ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଓମାନ ଉପକୂଳରେ ଗୋଟିଏ ଭାରତୀୟ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି । ଫଳରେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି । କେନ୍ଦ୍ର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ ଘଟଣାକୁ ନିନ୍ଦା କରିଛି । ସାଧାରଣ ନାଗରିକ ଏବଂ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ତୁରନ୍ତ ବନ୍ଦ ହେବା ଉଚିତ ବୋଲି ଭାରତ କହିଛି । 

ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ସୂଚନା ମୁତାବକ, ଓମାନର ଲିମାହ ନିକଟେ ସୋମବାର ଏମ୍ଏସଭି ଅଲୁ ଜୁସୁଫୀ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଛି । ଯେଉଁଥିରେ 14 ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କ ଥିବାବେଳେ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି । ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରାଳୟ, ମୃତକଙ୍କ ପରିବାରବର୍ଗଙ୍କ ପ୍ରତି ସମବେଦନା ଜଣାଇଛି । ଓମାନସ୍ଥିତ ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛି। ମସ୍କଟସ୍ଥିତ ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସ, ଓମାନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ସହ ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରି ମୃତକଙ୍କ ପାର୍ଥୀବ ଶରୀରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ସ୍ୱଦେଶ ଫେରାଇ ଆଣିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ ଜାରି ରଖିଛି । ଏହି ଆକ୍ରମଣରେ ଅନ୍ୟ ୧୩ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ କିପରି ସୁରକ୍ଷିତ ଫେରିବେ ତାହା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଛି । 

ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପୁନର୍ବାର ଉତ୍ତେଜନାକୁ ତୁରନ୍ତ ହ୍ରାସ କରିବାକୁ କହିଛନ୍ତି । କୂଟନୈତିକ ସମାଧାନ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଆଲୋଚନାକୁ ସଫଳତାର ସହ ସମ୍ପନ୍ନ କରାଯିବ ଉଚିତ । ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିରତା ପୁନଃସ୍ଥାପିତ ହୋଇପାରିବ।

ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଏବଂ ନାଗରିକ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଟାର୍ଗେଟ୍ କରିବା ବନ୍ଦ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜଳପଥ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଯଥାଶୀଘ୍ର ବିନା କୌଣସି ବାଧାବିଘ୍ନରେ ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରାଯିବା ଉଚିତ ।

କାଠମାଣ୍ଡୁ: ନେପାଳର ମାଉଣ୍ଟ ଏଭରେଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଘଟିଛି ଭୟଙ୍କର ହେଲିକପ୍ଟର ଦୁର୍ଘଟଣା। ଫେରିଚେ ହେଲିପ୍ୟାଡ୍‌ରେ ଅବତରଣ ସମୟରେ ପରସ୍ପର ସହ ଧକ୍କା ହୋଇ କ୍ରାସ୍ ହୋଇଛି ଦୁଇଟି ହେଲିକପ୍ଟର। ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଘଟଣା ପରେ ସମଗ୍ର ଅଞ୍ଚଳରେ ଆତଙ୍କ ଖେଳିଯାଇଛି।

ମୃତକ ଭାରତୀୟ

ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ନଭେମ୍ବର ୩ ତାରିଖ ମଙ୍ଗଳବାର ସକାଳେ ଏଭରେଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳର ଫେରିଚେ ହେଲିପ୍ୟାଡ୍‌ରେ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଛି। ଦୁଇଟି ହେଲିକପ୍ଟର ଫିଶ୍ ଟେଲ୍ ଏୟାର ଏବଂ ଏୟାର ଡାଇନାଷ୍ଟିର ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଛି। ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ବସନ୍ତ କୁମାର ବାଲାରାମାରାମଡୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଆହତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ ଶୈଳେଶ କୃଷ୍ଣ ପଟେଲଙ୍କ ସହ ଜଣେ ନ୍ୟୁଜିଲାଣ୍ଡ ନାଗରିକ ରହିଛନ୍ତି।

କାଠମାଣ୍ଡୁ ହସ୍ପିଟାଲକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ଆହତ

ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ଆହତ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ହେଲିକପ୍ଟର ଯୋଗେ କାଠମାଣ୍ଡୁସ୍ଥିତ ମେଡିସିଟି ହସ୍ପିଟାଲକୁ ନିଆଯାଇଛି। ସେଠାରେ ସେମାନଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା ଚାଲିଛି। ସୋଲୁଖୁମ୍ବୁ ଜିଲ୍ଲାର ପୋଲିସ ମୁଖ୍ୟ ମୌସମ ତାମାଙ୍ଗ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ଏବଂ ମୃତାହତଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।

ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଲା ଦୁର୍ଘଟଣାର ଭିଡିଓ

ଘଟଣାର ଏକ ଭିଡିଓ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଭିଡିଓରେ ଦୁଇଟି ହେଲିକପ୍ଟର ପରସ୍ପର ନିକଟକୁ ଆସିବା ପରେ ଧକ୍କା ହେଉଥିବାର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଧକ୍କା ପରେ ହେଲିପ୍ୟାଡ୍‌ରେ ଉପସ୍ଥିତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହଠାତ୍ ଆତଙ୍କ ଖେଳିଯାଇଥିଲା। ଜୀବନ ବଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ଲୋକେ ଏଣେତେଣେ ଦୌଡ଼ିବାକୁ ଲାଗିଥିଲେ।

ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି

ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ସିମ୍ରିକ୍ ଏୟାରର ଏକ ହେଲିକପ୍ଟର ପହଞ୍ଚି ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ସହଯୋଗ କରିଛି। ଫିଶ୍ ଟେଲ୍ ଏୟାରର ହେଲିକପ୍ଟରକୁ କ୍ୟାପ୍ଟେନ୍ ପ୍ରଜ୍ଜ୍ୱଳ କେ.ସି. ଉଡ଼ାଉଥିବାବେଳେ ଏୟାର ଡାଇନାଷ୍ଟିର ହେଲିକପ୍ଟରର ଦାୟିତ୍ୱରେ କ୍ୟାପ୍ଟେନ୍ ରବିନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଜାପତି ଥିଲେ। 

ତେବେ ଦୁଇଟି ହେଲିକପ୍ଟର କିପରି ପରସ୍ପର ସହ ଧକ୍କା ହେଲା, ତାହାର କାରଣ ଏବେ ଯାଏଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ। ଘଟଣାର ଅଧିକ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରୁଛନ୍ତି ନେପାଳର ସମ୍ପୃକ୍ତ ଅଧିକାରୀ।ଏଭରେଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ପୁଣିଥରେ ପର୍ବତାଞ୍ଚଳରେ ହେଲିକପ୍ଟର ଉଡ଼ାଣର ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛି। 

ଜର୍ଜିଆର ଫରସାଇଥ୍ କାଉଣ୍ଟିରେ ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ଶୁଚିତା ପଟେଲ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ପାର୍ଟିରୁ କାଉଣ୍ଟି କମିଶନର ଭାବେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢୁଛନ୍ତି। ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଗମ୍ଭୀର ନସ୍ଲବାଦର ଇତିହାସ ସହିତ ଜଡିତ।

ଆମେରିକାର ଜର୍ଜିଆ ପ୍ରଦେଶର ଫରସାଇଥ୍ କାଉଣ୍ଟି ଗମ୍ଭୀର ନସ୍ଲବାଦ ଏବଂ ହିଂସାତ୍ମକ ଇତିହାସ ସହ ଜଡିତ। ଆମେରିକାରେ ନଭେମ୍ବର ୩ ତାରିଖରେ ମିଡ୍ଟର୍ମ ନିର୍ବାଚନ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଛି। ଏପରି ସ୍ଥଳେ ଇତିହାସର ବିପରୀତ ଏହି ସ୍ଥାନରୁ ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ମହିଳା ଶୁଚିତା ପଟେଲ ଡେମୋକ୍ରାଟିକ୍ ପାର୍ଟିରୁ କାଉଣ୍ଟି କମିଶନର ଭାବେ ସ୍ଥାନୀୟ ନିର୍ବାଚନ ଲଢୁଛନ୍ତି।

ତାଙ୍କର ମୁକାବିଲା ଏଭଳି ଜଣେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରିପବ୍ଲିକାନ୍ ନେତାଙ୍କ ସହ ହେଉଛି, ଯିଏ ଗତ ୧୬ ବର୍ଷ ହେବ ବିନା କୌଣସି ବିରୋଧରେ ନିର୍ବାଚନ ଜିତିଆସୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବାରେ କୌଣସି ସୁଯୋଗ ଛାଡୁ ନାହାନ୍ତି। ଶୁଚିତା ପଟେଲଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଏହି ଭୟକୁ ଦୂର କରିବା। ଏହା ସହିତ ନିଜର ପ୍ରବାସୀ (ଭାରତୀୟ) ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସୁରକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ପିଲାମାନଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଏକ ଉନ୍ନତ, ସୁନ୍ଦର ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ସମାଜ ଗଠନ କରିବା। ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଶୁଚିତା ପଟେଲଙ୍କ ସହ ଜଡିତ କିଛି ଅନ୍ୟ ଜରୁରୀ କଥା।

ଶୁଚିତା ଆମେରିକାରେ କେଉଁଠାରୁ ଆସିଛନ୍ତି?

ଉତ୍ତର ଜର୍ଜିଆର ବାସିନ୍ଦା ଶୁଚିତା ପଟେଲଙ୍କ ଜନ୍ମ ଆମେରିକାର ଡେଟ୍ରଏଟ୍ ସହରରେ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୯୩ ମସିହାରେ ସେ ଉତ୍ତର ଜର୍ଜିଆକୁ ଆସିଥିଲେ ଏବଂ ସେବେଠାରୁ ସେଠାରେ ବସବାସ କରୁଛନ୍ତି। ସେ ସେଠାରେ ହିଁ ଶିକ୍ଷାଲାଭ କରିଥିଲେ, ନିଜର କ୍ୟାରିୟର ଗଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ତିନିଜଣ ସନ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ଶୁଚିତାଙ୍କ କହିବାନୁସାରେ, “ଏହା ମୋ ପାଇଁ କୌଣସି ଅଭିଯାନର ବିରତି ନୁହେଁ, ଏହା ମୋର ଘର।” ଶୁଚିତାଙ୍କ ମାତାପିତା ଭାରତରୁ ଆସିଛନ୍ତି।

ଅର୍ଥନୀତି କ୍ଷେତ୍ରର ଅଭିଜ୍ଞ ବୃତ୍ତିଗତ ଶୁଚିତାଙ୍କ ପାଖରେ FP&A, କଣ୍ଟ୍ରୋଲର୍ସିପ୍ ଏବଂ କମ୍ପ୍ଲାଏନ୍ସରେ ୧୫ ବର୍ଷର ଅଭିଜ୍ଞତା ରହିଛି। ସେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କନସଲ୍ଟିଂ ଫାର୍ମରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସ୍ଥାନୀୟ ବ୍ୟବସାୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କମ୍ପାନିରେ କାମ କରିଛନ୍ତି। ବଜେଟ୍ କିପରି କାମ କରେ, ସେ ଏହା ଭଲଭାବେ ଜାଣନ୍ତି। ତାଙ୍କର କହିବା କଥା ଯେ, କେହି ଯାହାକୁ ଲୁଚାଇବାକୁ ଚାହେଁ, ସେ ସେହି କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଧରିପାରନ୍ତି। ସେ ସଠିକ୍ ସାର୍ବଜନୀନ ପୁଞ୍ଜିନିବେଶ ଏବଂ ଦେଖାଇବା ପାଇଁ ହେଉଥିବା ବେସରକାରୀ ଡିଲ୍ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ବୁଝିପାରନ୍ତି।

ଶୁଚିତାଙ୍କ ଜୀବନର ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର କ’ଣ?

ଶୁଚିତା କହିଛନ୍ତି, “ମିୁଁ ସେହି ପ୍ରବାସୀମାନଙ୍କ ପ୍ରଥମ ପିଢ଼ିର ଝିଅ, ଯିଏ ମତେ ଶିଖାଇଥିଲେ ଯେ ଯଦି ଆପଣ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁା ନିଜ ସାଥୀରେ ନ ନେଇ ଚାଲନ୍ତି, ତେବେ ଆପଣଙ୍କ ସଫଳତାର କୌଣସି ବିଶେଷ ଅର୍ଥ ନାହିଁ। ଏହା କୌଣସି ଟ୍ୟାଗଲାଇନ୍ ନୁହେଁ। ମୋର ପାଳନପୋଷଣ ଏହିପରି ଭାବରେ ହୋଇଛି, ଏବଂ ମୁଁ ମୋର ଜୀବନରେ—ଜଣେ ମାତାପିତା ଭାବେ, ଜଣେ ପଡ଼ୋଶୀ ଭାବେ ଏବେ ଜଣେ ପ୍ରାର୍ଥୀ ଭାବେ ଏହି ଚିନ୍ତାଧାରା ସହିତ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି।”

ପଟେଲ ହେଉଛନ୍ତି ଫରସାଇଥ୍ କାଉଣ୍ଟିରେ ନିର୍ବାଚନ ଲଢ଼ୁଥିବା ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ-ଆମେରିକୀୟ ମହିଳା। ଏହି କାଉଣ୍ଟିର ପୁରୁଣା ଇତିହାସ ବେଶ୍ କଳାମାଳିନୀ ଥିଲା। ଏଠାରେ ନସ୍ଲବାଦୀ ହିଂସା ଏବଂ ଭିଡ଼ ଦ୍ୱାରା ହତ୍ୟା (ଲିଞ୍ଚିଂ) ଭଳି ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ୧୯୧୨ ମସିହାରେ ଏଠାକାର ଗୋରା ଲୋକମାନେ ଏବଂ କଟ୍ଟରପନ୍ଥୀ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକ (ଯେପରିକି KKK) ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ କଳା ଲୋକଙ୍କୁ ଜବରଦସ୍ତି ଘଉଡ଼ାଇ ଦେଇଥିଲେ। ଏହାପରେ ଅନେକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଏହି ଅଞ୍ଚଳ କେବଳ ଗୋରାମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ର ହୋଇ ରହିଯାଇଥିଲା।

ଆମେରିକାର ଫ୍ଲୋରିଡାଠାରୁ ବାହାମାସ ଯାଉଥିବା ଏକ ବେସରକାରୀ ଜେଟ୍ ବିମାନ ଜନବହୁଳ ଅଞ୍ଚଳ ନିକଟରେ ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ବିମାନରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ୯ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ବିମାନଟି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ରିସର୍ଟଠାରୁ ମାତ୍ର ୮ ମାଇଲ୍ ଦୂରରେ ଖସିପଡ଼ିଥିଲା।

ଆମେରିକାର ଫ୍ଲୋରିଡାରେ ଏକ ବଡ଼ଧରଣର ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଛି। ଟେକସାସ୍ରୁ ବାହାମାସ ଯାଉଥିବା 'ଲିୟରଜେଟ୍-୬୦' (Learjet-60) ନାମକ ଏକ ବେସରକାରୀ ବିମାନ ହଠାତ୍ ଆକାଶରୁ ଖସିପଡ଼ିଥିଲା। ଏହି ବିମାନଟି ପାମ୍ ବିଚ୍ କାଉଣ୍ଟିର ଏକ ଜନବହୁଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ରାସ୍ତା କଡ଼ରେ ଖସିଥିଲା। ଧକ୍କା ହେବା ପରେ ସେଠାରେ ଏକ ଜୋରଦାର ବିସ୍ଫୋରଣ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ନିଆଁର ଏକ ବିରାଟ ଗୋଳା ବାହାରିଥିଲା। ବିମାନରେ ସବାର ଥିବା ସମସ୍ତ ୯ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି। ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଦର୍ଶୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ବିମାନଟି ଏକ ମିସାଇଲ୍ ଭଳି ରାସ୍ତା ଉପରକୁ ଖସିପଡ଼ିଥିଲା।

ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ମିଲିଟ୍ରି ଟ୍ରେଲ୍ ଏବଂ ୧୦ମ ଆଭେନ୍ୟୁ ନର୍ଥ ନିକଟରେ ଘଟିଥିଲା। ବିମାନଟି ରାସ୍ତାରେ ପିଟିହେବା ଯାହାଫଳରେ ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ଗାତ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ସେହି ବାଟ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକର କ୍ୟାମରାରେ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣାର ଭିଡିଓ ରେକର୍ଡ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ବିମାନଟି ଘରଠାରୁ ମାତ୍ର କିଛି ଦୂରରେ ପଡ଼ିଥିଲା। ବିମାନ ପଡ଼ିବା କାରଣରୁ ମୋବାଇଲ୍ ହୋମ୍ ପାର୍କର ରାସ୍ତା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଥିଲା। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ପ୍ରାୟ ୬୦୦ ଲୋକଙ୍କୁ ନିଜ ଘର ଛାଡ଼ିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ଘଣ୍ଟା ଧରି ବିଦ୍ୟୁତ୍ ସରବରାହ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦ ରହିଥିଲା।

ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ରିସର୍ଟଠାରୁ ୮ ମାଇଲ୍ ଦୂରରେ ଖସିଲା ବିମାନ

ବିମାନଟି ଟେକ୍ସାସ୍ର ଅଷ୍ଟିନ୍-ବର୍ଗଷ୍ଟ୍ରମ୍ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ଏୟାରପୋର୍ଟରୁ ଉଡ଼ାଣ ଭରିଥିଲା। ଦୁର୍ଘଟଣାସ୍ଥଳଟି ୱେଷ୍ଟ ପାମ୍ ବିଚ୍ ଏୟାରପୋର୍ଟରୁ ପ୍ରାୟ ୪ ମାଇଲ୍ ଦକ୍ଷିଣରେ ଏବଂ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ 'ମାର୍-ଏ-ଲାଗୋ' (Mar-a-Lago) ରିସର୍ଟଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୮ ମାଇଲ୍ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣାର ପ୍ରାୟ ଏକ ଘଣ୍ଟା ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ରମ୍ପ 'ଏୟାରଫୋର୍ସ ୱନ୍' (Air Force One) ଯୋଗେ ଏହି ଏୟାରପୋର୍ଟରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିସାରିଥିଲେ। ଫେଡେରାଲ୍ ଏଭିଏସନ୍ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ (FAA) ଏବଂ ଜାତୀୟ ପରିବହନ ସୁରକ୍ଷା ବୋର୍ଡ (NTSB) ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣାର ତଦନ୍ତ କରୁଛନ୍ତି।

ପାଇଲଟ୍ କହିଥିଲେ- ବିମାନରେ ବରଫ ଜମୁଛି

ଦୁର୍ଘଟଣାର କିଛି ମିନିଟ୍ ପୂର୍ବରୁ ପାଇଲଟ୍ ଏୟାର ଟ୍ରାଫିକ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ ବିମାନ ଉପରେ ବରଫ ଜମୁଛି। ବାହାରର ତାପମାତ୍ରା ମାଇନସ୍ ୪୭ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍ ଥିଲା। ପ୍ରବଳ ପବନର ଝଟକା ଯୋଗୁଁ ବିମାନଟି ପ୍ରାୟ ୭୦୦ ଫୁଟ୍ ଉପରକୁ ତଳକୁ ହେଉଥିଲା।

ପାଇଲଟ୍ ପ୍ରଥମେ କହିଥିଲେ ଯେ ବରଫ ଜମିବା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇପାରିବ। ପରେ ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହେବାରୁ ସେ ବିମାନକୁ ଆହୁରି ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତାକୁ ନେବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ମାଗିଥିଲେ। ଏହାର କିଛି ସମୟ ପରେ ସେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି (Emergency) ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ପାଇଲଟ୍ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ ବିମାନଟି ପ୍ରତି ମିନିଟ୍ରେ ୮,୦୦୦ ଫୁଟ୍ ଏବଂ ପରେ ୧୦,୦୦୦ ଫୁଟ୍ ବେଗରେ ତଳକୁ ଖସୁଛି। କିଛି ସମୟ ଭିତରେ ସେ ଖସିବାର ବେଗ ପ୍ରତି ମିନିଟ୍ରେ ୨୦,୦୦୦ ଫୁଟ୍ ବୋଲି କହିଥିଲେ ଏବଂ ବିମାନଟି ମାଟିରେ ପିଟିହେବାକୁ ଯାଉଛି ବୋଲି ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ।

ଫ୍ଲାଇଟ୍ ଟ୍ରାକିଂ ୱେବ୍ସାଇଟ୍ ADS-B Exchange ଅନୁଯାୟୀ, ବିମାନଟି ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୨୭,୦୦୦ ଫୁଟ୍ ତଳକୁ ଖସି ଆସିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବଳ ଝଡ଼ତୋଫାନ ଜାରି ରହିଥିଲା। ବିମାନଟି ଏକ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଝଡ଼ପୂର୍ଣ୍ଣ ମେଘ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା। ତଥାପି, କେବଳ ପାଣିପାଗ କାରଣରୁ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଛି କି ନାହିଁ, ତାହା ଏଯାଏଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ।

ଲିୟରଜେଟ୍ ବିମାନଗୁଡ଼ିକର ପୁରୁଣା ଦୁର୍ଘଟଣା

ଫ୍ଲାଇଟ୍ ସେଫ୍ଟୀ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ଲିୟରଜେଟ୍-୬୦ ବିମାନ ସହ ଜଡ଼ିତ ଏହା ହେଉଛି ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ମାରାତ୍ମକ ଦୁର୍ଘଟଣା। ୨୦୦୮ ମସିହାରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମାନ ମଡେଲ୍ର ଏକ ବିମାନ ଦକ୍ଷିଣ କାଉରୋଲିନାର କୋଲମ୍ବିଆରୁ ଉଡ଼ାଣ ଭରିବା ସମୟରେ ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ସେଥିରେ ୪ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା। ସେହି ବିମାନଟି ଲସ୍ ଏଞ୍ଜେଲସ୍ ଯାଉଥିଲା।

ବେସରକାରୀ ଉଡ଼ାଣରେ ଲିୟରଜେଟ୍ ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଥାଏ। ଏହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା ବିଲ୍ ଲିୟରଙ୍କ 'ଲିୟର-୨୩' ବିମାନଟି ୧୯୬୦ ଦଶକରେ ବେଶ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲା। ପରେ କାନାଡାର କମ୍ପାନି ବୋମ୍ବାର୍ଡିୟର୍ (Bombardier) ଏହି ବିମାନଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲା। ଏହି କମ୍ପାନି ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ନୂତନ ଲିୟରଜେଟ୍ ତିଆରି କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପୁରୁଣା ବିମାନଗୁଡ଼ିକର ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଜାରି ରଖିଥିଲା।

ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିବା ବିମାନର ପଞ୍ଜୀକରଣ ନମ୍ବର (Registration Number) N722BD ଥିଲା। ଏହା ଡେଲାୱେରର ଏକ LLC କମ୍ପାନି ନାମରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଅନଲାଇନ୍ରେ ଭଡ଼ାରେ ଉଡ଼ାଣ ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ଥିଲା। ବିମାନରେ କକ୍ପିଟ୍ ଭଏସ୍ ରେକର୍ଡର୍ ଥିଲା କି ନାହିଁ, ତାହା ମଧ୍ୟ ତଦନ୍ତକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ଯାଞ୍ଚ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ତଦନ୍ତ ମାଧ୍ୟମରେ ହିଁ ଦୁର୍ଘଟଣାର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବ।

ବାଂଲାଦେଶରେ ଦରମା ବୃଦ୍ଧି ଦାବିକୁ ନେଇ ଗାର୍ମେଣ୍ଟ ୱାର୍କର୍ସଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନ ଉଗ୍ର ରୂପ ନେଇଛି। ରାଜଧାନୀ ଢାକା ଏବଂ ଗାଜୀପୁରରେ ହଜାର ହଜାର କର୍ମଚାରୀ ରାଜରାସ୍ତାକୁ ଓହ୍ଲାଇଛନ୍ତି। ପ୍ରଦର୍ଶନ ସମୟରେ ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଭଙ୍ଗାରୁଜା ଏବଂ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଭଳି ଘଟଣା ଘଟିଛି, ଯେଉଁଠାରେ କି ପୁଲିସ୍ ଏବଂ ଆନ୍ଦୋଳନକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ମଧ୍ୟ ହୋଇଛି। ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ବ୍ୟାପକ ସଂଖ୍ୟାରେ ପୁଲିସ୍ ଏବଂ ବୋର୍ଡର ଗାର୍ଡ ବାଂଲାଦେଶ (BGB) ର ଯବାନମାନଙ୍କୁ ମୁତୟନ କରାଯାଇଛି।

ଆନ୍ଦୋଳନ କରୁଥିବା ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଦାବି ହେଉଛି ଯେ ସେମାନଙ୍କର ସର୍ବନିମ୍ନ ମାସିକ ଦରମା ୧୨,୫୦୦ ଟକାରୁ (Taka) ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇ ୩୦,୦୦୦ ଟକା କରାଯାଉ। ଅର୍ଥାତ୍ ଦରମାରେ ପ୍ରାୟ ୧୪୦ ପ୍ରତିଶତ ବୃଦ୍ଧି ଦାବି କରାଯାଉଛି। ଶ୍ରମିକମାନଙ୍କ କହିବା କଥା ଯେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି (ମହଙ୍ଗା) କାରଣରୁ ଖାଇବା ପିଇବା ସାମଗ୍ରୀ, ଘର ଭଡ଼ା, ପରିବହନ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଉପରେ ଖର୍ଚ୍ଚ ଲଗାତାର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ଦରମାରେ ପରିବାର ଚଳାଇବା କଠିନ ହୋଇପଡ଼ୁଛି।

ଅନେକ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳରେ ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରିର କାମଧନ୍ଦା ପ୍ରଭାବିତ

ବାସ୍ତବରେ, ସରକାରୀ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ନୂଆ ପେ-ସ୍କେଲ୍ (Pay Scale) ଘୋଷଣା ପରେ ଗାର୍ମେଣ୍ଟ ୱାର୍କର୍ସମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଦରମାରେ ବଡ଼ ବୃଦ୍ଧି ଦାବିକୁ ତୀବ୍ର କରିଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ବିବାଦର ସମାଧାନ ପାଇଁ ବାଂଲାଦେଶ ସରକାର ୬ ଜଣିଆ ୱେଜ୍ ବୋର୍ଡ ଗଠନ କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ଆନ୍ଦୋଳନ ଥମିବାର ନାଁ ନେଉନାହିଁ।

ଢାକା ଏବଂ ଗାଜୀପୁରର ଅନେକ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳରେ ଉତ୍ତେଜନାପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିସ୍ଥିତି ବଜାୟ ରହିଛି। ହିଂସାତ୍ମକ ଆନ୍ଦୋଳନ ଯୋଗୁଁ ଅନେକ ପୋଷାକ କାରଖାନାରେ କାମଧନ୍ଦା ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହାଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ରପ୍ତାନି (Export) ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀର ମୁତୟନ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି।

ବାଂଲାଦେଶ ଅର୍ଥନୀତି ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଗାର୍ମେଣ୍ଟ ଶିଳ୍ପ

ବାଂଲାଦେଶର ଅର୍ଥନୀତିରେ ଗାର୍ମେଣ୍ଟ ଶିଳ୍ପର ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ରହିଛି। ଏହି ଶିଳ୍ପ ପ୍ରାୟ ୪୦ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କୁ ରୋଜଗାର ଯୋଗାଇଥାଏ ଏବଂ ଦେଶର ମୋଟ ରପ୍ତାନିରେ ୮୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଥାଏ। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଶ୍ରମିକଙ୍କ ଆନ୍ଦୋଳନ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଜାରି ରହିଲେ ପୋଷାକ ଉତ୍ପାଦନ, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ରପ୍ତାନି ଅର୍ଡର ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି ଉପରେ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ଏହା ସହିତ ଏହି ସଙ୍କଟ ଦେଶର ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିରତା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଆହ୍ୱାନ ସାଜିପାରେ।

ପୁଣି ଅଶାନ୍ତ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ। ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଉପରେ ବିସ୍ଫୋରଣ ଯୋଗୁଁ ଜାହାଜରେ ଲାଗିଲା ନିଆଁ। ତେବେ ଏହି ଜାହାଜରେ ଥିବା ୨୭ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାବିକ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି। ପାନାମା ପତାକା ଲାଗିଥିବା ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର 'ଲୁଇସ୍-୧' (Louise 1) ଉପରେ ଏହି ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି।

କେନ୍ଦ୍ର ବନ୍ଦର, ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଓ ଜଳପଥ ମନ୍ତ୍ରୀ ସର୍ବାନନ୍ଦ ସୋନୋୱାଲ ଅକ୍ଟୋବର ୩୦ ତାରିଖରେ ଏନେଇ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି। ଜାହାଜରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ୨୭ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାବିକ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି। ସରକାର ଜାହାଜ ପରିଚାଳନା ସଂସ୍ଥା ସହ ଯୋଗାଯୋଗରେ ରହିବା ସହ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।

ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଏକ ଛୋଟ ଡଙ୍ଗା ଟ୍ୟାଙ୍କର ନିକଟକୁ ଆସି ଏହାର ଶରୀରରେ ଦୁଇଟି ବିସ୍ଫୋରକ ଉପକରଣ ଲଗାଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ହୋଇଥିବା ବିସ୍ଫୋରଣରେ ଜାହାଜର ଇଞ୍ଜିନ୍ ରୁମ୍‌ରେ ନିଆଁ ଲାଗିଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଜାହାଜର କର୍ମଚାରୀମାନେ ନିଆଁକୁ ଆୟତ୍ତ କରିଥିଲେ। ପରେ ଟ୍ୟାଙ୍କରଟି ପୁଣି ନିଜ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।

ବ୍ରିଟେନର ୟୁକେ ମାରିଟାଇମ୍ ଟ୍ରେଡ୍ ଅପରେସନ୍ସ (UKMTO) ଅନୁସାରେ, ଓମାନର ଖାସାବଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୨୫ ନଟିକାଲ୍ ମାଇଲ୍ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ଏହି ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ଏଥିରେ କୌଣସି ପରିବେଶଗତ କ୍ଷତି ହୋଇନଥିବା ମଧ୍ୟ ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଛି।

ଅନ୍ୟପଟେ ଅକ୍ଟୋବର ୨୯ରେ ଲାଇବେରିଆ ପତାକା ଲାଗିଥିବା 'ଆର୍ଜାନା' (Arzanah) ନାମକ ଆଉ ଏକ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୋଜେକ୍ଟାଇଲ୍ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା। ସେଥିରେ ଥିବା ୨ ଜଣ ଭାରତୀୟ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି। ଏହିପରି ଦୁଇଟି ଜାହାଜରେ ଥିବା ମୋଟ୍ ୨୯ ଜଣ ଭାରତୀୟ ନାବିକ ସୁରକ୍ଷିତ ଥିବା ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟତମ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତୈଳ ପରିବହନ ମାର୍ଗ। ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ବହୁ ପରିମାଣର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ପରିବହନ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ ଏଠାରେ ବାରମ୍ବାର ଆକ୍ରମଣ ଘଟଣା ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷାକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଛି।

ଚୀନ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶି ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗ୍ ଚୀନ୍ ସେନାର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଝାଙ୍ଗ ଶେଙ୍ଗମିନ୍‌ଙ୍କୁ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକ କମିଟି 'ପୋଲିଟବ୍ୟୁରୋ'ର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି। ଝାଙ୍ଗ ଶେଙ୍ଗମିନ୍‌ଙ୍କ ନିଯୁକ୍ତି ସହ ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗ୍ ପାର୍ଟିର ପୁରୁଣା ପରମ୍ପରା ଏବଂ ସ୍ଥାପିତ ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ହଟି ଏକ ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ସାଧାରଣତଃ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର ପୋଲିଟବ୍ୟୁରୋ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ଚୟନ 'ପାର୍ଟି କଂଗ୍ରେସ' ବୈଠକରେ ହୋଇଥାଏ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ପାର୍ଟି କଂଗ୍ରେସ ବୈଠକ ୨୦୨୭ ରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ତା’ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗ୍, ଝାଙ୍ଗ ଶେଙ୍ଗମିନ୍‌ଙ୍କୁ ପୋଲିଟବ୍ୟୁରୋର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛନ୍ତି।

ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ସହ ଶେଙ୍ଗମିନ୍ ଚୀନ୍ ସେନାର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଧିକାରୀ  ପାଲଟିଯାଇଛନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଚୀନ୍‌ରେ ଶେଙ୍ଗମିନ୍ ଏକମାତ୍ର ଜେନେରାଲ୍, ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ପଦବୀ ରହିବା ସହ ସେ ପୋଲିଟବ୍ୟୁରୋର ସଦସ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କମିଟି ବୈଠକରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ବିଗତ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଚୀନ୍ ସେନା ଭିତରେ ୭ ଜଣ ଜେନେରାଲଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୫ ଜଣଙ୍କୁ ପଦରୁ ହଟାଯାଇସାରିଛି।

ପ୍ରଥମେ ଜାଣନ୍ତୁ ଝାଙ୍ଗ ଶେଙ୍ଗମିନ୍ କିଏ?

୨୦୨୫ ରେ ଝାଙ୍ଗ ଶେଙ୍ଗମିନ୍‌ଙ୍କୁ ଚୀନ୍ ସେନାର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୀନ୍ ସେନାର ଅନୁଶାସନ ବିଭାଗ ରହିଥିଲା। ଫେବୃଆରୀ ୧୯୫୮ ରେ ଶାନ୍‌କ୍ସିଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ଝାଙ୍ଗ ଶେଙ୍ଗମିନ୍ ୨୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଚୀନ୍ ଆର୍ମିରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ। ବର୍ଷ ୨୦୧୦ ରେ ଝାଙ୍ଗଙ୍କ ଭାଗ୍ୟ ବଦଳିଯାଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ସେ ଏକ ଭୂକମ୍ପ ସହାୟତା ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ।

୨୦୧୩ ରେ ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗ୍ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପରେ ଶେଙ୍ଗମିନ୍‌ଙ୍କର ଲଗାତାର ପ୍ରମୋସନ୍ ହୋଇଥିଲା।  ତାଙ୍କୁ ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗଙ୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱସ୍ତ ବୋଲି ମନେକରାଯାଏ। ଚୀନ୍ ସେନାରେ ଦୁର୍ନୀତି ନିବାରଣ ପାଇଁ ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗ୍ ତାଙ୍କୁ ଡିସିପ୍ଲିନ୍ କମିଟିର ପ୍ରମୁଖ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ।

ଦୁର୍ନୀତି ନିବାରଣ କମିଟିର ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ଥିବା ସମୟରେ ଝାଙ୍ଗ ଚୀନ୍ ଆର୍ମିର ୭ ଜଣ ଜେନେରାଲଙ୍କ ଚାକିରି ଶେଷ କରାଇଥିଲେ। ଚୀନ୍ ଆର୍ମିର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଝାଙ୍ଗ ୟୁକ୍ସିଆଙ୍କ ଚାକିରି ମଧ୍ୟ ଝାଙ୍ଗଙ୍କ ଯୋଗୁଁ ହିଁ ଯାଇଥିଲା। ଝାଙ୍ଗଙ୍କୁ ଏହି ବର୍ଷ ଚୀନ୍ ଉନବିଂଶ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ କମିଟିର ସଦସ୍ୟ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ବଛାଯାଇଥିଲା।

୬୭ ବର୍ଷୀୟ ଝାଙ୍ଗ ଏବେ ସବୁଠାରୁ ପାୱାରଫୁଲ୍

ଚୀନ୍ ସେନାରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ପଦବୀ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହାପରେ ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ପଦବୀ ତିଆରି କରାଯାଇଛି। ସାଧାରଣତଃ ୨ ଜଣ ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ରହନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହି ସମୟରେ ୬୭ ବର୍ଷୀୟ ଝାଙ୍ଗ ଏକାକୀ ଏହି ପଦବୀରେ ଅଛନ୍ତି। ବିଗତ ୬ ମାସ ହେବ ଝାଙ୍ଗ ଏକାକୀ ଏହି ପଦରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଛନ୍ତି। ସାଧାରଣତଃ ଏପରି ହୋଇନଥାଏ।

ଅପରପକ୍ଷରେ, ଏବେ ଝାଙ୍ଗଙ୍କୁ ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗ୍ ପୋଲିଟବ୍ୟୁରୋର ମଧ୍ୟ ସଦସ୍ୟ ବନାଇଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ପରେ ଏବେ ସରକାର ଏବଂ ପାର୍ଟି ଭିତରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଓ ପ୍ରଭାବ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।

ପାକିସ୍ତାନରେ ଅଭାବନୀୟ ଘଟଣା। ରୋଗୀଙ୍କୁ ହସ୍ପିଟାଲ ନେଉଥିବା ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ଭିତରେ ଫାଟିଲା ଅକ୍ସିଜେନ୍ ସିଲିଣ୍ଡର। ଆଖି ପିଛୁଳାକେ ଚାଲିଗଲା ୧୦ ଜଣଙ୍କ ଜୀବନ। ମୃତକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜଣେ ମହିଳା ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି। ପାକିସ୍ତାନର ସିନ୍ଧ ପ୍ରଦେଶ ଥାରପାରକର ଜିଲ୍ଲାର ନଗରପାରକର ଅଞ୍ଚଳରେ ଗୁରୁବାର ଏହି ଭୟଙ୍କର ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଛି।

ପୁଲିସର ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ଦାନୋ ଧନ୍ଧଲସ୍ଥିତ ଏକ ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକେନ୍ଦ୍ରରୁ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କୁ ଜିଲ୍ଲା ହସ୍ପିଟାଲ ମିଠିକୁ ନିଆଯାଉଥିଲା। ପ୍ରସବ ପରେ ଜଟିଳତା ଦେଖାଦେବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଉନ୍ନତ ଚିକିତ୍ସାର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିଲା। ତେବେ ହସ୍ପିଟାଲରେ ପହଞ୍ଚିବା ପୂର୍ବରୁ ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ଭିତରେ ଘଟିଗଲା ବଡ଼ ଅଘଟଣ।

ସିଲିଣ୍ଡର ଘୁଞ୍ଚାଉଥିବା ବେଳେ ବିସ୍ଫୋରଣ

ବରିଷ୍ଠ ପୁଲିସ ଅଧିକାରୀ ଆରିଫ ଅଜିଜ ଜାଫ୍ରିଙ୍କ କହିବା ଅନୁସାରେ, ଆମ୍ବୁଲାନ୍ସ ଭିତରେ ଡ୍ରାଇଭର ଅକ୍ସିଜେନ୍ ସିଲିଣ୍ଡରକୁ ଏପଟ ସେପଟ କରୁଥିବା ସମୟରେ ଏହା ବିସ୍ଫୋରଣ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ବିସ୍ଫୋରଣରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୧୦ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଛି। ଘଟଣାର ତଦନ୍ତ ପାଇଁ ପୁଲିସ ପକ୍ଷରୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ବସ୍ ଓଲଟି ୧୧ ମୃତ, ୩୦ରୁ ଅଧିକ ଆହତ

ଏହା ପୂର୍ବରୁ ପାକିସ୍ତାନର ପଞ୍ଜାବ ପ୍ରଦେଶର ରାଜନପୁରରେ ଆଉ ଏକ ବଡ଼ ସଡ଼କ ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। କରାଚିରୁ ଡେରା ଗାଜି ଖାନ ଯାଉଥିବା ଏକ ଯାତ୍ରୀବାହୀ ବସ୍ ନିର୍ମାଣାଧୀନ ରାଜପଥରେ ଡିଭାଇଡରକୁ ଧକ୍କା ଦେଇ ଓଲଟି ପଡ଼ିଥିଲା। ଏଥିରେ ୧୧ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହେବା ସହ ୩୦ରୁ ଅଧିକ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ। ମୃତକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣାକୁ ନେଇ ପଞ୍ଜାବ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମରିୟମ ନୱାଜ ଶୋକ ପ୍ରକାଶ କରିବା ସହ ଆହତଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ସହାୟତା ଯୋଗାଇଦେବାକୁ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।

ୱାଶିଂଟନ: ଗୁରୁବାର ଅପରାହ୍ନରେ ଆମେରିକାର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଓରେଗନ୍‌ର ଏକ ବିମାନବନ୍ଦର ନିକଟରେ ଆକାଶମାର୍ଗରେ ଦୁଇଟି ହେଲିକପ୍ଟର ପରସ୍ପର ସହ ଧକ୍କା ହୋଇଛି । ଫଳରେ ତିନି ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଛି।

ୟାମହିଲ୍ କାଉଣ୍ଟି ସେରିଫ୍ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, ପୋର୍ଟଲ୍ୟାଣ୍ଡଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୪୦ ମାଇଲ୍ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ମ୍ୟାକମିନ୍‌ଭିଲ୍ ମ୍ୟୁନିସିପାଲ୍ ବିମାନବନ୍ଦର ନିକଟରେ, ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ଅପରାହ୍ନ ପ୍ରାୟ ୨:୧୫ ସମୟରେ ଏହି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ଦୁଇଟି ହେଲିକପ୍ଟର ଆକାଶମାର୍ଗରେ ଧକ୍କା ହେବା ପରେ ତଳେ ପାର୍କିଂ ହୋଇଥିବା କାର୍ ଉପରେ ପଡ଼ିଥିଲା । ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ତୁରନ୍ତ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳ ପହଞ୍ଚି ଉଦ୍ଧାର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । 

ଏଥିରେ ତିନି ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ବୋଇଥିଲା । ଗୋଟିଏ ହେଲିକପ୍ଟରରେ ଦୁଇ ଜଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ, ସେମାନେ ହେଲେ ଟେକ୍ସାସ୍‌ର ଜଣେ ଉଡ଼ାଣ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ (ଫ୍ଲାଇଟ୍ ଇନଷ୍ଟ୍ରକ୍ଟର) ଏବଂ ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟର ଜଣେ ପାଇଲଟ୍ ଛାତ୍ର । ଦ୍ୱିତୀୟ ହେଲିକପ୍ଟରରେ କେବଳ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ, ଯିଏ ଓରେଗନ୍‌ର ନ୍ୟୁବର୍ଗ ଅଞ୍ଚଳର ଜଣେ ପାଇଲଟ୍ ଥିଲେ।

ସେରିଫ୍‌ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରୁ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ଏବଂ ଏହି ଗମ୍ଭୀର ଘଟଣା ସହ ଜଡ଼ିତ ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା କରାଯାଉଥିବା ସମୟରେ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଧରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛି। ଫେଡେରାଲ୍ ଏଭିଏସନ୍ ଆଡମିନିଷ୍ଟ୍ରେସନ୍ ଜଣାଇଛି ଯେ, ଏହି ଘଟଣାର ତଦନ୍ତରେ 'ନ୍ୟାସନାଲ୍ ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟେସନ୍ ସେଫ୍ଟି ବୋର୍ଡ' ସାମିଲ ହୋଇଛି । ତତସହିତ ଏଫ୍ଏଏ ମଧ୍ୟ ନିଜେ ତଦନ୍ତ କରୁଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଚୀନ୍‌ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗ୍‌ ନିଜ କ୍ଷମତାକୁ ଅଧିକ ମଜବୁତ୍ କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ଦଳ ଏବଂ ସେନା ଉପରେ କଠୋର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଏକ ଗୁପ୍ତ ବୈଠକ ପରେ ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗ୍‌ ଗୋଟିଏ ଝଟ୍‌କାରେ ୩୩ ଜଣ ଶୀର୍ଷ ନେତା ଏବଂ ବରିଷ୍ଠ ସୈନ୍ୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ପଦରୁ ବହିଷ୍କାର କରିଛନ୍ତି। ଏହି ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପରେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ନଜର ପୁଣି ଥରେ ବେଜିଂ ଉପରେ ଅଟକି ଯାଇଛି। ଏହି ଅବସରରେ ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗ୍‌ ପାର୍ଟି ଏବଂ ସେନାକୁ ଆତ୍ମ-ସମୀକ୍ଷା କରିବା ସହ ସଂସ୍ଥାକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା 'ଭାଇରସ୍'କୁ ଜଡ଼ରୁ ଉପାଡ଼ି ଫିଙ୍ଗିଦେବାକୁ ଆହ୍ୱାନ ଦେଇଛନ୍ତି।

ବିବିସି ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ପଦଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ୧୬ ଜଣ ବରିଷ୍ଠ ସୈନ୍ୟ ଅଧିକାରୀ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗ୍‌ଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଚୀନ୍‌ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କମିଟିର ପଞ୍ଚମ ବୈଠକରେ ବହୁତ କମ୍ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥିଲା। ଏଥର ବୈଠକରେ ମାତ୍ର ୨୭୯ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ଯୋଗ ଦେଇଥିବା ବେଳେ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ରେ ୩୧୫ ଏବଂ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୪ରେ ୩୬୪ ଜଣ ସଦସ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ୩୭୦ରୁ ଅଧିକ ସଦସ୍ୟଙ୍କୁ ନେଇ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି କମିଟି ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗ୍‌ଙ୍କ ଲଗାତାର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ଯୋଗୁଁ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ଛୋଟ ହେବାରେ ଲାଗିଛି।

ଚୀନ୍‌ର ଶାସକ କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟି (CCP) ଦୁର୍ନୀତି ନିବାରଣ ଅଭିଯାନ ଏବଂ କଠୋର ଅନୁଶାସନ ଆଳରେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛି। ୨୦୧୨ରେ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପରଠାରୁ ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗ୍‌ ଦୁର୍ନୀତି ବିରୋଧରେ ଲଢ଼େଇକୁ ନିଜର ମୁଖ୍ୟ ଆଜେଣ୍ଡା କରିଛନ୍ତି। ତେବେ ବିଶ୍ଲେଷକମାନଙ୍କ ମତରେ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ଅଭିଯାନକୁ ରାଜନୈତିକ ଆନୁଗତ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଏବଂ ନିଜ ସତ୍ତାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି।

ପଦଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିବା ନେତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବତନ ସିନ୍‌ଜିଆଙ୍ଗ୍‌ ପାର୍ଟି ପ୍ରମୁଖ ମା ଶିଙ୍ଗ୍‌ରୁଇ, ପୂର୍ବତନ ଜେନେରାଲ୍‌ ଝାଙ୍ଗ୍‌ ୟୁସିଆ ଓ ଲିୟୁ ଝେନ୍‌ଲି ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ କୂଟନୀତିଜ୍ଞ ଲିୟୁ ଜିଆନ୍‌ଚାଓ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ଝାଙ୍ଗ୍‌ ୟୁସିଆ ଚୀନ୍‌ର 'ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ମିଲିଟାରୀ କମିଶନ୍' (CMC)ର ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଥିଲେ। ଏହି ବହିଷ୍କାର ସେନାର ଯୁଦ୍ଧ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଏହି ସମୟରେ, CMC ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ ଝାଙ୍ଗ୍‌ ଶେଙ୍ଗ୍‌ମିନ୍‌ଙ୍କୁ ୨୪ ସଦସ୍ୟବିଶିଷ୍ଟ ପୋଲିଟ୍‌ବ୍ୟୁରୋକୁ ପ୍ରମୋଟ୍ କରାଯାଇଛି।

କ୍ଷମତା ଉପରେ ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗ୍‌ଙ୍କ କଠୋର ପକଡ଼

କମ୍ୟୁନିଷ୍ଟ ପାର୍ଟିର ପରବର୍ତ୍ତୀ ବୈଠକ ୨୦୨୭ର ଶେଷ ଆଡ଼କୁ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। ଏହି ବୈଠକରେ ନୂଆ ନେତୃତ୍ୱ ଦଳ ଚୟନ କରାଯିବ ଏବଂ ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗ୍‌ ଚତୁର୍ଥ ଥର ପାଇଁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦ ଦାବି କରିବେ। ଯଦି ଏହା ହୁଏ, ତେବେ ସେ ଚୀନ୍‌ର ପୁରୁଣା ୧୦ ବର୍ଷିଆ କ୍ଷମତା ନିୟମକୁ ଭାଙ୍ଗି ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ଗାଦିରେ ରହିବେ। ଫଳରେ ଯେଉଁମାନେ ଆନୁଗତ୍ୟର ନାଟକ କରୁଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦଳରୁ ହଟାଇ ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗ୍‌ ନିଜ କ୍ଷମତାକୁ ନିଷ୍କଣ୍ଟକ କରୁଛନ୍ତି।

 କ୍ଷମତାଚ୍ୟୁତ ଆଶଙ୍କା ଓ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତ

କାର୍ନେଗୀ ଚାଇନାର ବିଶେଷଜ୍ଞ ଚୋଙ୍ଗ୍‌ ଜା ଇୟାନ୍‌ଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ଦୁର୍ନୀତି ନିବାରଣ ଅଭିଯାନ ଆଉ କେବଳ ଲାଞ୍ଚକାରବାର ରୋକିବାରେ ସୀମିତ ନାହିଁ, ବରଂ ନିଜ ସତ୍ତା ବଞ୍ଚାଇବା ଏବଂ ତକ୍ତାପଲ୍ଲଟ୍‌ ଭୟକୁ ଏଡ଼ାଇବାର ମାଧ୍ୟମ ପାଲଟିଛି। 'ଦି ଇକୋନୋମିଷ୍ଟ'ର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, କେବଳ ସେନା କିମ୍ବା ପାର୍ଟି ନୁହେଁ, ବରଂ ଅନେକ ବଡ଼ ବ୍ୟବସାୟୀ ଏବଂ କୋମ୍ପାନୀ ସିଇଓଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ହାଜତକୁ ନିଆଯାଇଛି କିମ୍ବା ସେମାନେ ହଠାତ୍ ନିଖୋଜ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି।