ରତନ ଟାଟାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ ଦେଶର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପରୋପକାରୀ ସଂସ୍ଥା ‘ଟାଟା ଟ୍ରଷ୍ଟସ୍’ (Tata Trusts) ଭିତରେ ଗଭର୍ଣ୍ଣାନ୍ସ ଓ ପରିଚାଳନାକୁ ନେଇ ବିବାଦ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି । ଟ୍ରଷ୍ଟର ପୂର୍ବତନ ଟ୍ରଷ୍ଟୀ ମେହଲି ମିସ୍ତ୍ରୀ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଚ୍ୟାରିଟି କମିଶନରଙ୍କ ନିକଟରେ ଏକ ପିଟିସନ ଦାଖଲ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳକୁ ଆଗକୁ ନ ବଢ଼ାଇବା (ନବୀକରଣ ନ କରିବା) ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ସେ ଏହି ଆବେଦନରେ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିବା ସହ ଟ୍ରଷ୍ଟର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା, ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ସ୍ୱାର୍ଥର ସଂଘର୍ଷକୁ ନେଇ ଅନେକ ଗମ୍ଭୀର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଛନ୍ତି ।
ଟ୍ରଷ୍ଟୀ ପଦର ନବୀକରଣ ଉପରେ ଉଠିଲା ପ୍ରଶ୍ନ
ମେହଲି ମିସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅଭିଯୋଗ ଅନୁଯାୟୀ, ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୪ ରେ ଟ୍ରଷ୍ଟୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସର୍ବସମ୍ମତ ପ୍ରସ୍ତାବ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା ଟ୍ରଷ୍ଟର ପ୍ରଶାସନରେ ସ୍ଥିରତା ଓ ନିରନ୍ତରତା ବଜାୟ ରଖିବା ।
ଏହି ସହମତି ଅନୁସାରେ ଟ୍ରଷ୍ଟୀମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ବଢ଼ାଇବା କଥା, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ନିୟମ ଲାଗୁ କରାଗଲା ନାହିଁ । ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳକୁ ଆଗକୁ ନ ବଢ଼ାଇବାର ନିଷ୍ପତ୍ତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନମୁଖୀ ଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଟ୍ରଷ୍ଟ ଭିତରେ ଥିବା ସମାନତା ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି ବୋଲି ସେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ।
ଗଭର୍ଣ୍ଣାନ୍ସ ଏବଂ ସ୍ୱାର୍ଥର ସଂଘର୍ଷର ଆରୋପ
ଆବେଦନରେ କେବଳ ନିଯୁକ୍ତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଟ୍ରଷ୍ଟର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ଆରୋପ ଲଗାଯାଇଛି:
• ଆର୍ଥିକ ଲାଭ ନେବାର ଅଭିଯୋଗ: ମେହଲି ମିସ୍ତ୍ରୀ ଅଭିଯୋଗ କରିଛନ୍ତି ଯେ, କେତେକ ଟ୍ରଷ୍ଟୀ ଏକା ସମୟରେ ଟ୍ରଷ୍ଟର ଦାୟିତ୍ୱ ଓ ନାମିତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (Nominated Director) ଭୂମିକାରେ ରହି ମଧ୍ୟ ଟାଟା ଗ୍ରୁପ୍ର କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକରୁ ଆର୍ଥିକ ଲାଭ ଓ ପାରିଶ୍ରମିକ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି ।
• ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତଦନ୍ତ ଦାବି: ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଟ୍ରଷ୍ଟୀମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଟ୍ରଷ୍ଟର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପ୍ରତି ରହିବା ଉଚିତ । ଏହିଭଳି ଆର୍ଥିକ ନେଣଦେଣ ଯୋଗୁଁ ସ୍ୱାର୍ଥର ସଂଘର୍ଷ ଘଟିଛି କି ନାହିଁ, ତାହାର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତଦନ୍ତ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ ।
ଟାଟା ସନ୍ସ ସହ ଜଡ଼ିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଉପରେ ଆପତ୍ତି
ଆବେଦନରେ ଟାଟା ସନ୍ସ (Tata Sons) ର କେତେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ନିଷ୍ପତ୍ତିର ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି:
• ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତାର ଅଭାବ: ମିସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଦାବି ଅନୁଯାୟୀ, ଜୁଲାଇ ୨୦୨୫ ରେ ଟାଟା ସନ୍ସର ଚେୟାରମ୍ୟାନ୍ ଏନ୍. ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସର୍ବସମ୍ମତ ପ୍ରସ୍ତାବ ପାରିତ ହୋଇଥିଲା, କିନ୍ତୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ କିଛି ପଦକ୍ଷେପ ସେହି ଆଭିମୁଖ୍ୟରୁ ଅଲଗା ଦେଖାଯାଇଥିଲା ।
• ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଟାଟା ସନ୍ସକୁ ଏକ ଅଣ-ତାଲିକାଭୁକ୍ତ (Non-listed) କମ୍ପାନୀ ଭାବେ ରଖିବା ଏବଂ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଂଶଧନକାରୀ (Minority Shareholders) ମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିକଳ୍ପ ସମାଧାନ ଖୋଜିବା ସମ୍ପର୍କିତ ନିଷ୍ପତ୍ତି ମଧ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଆଲୋଚନା ବିନା ନିଆଯାଇଥିବା ସେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ।
ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଶାସକ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଁ ଦାବି
ଏହି ସମସ୍ତ ବିବାଦ ମଧ୍ୟରେ ମେହଲି ମିସ୍ତ୍ରୀ ଚ୍ୟାରିଟି କମିଶନରଙ୍କୁ ଏହି ମାମଲାରେ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି । ସେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ: ୧. ଟ୍ରଷ୍ଟୀମାନଙ୍କର ଆଚରଣ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାର ସଠିକ୍ ତଦନ୍ତ କରାଯାଉ । ୨. ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସମସ୍ତ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ହୋଇନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟ୍ରଷ୍ଟର ଦୈନନ୍ଦିନ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପର ତଦାରଖ ପାଇଁ ଜଣେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଶାସକ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଉ ।