PoK ରେ ହିଂସା ଏବଂ ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ ମଧ୍ୟରେ ଶହବାଜ ଶରୀଫଙ୍କ ଦଳ PML-N ର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ବଦଳିଛି। ଦଳ ୯୯% ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀଙ୍କୁ ଦେଶଭକ୍ତ ବୋଲି ଅଭିହିତ କରିବା ସହ JAAC ସହିତ ଆଲୋଚନା କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଛି। 

ପାକିସ୍ତାନ ଅଧିକୃତ କାଶ୍ମୀର (PoK) ରେ କେତେକ ମାସ ହେବ ଚାଲିଥିବା ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଏବଂ ହିଂସା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶହବାଜ ଶରୀଫଙ୍କ ଦଳ 'ପାକିସ୍ତାନ ମୁସଲିମ୍ ଲିଗ୍-ନୱାଜ' (PML-N) ର ଆଭିମୁଖ୍ୟ ବଦଳୁଥିବା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ଶନିବାର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଉପଦେଷ୍ଟା ରାଣା ସନାଉଲ୍ଲା କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ୯୯% ଲୋକ ଦେଶଭକ୍ତ ଅଟନ୍ତି। ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଦଳର ନେତାମାନେ ଶୀଘ୍ର ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଥିବା 'ଜଏଣ୍ଟ ଅୱାମୀ ଆକ୍ସନ୍ କମିଟି' (JAAC) ର ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭେଟିବେ।

JAAC ରେ ସମାଜର ବିଭିନ୍ନ ବର୍ଗର ଲୋକ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ଛାତ୍ର, ବ୍ୟବସାୟୀ, ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟର, ଓକିଲ ଏବଂ ସାମାଜିକ କର୍ମୀ ଶାମିଲ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ସଂଗଠନ ଗତ ଦୁଇ ମାସରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି PoK ରେ ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଆସୁଛି। PoK ର ଆଞ୍ଚଳିକ ସରକାର ଜୁନ୍ ମାସରେ JAAC କୁ ବ୍ୟାନ୍ (ପ୍ରତିବନ୍ଧିତ) କରିଦେଇଥିଲେ। ବିଶେଷ କଥା ହେଉଛି, କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ PML-N ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହେଉଥିବା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ସଠିକ୍ ବୋଲି ଦର୍ଶାଉଥିଲା। ଦଳ ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲା ଯେ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧିତ ଆତଙ୍କୀ ସଂଗଠନ 'ତେହରୀକ୍-ଏ-ତାଲିବାନ୍ ପାକିସ୍ତାନ' (TTP) ର ସଦସ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି। ଏବେ ଦଳର ଏହି ବଦଳିଥିବା ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀଙ୍କ ଚାପ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି।

JAAC ସହିତ ବୈଠକ କରିବ PML-N

PoK ରେ ନିର୍ବାଚନର ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପୂର୍ବରୁ ଶନିବାର ଏକ ରାଲିରେ ରାଣା ସନାଉଲ୍ଲା କହିଛନ୍ତି ଯେ JAAC ସହ ଜଡ଼ିତ ୯୯% ଲୋକ ଆମର ଦେଶଭକ୍ତ ଭାଇ ଅଟନ୍ତି। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି PML-N ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ବହୁମତ ସହ ସରକାର ଗଢ଼େ, ତେବେ ସେ JAAC ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କ ସହ ବୈଠକ କରିବ। ଏହି ବୈଠକରେ ବିବାଦର ସମାଧାନ କରିବା ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରଥମ କାମ ହେବ।

PoK ବିଧାନସଭାରେ ୪୫ଟି ନିର୍ବାଚିତ ଆସନ ରହିଛି। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ବାଚନର ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଶେଷ ହୋଇସାରିଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ PML-N ୨୫ଟି ଆସନ ଜିତିସାରିଛି, ଅର୍ଥାତ୍ ସେ ବହୁମତ ସଂଖ୍ୟାରୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଯାଇଛି। ତାହାର ସିଧାସଳଖ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା 'ପାକିସ୍ତାନ ପିପୁଲ୍ସ ପାର୍ଟି' (PPP) ସହିତ ରହିଛି। PPP ପାକିସ୍ତାନର କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରରେ PML-N ର ମେଣ୍ଟ ସହଯୋଗୀ ଅଟେ। ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସୋମବାର ୪ଟି ଆସନରେ ମତଦାନ ହେବ, ଯେତେବେଳେ କି ୭ଟି ଆସନରେ ନିର୍ବାଚନକୁ ଅନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାଳ ପାଇଁ ସ୍ଥଗିତ ରଖାଯାଇଛି।

JAAC କ’ଣ ସବୁ ଦାବି ରଖିଛି?

JAAC ର ମୁଖ୍ୟ ଦାବି ହେଉଛି PoK ର ୧୨ଟି ବିବାଦୀୟ ଶରଣାର୍ଥୀ ଆସନକୁ ଉଚ୍ଛେଦ କରିବା। ସଂଗଠନର ଅଭିଯୋଗ ଯେ ଏହି ଆସନଗୁଡ଼ିକ ଜରିଆରେ ସେଠାରେ ନିଜ ପସନ୍ଦର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ବାଛିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ ନିଆଯାଏ। ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଉପରେ ସୁରକ୍ଷା ବାହିନୀର କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ନେଇ 'ଆମ୍ନେଷ୍ଟି ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍' ଏବଂ 'ହ୍ୟୁମାନ୍ ରାଇଟ୍ସ କମିଶନ୍ ଅଫ୍ ପାକିସ୍ତାନ' ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକର ତଦନ୍ତ ଦାବି କରିଛନ୍ତି।

୨୭ ଜୁଲାଇରେ ନିର୍ବାଚନ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ଉତ୍ତେଜନା ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। JAAC ର ଦାବି ଯେ ନିର୍ବାଚନ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ମହିଳା ଓ ଶିଶୁଙ୍କ ସମେତ ୪୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ପ୍ରାଣ ହରାଇଛନ୍ତି। ସଂଗଠନଟି ଏହା ମଧ୍ୟ ଦାବି କରିଛି ଯେ ଜୁନ୍ ମାସର ପ୍ରଥମ ସପ୍ତାହରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୪୦୦ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି। ଯଦିଓ, ପାକିସ୍ତାନ ସରକାର ନାଗରିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ଆକଳନଗୁଡ଼ିକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ବଢ଼ାଇ-ଚଢ଼ାଇ କୁହାଯାଇଥିବା ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି।

୭ ଅଗଷ୍ଟରେ ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ର (UN) ମଧ୍ୟ PoK ର ସୁରକ୍ଷା ପରିସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛି। UN ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ବିରୋଧରେ ହୋଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଜବାବଦିହିତା ସ୍ଥିର କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଜୋର୍ ଦେଇଛି। ଭାରତର କହିବା କଥା ହେଉଛି ଯେ ଜାମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀର ଏବଂ ଲଦାଖର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାରତର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଏବଂ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ଅଙ୍ଗ ଅଟେ। ଭାରତ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଛି ଯେ ପାକିସ୍ତାନ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକର କିଛି ଭାଗକୁ ବେଆଇନ ଏବଂ ଜୋରଜବରଦସ୍ତି ଦଖଲ କରି ରଖିଛି।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ତାଇୱାନ ଚାରିପାଖରେ ଚୀନ୍‌ର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କ୍ରମାଗତ ଭାବରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ତାଇୱାନର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ରବିବାର ସକାଳେ ରିପୋର୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହା ତାର ବାୟୁ ଏବଂ ସମୁଦ୍ର କ୍ଷେତ୍ର ନିକଟରେ ଚାରୋଟି ଚୀନ୍ ସେନା ବିମାନ, ଛଅଟି ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ଏବଂ ନଅଟି ସରକାରୀ ଜାହାଜର ଉପସ୍ଥିତି ଚିହ୍ନଟ କରିଛି।

ଏହି ବିମାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟମା ରେଖା ଅତିକ୍ରମ କରି ତାଇୱାନର ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚିହ୍ନଟ କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟଭାଗକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା। ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ଦିନ ପୂର୍ବରୁ, ଶନିବାର ୧୪ଟି ଚୀନ୍ ବିମାନ ଏବଂ ୧୪ଟି ଜାହାଜର ଗତିବିଧି ମଧ୍ୟ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିଲା। ତାଇୱାନର ଜାତୀୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ କହିଛି ଯେ ତାଇୱାନ ଚାରିପାଖରେ ପିପୁଲ୍ସ ଲିବରେସନ୍ ଆର୍ମି ବିମାନ, ଛଅଟି ପିପୁଲ୍ସ ଲିବରେସନ୍ ଆର୍ମି ନୌସେନା ଜାହାଜ ଏବଂ ଆଠଟି ସରକାରୀ ଜାହାଜର ୧୪ଟି ଉଡ଼ାଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଛି।

ତାଇୱାନ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଏକ୍ସରେ ରିପୋର୍ଟ କରିଛି ଯେ ରବିବାର ସକାଳ ୬ଟା (UTC+8) ସୁଦ୍ଧା, ତାଇୱାନ ଚାରିପାଖରେ ଚାରୋଟି ଚୀନ୍ ବିମାନ, ଛଅଟି ଯୁଦ୍ଧଜାହାଜ ଏବଂ ନଅଟି ସରକାରୀ ଜାହାଜ ସକ୍ରିୟ ଥିବା ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଚାରୋଟି ବିମାନ ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେଖା ଅତିକ୍ରମ କରି ତାଇୱାନର ଉତ୍ତର ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଚିହ୍ନଟ କ୍ଷେତ୍ର ରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲା।

ତାଇୱାନ ସଶସ୍ତ୍ର ବାହିନୀ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ କଡ଼ା ନଜର ରଖିଥିଲା ଏବଂ ପ୍ରତିଶୋଧମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲା। ଚୀନର ବର୍ଦ୍ଧିତ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ମଧ୍ୟରେ ତାଇୱାନ ସାମରିକ ବାହିନୀ ଉଚ୍ଚ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରିଛି। ଏହି ବିକାଶ ଏପରି ସମୟରେ ଘଟିଛି ଯେତେବେଳେ ଚୀନ ନିରନ୍ତର ତାଇୱାନ ଚାରିପାଖରେ ତାଇୱାନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ଚାପ ବୃଦ୍ଧି କରୁଛି।

ତାଇୱାନ ପ୍ରତି ଚୀନର ଦାବି କ’ଣ?

ଏହା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ ତାଇୱାନ ପ୍ରତି ଚୀନର ଦାବି ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଟିଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ, ଯାହା ଐତିହାସିକ, ରାଜନୈତିକ ଏବଂ ଆଇନଗତ ବିଚାରରେ ମୂଳ। ବେଜିଂ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ତାଇୱାନ ଚୀନର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଂଶ। ଏହି ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଏହାର ଜାତୀୟ ନୀତିରେ ନିହିତ, ଏହାର ଘରୋଇ ଆଇନ ଏବଂ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିବୃତ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ। ବିପରୀତରେ, ତାଇୱାନ ଏହାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ବଜାୟ ରଖେ। ଏହାର ନିଜସ୍ୱ ସ୍ୱାଧୀନ ସରକାର, ସାମରିକ ବାହିନୀ ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଅର୍ଥନୀତି ଅଛି, ଯାହା ଏହାକୁ ଏକ ସାର୍ବଭୌମ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ କରିଥାଏ।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଯୌନ ଶୋଷଣ ଅଭିଯୋଗରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଗିରଫ; ଫୋନରୁ ୬୦୦ ଭିଡିଓ ଉଦ୍ଧାର  

ତେହେରାନ: ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ମୋଜତାବା ଖାମେନିଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ଚାଲିଥିବା କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନା ମଧ୍ୟରେ ଇରାନର ସମାଚାର ଏଜେନ୍ସି, ମେହର ନ୍ୟୁଜ୍  ଏକ ଭିଡିଓ ଜାରି କରିଛି। ତାରିଖ ବିନା ଭିଡିଓରେ ତାଙ୍କୁ ଭଲ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖାଯାଉଛି। ଇସ୍ରାଏଲୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଦାବି କରିବା ପରେ ଏହି ଭିଡିଓ ଆସିଛି ଯେ ଖାମେନି ଗୁରୁତର ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ହସ୍ପିଟାଲକୁ ନିଆଯାଇଛି। ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏହି ଭିଡିଓ ପ୍ରକାଶ କରି, ମେହର ନ୍ୟୁଜ୍ ଖାମେନିଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ବଢୁଥିବା କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନାକୁ ଦୂର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଛି। ମେହର ନ୍ୟୁଜ୍ ଇରାନ ସରକାରଙ୍କ ଇସଲାମିକ୍ ବିକାଶ ସଂଗଠନ ସହିତ ଜଡିତ।

ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ କିଛି ଇସ୍ରାଏଲୀ ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟରେ ଦାବି କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ମୋଜତାବା ଖାମେନି ଗୁରୁତର ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛନ୍ତି। ଚ୍ୟାନେଲ ୧୪ ଇରାନ ଭିତରର ସୂତ୍ରକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରି ଏହି ଦାବି କରିଥିଲା। ପୂର୍ବରୁ, ଜେରୁସାଲେମ ପୋଷ୍ଟ, ଇରାନୱାୟାର ଏବଂ ଇରାନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମାସୁଦ ପେଜେସ୍କିଆନଙ୍କ ପ୍ରଶାସନର ନିକଟତର ସୂତ୍ରକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରି ରିପୋର୍ଟ କରିଥିଲା ଯେ ଖାମେନିଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଷୟରେ ଇରାନ ନେତୃତ୍ୱ ମଧ୍ୟରେ ଚିନ୍ତା ରହିଛି। ଜେରୁସାଲେମ ପୋଷ୍ଟର ଏକ ସୂତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦାବି କରିଛି ଯେ ଖାମେନିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଖବରକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।

ଫେବୃଆରୀ ୨୮ ତାରିଖରେ ଆମେରିକା ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲୀ ସାମରିକ ଆକ୍ରମଣରେ ତାଙ୍କ ପିତା ଆୟତୁଲ୍ଲା ଅଲି ଖାମେନିଙ୍କ ହତ୍ୟା ପରେ ମୋଜତାବା ଖାମେନି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନେତା ପଦ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରଠାରୁ ମୋଜତାବା ଖାମେନିଙ୍କୁ ସାଧାରଣରେ ଦେଖାଯାଇନାହିଁ ଏବଂ କେବଳ ଲିଖିତ ବିବୃତ୍ତି ମାଧ୍ୟମରେ କଥା ହୋଇଛନ୍ତି। ରିପୋର୍ଟରେ ଦାବି କରାଯାଇଛି ଯେ ମୋଜତାବା ଖାମେନି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆକ୍ରମଣରେ ଆହତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ମୁହଁ କିମ୍ବା ଶରୀରରେ ଗମ୍ଭୀର ଆଘାତ ଲାଗିପାରେ। ଏହା ପରେ ସେ ସାଧାରଣ ଦେଖାଯିବାକୁ ଏଡ଼ାଇ ଯାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଲୁଚି ରହିଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ଇରାନ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ପୂର୍ବରୁ ମୋଜତାବା ଖାମେନିଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଆଘାତର ଗମ୍ଭୀରତାକୁ କମ୍ ଦର୍ଶାଇ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କ ଆଘାତ ଉପରସ୍ତରର ଥିଲା। ବରିଷ୍ଠ ଇରାନୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମୋଜତାବା ଖାମେନି ଦେଶ ପାଇଁ ରଣନୈତିକ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ପ୍ରଦାନ କରିଆସୁଛନ୍ତି।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପୁନର୍ବାର ଖୋଲିବାକୁ ଆମେରିକା ନିକଟରେ ସର୍ତ୍ତ ରଖିଲା ଇରାନ 

ତେହେରାନ: ସାମୁଦ୍ରିକ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପୁନର୍ବାର ଖୋଲିବା ପାଇଁ ଇରାନ ଆମେରିକା ଉପରେ ଅନେକ ସର୍ତ୍ତ ରଖିଛି। ଇରାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଜାତୀୟ ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦର ସଚିବ ମହମ୍ମଦ ବାଘେର ଜୋଲଗାଦର ଶନିବାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପୁନର୍ବାର ଖୋଲିବା ପୂର୍ବରୁ ଆମେରିକାକୁ ଇରାନ ଉପରେ ଲାଗୁ ହୋଇଥିବା ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଏବଂ ନୌସେନା ଅବରୋଧକୁ ହଟାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ।

ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସ ଅନୁଯାୟୀ, ଜୋଲଗାଦର ଏହା ମଧ୍ୟ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକା ଇରାନ ଚାରିପାଖରେ ନିଜର ସାମରିକ ଉପସ୍ଥିତି ସମାପ୍ତ କରିବ। ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷତିର କ୍ଷତିପୂରଣ ଦେବ ଏବଂ ବିଦେଶରେ ଲୁଚି ରହିଥିବା ଇରାନର ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ମୁକ୍ତ କରିବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ସର୍ତ୍ତ ହେଉଛି ଇରାନର ସହଯୋଗୀଙ୍କ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ଇରାନ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଧମକ ବନ୍ଦ କରିବା। 

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀର ଭବିଷ୍ୟତ ସମ୍ପର୍କରେ ଇରାନ ଏବଂ ଓମାନ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି। ତଥାପି, ଇରାନ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନରୀ ଗାର୍ଡର ମୁଖପାତ୍ର ହୋସେନ ମୋହେବି କହିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରଣାଳୀ ଖୋଲିବା ଇରାନ-ଓମାନ ଆଲୋଚନା ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ନୁହେଁ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକାକୁ ପ୍ରଥମେ ଇରାନର ସର୍ତ୍ତଗୁଡ଼ିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଇରାନର ଦାବି ଯୋଗୁଁ ପ୍ରଣାଳୀ ଶୀଘ୍ର ଖୋଲିବା ଆଶା ମଳିନ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ଦାବିଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତି ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ତୁରନ୍ତ କୌଣସି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମିଳିନାହିଁ।

ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ଶକ୍ତି ବାଣିଜ୍ୟ ମାର୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଏହାର ଦୀର୍ଘ ସମୟ ବନ୍ଦ ରହିବା ଦ୍ୱାରା ତୈଳ ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ଯୋଗାଣ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିପାରେ। ପୂର୍ବରୁ ଇରାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆବାସ ଆରାଘଚି ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରଣାଳୀରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ଯାତାୟାତ ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଓମାନ ସହିତ ହୋଇଥିବା ଚୁକ୍ତିର ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ରଣନୈତିକ ସାମୁଦ୍ରିକ ମାର୍ଗ ତୁରନ୍ତ ଖୋଲିବ। 

ରଏଟର୍ସ ଅନୁଯାୟୀ, ବ୍ରିଟିଶ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ସଂଗଠନ UKMTO ମଧ୍ୟ ଓମାନର ପୂର୍ବ ଉପକୂଳରୁ ପ୍ରାୟ ୧୮ ନଟିକାଲ୍ ମାଇଲ୍ ଦୂରରେ ଏକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ କରିଛି। ଖାସବ ନାମକ ଜାହାଜକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରାଯାଇଥିଲା, ଜାହାଜ ଏବଂ ଏହାର ସମସ୍ତ କ୍ରୁ ସଦସ୍ୟ ସୁରକ୍ଷିତ ଅଛନ୍ତି। ଭାନ୍ସ କହିଛନ୍ତି, ଇରାନ-ଓମାନ ଆଲୋଚନାରେ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛି। ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମ୍ସ ଅନୁଯାୟୀ, ଆମେରିକାର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେଡି ଭାନ୍ସ ଇରାନ ଏବଂ ଓମାନ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନାରେ ଆମେରିକାର ଭୂମିକା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଏବଂ କହିଥିଲେ ଯେ ଆଲୋଚନା ଏବେ ବି ‘ମଧ୍ୟମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ’ରେ ଅଛି।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ନାବାଳିକା ଦୁଷ୍କର୍ମ-ହତ୍ୟା ଅଭିଯୋଗରେ ପୁରସ୍କାର ଘୋଷିତ ଅଭିଯୁକ୍ତ ଏନ୍‌କାଉଣ୍ଟରରେ ନିହତ 

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ୧୦୦୦ କିଲୋମିଟର ଦୂରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇ ଆକ୍ରମଣ କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖୁଥିବା ଭାରତର ‘କାଳ’ (Kaal) ଡ୍ରୋନ୍ ଏବେ ବେଶ୍ ଚର୍ଚ୍ଚାରେ ରହିଛି। ଚୀନ୍, ତୁର୍କୀ, ଇରାନ କିମ୍ବା ଇସ୍ରାଏଲ୍—ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଶ ନିଜର ଡ୍ରୋନ୍ ଶକ୍ତିକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି କରୁଛନ୍ତି। ତେବେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଡ୍ରୋନ୍ କେଉଁ ଦେଶ ପାଖରେ ରହିଛି ଏବଂ ଭାରତର ନୂଆ ଡ୍ରୋନ୍ ‘କାଳ’ କିପରି ହଜାର ହଜାର କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ବସିଥିବା ଶତ୍ରୁକୁ ଧ୍ୱଂସ କରିପାରିବ।

ଭାରତର ‘କାଳ’ ଡ୍ରୋନ୍କୁ ଏକ ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀ (IG Drones) ବିକଶିତ କରିଛି। ଏହା ୧୦୦୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାଇ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ। ୨ କ୍ୱିଣ୍ଟାଲ୍ (୨୦୦ କିଲୋଗ୍ରାମ୍) ପେଲୋଡ୍ କିମ୍ବା ବିସ୍ଫୋରକ ନେଇ ଏହା ୭ରୁ ୮ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକାଶରେ ଉଡ଼ିପାରିବ। ଯଦିଓ ଏହାକୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତୀୟ ସେନାରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ସାମିଲ କରାଯାଇ ନାହିଁ, ତଥାପି ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାକୁ ନେଇ ଜୋରଦାର ଚର୍ଚ୍ଚା ଚାଲିଛି।

ପ୍ରକୃତରେ ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧ କୌଶଳ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଦଳିବାରେ ଲାଗିଛି। ଏବେ କେବଳ ଟ୍ୟାଙ୍କ, ତୋପ, ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ଏବଂ ମିସାଇଲ୍ ଦ୍ୱାରା ଯୁଦ୍ଧ ଲଢ଼ାଯାଉନାହିଁ; ଡ୍ରୋନ୍ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧର ଏକ ବଡ଼ ଅସ୍ତ୍ର ପାଲଟିଛି। ଏଗୁଡ଼ିକ ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ନଜର ରଖନ୍ତି, ଲାଇଭ୍ ଫଟୋ ଓ ଭିଡିଓ ପଠାନ୍ତି, ମିସାଇଲ୍ ମାଡ଼ କରନ୍ତି ଏବଂ କେତେକ ଡ୍ରୋନ୍ ସିଧାସଳଖ ଲକ୍ଷ୍ୟସ୍ଥଳ ସହ ଧକ୍କା ହୋଇ ବିସ୍ଫୋରଣ ଘଟାନ୍ତି। ଏପରି ଡ୍ରୋନ୍କୁ ‘ୱାନ୍-ୱେ ଆଟାକ୍ ଡ୍ରୋନ୍’ (One-Way Attack Drone) କୁହାଯାଏ।

ଡ୍ରୋନ୍ ଯୁଦ୍ଧ କାହିଁକି ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ଡ୍ରୋନ୍ ଯୁଦ୍ଧକୁ ସସ୍ତା, ଦ୍ରୁତ ଏବଂ କମ୍ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକଳ୍ପରେ ପରିଣତ କରେ। କୌଣସି ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ପଠାଇବାରେ ବହୁତ ଅଧିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ସେଥିରେ ତାଲିମପ୍ରାପ୍ତ ପାଇଲଟ୍ଙ୍କ ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ବାଜିରେ ଥାଏ। ଏହା ତୁଳନାରେ ଡ୍ରୋନ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ବହୁତ କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ପଠାଯାଇପାରିବ। ଡ୍ରୋନ୍ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଶତ୍ରୁ ଉପରେ ଘୁରି ବୁଲିପାରିବ, ଲକ୍ଷ୍ୟ ଖୋଜିପାରିବ ଏବଂ କମାଣ୍ଡ ସେଣ୍ଟରକୁ ଲାଇଭ୍ ଭିଡିଓ ପଠାଇପାରିବ। ଉଚିତ୍ ସମୟ ମିଳିଲେ ସଠିକ୍ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିବ। ୟୁକ୍ରେନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ସଂଘର୍ଷ ପ୍ରମାଣିତ କରିଛି ଯେ ସସ୍ତା ଡ୍ରୋନ୍ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହଙ୍ଗା ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରକୁ ନଷ୍ଟ କରିପାରିବ। ରୋଡାର, ଗୋଳାବାରୁଦ ଡିପୋ, ତେଲ ଭଣ୍ଡାର, କମାଣ୍ଡ ପୋଷ୍ଟ ଏବଂ ସାମରିକ ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକୁ ଡ୍ରୋନ୍ ଦ୍ୱାରା ନିଶାନା କରାଯାଇଛି।

ଆମେରିକା: ସବୁଠାରୁ ହାଇଟେକ୍ ଡ୍ରୋନ୍ ପାୱାର

ସାମରିକ ଡ୍ରୋନ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ଆମେରିକାକୁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଶ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ। ଏହାର ସେନ୍ସର୍ କ୍ଷମତା, ହାଇ-ରିଜୋଲ୍ୟୁସନ୍ କ୍ୟାମେରା, ଥର୍ମାଲ୍ ସେନ୍ସର୍ ଏବଂ ସାଟେଲାଇଟ୍ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚକୋଟୀର।

• MQ-9 Reaper (ରିପର୍): ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଡ୍ରୋନ୍ ଆମେରିକା ପାଖରେ ରହିଛି, ଯାହାର ନାମ MQ-9 Reaper।

• ଆମେରିକୀୟ ଅପରେଟର୍ମାନେ ହଜାର ହଜାର କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ବସି ସାଟେଲାଇଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜ ଡ୍ରୋନ୍କୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରନ୍ତି। ଆମେରିକାର ଶକ୍ତି କେବଳ ଗୋଟିଏ ଡ୍ରୋନ୍ରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ, ଏହାର ଉପଗ୍ରହ, ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ, ମିସାଇଲ୍, ଜାସୁସୀ ନେଟୱାର୍କ ଓ ନୌସେନା ପ୍ଲାଟଫର୍ମର ଏକ ବଡ଼ ନେଟୱାର୍କ ରହିଛି ଯାହା ଏହାର ଡ୍ରୋନ୍କୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କରିଥାଏ।

ଚୀନ୍: ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଡ୍ରୋନ୍ ମହାଶକ୍ତି

ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଚୀନ୍ ଡ୍ରୋନ୍ ନିର୍ମାଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ପ୍ରଗତି କରିଛି। ଚୀନ୍ ଡ୍ରୋନ୍ ରପ୍ତାନି ମଧ୍ୟ କରୁଛି। ଏହାର ବଡ଼ ଡ୍ରୋନ୍ଗୁଡ଼ିକ ଦୀର୍ଘ ଉଡ଼ାଣ, ନଜର ରଖିବା ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ବୋହିନେବାର କ୍ଷମତା ରଖନ୍ତି। ଚୀନ୍ର ମୁଖ୍ୟ ଫୋକସ୍ ‘ସ୍ୱାର୍ମ ଡ୍ରୋନ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତି’ (Swarm Drone Technology) ଉପରେ ରହିଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଶହ ଶହ ଡ୍ରୋନ୍ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ମିଶି ଦଳଗତ ଭାବେ ଆକ୍ରମଣ କରିବେ। ଏପରି ଆକ୍ରମଣକୁ ରୋକିବା ଶତ୍ରୁର ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ୍ ପାଇଁ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ସାଜିଥାଏ।

ତୁର୍କୀ: ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ପ୍ରମାଣିତ ଶକ୍ତି

ତୁର୍କୀର Bayraktar TB2 ଭଳି ସଶସ୍ତ୍ର ଡ୍ରୋନ୍ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ନିଜର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚରେ ଅଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଡ୍ରୋନ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାରେ ତୁର୍କୀ ସଫଳତା ହାସଲ କରିଛି। ଏହା ଡ୍ରୋନ୍କୁ କେବଳ ଏକ ଆକାଶମାର୍ଗର ମଞ୍ଚ ନଭାବି, ତୋପଖାନା, ସ୍ଥଳସେନା ଓ ଗୁପ୍ତଚର ସଂସ୍ଥା ସହ ଯୋଡ଼ିପାରିଛି, ଯାହା ଆଧୁନିକ ଯୁଦ୍ଧର ପ୍ରକୃତ ଆବଶ୍ୟକତା।

ଇସ୍ରାଏଲ୍: ନଜର ଓ ସଠିକ୍ ଆକ୍ରମଣର ବିଶେଷଜ୍ଞ

ଇସ୍ରାଏଲ୍ ଦୀର୍ଘ ଦିନରୁ ଡ୍ରୋନ୍ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାରେ ଅଗ୍ରଣୀ ରହିଛି। ଏହାର ସେନ୍ସର୍, କ୍ୟାମେରା, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଏବଂ ‘ଲୋଇଟରିଂ ମ୍ୟୁନିସନ୍’ (Loitering Munition) ବା ଆକାଶରେ ଘୁରି ବୁଲି ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିବା ଅସ୍ତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶେଷ ଅଭିଜ୍ଞତା ରହିଛି। ଏଗୁଡ଼ିକ ଲକ୍ଷ୍ୟସୁଚୀ ପାଇବା ମାତ୍ରେ ନିଜେ ଧକ୍କା ହୋଇ ନଷ୍ଟ କରିଦିଅନ୍ତି। ଭାରତ ମଧ୍ୟ ଇସ୍ରାଏଲୀୟ ମୂଳର କେତେକ ଡ୍ରୋନ୍ ବ୍ୟବହାର କରେ।

ଇରାନ: କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚର ସାଂଘାତିକ ଡ୍ରୋନ୍

ଇରାନର ‘ଶାହେଦ୍’ (Shahed) ସିରିଜ୍ର ଡ୍ରୋନ୍ ବିଶ୍ୱର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଛି। ଏଗୁଡ଼ିକ ବହୁତ ମହଙ୍ଗା ନୁହଁନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟାରେ ପଠାଯାଇ ଶତ୍ରୁର ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ଉପରେ ଚାପ ପକାଇବାରେ ସକ୍ଷମ। ଯଦି ଏକ ସସ୍ତା ଡ୍ରୋନ୍କୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମହଙ୍ଗା ମିସାଇଲ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ପଡ଼େ, ତେବେ ତାହା ଶତ୍ରୁ ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଏ।

ରୁଷ ଓ ୟୁକ୍ରେନ୍: ଡ୍ରୋନ୍ ଯୁଦ୍ଧର ନୂଆ ପ୍ରୟୋଗଶାଳା

ରୁଷ-ୟୁକ୍ରେନ୍ ଯୁଦ୍ଧ ଡ୍ରୋନ୍ର ବ୍ୟବହାରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଦଳାଇ ଦେଇଛି। ଏଠାରେ ସାନ FPV (First Person View) ଡ୍ରୋନ୍ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଦୂରଗାମୀ ଡ୍ରୋନ୍ ବହୁଳ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି, ଯାହା ଟ୍ୟାଙ୍କ, ବଙ୍କର୍, ଗାଡ଼ି ଓ ସୈନ୍ୟ ଠିକଣାକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଛି।

ଭାରତର 'କାଳ' (Kaal) ଡ୍ରୋନ୍ କ'ଣ?

'କାଳ' ହେଉଛି ଏକ ସ୍ୱଦେଶୀ, ଦୂରଗାମୀ, ୱାନ୍-ୱେ ଆଟାକ୍ ଡ୍ରୋନ୍। ଏହାର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଶତ୍ରୁ ସୀମା ଭିତରକୁ ଗଭୀର ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଠିକଣାଗୁଡ଼ିକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବା। ଏହା ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଫେରିବା ପାଇଁ ତିଆରି ହୋଇନାହିଁ।

• ସୀମା: ପ୍ରାୟ ୧୦୦୦ କିଲୋମିଟର।

• ଉଡ଼ାଣ ସମୟ: ୭ରୁ ୮ ଘଣ୍ଟା।

• ପେଲୋଡ୍: ୨୦୦ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ବିସ୍ଫୋରକ।

• ବିଶେଷତ୍ୱ: ଅତ୍ୟାଧୁନିକ କ୍ୟାମେରା, ଥର୍ମାଲ୍ ସେନ୍ସର୍, ଏନ୍କ୍ରିପ୍ଟେଡ୍ ଡାଟା ଲିଙ୍କ୍ ଏବଂ ନେଭିଗେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍।

ଏହା ଭାରତ ପାଇଁ କାହିଁକି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର?

ଭାରତର ଦୁଇଟି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସୀମା ରହିଛି—ପଶ୍ଚିମରେ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବରେ ଚୀନ୍। ଏହିପରି ପାହାଡ଼ିଆ ଓ କଠିନ ଭୌଗୋଳିକ ପରିବେଶରେ ‘କାଳ’ ଡ୍ରୋନ୍ ଭାରତୀୟ ସେନାକୁ ଏକ ନୂଆ ବିକଳ୍ପ ଦେବ। ଏହା ଶତ୍ରୁର ରୋଡାର, ସଞ୍ଚାର କେନ୍ଦ୍ର, ଗୋଳାବାରୁଦ ଡିପୋ, ବଙ୍କର୍ କିମ୍ବା କମାଣ୍ଡ ପୋଷ୍ଟ ଉପରେ ସଠିକ୍ ପ୍ରହାର କରିପାରିବ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ ଓ ପାଇଲଟ୍ଙ୍କ ଜୀବନ ବାଜିରେ ଲଗାଇବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ।

ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ହିଁ ହେବ ଅସଲ ପରୀକ୍ଷା

୧୦୦୦ କିଲୋମିଟରର ରେଞ୍ଜ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କିନ୍ତୁ କେବଳ ରେଞ୍ଜ ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ଡ୍ରୋନ୍ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ। GPS ଜାମିଂ ସତ୍ତ୍ୱେ ରାସ୍ତା ନଭୁଲିବା, ଶତ୍ରୁର ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ଆକ୍ରମଣରୁ ବଞ୍ଚିବା, ସଠିକ୍ ଲକ୍ଷ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଡାଟା ଲିଙ୍କ୍ ବଜାୟ ରଖିବା ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରକୃତ ସଫଳତା ନିର୍ଭର କରିବ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ-ନେପାଳ ସୀମା ଦେଇ ନେପାଳ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ନାଗରିକଙ୍କ ପାଇଁ କେବଳ ଆଧାରକାର୍ଡ ଯଥେଷ୍ଟ ହେବ ନାହିଁ। ଶୁକ୍ରବାରଠାରୁ ସଶସ୍ତ୍ର ସୀମା ବଳ (ଏସ୍‌ଏସ୍‌ବି) ଗୌରୀଫଣ୍ଟା ସୀମାରେ ନୂତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଲାଗୁ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଭାରତୀୟ ନାଗରିକମାନଙ୍କୁ ଏବେ ନେପାଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପାସପୋର୍ଟ, ଭାରତୀୟ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଭୋଟର ପରିଚୟପତ୍ର କିମ୍ବା ଭାରତୀୟ ଦୂତାବାସ ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଏକ ବୈଧ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ପଡିବ। ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ଆଧାର କାର୍ଡ ଦେଖାଉଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ସୀମା ପାର କରିବାକୁ ଅନୁମତି ନାହିଁ।

ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ଗୌରୀଫଣ୍ଟାର ତ୍ରିନଗର ସୀମାରେ ନୂତନ ନିୟମ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ମାତ୍ରେ ପରିଚୟ ପ୍ରମାଣ ସ୍ୱରୂପ କେବଳ ଆଧାର କାର୍ଡ ସହିତ ବହୁ ସଂଖ୍ୟକ ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ନେପାଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ମନା କରାଯାଇଥିଲା। ଏସ୍‌ଏସ୍‌ବି କର୍ମଚାରୀମାନେ ଦିନସାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଯାଞ୍ଚ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ନଥିବା ଅନେକ ଲୋକଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଦେଇଥିଲେ।

ସୀମାରେ ନିୟୋଜିତ ଏସ୍‌ଏସ୍‌ବିର ସିଜିଡି କାଜଲ କୁମାରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଶୁକ୍ରବାରଠାରୁ ନୂତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ନେପାଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ବୈଧ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ପଡିବ। ପାସପୋର୍ଟ, ଭୋଟର ପରିଚୟପତ୍ର କିମ୍ବା ପ୍ରାଧିକରଣ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ବିନା କାହାକୁ ସୀମା ପାର କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯିବ ନାହିଁ।

ନେପାଳ ସରକାର ସମ୍ପ୍ରତି ଆଧାରକାର୍ଡକୁ ଯାତ୍ରା ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଭାବରେ ମାନ୍ୟତା ରଦ୍ଦ କରିବା ପରେ ଏହି ନିୟମକୁ ଆହୁରି କଡ଼ାକଡ଼ି କରାଯାଇଛି। ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି କେବଳ ଆଧାର କାର୍ଡ ବ୍ୟବହାର କରି ନେପାଳକୁ ଏବଂ ସେଠାରୁ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି।

ସୀମା ସୁରକ୍ଷା ଏଜେନ୍ସି ଅନୁଯାୟୀ, ନୂତନ ନିୟମ ଖୋଲା ଭାରତ-ନେପାଳ ସୀମାରେ ନଜର ରଖିବା, ଅବୈଧ ଗତିବିଧିକୁ ରୋକିବା ଏବଂ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସୁରକ୍ଷା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ନେପାଳରେ ସମ୍ପ୍ରତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ପରିଚୟ ଯାଞ୍ଚକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରାଯାଇଛି।

ଶୁକ୍ରବାର ଦିନ ସାରା ଗୌରୀଫଣ୍ଟା ସୀମାରେ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଭିଡ଼ ରହିଥିଲା। ଅନେକ ଲୋକ ନୂତନ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟେସନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ଅଜ୍ଞ ଥିବା ରିପୋର୍ଟ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପରିଚୟ ଅଭାବରୁ ନିରାଶ ହୋଇ ଫେରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ। 

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ଷଷ୍ଠ ପିଢ଼ିର ଲଢ଼ୁଆ ବିମାନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି ଭାରତ 

ୱାଶିଂଟନ୍: ଆମେରିକାର ସିନେଟ୍ ରୁଷର ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ୍ ବିକ୍ରୟ ଉପରେ କଟକଣା ଲଗାଇବା ପାଇଁ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ପଡ଼ି ରହିଥିବା ଏକ ବିଲ୍‌କୁ ମଞ୍ଜୁର କରିଛି। ଏହି ଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତ, ଚୀନ୍, ଜାପାନ ଏବଂ କିଛି ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶ ଉପରେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। 

ଆମେରିକାର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୁଳ୍କ (ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ) ଲାଗୁ କରିପାରିବେ। ବିଲ୍‌ର ସମର୍ଥକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦିବଂଗତ ରିପବ୍ଲିକାନ୍ କଂଗ୍ରେସମ୍ୟାନ୍ ଲିଣ୍ଡସେ ଗ୍ରାହାମ୍ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଥିଲେ। ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ପ୍ରତିନିଧି ସଭାରେ ଏହି ବିଲ୍ ଆଗତ ହେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି। ପାସ୍ ହେବା ପରେ, ଏହା ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାକ୍ଷର ପରେ, କଟକଣା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ। ଗ୍ରାହାମ୍ ୟୁକ୍ରେନର ଜଣେ ଦୃଢ଼ ସମର୍ଥକ ଥିଲେ।

ବିଲ୍ ରୁଷ ଉପରେ ଆର୍ଥିକ ଚାପ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି, ଯାହା ସାଢ଼େ ଚାରି ବର୍ଷ ଧରି ୟୁକ୍ରେନ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଛି, ଏହାକୁ ଏକ ଆପୋଷ ସମାଧାନ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରୁଛି। କଟକଣା ସପକ୍ଷରେ ୮୬ ଏବଂ ବିପକ୍ଷରେ ୧୧ ଭୋଟ୍ ଥିଲା। ଏହି କଟକଣା ଲାଗୁ ହେବା ଦ୍ୱାରା ରୁଷ, ଭାରତ ଏବଂ ଚୀନ୍ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିବ।

ୟୁକ୍ରେନ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ ଭାରତ ରୁଷରୁ ବିପୁଳ ପରିମାଣର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ କରିଆସୁଛି। ଏହି ଆମଦାନୀ ପ୍ରତିଦିନ ୨ ନିୟୁତ ବ୍ୟାରେଲରୁ ଅଧିକ ତେଲ। ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରଠାରୁ, ଭାରତ ମଧ୍ୟ ରୁଷରୁ ଗ୍ୟାସ ଆମଦାନୀ କରିଆସୁଛି।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ: ରାଜ୍ୟରେ ବନ୍ୟା କ୍ଷୟକ୍ଷତି: ୩୫୬୭ ଘର ଭାଙ୍ଗିଲା

ଜଷ୍ଟିସ ଆଭା ନାୟାର ପଟେଲ: ଦିଲ୍ଲୀରେ ଜନ୍ମିତ ଜଷ୍ଟିସ ଆଭା ନାୟାର ପଟେଲ ଜାମ୍ବିଆ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଜଜ୍ ବନିଛନ୍ତି। ଭାରତର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ପୀଠ ସେୟାର କରିବାରେ ସେ ପ୍ରଥମ ଜାମ୍ବିଆନ୍ ଜଜ୍ର ଗୌରବ ମଧ୍ୟ ହାସଲ କରିଛନ୍ତି।

ଦିଲ୍ଲୀରେ ଜନ୍ମିତ ଏବଂ ଜାମ୍ବିଆରେ ବଢ଼ିଥିବା ଜଷ୍ଟିସ ଆଭା ନାୟାର ପଟେଲ ଇତିହାସ ରଚିଛନ୍ତି। ସେ ଜାମ୍ବିଆ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ (Supreme Court of Zambia) ର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଜଜ୍ ହୋଇଛନ୍ତି। ଏହା ସହିତ, ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି (CJI) ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତଙ୍କ ବିଶେଷ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କ୍ରମେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ନ୍ୟାୟିକ ପୀଠରେ ବସିବାର ଜାମ୍ବିଆର ପ୍ରଥମ ଜଜ୍ ହେବାର ସୌଭାଗ୍ୟ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ମିଳିଛି।

୧୯୭୩ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ଆଭା ନାୟାରଙ୍କୁ ମାତ୍ର ସାତ ବର୍ଷ ହୋଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପିତାମାତା ଜୀବିକା ଅର୍ଜନର ସୁଯୋଗ ସନ୍ଧାନରେ ଦିଲ୍ଲୀରୁ ଜାମ୍ବିଆ ଚାଲିଯାଇଥିଲେ। ଜାମ୍ବିଆ ୟୁନିଭରସିଟିରୁ ଆଇନ (Law) ରେ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିବା ପରେ, ସେ ବ୍ରିଟେନର ପ୍ରସିଦ୍ଧ କେମ୍ବ୍ରିଜ୍ ୟୁନିଭରସିଟିରୁ ମାଷ୍ଟର ଡିଗ୍ରୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ। ୧୯୮୯ ମସିହାରେ ସେ ଜାମ୍ବିଆ ବାର୍ରେ ସାମିଲ ହୋଇଥିଲେ। ପୁରୁଷ-ପ୍ରଧାନ ଆଇନ ପେଷାରେ ନିଜର ନିଷ୍ଠା ଏବଂ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ ବଳରେ ସେ ନିଜର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ।

୨୦୧୯ ମସିହାରେ ସେ ହାଇକୋର୍ଟର ଜଜ୍ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଏପ୍ରିଲ୍ ୨୦୨୩ରେ କୋର୍ଟ ଅଫ୍ ଆପିଲ୍କୁ ପଦୋନ୍ନତି ପାଇଥିଲେ। ୨୭ ମଇ ୨୦୨୬ରେ ସେ ଜାମ୍ବିଆ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଜଜ୍ ଭାବରେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଜଣେ ଆଇନଜ୍ଞ ହେବା ସହ ସେ ଜଣେ ପର୍ବତାରୋହୀ ମଧ୍ୟ ଅଟନ୍ତି ଏବଂ ଆଫ୍ରିକାର ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ଶୃଙ୍ଗ ‘ମାଉଣ୍ଟ କିଲିମଞ୍ଜାରୋ’ ଜୟ କରିସାରିଛନ୍ତି।

ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ତିନି ମୂଳମନ୍ତ୍ର: ଇନୋଭେସନ, ଇଣ୍ଟିଗ୍ରିଟି ଏବଂ ଇନକ୍ଲୁସିଭିଟି

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଆଡଭୋକେଟ୍ସ-ଅନ୍-ରେକର୍ଡ ଆସୋସିଏସନ (SCAORA) ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି ଜଷ୍ଟିସ ଆଭା ନାୟାର ପଟେଲ କହିଥିଲେ ଯେ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ତିନୋଟି ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଙ୍ଗ ହେଉଛି— ଇନୋଭେସନ (ନବସୃଜନ), ଇଣ୍ଟିଗ୍ରିଟି (ସତ୍ୟନିଷ୍ଠା/ସାଧୁତା) ଏବଂ ଇନକ୍ଲୁସିଭିଟି (ସମାବେଶିତା)। ଏହି ତିନୋଟି ସାଧନ ଗୋଟିଏ ଅନ୍ୟଟି ସହ ଗଭୀର ଭାବେ ଯୋଡ଼ିହୋଇ ରହିଛି। ସେ ଜୋର ଦେଇ କହିଥିଲେ ଯେ ନ୍ୟାୟ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ କୌଣସି ବି ନୂଆ ପ୍ରୟୋଗ (ଇନୋଭେସନ) କୁ ଏହି କଷଟିପଥରରେ ସଫଳ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ ଯେ ତାହା ନିରପେକ୍ଷତା ଏବଂ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ନ୍ୟାୟର ପହଞ୍ଚକୁ କେତେ ସହଜ ଓ ଉନ୍ନତ କରିପାରୁଛି। ଭାରତ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ସେ ଭାବବିହ୍ୱଳ ହୋଇ କହିଥିଲେ ଯେ ଭାରତ କେବେ ବି ହୃଦୟରୁ ଦୂର ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ।

ନ୍ୟାୟରେ AI ର ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ଜାହିର କଲେ ଚିନ୍ତା

ନ୍ୟାୟିକ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ଇଣ୍ଟେଲିଜେନ୍ସ (AI) ର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇ ଜଷ୍ଟିସ ପଟେଲ କହିଥିଲେ, "ନ୍ୟାୟ ପ୍ରଦାନରେ ଆଲଗୋରିଦମ୍ ଗେମ୍କୁ ଅନୁମତି ଦେବା ଦ୍ୱାରା ତାହା ସହିତ ଐତିହାସିକ ପକ୍ଷପାତିତା ମଧ୍ୟ ଚାଲିଆସିବ।"

CJI ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ କହିଲେ: AI ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଉନ୍ନତ କରିପାରେ, କିନ୍ତୁ ମାନବୀୟ ସମ୍ବେଦନାର ବିକଳ୍ପ ନୁହେଁ

କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମୟରେ ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ସୂର୍ଯ୍ୟକାନ୍ତ କହିଥିଲେ ଯେ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଭାରତରେ ଆବେଦନକାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ନ୍ୟାୟର ପହଞ୍ଚକୁ ସୁଗମ, ସୁବିଧାଜନକ ଏବଂ କମ୍ ଖର୍ଚ୍ଚବହୁଳ କରିଛି। ଲୋକମାନେ ବହୁ ଦୂର ଯାତ୍ରା ନକରି କୋର୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ ଟ୍ରାକ୍ କରିପାରୁଛନ୍ତି ଏବଂ ଏଥିରେ ଭାଗ ନେଇପାରୁଛନ୍ତି। CJI ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି, "AI ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରଶାସନ ପାଇଁ ଅଭୂତପୂର୍ବ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି, କିନ୍ତୁ ଯେଉଁଠାରେ AI ନ୍ୟାୟିକ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିପାରିବ, ସେଠାରେ ଏହା ନ୍ୟାୟିକ ବିବେକର ସ୍ଥାନ କେବେ ବି ନେଇପାରିବ ନାହିଁ। ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଶେଷରେ ସହାନୁଭୂତି, ନ୍ୟାୟିକ ବିବେକ ଏବଂ ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତିର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଥାଏ।"

ଭାରତ ଶୀଘ୍ର ୨୦୦ରୁ ଅଧିକ ରାଫେଲ୍ ଫାଇଟର ଜେଟ୍ର ମାଲିକ ହୋଇପାରେ। ୧୧୪ଟି ନୂଆ ରାଫେଲ୍ର ପ୍ରାୟ ୩.୨୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ମେଗା ଡିଲ୍ ଏବେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ପାଦ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଛି। ଫ୍ରାନ୍ସ ଭାରତକୁ ଏହି ଚୁକ୍ତିର ପୂରା ପ୍ରସ୍ତାବ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିଛି।

ଭାରତ ଶୀଘ୍ର ୨୦୦ରୁ ଅଧିକ ରାଫେଲ୍ ଫାଇଟର ଜେଟ୍ ଥିବା ଦେଶ ହୋଇପାରେ। ୧୧୪ଟି ନୂଆ ରାଫେଲ୍ର ପ୍ରାୟ ୩.୨୫ ଲକ୍ଷ କୋଟି ଟଙ୍କାର ମେଗା ଡିଲ୍ ଏବେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ପାଦ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଛି। ଫ୍ରାନ୍ସର ଡାସୋ ଆଭିଏସନ୍ (Dassault Aviation) ଭାରତକୁ ଏହି ଡିଲ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୈଷୟିକ ଏବଂ ବ୍ୟାବସାୟିକ ପ୍ରସ୍ତାବ ସୋପିଦେଇଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାରେ ପୂର୍ବରୁ ଉପଲବ୍ଧ ୩୬ଟି ରାଫେଲ୍ ଏବଂ ନୌସେନା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ୨୬ଟି ରାଫେଲ୍-M ଅର୍ଡରକୁ ମିଶାଇ ଏହି ସଂଖ୍ୟା ୬୨ଟି ରାଫେଲ୍ ବିମାନରେ ପହଞ୍ଚୁଛି।

୧୧୪ଟି ନୂଆ ରାଫେଲ୍ ସାମିଲ ହେବା ପରେ ଦେଶରେ ରାଫେଲ୍ ବିମାନ ସଂଖ୍ୟା ୧୭୬ ହୋଇଯିବ। ଅନ୍ୟପଟେ ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ଭବିଷ୍ୟତରେ ଆଉ ୩୧ଟି ରାଫେଲ୍ ସାମିଲ କରିବା ଯୋଜନା ଉପରେ ମଧ୍ୟ କାମ କରୁଛି। ଯଦି ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବ ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ତେବେ ଭାରତ ପାଖରେ ୨୦୦ରୁ ଅଧିକ ରାଫେଲ୍ ଫାଇଟର ଜେଟ୍ ହୋଇପାରିବ।

ମଲ୍ଟି-ରୋଲ୍ ଫାଇଟର ଜେଟ୍ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ

ଏହା କେବଳ ଗୋଟିଏ ଫାଇଟର ଜେଟ୍ କିଣିବାର କାହାଣୀ ନୁହେଁ। ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର ପରେ ଭାରତ ନିଜର ଏୟାର ପାୱାରକୁ ବ୍ୟାପକ ଭାବେ ମଜବୁତ୍ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି କରୁଛି। ଖାସ କରି ଚୀନ୍ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନର ମିଳିତ ଆକାଶମାର୍ଗ ଆହ୍ୱାନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ପାଇଁ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାରେ ଆଧୁନିକ ମଲ୍ଟି-ରୋଲ୍ ଫାଇଟର ଜେଟ୍ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପଡ଼ିଛି।

ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର ପରେ ବଦଳିଗଲା ଏୟାର ୱାର୍ର ଚିତ୍ର

ଅପରେସନ୍ ସିନ୍ଦୂର ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦେଇଛି ଯେ ଭବିଷ୍ୟତ ଯୁଦ୍ଧରେ କେବଳ ଫାଇଟର ଜେଟ୍ର ଗୁଣବତ୍ତା ନୁହେଁ, ବରଂ ସଂଖ୍ୟା, ଦୂରଗାମୀ ମିସାଇଲ୍, AESA ରଡାର, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ୱାରଫେୟାର୍, ନେଟୱାର୍କିଂ ଏବଂ ଷ୍ଟାଣ୍ଡ-ଅଫ୍ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରର ପୂରା କମ୍ବିନେସନ୍ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ହେବ।

ପାକିସ୍ତାନ ପାଖରେ ଚୀନ୍ରୁ ମିଳିଥିବା J-10C/J-10CE ଭଳି ଆଧୁନିକ ୪.୫ ଜେନେରେସନ୍ ଫାଇଟର ରହିଛି। ପାକିସ୍ତାନର ନିଜସ୍ୱ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, J-10C ରେ AESA ରଡାର ଏବଂ ବିୟୋଣ୍ଡ ଭିଜୁଆଲ୍ ରେଞ୍ଜ (BVR) ମିସାଇଲ୍ କ୍ଷମତା ରହିଛି। ସେହିପରି ପାକିସ୍ତାନର ଫାଇଟର ଫ୍ଲିଟ୍ରେ JF-17 ଏବଂ ଆମେରିକୀୟ F-16 ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ଅଛି। ୨୦୨୫ର ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ସଂଘର୍ଷ ପରେ ଚୀନ୍ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୀକାର କରିଥିଲା ଯେ ତାର ଇଞ୍ଜିନିୟରମାନେ ପାକିସ୍ତାନ ବାୟୁସେନାକୁ ବୈଷୟିକ ସହାୟତା ଦେଇଥିଲେ। ଚୀନ୍ର J-10C ସେହି ସଂଘର୍ଷରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ବାସ୍ତବ ଯୁଦ୍ଧ ପରିସ୍ଥିତିରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା।

ଏହି କାରଣରୁ ଭାରତ ପାଇଁ ରାଫେଲ୍ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ାଇବା କେବଳ ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ଗ୍ୟାପ୍ ପୂରଣ କରିବାର ବିଷୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏୟାର କମ୍ବ୍ୟାଟ୍ରେ କ୍ୱାଲିଟି ସହ କ୍ୱାଣ୍ଟିଟି (ପରିମାଣ) ବଢ଼ାଇବାର କୌଶଳ ମଧ୍ୟ ଅଟେ।

ପାକିସ୍ତାନ ପାଖରେ ୪୨୦+ କମ୍ବ୍ୟାଟ୍ ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ

ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ୨୦୨୬ରେ ପାକିସ୍ତାନ ଏୟାରଫୋର୍ସ ପାଖରେ ୪୨୦ରୁ ଅଧିକ combat-ready aircraft ରହିଛି। ଏଥିରେ F-16, ଚୀନ୍ର J-10C ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ-ଚୀନ୍ର ମିଳିତ JF-17 ସାମିଲ ଅଛି। J-10C କୁ ପାକିସ୍ତାନ ନିଜ ଆଧୁନିକ ଏୟାର କମ୍ବ୍ୟାଟ୍ କ୍ଷମତାର ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶ ଭାବେ ସାମିଲ କରିଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ JF-17 ର ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟା ପାକିସ୍ତାନ ଫାଇଟର ଫ୍ଲିଟ୍ର ମୂଳ ଆଧାର। ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତ ସାମ୍ନାରେ ଆହ୍ୱାନ କେବଳ ପାକିସ୍ତାନର ଫାଇଟର ଜେଟ୍ର ନୁହେଁ, ବରଂ ଚୀନ୍ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର, ରଡାର ଏବଂ ଏୟାର କମ୍ବ୍ୟାଟ୍ ନେଟୱାର୍କରେ ସଜ୍ଜିତ ପାକିସ୍ତାନୀ ବାୟୁ ଶକ୍ତିର ମଧ୍ୟ ରହିଛି।

ଅନ୍ୟପଟେ ଚୀନ୍ର ବାୟୁ ଶକ୍ତିର ଆହ୍ୱାନ

ଭାରତ ପାଇଁ ଅସଲି ଆହ୍ୱାନ ହେଉଛି ଚୀନ୍। ଚୀନ୍ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ନିଜର ୫ମ ପିଢ଼ିର ଫାଇଟର ଫ୍ଲିଟ୍ ବୃଦ୍ଧି କରୁଛି। ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଚୀନ୍ର J-20 ଷ୍ଟିଲ୍ଥ ଫାଇଟର ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ିଛି ଏବଂ J-35 ଭଳି ନୂଆ ଷ୍ଟିଲ୍ଥ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ମଧ୍ୟ ତାର ଏୟାର ପାୱାରରେ ସାମିଲ ହେଉଛି। କିଛି ଆକଳନରେ ଚୀନ୍ର J-20 ବେଡ଼ା ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ୫୦୦ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

ଏହା ସହିତ ଚୀନ୍ ପାଖରେ J-16 ଏବଂ J-10C ଭଳି ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାରେ ୪.୫ ଜେନେରେସନ୍ ଫାଇଟର ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଚୀନ୍ କେବଳ ଫାଇଟର ଜେଟ୍ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ାଉନାହିଁ, ବରଂ ଷ୍ଟିଲ୍ଥ, ଦୂରଗାମୀ ଏୟାର-ଟୁ-ଏୟାର ମିସାଇଲ୍, AEW&C, ଡ୍ରୋନ୍ ଏବଂ ନେଟୱାର୍କ-ସେଣ୍ଟ୍ରିକ୍ ୱାରଫେୟାର ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଦ୍ରୁତ କାମ କରୁଛି।

ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତକୁ ଏକାସଙ୍ଗେ ପଶ୍ଚିମ ସୀମାରେ ପାକିସ୍ତାନ ଏବଂ ଉତ୍ତର ସୀମାରେ ଚୀନ୍ର ଆକାଶମାର୍ଗ କ୍ଷମତାର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବାକୁ ହେବ। ଏହିଠାରେ ହିଁ ୧୧୪ଟି ନୂଆ ରାଫେଲ୍ର ଆବଶ୍ୟକତା ସାମ୍ନାକୁ ଆସୁଛି। ଭାରତ ପାଖରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୩୬ଟି ରାଫେଲ୍ ବାୟୁସେନାରେ ଅଛି ଏବଂ ନୌସେନା ପାଇଁ ୨୬ଟି ରାଫେଲ୍-M ର ଅର୍ଡର ପୂର୍ବରୁ ରହିଛି। ଏହି ୬୨ଟି ବିମାନ ବ୍ୟତୀତ ଯଦି ୧୧୪ଟି ନୂଆ ରାଫେଲ୍ର ଡିଲ୍ ପୂରା ହୁଏ ଏବଂ ନୌସେନା ପାଇଁ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଆଉ ୩୧ଟି ରାଫେଲ୍-M ଆସେ, ତେବେ ଭାରତର ମୋଟ ରାଫେଲ୍ ଫ୍ଲିଟ୍ ୨୦୦ ପାର୍ କରିପାରେ।

୧୧୪ଟି ନୂଆ ରାଫେଲ୍ ମଧ୍ୟରୁ ୯୪ଟି ଭାରତରେ ତିଆରି କରାଯିବାର ଯୋଜନା ରହିଛି। Dassault Aviation ଭାରତୀୟ ଶିଳ୍ପସଂସ୍ଥା ସହ ମିଶି ଏହି ବିମାନଗୁଡ଼ିକର ନିର୍ମାଣ କରିବ। MBDA, Safran ଏବଂ Thales ଭଳି ଫରାସୀ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ସାମିଲ ହେବେ। ଭାରତର ଚେଷ୍ଟା ନୂଆ ରାଫେଲ୍ରେ ସ୍ୱଦେଶୀ Astra ଏୟାର-ଟୁ-ଏୟାର ମିସାଇଲ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ରକୁ ସଂଯୋଜିତ (Integrate) କରିବା ମଧ୍ୟ ଅଟେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ରାଫେଲ୍ କେବଳ ବିଦେଶୀ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ହୋଇ ରହିବ ନାହିଁ, ବରଂ ଭାରତୀୟ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏବଂ ସେନ୍ସର ନେଟୱାର୍କ ସହ ଆହୁରି ଗଭୀର ଭାବେ ଯୋଡ଼ିହୋଇପାରିବ।

୨୦୦+ ରାଫେଲ୍ର ଅର୍ଥ କ’ଣ ହେବ?

ଯଦି ପୂରା ପ୍ଲାନ୍ ଆଗକୁ ବଢ଼େ, ତେବେ ଭାରତ ପାଖରେ ବଡ଼ ସଂଖ୍ୟାରେ ଗୋଟିଏ ପରିବାରର ଆଧୁନିକ ୪.୫ ଜେନେରେସନ୍ ଫାଇଟର ରହିବ। ଏହାର ଫାଇଦା ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ, ଟ୍ରେନିଂ, ସ୍ପେୟାର୍ସ ଏବଂ ଅପରେସନାଲ ଉପଲବ୍ଧତାରେ ମଧ୍ୟ ମିଳିପାରିବ। ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ରାଫେଲ୍କୁ ଭାରତ ନିଜର ଦୂରଗାମୀ ଅସ୍ତ୍ର, ସ୍ୱଦେଶୀ ମିସାଇଲ୍, ଏୟାରବୋର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଲି ୱାର୍ଣ୍ଣିଂ ସିଷ୍ଟମ୍ ଏବଂ ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ନେଟୱାର୍କ ସହିତ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବ। ଏହା ଭାରତକୁ ଦୁଇଟି ସୀମାରେ ଆଧୁନିକ ଫାଇଟର ଜେଟ୍ର ଉପଲବ୍ଧତା ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରାଇକ୍ କ୍ଷମତା ବଢ଼ାଇବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଗ୍ରଗତି ଦେଇପାରେ।

ରାଫେଲ୍ ସହିତ AMCA, ସୁଖୋଇ ଏବଂ Tejas ମଧ୍ୟ

ଭାରତର ରଣନୀତି କେବଳ ରାଫେଲ୍ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବାର ନୁହେଁ। ଗୋଟିଏ ପଟେ ୧୧୪ ରାଫେଲ୍ ଜରିଆରେ ତୁରନ୍ତ ଫାଇଟର ସ୍କ୍ୱାଡ୍ରନ୍ ଗ୍ୟାପ୍କୁ ପୂରଣ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଉଛି, ତ ଆରପଟେ ସୁପର ସୁଖୋଇ, Tejas Mk-1A, Tejas Mk-2 ଏବଂ AMCA ଭଳି ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଭବିଷ୍ୟତର ଏୟାର ପାୱାର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବେ। ଅର୍ଥାତ୍ ଭାରତର ପ୍ଲାନ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ— ୨୦୦+ ରାଫେଲ୍ର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଫ୍ଲିଟ୍ ଭାରତର ଏୟାର ୱାର୍ ରଣନୀତିରେ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇପାରେ।

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଥାଇଲାଣ୍ଡ ରାଜଧାନୀ ବ୍ୟାଂକକ୍ ର ଏକ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପରିସରରେ ଭୟାବହ ଗୁଳିକାଣ୍ଡ ହୋଇଛି । ଜଣେ ନବମ ଶ୍ରେଣୀ ନାବାଳକ ଛାତ୍ରର ଗୁଳିମାଡ଼ରେ ମୋଟ ୮ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ ନିଜକୁ ମଧ୍ୟ ଗୁଳି କରିଛନ୍ତି । ଏହା ସହିତ ୧୫ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି । 

ସ୍ଥାନୀୟ ପୁଲିସ ସୂଚନା ଆଧାର, ଶୁକ୍ରବାର ସକାଳେ ବ୍ୟାଙ୍ଗ୍ କ୍ର‌୍ୟୁ ଜିଲ୍ଲାର ଡେବ୍ସିରିନ୍ ନନ୍ଥାବୁରୀ ବିଦ୍ୟାଳୟର ଛାତ୍ର ଜଣକଙ୍କ ପ୍ରଥମେ ଘରେ ତାର ଜେଜେ ମା ଏବଂ ଜେଜେ ବାପାଙ୍କୁ ଗୁଳି କରିବା ପରେ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଆସିଥିଲା । ସେଠାରେ ଅତର୍କିତ ଆଖିବୁଜା ଗୁଳି ଚାଳନା କରିଥିଲା ।  ଜଣେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସମେତ ୬ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଛି ଏବଂ ୧୫ ଜଣ ଆହତ ହୋଇଛନ୍ତି । ସେପଟେ ଘରୁ ଜେଜେ ବାପା ଏବଂ ଜେଜେମାଙ୍କ ମୃତଦେହ ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଛି । ନାବାଳକଟି ପରେ ନିଜକୁ ଗୁଳି କରି ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରିଥିବା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷଦର୍ଶୀ କହିଛନ୍ତି । ଛାତ୍ର ବୟସ ୧୪ ବର୍ଷ ହେବ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିଛି । 

ଉକ୍ତ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ୩୧୦୦ ଛାତ୍ର ପଢ଼ୁଥିବାବେଳେ ୧୪୭ ଶିକ୍ଷକ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଛନ୍ତି ।