ୧୦ ଜଣ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଏବେ ମଧ୍ୟ ଫରାର୍ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୭ ଜଣ ଆମେରିକାରେ, ୨ ଜଣ ଭାରତରେ ଏବଂ ଜଣେ ୟୁରୋପରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି।

ୱାଶିଂଟନ: ଆମେରିକା ରୁଷରୁ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ କ୍ରୟ କରୁଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ୫୦୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରିପାରିବ। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ରୁଷ ଉପରେ କଠୋର କଟକଣା ଲଗାଇବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବିଲକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି। ଯଦି ଆମେରିକୀୟ କଂଗ୍ରେସ ଦ୍ୱାରା ଗୃହୀତ ହୁଏ, ତେବେ ଏହି ବିଲ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଭଳି ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରିବ, ଯେଉଁମାନେ ବହୁ ପରିମାଣରେ ରୁଷୀୟ ତେଲ କ୍ରୟ କରନ୍ତି।

ପ୍ରସ୍ତାବିତ 'ରୁଷିଆକୁ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଆଇନ' ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ରୁଷୀୟ ତେଲ, ଗ୍ୟାସ ଏବଂ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଉତ୍ପାଦ କ୍ରୟ କରୁଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ୫୦୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରିବାକୁ ଅଧିକାର ଦେବ। ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରୁଷର ଶକ୍ତି ଆୟକୁ ରୋକିବା ଏବଂ ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ଉପରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ଚାପକୁ କଡ଼ାକଡ଼ି କରିବା।

ଓଭାଲ ଅଫିସରେ ସାମ୍ବାଦିକମାନଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ ରୁଷ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ବିଲ୍ ଆଇନ ହେବାର ଏକ ଭଲ ସମ୍ଭାବନା ଅଛି। ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ ସୂଚାଇ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଉପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ କଟକଣା ଲାଗୁ କରିବାର ବିକଳ୍ପ ଖୋଲା ରହିଛି, ଯଦିଓ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ବିଷୟରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଆଲୋଚନା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇନାହିଁ।

ହ୍ୱାଇଟ୍ ହାଉସ୍ ନ୍ୟୁଜ୍ ଏଜେନ୍ସି କହିଛି ଯେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ବିଲ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରନ୍ତି। ଏହି ବିଲ୍ ଦିବଂଗତ ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ସେନେଟର ଲିଣ୍ଡସେ ଗ୍ରାହାମ ଏବଂ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ସେନେଟର ରିଚାର୍ଡ ବ୍ଲୁମେନ୍ଥାଲ୍ ମିଳିତ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ। ଗ୍ରାହାମ ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ହେଉଛି ରୁଷର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଗ୍ରାହକ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଆର୍ଥିକ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗ କରି ରୁଷ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇପାରେ।

ସାମ୍ପ୍ରତିକ ମାସଗୁଡ଼ିକରେ ଆମେରିକା ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ ଆଲୋଚନା ଏବଂ କିଛି ରୁଷୀୟ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦକଙ୍କ ଉପରେ ଆମେରିକାର କଟକଣା ପରେ ଭାରତ ରୁଷୀୟ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ହ୍ରାସ କରିଛି। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଭାରତ ରୁଷୀୟ ତୈଳର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କ୍ରେତା ଭାବରେ ରହିଛି। ତେଣୁ, ଯଦି ଏହି ବିଲ୍ ଆଇନରେ ପରିଣତ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଭାରତ-ଆମେରିକା ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ।

ବିଲ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ ଆମେରିକା ସିନେଟରେ ବିଚାର ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷାରତ। ସେଠାରେ ଅନୁମୋଦନ ପରେ ଏହା କେବଳ ଆଇନରେ ପରିଣତ ହେବ। କିଛି ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ପାର୍ଟି ନେତା ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ବିରୋଧ କରିଛନ୍ତି। ଏହାର ପାସକୁ ନିକଟରୁ ଦେଖିଛନ୍ତି।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ହର୍ମୁଜରେ ଏବେ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଟ୍ୟାକ୍ସରୁ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ୟୁଟର୍ଣ୍ଣ

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଆରବ ଉପସାଗରୀୟ (ଗଲ୍ଫ) ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ନେଇ ଏକ ବଡ଼ ୟୁ-ଟର୍ଣ୍ଣ ନେଇଛନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ତୈଳ ବାହୀ ଜାହାଜ ଉପରେ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଶୁଳ୍କ ଲଗାଇବାକୁ ଟ୍ରମ୍ପ ଯେଉଁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଥିଲେ, ସେଥିରୁ ସେ ଏବେ ଓହରି ଯାଇଛନ୍ତି। ଏହି କାରବାରରେ ଏକ ନୂଆ ବୁଝାମଣା ହୋଇଛି, ଯାହା ଅଧୀନରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶ ଶୁଳ୍କ ଦେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସିଧାସଳଖ ଆମେରିକାରେ ବଡ଼ ଧରଣର ଆର୍ଥିକ ନିବେଶ କରିବେ।

କାହିଁକି ଆଭିମୁଖ୍ୟ ବଦଳାଇଲେ ଟ୍ରମ୍ପ ?

ବାସ୍ତବରେ, ହରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ, ଯେଉଁଠାରୁ ସାରା ବିଶ୍ୱକୁ ପ୍ରାୟ ୨୦% ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ହୋଇଥାଏ। ଟ୍ରମ୍ପ ପ୍ରଥମେ ଆମେରିକାର ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବଦଳରେ ଏହି ରୁଟ୍ ଉପରେ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଲଗାଇବାକୁ କହିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ନେଇ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଉତ୍ତେଜନା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା।

ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଆମେରିକାକୁ ଶୁଳ୍କ ଆକାରରେ ଟଙ୍କା ନଦେଇ, ସେହି ଅର୍ଥକୁ ଆମେରିକାର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକଳ୍ପ, ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମି ବିକାଶରେ ବିନିଯୋଗ କରିବେ। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଆମେରିକା ଭିତରକୁ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ବିଦେଶୀ ପୁଞ୍ଜି ପ୍ରବେଶ କରିବ, ଯାହା ସେଠାକାର ଅର୍ଥନୀତି ଓ ରୋଜଗାର ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତ କରିବ।

ବିଶ୍ୱ ବଜାର ଉପରେ ପ୍ରଭାବ

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ନୂଆ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଏକ ବଡ଼ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଯଦି ୨୦% ଶୁଳ୍କ ଲାଗିଥାନ୍ତା, ତେବେ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ବିଶେଷ କରି ଭାରତ ଭଳି ତୈଳ ଆମଦାନୀକାରୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ଦର ଆକାଶଛୁଆଁ ହୋଇଥାନ୍ତା। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ରଣନୀତିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବେ ଆମେରିକାକୁ ଆର୍ଥିକ ଫାଇଦା ଦେବା ସହ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ବଜାରକୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥିର ରଖିବାରେ ସହାୟକ ହେବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିକୁ ଭାରତ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିବା ରିପୋର୍ଟ ସମ୍ପର୍କରେ ଉଭୟ ଦେଶ ପକ୍ଷରୁ ବିବୃତ୍ତି ଜାରି କରାଯାଇଛି। ଭାରତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରୀ ପୀୟୁଷ ଗୋୟଲ ଏହି ରିପୋର୍ଟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଛନ୍ତି। କିଛି ଘଣ୍ଟା ପରେ, ଭାରତରେ ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ସର୍ଗିଓ ଗର୍ ମଧ୍ୟ ଏହି ରିପୋର୍ଟକୁ ମିଥ୍ୟା ଖବର ବୋଲି କହିଥିଲେ। ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ କୌଣସି ପକ୍ଷ କୌଣସି ଚୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିନାହାଁନ୍ତି।

ରଏଟର୍ସ ରିପୋର୍ଟ ଉପରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପ୍ରକାଶ କରି, ଆମେରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ସର୍ଗିଓ ଗର୍ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ‘ଏକ୍ସ’ରେ ପୋଷ୍ଟ କରି କହିଥିଲେ, ମିଥ୍ୟା ଖବର ସତର୍କତା। କେହି କିଛି ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିନାହାଁନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ସମ୍ପର୍କରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବହୁତ ସକାରାତ୍ମକ ବୈଠକ ହୋଇଛି। ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ଦୋହରାଇଛନ୍ତି। ଆମେ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ ନିୟୋଜିତ ଅଛୁ, ବୋଲି ସେ କହିଛନ୍ତି। 

କେନ୍ଦ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ପୀୟୁଷ ଗୋୟଲ ମଧ୍ୟ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ରିପୋର୍ଟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଥ୍ୟା ଏବଂ ଭିତ୍ତିହୀନ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି। ଗୋୟଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଖବର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମିଥ୍ୟା, ଭିତ୍ତିହୀନ ଏବଂ ଭ୍ରାମକ ବ୍ୟତୀତ ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ। ଯେତେବେଳେ ଆମେରିକାର ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧି ଜେମସନ ଗ୍ରୀୟର ଜୁନ୍ ମାସରେ ଦିଲ୍ଲୀ ଗସ୍ତ କରିଥିଲେ, ମୋର ତାଙ୍କ ସହିତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବୈଠକ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଭାବରେ ସମ୍ଭବପର ଚୁକ୍ତି ପ୍ରତି ପ୍ରତିବଦ୍ଧ। ସେ ଜଣାଇଲେ ଯେ ଆମର ଦଳଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ କାମ କରୁଛନ୍ତି।

ଗତ ମାସରେ ଆମେରିକା-ଭାରତ ରଣନୈତିକ ସହଭାଗୀତା ଫୋରମ୍ ନେତୃତ୍ୱ ସମ୍ମିଳନୀରେ ଉଦବୋଧନ ଦେଇ ସେର୍ଗିଓ ଗୋର୍ କହିଥିଲେ ଯେ ଏହି ଐତିହାସିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିନାମା ଏବେ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଛି। ଗୋର୍ କହିଥିଲେ ଯେ ଆମେ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମାର ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଛୁ। ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମାର ଅଧିକାଂଶ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଉଭୟ ପକ୍ଷରେ କେବଳ କିଛି ଜିନିଷ ବାକି ଅଛି। ଆପଣ କହିପାରିବେ ଯେ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ଏବେ ଏହାର ଶେଷ ୧ ପ୍ରତିଶତରେ ଅଟକି ରହିଛି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସେମାନେ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ଯଥାଶୀଘ୍ର ସମାପ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଅକ୍ଲାନ୍ତ ପରିଶ୍ରମ କରୁଛନ୍ତି।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତାବ ଉପରେ ହିନ୍ଦୁ-ମୁସଲିମ ପକ୍ଷର ମତଭେଦ

ତେହେରାନ: ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମଙ୍ଗଳବାର ଦିନ କହିଛି ଯେ ହର୍ମୁଜରେ ଦୁଇଟି ୟୁଏଇ ପତାକାଯୁକ୍ତ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଉପରେ ଇରାନୀ କ୍ରୁଜ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣରେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି। ଅନ୍ୟ ଆଠ ଜଣ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଚାରି ଜଣ ଗୁରୁତର ହୋଇଛନ୍ତି।

ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏକ୍ସରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ସରକାରୀ ବିବୃତ୍ତିରେ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ ଓମାନର ଜଳସୀମାରେ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀର ଦକ୍ଷିଣ ଲେନରେ ମୋମ୍ବାସା ଏବଂ ବାହିଆ ଟ୍ୟାଙ୍କରଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିଲା।

ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ ଆହତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଛଅ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ଏବଂ ଦୁଇ ଜଣ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ନାଗରିକ ଅଛନ୍ତି। ବିବୃତ୍ତିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଆକ୍ରମଣ ଫଳରେ ଟ୍ୟାଙ୍କର ମୋମ୍ବାସାରେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟ ପ୍ରାଣ ହରାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଆଠ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଚାରି ଜଣ ଗୁରୁତର ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଛଅ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ଏବଂ ଦୁଇ ଜଣ ୟୁକ୍ରେନୀୟ ନାଗରିକ ଅଛନ୍ତି।

ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛି ଯେ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଆକ୍ରମଣ ଯୋଗୁଁ ଉଭୟ ଜାହାଜରେ ନିଆଁ ଲାଗିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ପରେ ନିଆଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲିଭାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ୟୁଏଇ ଏହି ଆକ୍ରମଣକୁ ଦୃଢ଼ ନିନ୍ଦା କରି ଏହାକୁ ‘ଗମ୍ଭୀର ଉଲ୍ଲଂଘନ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନର ସ୍ପଷ୍ଟ ଉଲ୍ଲଂଘନ’ ଏବଂ ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ବିପଦ ବୋଲି କହିଛି।

ୟୁଏଇ ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହି ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିସ୍ଥିତିର ଜବାବ ଦେବା ପାଇଁ ଦେଶ ନିଜର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଧିକାର ସଂରକ୍ଷଣ କରେ ଏବଂ ଏହାର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱ, ନାଗରିକ, ବାସିନ୍ଦା ଏବଂ ଜାତୀୟ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବ। ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛି ଯେ ଏହାର ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ଉଚ୍ଚ ସତର୍କତାରେ ଅଛି ଏବଂ ଯେକୌଣସି ବିପଦର ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛି।

ଇରାନ ଦାବି କରିବା ପରେ ୟୁଏଇର ଏହି ଘୋଷଣା ଆସିଛି ଯେ ଏହାର ରିଭୋଲ୍ୟୁସନରୀ ଗାର୍ଡମାନେ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ଦୁଇଟି ଜାହାଜ ଉପରେ ଚେତାବନୀ ଗୁଳି ଚଳାଇଛନ୍ତି। ଇରାନର ସରକାରୀ ଟେଲିଭିଜନ ରିପୋର୍ଟ କରିଛି ଯେ ରଣନୈତିକ ଜଳପଥକୁ ଅବୈଧ ଭାବରେ ପରିବହନ କରିବା ଅଭିଯୋଗରେ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନରୀ ଗାର୍ଡମାନଙ୍କ ନୌସେନା ଦ୍ୱାରା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଚେତାବନୀ ଗୁଳି ଦ୍ୱାରା ଅଟକାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାଉଥିବା କାର୍ଗୋ ଉପରେ ଆମେରିକା ଲଗାଇବ ୨୦% ଶୁଳ୍କ

ୱାଶିଂଟନ୍: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ପୁଣି ଥରେ ଉତ୍ତେଜନା ଦେଖା ଦେଇଛି। ପୁଣି ଥରେ ଯୁଦ୍ଧ ସ୍ଥିତି ଉପୁଜିଛି। ଏହା ମଧ୍ୟରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ରାଜନୀତିକୁ ଦୋହଲାଇ ଦେବା ଭଳି ଏକ ବଡ଼ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏକ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ବିଷୟରେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।

ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ରଣନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ‘ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ’ ଦେଇ ଗତି କରୁଥିବା ସମସ୍ତ ମାଲବାହୀ ଜାହାଜ ବା କାର୍ଗୋ  ଉପରେ ଆମେରିକା ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପରେ ବିଶ୍ୱ ବଜାର, ବିଶେଷ କରି ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ବଜାରରେ ହଲଚଲ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ଆଶଙ୍କା କରାଯାଉଛି।

କାହିଁକି ଏଭଳି କଡ଼ା ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଆପଣାଇଲେ ଟ୍ରମ୍ପ ?

ଆମେରିକାର ସୁରକ୍ଷା ଓ ଆର୍ଥିକ ସ୍ୱାର୍ଥ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିବା ଚର୍ଚ୍ଚା ହେଉଛି। ହୋରମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ଜଳମାର୍ଗ, ଯେଉଁଠାରୁ ସାରା ବିଶ୍ୱକୁ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣରେ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ପରିବହନ କରାଯାଇଥାଏ। ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ଏହି ନୂଆ କାର୍ଗୋ ଶୁଳ୍କ ନୀତି ଯୋଗୁଁ ଆଗାମୀ ଦିନରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଟ୍ରେଡ ଓ୍ଵାର ଆହୁରି ତେଜିପାରେ।

ଭାରତ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ କି ପ୍ରଭାବ?

ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରୁ ଭାରତକୁ ବହୁ ପରିମାଣରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ହୋଇଥାଏ। ଯଦି ଆମେରିକା ଏହି ମାର୍ଗ ଦେଇ ଯାଉଥିବା କାର୍ଗୋ ଉପରେ ୨୦% ଟାରିଫ୍ ଲଗାଏ, ତେବେ ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସହ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ ତେଲ ଦର ବଢ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି, ଯାହାର ପରୋକ୍ଷ ପ୍ରଭାବ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିପାରେ।

କତାରର ଫାଦର ଅମିର ଶେଖ୍ ହମଦ ବିନ ଖଲିଫା ଅଲ୍ ଥାନୀଙ୍କ ନିଧନରେ ଭାରତ ଗୋଟିଏ ଦିନର ଜାତୀୟ ଶୋକ ଘୋଷଣା କରିଛି। ଜାଣନ୍ତୁ, କୌଣସି ବିଦେଶୀ ନେତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଭାରତରେ ଜାତୀୟ ଶୋକର ଘୋଷଣା କେବେ, କାହିଁକି ଏବଂ କିପରି ହୋଇଥାଏ?

ଭାରତ, କତାରର ଫାଦର ଅମିର ଶେଖ୍ ହମଦ ବିନ ଖଲିଫା ଅଲ୍ ଥାନୀଙ୍କ ନିଧନରେ ଏକ ଦିନିଆ ଜାତୀୟ ଶୋକ ଘୋଷଣା କରିଛି। ଗତ ରବିବାର ଅର୍ଥାତ୍ ଜୁଲାଇ ୧ ତାରିଖରେ ୭୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଛି। ବର୍ଷ ୧୯୯୫ ରୁ ୨୦୧୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ କତାରର ଶାସକ ଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅମିର ଶେଖ୍ ତମିମ ବିନ ହମଦ ଅଲ୍-ଥାନୀ କତାରର ଗାଦିରେ ଅଛନ୍ତି। ଭାରତ ସରକାର ଆଜି ଅର୍ଥାତ୍ ଜୁଲାଇ ୧୩ ତାରିଖରେ ଜାତୀୟ ଶୋକ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ଘୋଷଣା ପରେ ସମସ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସରକାରୀ ବିଲଡିଂରେ ଜାତୀୟ ପତାକା ଅର୍ଦ୍ଧନମିତ ରହିବ। କୌଣସି ଆଧିକାରିକ ମନୋରଞ୍ଜନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜିତ ହେବନାହିଁ।

ଆସନ୍ତୁ, ଏହି ବାହାନାରେ ବୁଝିବା ଯେ କୌଣସି ବିଦେଶୀ ନେତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଭାରତ ଜାତୀୟ ଶୋକ କେବେ ଏବଂ କାହିଁକି ଘୋଷଣା କରେ? ଏହାର ନିୟମ କଣ? ଶୋକ ସମୟରେ କଣ କଣ ହୋଇଥାଏ? ଏବଂ କଣ ଆଦୌ ହୁଏନାହିଁ?

ଭାରତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଥର କୌଣସି ବିଦେଶୀ ନେତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଜାତୀୟ ଶୋକ ଘୋଷଣା କରେନାହିଁ। ଏହା ଏକ ବିଶେଷ କୂଟନୈତିକ ଏବଂ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅଟେ। ଜାତୀୟ ଶୋକର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଭାରତ ସରକାର ସେହି ଦିବଙ୍ଗତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପ୍ରତି ସାଧାରଣ ଭାବେ ସମ୍ମାନ ଏବଂ ଦୁଃଖ ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଭାରତର ସେହି ଦେଶ ସହିତ ଥିବା ସମ୍ପର୍କ, ନେତାଙ୍କ ବୈଶ୍ୱିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଏବଂ ଭାରତ ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ଅବଦାନକୁ ଦେଖି ନିଆଯାଇଥାଏ। ଜାତୀୟ ଶୋକ କେବଳ ଏକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକତା ନୁହେଁ। ଏହା ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ନୀତି, ମାନବୀୟ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଏବଂ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ମାନର ଏକ ବାର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ଅଟେ।

ଜାତୀୟ ଶୋକ କଣ?

ଜାତୀୟ ଶୋକ ସମଗ୍ର ଦେଶ ପକ୍ଷରୁ ଦୁଃଖ ପ୍ରକାଶ କରିବାର ଏକ ସରକାରୀ ମାଧ୍ୟମ। ଏଥିରେ ସରକାର ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଅବଧି ପାଇଁ କିଛି ସମ୍ମାନଜନକ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ସବୁଠାରୁ ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପ ହେଉଛି ଜାତୀୟ ପତାକାକୁ ଅର୍ଦ୍ଧନମିତ କରିବା। ଜାତୀୟ ଶୋକ ସମୟରେ ଏହି ବାର୍ତ୍ତା ଦିଆଯାଏ ଯେ ଦିବଙ୍ଗତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କର ଭାରତ ଏବଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଥିଲା। ଏହି ସମ୍ମାନ ଭାରତୀୟ ନେତା, ସାମାଜିକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ଏବଂ କିଛି ବିଦେଶୀ ନେତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇପାରେ। ଜାତୀୟ ଶୋକର ଘୋଷଣା କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର କରନ୍ତି। ସାଧାରଣତଃ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ, ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଭାଗ ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ସାମିଲ ଥାଆନ୍ତି।

ଭାରତ ଏପରି କାହିଁକି କରେ?

ଜାତୀୟ ଶୋକ ପଛରେ ଅନେକ କାରଣ ଥାଏ। ପ୍ରଥମ କାରଣ ହେଉଛି ମାନବୀୟ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା। କୌଣସି ବଡ଼ ନେତାଙ୍କ ନିଧନ ସେହି ଦେଶ ପାଇଁ ଗଭୀର ଦୁଃଖର ବିଷୟ ହୋଇଥାଏ। ଭାରତ ସେହି ଦୁଃଖରେ ନିଜର ଭାଗିଦାରୀ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରେ। କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ। ଯେତେବେଳେ ଭାରତ କୌଣସି ବନ୍ଧୁ ଦେଶର ନେତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଶୋକ ଘୋଷଣା କରେ, ତେବେ ଏହା ସେହି ଦେଶର ଜନସାଧାରଣ ଏବଂ ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରତି ସମ୍ମାନର ସଙ୍କେତ ହୋଇଥାଏ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଶ୍ୱାସ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଅନେକ ବିଦେଶୀ ନେତା ଭାରତ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ, ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ଶକ୍ତି, ଶିକ୍ଷା, ସଂସ୍କୃତି କିମ୍ବା ସୁରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ବଢ଼ାଇଥାନ୍ତି। ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଜାତୀୟ ଶୋକ ତାଙ୍କ ଅବଦାନକୁ ସ୍ୱୀକାର କରିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ ପାଲଟେ। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଭାରତର 'ବସୁଧୈବ କୁଟୁମ୍ବକମ୍' (ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଏକ ପରିବାର) ଚିନ୍ତାଧାରା ସହିତ ମଧ୍ୟ ଜଡ଼ିତ। ଭାରତ ପ୍ରାୟତଃ ବୈଶ୍ୱିକ ଦୁଃଖ ଏବଂ ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ସହାନୁଭୂତି ପ୍ରକାଶ କରିଥାଏ।

କୌଣସି ବିଦେଶୀ ନେତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଜାତୀୟ ଶୋକ ଘୋଷଣା କରିବାର କୌଣସି ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଏବଂ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ନିୟମ ନାହିଁ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାମଲାରେ ଭାରତ ସରକାର ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଭିନ୍ନ ଭାବରେ ଦେଖନ୍ତି। ଏହା ଜରୁରୀ ନୁହେଁ ଯେ କୌଣସି ଦେଶର ପ୍ରତ୍ୟେକ ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ବର୍ତ୍ତମାନର ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ନିଧନରେ ଭାରତ ଜାତୀୟ ଶୋକ ଘୋଷଣା କରିବ। ଏହା ସରକାରଙ୍କ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବିବେଚନାଭିତ୍ତିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି।

ଗୋଟିଏ ଦିନର ଶୋକ କାହିଁକି ହୁଏ?

ବିଦେଶୀ ନେତାମାନଙ୍କ ମାମଲାରେ ଭାରତ ସରକାର ପ୍ରାୟତଃ ଏକ ଦିନିଆ ଜାତୀୟ ଶୋକ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି। ଏହାର ଅବଧି ପ୍ରତ୍ୟେକ ମାମଲାରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ। ଅବଧି ସ୍ଥିର କରିବାର ଅଧିକାର କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପାଖରେ ଥାଏ। ଗୋଟିଏ ଦିନର ଶୋକ ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ସମ୍ମାନର ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଏବଂ ଗରିମାପୂର୍ଣ୍ଣ ସଙ୍କେତ। ଏହା ସମ୍ପୃକ୍ତ ଦେଶ ସହିତ ଭାରତର ସମ୍ପର୍କର ଗାମ୍ଭୀର୍ଯ୍ୟକୁ ଦର୍ଶାଏ। ଅଧିକ ଦିନର ଶୋକ ସାଧାରଣତଃ ଭାରତର ବର୍ତ୍ତମାନର କିମ୍ବା ପୂର୍ବତନ ଶୀର୍ଷ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପଦାଧିକାରୀଙ୍କ ନିଧନ ଭଳି ମାମଲାରେ ଦେଖାଯାଏ।

ଜାତୀୟ ଶୋକରେ କଣ କଣ ହୋଇଥାଏ?

ଜାତୀୟ ଶୋକ ଘୋଷଣା ହେବା ପରେ ସରକାର ଏକ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଆଦେଶ ଜାରି କରନ୍ତି। ଏଥିରେ ତାରିଖ, ଅବଧି ଏବଂ ପାଳନ କରାଯିବାକୁ ଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ବିଷୟରେ କୁହାଯାଇଥାଏ। ସାଧାରଣତଃ ଏହିସବୁ କଥା ସାମିଲ ଥାଏ:

• ଜାତୀୟ ପତାକା ଅର୍ଦ୍ଧନମିତ ହୁଏ: ସାରା ଦେଶରେ ସେହି ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ତ୍ରିରଙ୍ଗା ପତାକାକୁ ଅଧା ନୁଆଇଁ ଦିଆଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ନିୟମିତ ଭାବେ ଉଡ଼ାଯାଏ। ଏଥିରେ ପ୍ରମୁଖ ସରକାରୀ ଭବନ ଏବଂ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସାମିଲ। ବିଦେଶରେ ଥିବା ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସ ଏବଂ ହାଇକମିଶନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପୃଥକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇପାରେ। ଅନେକ ମାମଲାରେ ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ଜାତୀୟ ପତାକା ଅର୍ଦ୍ଧନମିତ କରାଯାଏ। ପତାକାକୁ ଅର୍ଦ୍ଧନମିତ କରିବା ଶୋକ ଏବଂ ସମ୍ମାନର ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପ୍ରତୀକ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ କରାଯାଏ। ଏଥିପାଇଁ ଭାରତର ପତାକା ନିୟମ (Flag Code) ପାଳନ କରାଯାଏ।

• ଆଧିକାରିକ ମନୋରଞ୍ଜନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ହୁଏନାହିଁ: ଜାତୀୟ ଶୋକ ସମୟରେ ସରକାରଙ୍କ କୌଣସି ଆଧିକାରିକ ମନୋରଞ୍ଜନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜିତ ହୁଏନାହିଁ। ଯେପରିକି ସାଂସ୍କୃତିକ ସମାରୋହ, ଉତ୍ସବ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ସରକାରୀ ମନୋରଞ୍ଜନ ଆୟୋଜନ କିମ୍ବା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ମହୋତ୍ସବକୁ ରୋକାଯାଇପାରେ। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଶୋକର ଗରିମା ବଜାୟ ରଖିବା। ତେବେ ଜରୁରୀ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରହେ। ଡାକ୍ତରଖାନା, ପୋଲିସ, ସୁରକ୍ଷା, ପରିବହନ ଏବଂ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସେବା ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।

• ଶୋକ ବାର୍ତ୍ତା ଜାରି କରାଯାଏ: ରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ, ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ବରିଷ୍ଠ ନେତାମାନେ ଦିବଙ୍ଗତ ନେତାଙ୍କ ପ୍ରତି ସମବେଦନା ପ୍ରକାଶ କରିପାରିବେ। ସେମାନେ ସେହି ନେତାଙ୍କ ଅବଦାନକୁ ମନେ ପକାନ୍ତି ଏବଂ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଦେଶର ଜନସାଧାରଣ ଓ ପରିବାର ପ୍ରତି ସହାନୁଭୂତି ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ଅନେକ ସମୟରେ ଭାରତର କୌଣସି ମନ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ବିଶେଷ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କୁ ଅନ୍ତ୍ୟେଷ୍ଟି କ୍ରିୟା କିମ୍ବା ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ସଭାରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପଠାଯାଏ। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ସମ୍ପର୍କର ନିବିଡ଼ତାକୁ ଦର୍ଶାଏ।

• କୂଟନୈତିକ ସ୍ତରରେ ସମବେଦନା: ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଦେଶର ଦୂତାବାସ କିମ୍ବା ସରକାରଙ୍କ ପାଖକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ବାର୍ତ୍ତା ପଠାଇଥାଏ। ଭାରତରେ ଥିବା ସେହି ଦେଶର ଦୂତାବାସକୁ ଯାଇ ମଧ୍ୟ ସମବେଦନା ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇପାରେ। ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ କିମ୍ବା ହାଇକମିଶନର ସେହି ଦେଶର ସରକାରଙ୍କୁ ଭେଟି ଭାରତ ପକ୍ଷରୁ ଶୋକ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଇପାରିବେ।

କଣ ଜାତୀୟ ଶୋକରେ ଛୁଟି ହୋଇଥାଏ?

ଜାତୀୟ ଶୋକର ଅର୍ଥ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଥର ସରକାରୀ ଛୁଟି (Public Holiday) ନୁହେଁ। ଲୋକମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ଭାବିନିଅନ୍ତି ଯେ ଜାତୀୟ ଶୋକ ଘୋଷଣା ହେଲେ ସ୍କୁଲ, ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ବନ୍ଦ ରହିବ। ଏହା ଜରୁରୀ ନୁହେଁ। ସରକାରୀ ଛୁଟି ପାଇଁ ପୃଥକ ସରକାରୀ ଆଦେଶ ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇଥାଏ। ଜାତୀୟ ଶୋକ ସମୟରେ ସାଧାରଣ ପ୍ରଶାସନ ଏବଂ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ସେବା ଚାଲୁ ରହିପାରେ। ବର୍ଷ ୧୯୯୭ ପରେ ଶୋକ ଘୋଷଣା ସହିତ ସରକାରୀ ଛୁଟି ଆପେ ଆପେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ବୋଲି ଗଣ୍ୟ କରାଯାଏ ନାହିଁ।

ଯଦି ସରକାର ଉଚିତ ମଣନ୍ତି, ତେବେ ସେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଛୁଟି ଘୋଷଣା କରିପାରିବେ। କିନ୍ତୁ ବିଦେଶୀ ନେତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ଘୋଷିତ ଏକ ଦିନିଆ ଶୋକରେ ସାଧାରଣତଃ ମୁଖ୍ୟତଃ ପତାକା ଅର୍ଦ୍ଧନମିତ କରିବା ଏବଂ ଆଧିକାରିକ ମନୋରଞ୍ଜନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା ସାମିଲ ଥାଏ।

ପୂର୍ବରୁ କେଉଁ ପ୍ରମୁଖ ବିଦେଶୀ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱଙ୍କ ନିଧନରେ ଜାତୀୟ ଶୋକ ରହିଛି?

ଭାରତ ଅତୀତରେ କିଛି ବିଦେଶୀ ନେତାଙ୍କ ନିଧନରେ ଜାତୀୟ ଶୋକ ଘୋଷଣା କରିଛି। ଏଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଭାରତର ବିଶେଷ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଦର୍ଶାଇଥାଏ।

• ଜାପାନର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସିଞ୍ଜୋ ଆବେଙ୍କ ହତ୍ୟା ପରେ ଭାରତ ଗୋଟିଏ ଦିନର ଜାତୀୟ ଶୋକ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ଆବେଙ୍କୁ ଭାରତର ଜଣେ ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ବନ୍ଧୁ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା। ଭାରତ-ଜାପାନ ରଣନୈତିକ ସହଭାଗିତାକୁ ମଜବୁତ କରିବାରେ ତାଙ୍କର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଥିଲା।

• ସଂଯୁକ୍ତ ଆରବ ଏମିରେଟ୍ସ (UAE)ର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶେଖ୍ ଖଲିଫା ବିନ ଜାୟଦ ଅଲ୍ ନାହୟାନଙ୍କ ନିଧନରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଶୋକ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ଭାରତ ଏବଂ ୟୁଏଇ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ, ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ, ଶକ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରବାସୀ ଭାରତୀୟଙ୍କ କାରଣରୁ ମଜବୁତ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି।

• ଇରାନର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଇବ୍ରାହିମ ରାଇସିଙ୍କ ହେଲିକପ୍ଟର ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ଗୋଟିଏ ଦିନର ଜାତୀୟ ଶୋକ ପାଳନ କରିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ଭାରତ-ଇରାନ ସମ୍ପର୍କରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନକୁ ମନେ ପକାଯାଇଥିଲା।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପୁଣି ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚ୍ୟ ଅଶାନ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଛି । ସେପଟେ ଆୟତୁଲ୍ଲା ଖାମନେଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁର ପ୍ରତିଶୋଧର ନିଆଁରେ ଜଳୁଛି ଇରାନ । ଇସ୍ରାଏଲ୍, ଆମେରିକା ସମେତ ୧୩  ଜଣଙ୍କୁ ହିଟଲିଷ୍ଟରେ ରଖିଛି ଇରାନ । ସ୍ଥାନୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଇରାନ୍ ହିଟଲିଷ୍ଟରେ ବେଞ୍ଜାମିନ ନେତାନ୍ୟାହୁ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସମେତ ଅନ୍ୟ ଇରୋପୀୟ ଦେଶର ମୁଖ୍ୟଙ୍କ ଫଟୋ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି । 

ଏହି ତାଲିକା ଇରାନ ରାଜଧାନୀର ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ଖବରକାଗଜ ‘ହାମଶାହରି’ "Hamshahri" ହିଟଲିଷ୍ଟରେ ଥିବା ନେତାଙ୍କ ଫଟୋ ଏବଂ ନାଁ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି । ପ୍ରଥମରେ ରହିଛନ୍ତି ନେତାନ୍ୟାହୁ ଏବଂ ଟ୍ରମ୍ପ । ସେମାନଙ୍କ ତଳେ କମଳା ରଙ୍ଗର ଜେଲ୍ ୟୁନିଫର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା ଅନ୍ୟ ୧୧ ଜଣ ନେତା ଅଛନ୍ତି । ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛନ୍ତି ବ୍ରିଟିଶ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ କୈର ଷ୍ଟାରମର, ଫ୍ରାନ୍ସ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଇମାନୁଏଲ ମାକ୍ରନ, ଇଟାଲୀ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜର୍ଜିଆ ମେଲୋନି, ଜର୍ମାନ ଚାନ୍ସେଲର ଫ୍ରେଡ୍ରିକ୍ ମର୍ଜ, ଆମେରିକାର ବୈଦେଶିକ ସଚିବ ମାର୍କୋ ରୁବିଓ, ଆମେରିକାର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସଚିବ ପିଟ୍ ହେଗସେଥ୍, ଆମେରିକାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କମାଣ୍ଡର ବ୍ରାଡ୍ କୁପର, ଇସ୍ରାଏଲରେ ଥିବା ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ମାଇକ୍ ହୁକାବି, ଇସ୍ରାଏଲ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ବାହିନୀ ମୁଖ୍ୟ କର୍ମଚାରୀ ଇୟାଲ୍ ଜମିର ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲୀ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଗିଦିଓନ୍ ସାର୍ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି।

ପ୍ରକାଶିତ ଫଟୋରେ ଶୀର୍ଷକ ରଖାଯାଇଛି "ଆକସ୍ମିକ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରୁହନ୍ତୁ।" ଏହା ସହିତ ମୋଜତବା ଖାମନେଇଙ୍କ ଏକ ବିବୃତ୍ତି ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ସେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ କହିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରତିଶୋଧ ହେଉଛି ଆମ ଦେଶର ଇଚ୍ଛା ଏବଂ ଏହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ମୋଜତାବା ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଶବଦାହ ପରେ ଏହି ବିବୃତ୍ତି ଦେଇଥିଲେ ।

ପାକିସ୍ତାନର ତରବେଲା-୫ ହାଇଡ୍ରୋ ପାୱାର ପ୍ରୋଜେକ୍ଟରେ ହୋଇଥିବା କଫରଡ୍ୟାମ୍ (Coffer-dam) ଦୁର୍ଘଟଣାର ସରକାରୀ ତଦନ୍ତରେ ଠିକାଦାର, କନସଲଟାଣ୍ଟ ଏବଂ ୱାପ୍ଡା (WAPDA) ତିନିଜଣଙ୍କୁ ଦାୟୀ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ପରେ ପ୍ରକଳ୍ପର ବ୍ୟୟ ଅଟକଳ ୮୨ ଅରବ (ବିଲିୟନ) ପାକିସ୍ତାନୀ ଟଙ୍କାରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୩୧୭ ଅରବ ପାକିସ୍ତାନୀ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି ଏବଂ କାମରେ ଅତିକମରେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଛି।

ପାକିସ୍ତାନର ୧,୫୩୦ ମେଗାୱାଟ୍ କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ ତରବେଲା-୫ ଏକ୍ସଟେନସନ ହାଇଡ୍ରୋ ପାୱାର ପ୍ରୋଜେକ୍ଟରେ ହୋଇଥିବା କଫରଡ୍ୟାମ୍ ଦୁର୍ଘଟଣା ଉପରେ ସରକାରୀ ତଦନ୍ତରୁ ଅନେକ ଗୁରୁତର ଖୁଲାସା ହୋଇଛି। ତଦନ୍ତ ସମିତି ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ପାଇଁ ଠିକାଦାର, କନସଲଟାଣ୍ଟ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଜଳ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ ବିକାଶ ପ୍ରାଧିକରଣ ତିନିଜଣଙ୍କୁ ଦାୟୀ କରିଛନ୍ତି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଚୁକ୍ତିନାମା (କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ) ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହେବା ପରେ ବିନା ଅନୁମତିରେ କଫରଡ୍ୟାମ୍ର ଡିଜାଇନ୍ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାଫଳରେ ତାର ଗଠନ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଶେଷରେ ତାହା ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼ିଥିଲା। ଏହି ଘଟଣା ଯୋଗୁଁ ପ୍ରକଳ୍ପର ଖର୍ଚ୍ଚ ୮୨ ଅରବ ଟଙ୍କା (PKR) ରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୩୧୭ ଅରବ ଟଙ୍କା (PKR) ରେ ପହଞ୍ଚିଛି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନରେ ଅତିକମରେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଛି। ପାକିସ୍ତାନ ଯୋଜନା ଆୟୋଗଙ୍କ କହିବାନୁଯାୟୀ, ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି ହେବା ହେତୁ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରୁ ଉତ୍ପାଦନ ହେବାକୁ ଥିବା ବିଦ୍ୟୁତର ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ ବହୁତ ବଢ଼ିଯାଇପାରେ, ଯାହା ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବହାର୍ଯ୍ୟତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

ସରକାରୀ ତଦନ୍ତରେ ତିନି ପକ୍ଷ ଉପରେ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ

ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରମୁଖ ନ୍ୟୁଜ୍ ୱେବସାଇଟ୍ 'ଡନ୍' (Dawn) ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ପାକିସ୍ତାନ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ତିନି ସଦସ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ତଦନ୍ତ ସମିତି ନିଜ ରିପୋର୍ଟରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତରବେଲା-୫ ଏକ୍ସଟେନସନ ହାଇଡ୍ରୋ ପାୱାର ପ୍ରୋଜେକ୍ଟରେ କଫରଡ୍ୟାମ୍ ଭାଙ୍ଗିବା ଘଟଣା କୌଣସି ଗୋଟିଏ ପକ୍ଷର ଭୁଲ୍ ନଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ମୁତାବକ ଠିକାଦାର, କନସଲଟାଣ୍ଟ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଜଳ ଓ ବିଦ୍ୟୁତ ବିକାଶ ପ୍ରାଧିକରଣ (WAPDA) ତିନିହେଁ ନିଜ ନିଜ ସ୍ତରରେ ନିୟମ ପାଳନ କରିନାହାନ୍ତି। ତଦନ୍ତ ସମିତି କହିଛନ୍ତି ଯେ କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ ପରେ କଫରଡ୍ୟାମ୍ର ଡିଜାଇନ୍ରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଥିଲା, ଯଦିଓ ଏହାର ଅନୁମତି ନଥିଲା। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଡିଜାଇନ୍କୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦିଆଗଲା ଏବଂ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ମଧ୍ୟ କେହି ଏହାର ବୈଧତା ଓ ବୈଷୟିକ (ଟେକ୍ନିକାଲ୍) ତ୍ରୁଟି ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇ ନଥିଲେ।

ଡିଜାଇନ୍ ବଦଳିବା ଯୋଗୁଁ ଦୁର୍ବଳ ହେଲା ଗଠନ

ତଦନ୍ତ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଠିକାଦାର 'ପାୱାର କନଷ୍ଟ୍ରକ୍ସନ କର୍ପୋରେସନ ଅଫ୍ ଚାଇନା ଲିମିଟେଡ୍' କଫରଡ୍ୟାମ୍ର ଡିଜାଇନ୍ ବଦଳାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲା। ଏହା ଅଧୀନରେ ପୂର୍ବ ଡିଜାଇନ୍ ବଦଳରେ ସମଗ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ପଥର ଭର୍ତ୍ତି ଗଠନ (Rock-filled structure) ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥିଲା। ତଦନ୍ତ ସମିତିର କହିବା କଥା ଯେ ଏହି ବିକଳ୍ପ ପୂର୍ବ ଅପେକ୍ଷା ଦୁର୍ବଳ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥିଲା। ରିପୋର୍ଟରେ ଏହା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଇଛି ଯେ WAPDA ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦେଇଦେଇଥିଲା, ଯଦିଓ ସେ ଏହା ଦେଖିନଥିଲା କି ଏହା କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟର ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଅଛି କି ନାହିଁ।

ବନ୍ୟାକୁ କାରଣ ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ତଦନ୍ତରୁ ପଦାକୁ ଆସିଲା ସତ୍ୟ

WAPDA କଫରଡ୍ୟାମ୍ ଭାଙ୍ଗିବାର କାରଣ ବନ୍ୟା ବୋଲି ଦର୍ଶାଇଥିଲା। ତେବେ ତଦନ୍ତ ସମିତି ଏହି ଦାବିକୁ ଗ୍ରହଣ କରିନାହାନ୍ତି। ରିପୋର୍ଟରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଯେଉଁ ସମୟରେ ଏହି ଘଟଣା ଘଟିଲା, ସେତେବେଳେ ଜଳ ପ୍ରବାହ ତରବେଲା ବନ୍ଧର ପୁରୁଣା ରେକର୍ଡ ଅନୁସାରେ ସାଧାରଣ ଥିଲା ଏବଂ ଏହା କଫରଡ୍ୟାମ୍ର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଡିଜାଇନ୍ କ୍ଷମତା ଠାରୁ ମଧ୍ୟ କମ୍ ଥିଲା। ସମିତିଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଗଠନରେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୁରକ୍ଷା ସ୍ତର ଏବଂ ଫିଲ୍ଟର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନଥିବା ହେତୁ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଛି। ଅର୍ଥାତ୍ ସମସ୍ୟା ପ୍ରାକୃତିକ ନଥିଲା ବରଂ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ଡିଜାଇନ୍ ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିଲା।

୮୨ ଅରବରୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୩୧୭ ଅରବରେ ପହଞ୍ଚିଲା ଖର୍ଚ୍ଚ

ତରବେଲା-୫ ଏକ୍ସଟେନସନ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ବର୍ଷ ୨୦୧୭ରେ ପ୍ରାୟ ୮୨.୩୬ ଅରବ ପାକିସ୍ତାନୀ ଟଙ୍କାର ବ୍ୟୟ ଅଟକଳ ସହ ମଞ୍ଜୁରୀ ମିଳିଥିଲା। କିନ୍ତୁ କଫରଡ୍ୟାମ୍ ଭାଙ୍ଗିବା ପରେ କାମ ଅଟକି ଗଲା ଏବଂ ଖର୍ଚ୍ଚ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଲା। ଏବେ ଏହା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୩୧୭ ଅରବ ପାକିସ୍ତାନୀ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚି ସାରିଛି। ପାକିସ୍ତାନ ଯୋଜନା ଆୟୋଗଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି କାରଣରୁ ଆଗାମୀ ୩୦ ବର୍ଷରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରୁ ଉତ୍ପାଦନ ହେବାକୁ ଥିବା ବିଦ୍ୟୁତର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତି ୟୁନିଟ୍ ପ୍ରାୟ ୨୭ ରୁ ୨୪ ପାକିସ୍ତାନୀ ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିପାରେ। ରିପୋର୍ଟରେ ଏହାକୁ ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ମହଙ୍ଗା ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତି (Renewable energy) ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

ବିଦେଶୀ ଋଣରେ ଚାଲିଛି ପ୍ରକଳ୍ପ, ଶେଷ ହେବାରେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ବିଳମ୍ବ

ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ଏସିଆନ୍ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚର ଇନଭେଷ୍ଟମେଣ୍ଟ ବ୍ୟାଙ୍କରୁ ମିଳିଥିବା ପ୍ରାୟ ୭୦ କୋଟି ଡଲାରର ଋଣ ସହାୟତାରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି। ପୂର୍ବରୁ ଏହାକୁ ବର୍ଷ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ଶେଷ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏବେ ଏହାକୁ ଜୁନ୍ ୨୦୨୮ ସୁଦ୍ଧା ଶେଷ କରାଯିବା ନେଇ କୁହାଯାଉଛି। ତଦନ୍ତ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, କଫରଡ୍ୟାମ୍ ଭାଙ୍ଗିବା ପରେ କାମ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବନ୍ଦ ରହିଥିଲା, ଯାହାଫଳରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ସମୟ ଉଭୟରେ ବହୁତ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି।

ପେମେଣ୍ଟ ଏବଂ ତଦାରଖ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଉଠିଲା ପ୍ରଶ୍ନ

ତଦନ୍ତ ସମିତି ପ୍ରକଳ୍ପର ତଦାରଖ (ମନିଟରିଂ) ଏବଂ ପେମେଣ୍ଟ (ଟଙ୍କା ଦେବା) ପ୍ରକ୍ରିୟା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, WAPDA ବର୍ଷ ୨୦୨୩ରେ କନସଲଟାଣ୍ଟଙ୍କ ଠାରୁ କଫରଡ୍ୟାମ୍ର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ରିପୋର୍ଟ ମାଗିଥିଲା, କିନ୍ତୁ କନସଲଟାଣ୍ଟ ନିଜେ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ବଦଳରେ ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ଠିକାଦାରଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଦେଇଥିଲା। ଠିକାଦାର ମଧ୍ୟ ଏକ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବିଳମ୍ବ କରିବା ପରେ ରିପୋର୍ଟ ଦେଇଥିଲା। ତଦନ୍ତରୁ ଏହା ମଧ୍ୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି ଯେ ଅସ୍ଥାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏଭଳି ପେମେଣ୍ଟ କରାଯାଇଛି, ଯାହାଫଳରେ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଠିକାଦାରଙ୍କ ଠାରୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ଆଦାୟ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇପଡ଼ିଛି। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ WAPDA କନସଲଟେନ୍ସି କମ୍ପାନୀର କଣ୍ଟ୍ରାକ୍ଟ ମଧ୍ୟ ବାତିଲ କରିଦେଇଛି।