ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ପାଣିପାଗ ବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ଶନିବାର ରିପୋର୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମୌସୁମୀ ବାୟୁ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରମୁଖ ଏଲ ନିନୋ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ଯଥେଷ୍ଟ ଦୁର୍ବଳ କରିଦେଉଛି। ଭାରତର ୨୦୨୭ ବର୍ଷା ଋତୁ ଉପରେ ପ୍ରଣାଳୀର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତାକୁ ଦୂର କରିଛି। ଏହା ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ଆସିଛି ଯେତେବେଳେ ଏହା ପୂର୍ବାନୁମାନ କରାଯାଇଛି ଯେ ୨୦୨୬ ଶେଷ କିମ୍ବା ଶୀତ ଋତୁ ସୁଦ୍ଧା ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଲ ନିନୋ ବିକଶିତ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ୨୦୨୭ ପ୍ରାରମ୍ଭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିପାରେ।

୧୯୫୧ ପରଠାରୁ କିଛି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଲ ନିନୋ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକର ବିଶ୍ଳେଷଣ ଏକ ସ୍ଥିର ଢାଞ୍ଚା ପ୍ରକାଶ କରେ। ଏହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ ବର୍ଷର ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଦ୍ଧରେ ଧୀରେଧୀରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ। ଶୀତ ଶେଷ କିମ୍ବା ଶୀତ ଋତୁରେ ସେମାନଙ୍କର ଶୀର୍ଷ ତୀବ୍ରତାରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ ଏବଂ ତା’ପରେ ଭାରତର ଜୁନ୍-ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମୌସୁମୀ ଋତୁ ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ।

ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ ୧୯୯୭-୯୮ର ରେକର୍ଡ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ଏଲ ନିନୋ ସମୟରେ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଏବଂ ପୂର୍ବ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ସମୁଦ୍ର ପୃଷ୍ଠ ତାପମାତ୍ରା ବିପରୀତ ଜୁନ୍-ଜୁଲାଇ-ଅଗଷ୍ଟରେ ୧.୬ ଡିଗ୍ରୀରୁ ଜୁଲାଇ-ଅଗଷ୍ଟ-ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ୧.୯ ଡିଗ୍ରୀକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। ଏହି ଉଷ୍ଣତା ସେପ୍ଟେମ୍ବର-ଅକ୍ଟୋବର-ନଭେମ୍ବରରେ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୨.୩ ଡିଗ୍ରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବର-ନଭେମ୍ବର-ଡିସେମ୍ବରରେ ପ୍ରାୟ ୨.୪ ଡିଗ୍ରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ୧୯୯୮ ମଧ୍ୟଭାଗ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରଣାଳୀଟି ଯଥେଷ୍ଟ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଗଲା ଏବଂ ଏଲ୍‌ ନିନୋ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ସଂକ୍ରମିତ ହେଲା।

୨୦୧୫-୧୬ ଏଲ ନିନୋ ଘଟଣା ସମୟରେ ସମାନ ଧାରା ପରିଲକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲା। ଜୁନ୍-ଜୁଲାଇ-ଅଗଷ୍ଟରେ ସମୁଦ୍ରର ତାପମାତ୍ରା ବିପରୀତତା ୧.୬ ଡିଗ୍ରୀରୁ ଜୁଲାଇ-ଅଗଷ୍ଟ-ସେପ୍ଟେମ୍ବରରେ ୧.୯ ଡିଗ୍ରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। ଶେଷରେ ବର୍ଷ ଶେଷରେ ୨ଡିଗ୍ରୀ ଅତିକ୍ରମ କରି ଶୀତ ସମୟରେ ଶୀର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ୨୦୧୬ରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ମୌସୁମୀ ଋତୁ ଆସିବା ସମୟରେ ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଇଥିଲା।

ଭାରତ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗର ଜଣେ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଢାଞ୍ଚା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଲ ନିନୋ ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକର ସାଧାରଣ। ସେ କହିଛନ୍ତି, ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏଲ ନିନୋ ବର୍ଷର ଶେଷ ଭାଗରେ କିମ୍ବା ବର୍ଷର ଆରମ୍ଭରେ ଏହାର ଶୀର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ ଏବଂ ତା'ପରେ ଦୁର୍ବଳ ହେବା ଆରମ୍ଭ କରେ। ଏହା ପ୍ରାୟତଃ ନିରପେକ୍ଷ ହୋଇଯାଏ କିମ୍ବା ପରବର୍ତ୍ତୀ ମୌସୁମୀ ପୂର୍ବରୁ ଲା ନିନା ଆଡକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ହୁଏ। ଆମେ ୨୦୨୭ରେ ସମାନ ଆଶା କରୁଛୁ। 

ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପଶ୍ଚିମ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ତଳେ ପାଣି ଥଣ୍ଡା ହେବାର ସଙ୍କେତ ପୂର୍ବରୁ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯାହା ଆଗାମୀ ବର୍ଷ ସମାନ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଇଙ୍ଗିତ କରିପାରେ। ତଥାପି, ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ ସତର୍କ କରାଇଥିଲେ ଯେ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପୂର୍ବାନୁମାନର ସଠିକତା ପ୍ରାୟତଃ ହ୍ରାସ ପାଉଥିବାରୁ, ଚରମ ଆଗକୁ ଆକଳନକୁ ସତର୍କତାର ସହିତ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯିବା ଉଚିତ।

ଅଧିକ ପଢ଼ନ୍ତୁ:  ୧୨୮ କୋଟିର ନକଲି ଜିଏସ୍‌ଟି ରାକେଟ ବିରୋଧରେ ‘ଇଓଡବ୍ଲୁ’ର ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ